کد خبر: 69970
ف
«اخلاص» عمل را جاودانه می‌کند/ عید قربان در نهج‌البلاغه
عید قربان، حکایت آزمایش ابراهیم، اسماعیل و هاجر (ع) و تاریخ عبودیت است که عاشقانه خود را در مصاف تندباد الهی قرار دادند و جان را در طبق اخلاص نهادند تا جانان را از خود خوشنود سازند.

به گزارش ثریا بخشعلی قنبری دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزی در یادداشتی به جایگاه عید قربان در نهج البلاغه پرداخته است:

واژه «عید» به معنای رجوع و برگشتن، تنها یک بار در قرآن آمده و به معنای روزی است که نعمت‌های آسمانی بر مۆمنان فرود می‌آید: «رَبَّنَا أَنْزِلْ عَلَیْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ تَکُونُ لَنَا عِیدًا لِأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآیَةً مِنْکَ وَارْزُقْنَا وَأَنْتَ خَیْرُ الرَّازِقِینَ» (مائده / ۱۱۴)؛ پروردگارا، از آسمان، خوانی بر ما فرو فرست تا عیدی برای اول و آخر ما باشد و نشانه‌ای از جانب تو و ما را روزی ده که تو بهترین روزی‌دهندگانی».

امیرمومنان (ع) عید را رهاشدن از ناهنجاری اخلاقی و گناه می‌داند، به این معنا که هرگاه انسان بتواند روزی را بدون این دو سپری کند در آن روز باید جشن بگیرد، زیرا در آن روز محبوب را خشنود ساخته است: «کُلُّ یَومٍ لا یُعصَی اللهُ فیهِ فَهُوَ یَومُ عید»، (نهج‌البلاغه، حکمت ۴۳۷) هر روزی که در آن گناه نشود همان روز، روز عید است.

از این رو امیرالمؤمنین (ع) در روز عید قربان خطبه‌ای ایراد کرد که بخشی از آن مربوط به این عید بزرگ و توجه به معنای باطنی عید است. امام (ع) اشاره کردند که امروز روزی است که حرمتی بس بزرگ دارد و برکتش مورد امیدواری است و در این روز امید آمرزش گناهان می‌رود، پس خدا را بسیار یاد کنید و از او آمرزش بخواهید و به درگاه او توبه کنید، زیرا که او توبه‌پذیری مهربان است.

کیفیت ذبح حیوان

در میان عرب از قدیم قربانی به عنوان رسم رواج داشت، اما وقتی پیامبر اسلام (ص) در میان عرب به ظهور رسید به سنت‌های رایج در این سرزمین جهت گیری توحیدی داند که یکی از این رسوم، قربانی بوده است، البته بهترین قربانی در اسلام قربانی نفس است نه قربانی حیوان اما چون همه مردم نتوانسته اند به قربانی باطنی دست یابند، از این رو قربانی ظاهری در عید قربان مطرح شده است. از این نظر امام علی (ع) برای قربانی ظاهر شرایطی در نظر گرفته اند که بخشی از آن چنین است: «اگر کسی از شما بزغاله‌ای را (در مقام قربانی حج) قربان کند کفایت نخواهد کرد، ولی قربان کردن برّه‌ای کفایت می‌کند و از شروط کمال قربانی معاینه و بازرسی چشم و گوش آن است، و چون چشم و گوش آن سالم باشد قربان درست و تمام است و اگر شاخ آن شکسته باشد یا پای خود را در راه قربانگاه به زمین بکشد. کفایت نمی‌کند، چون این عیوب ظاهری علامت بیماری حیوان است و به همین ملاحظه بهای آن کمتر است».

اینکه علی (ع) بر سالم بودن قربانی از جهات مختلف تأکید دارد برای آن است که انسان‌ها بتوانند با انجام قربانی از خود بگذرند و چیزی را در راه خدا قربانی کنند که از نظر آنان ارزشمند است وگرنه از دست دادن چیزهای بخس و بی ارزش به لحاظ اخلاقی تأثیر چندانی ندارد.

عید قربان تقرب به درگاه خدا

قربان در لغت به معنای نزدیک شدن چیزی به چیز دیگر است. قربان را هم به لحاظ نزدیکی انسان به خدا به این عنوان، نامگذاری کرده اند. قربانی، وسیله قرب است و عید قربان، روز تقرب و نزدیکی به درگاه پروردگار. قربانی کردنِ هر آنچه غیر اوست و در دل و جان مسکن گزیده، مقدمه قُرب است، البته قرب هم مراتبی دارد که کمترین آن ورود انسان به بهشت است، اما بالاترین درجه آن رسیدن به وصال الهی و خداگونه شدن است که البته در دیدگاه علی (ع) این درجه به عارفان اختصاص دارد و اغلب مردم از قربانی انجام وظیفه شرعی و احیاناً طلب روزی و دنیوی و یا رسیدن به بهشت را دنبال می‌کنند.

یکی از کسانی که بر جنبه عرفانی عید قربان تأکید دارد مولاناست. او از بنیانگذار عرفان اسلامی یعنی علی (ع) معنای عرفانی قربانی را به نیکی آموخته و در مواضعی از مثنوی به شرح این نگرش پرداخته است:

من عاشق قربانم و کشته شدن و جان من در نوبت طبل بلا و مصیبت ایستاده است:
ای حریفان من از آنها نیستم کز خیالاتی در این ره بیستم‌
من چو اسماعیلیانم بی‌حذر بل چو اسماعیل آزادم ز سر
فارغم از طمطراق و از ریا قل تعالوا گفت: جانم را بیا...
از گمان و از یقین بالاترم و ز ملامت بر نمی‌گردد سرم‏

چون دهانم خورد از حلوای او چشم روشن گشتم و بینای او
پا نهم گستاخ چون خانه روم پا نلرزانم نه کورانه روم...
بر دلم زد تیر و سوداییم کرد عاشق شکر و شکر خاییم کرد
عاشق آنم که هر آن آن اوست عقل و جان جاندار یک مرجان اوست‏
من نلافم ور بلافم همچو آب نیست در آتش کشی‌ام اضطراب‏
چون بدزدم چون حفیظ مخزن اوست چون نباشم سخت رو پشت من اوست‏
هر که از خورشید باشد پشت گرم سخت رو باشد نه بیم او را نه شرم‏
همچو روی آفتاب بی‌حذر گشت رویش خصم سوز و پرده در
هر پیمبر سخت رو بد در جهان یک سواره کوفت بر جیش شهان‏
رو نگردانید از ترس و غمی یک تنه تنها بزد بر عالمی‏
سنگ باشد سخت رو و چشم شوخ او نترسد از جهان پر کلوخ...
گوسفندان گر برونند از حساب ز انبهیشان کی بترسد آن قصاب‏

خلاصه عید قربان، حکایت آزمایش ابراهیم، اسماعیل و هاجر (علیهم السلام) و تاریخ عبودیت است که عاشقانه خود را در مصاف تندباد الهی قرار دادند و جان را در طبق اخلاص نهادند تا جانان را از خود خوشنود سازند، بلکه با این کارشان از حد جسمانیت رها گشته اوج گرفتند و بر بلندای تاریخ ایستادند به گونه‌ای که امروزه میلیون‌ها مسلمان با انجام قربانی و اعمال حج گام خود را جای پای آنان می‌گذارند و هر سال این کار را به صورت نمادین تکرار می‌کنند تا به آدمیان بگویند که هر کس با اخلاص روی به خدای آورد جاودانه می‌شود، همان طور که ابراهیم و هاجر و اسماعیل شدند و این نقش برای همه ابنای بشر در نظر گرفته شده است.

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

برگزاری کلاس‌های فوق‌برنامه در تابستان مجاز نیست

تهدید تعطیلی مسابقات قرآن، عترت و نماز به یک فرصت تبدیل شد

موظفیم دانش آموزان را به سمت تربیت سوق دهیم

قطعنامه ضدایرانی رأی نمی‌آورد/نمی‌توانند از «اسنپ‌بک» استفاده کنند

بازدید اعضای کمیسیون بهداشت مجلس ازحوزه‌های برگزاری کنکور

واکسن کرونای روسی چه زمان وارد ایران می‌شود؟

جدول زمانی و آمار داوطلبان کنکور

دستور جدید روحانی درباره کنکور سراسری

کرونا از ایران رفت؟+عکس

مخدر جدید با قدرت تخریبی ۱۰۰ برابر در تهران+عکس

تمدید مهلت تخلیه خوابگاه‌های علم و صنعت/آخرین مهلت ۲۷ مرداد

جزییات ثبت نام دکتری تخصصی بدون آزمون در دانشگاه آزاد اعلام شد

توزیع کارت آزمون زبان دانشگاه آزاد/ برگزاری آزمون ۲۴ مرداد

تعیین آخرین مهلت دریافت کارت آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی

اعضای انجمن‌های علمی بازوی مشورتی مجلس می‌شوند

خانه ابدی ماه چهره خلیلی در لندن+عکس

بسته بندی جالب تریاک در خراسان جنوبی+عکس

ماسک تمام طلا در هند+عکس

تشییع باشکوه مرد معروف سیستان و بلوچستان+عکس

هجوم به رودخانه طلای ونزوئلا+عکس

بیماری سخت آیت‌الله فاطمی‌ نیا +عکس

گاندو دست‌ پسر‌ بچه‌ چابهاری‌ را‌ خورد +عکس

۵ مشکل جدی فروش سهام عدالت

لندکروز‌هایِ صفر سوخته بر اثر انفجار بیروت +عکس

لکه خورشید در حال چرخش به سمت زمین +عکس

بریدن سر کروکودیل عظیم الجثه آدم‌خوار+عکس

ادامه تلاش برای ساخت واکسن کرونا+عکس

خوابیدن بامزه سلطان جنگل در تابستان+عکس

صف طولانی اجرای مهریه با سکه ۱۰ میلیونی+عکس

اولین تصویر از محل خاکسپاری ماه چهره خلیلی در لندن+عکس

حرف‌های دردناک پدری که در پارک لاله جان باخت+عکس

اولین تصویر از واکسن کرونا+عکس

تاریخ جدید برگزاری کنکور اعلام شد

این بیماری کرونا را کشنده‌ می‌کند

هشتگ نه به تعویق کنکور ترند شد+عکس

دختر پوتین اولین واکسن کرونا را زد

مردم از تلاش دولت در ایجاد آرامش اقتصادی کشور اطمینان داشته باشند

ایران در مقابل تمدید تحریم تسلیحاتی مسامحه نمی‌کند

تاریخ جدید کنکور را ستاد ملی کرونا تعیین می‌کند

تدوین ۲ سناریو برای بازگشایی دانشگاه‌های استان تهران

دلایل تعویق زمان کنکور/ امکان لو رفتن سوالات وجود داشت

احتمال رانش این کوه زشت در جاده هراز+عکس

تخفیف‌ به مناسبت عید غدیر+عکس

شباهت جالب پسر خانم بازیگر به امیر جعفری+عکس

لیست نمرات دانشجویان سردار سلیمانی منتشر شد+عکس

اعتراض شدید به گرانی لبنیات در ایران

این تصویر خانم بازیگر اشک همه را در آورد+عکس

تولد غم انگیز رضا رشیدپور+عکس

رضا صادقی در حال جنگیدن با کرونا+عکس

لباس خاص بازیگر بچه مهندس در برنامه تلویزیونی+عکس

خط عابر پیاده سه بعدی در اصفهان +عکس

اشباح قاتل در دام پلیس مشهد+عکس

نهنگ‌ها در حال خندیدن+عکس

تصویر معنادار ترامپ در توئیتر سردار سلیمانی+عکس

۱۰ تصویر شوکه کننده درباره کرونا+عکس

گران‌ترین ماسک دنیا را یک چینی خرید+عکس

محاکمه ۳ نوجوان داعشی در تهران +عکس

بی احترامی به پرستاران ارومیه‌ای+عکس

سارق کفش‌های مردم همه را شوکه کرد +عکس

سحر‌ قر‌یشی پای چوبه دار + عکس

تحویل ندادن بیمار فوتی اسلامشهری به خاطر ۴.۵ میلیون + عکس

دوچرخه سواری حاکم دبی با محافظانش+عکس

مخالفت وزیر بهداشت با برگزاری کنکور سراسری+عکس

عکس یادگاری کارگردان معروف با ماشین سهراب سپهری+عکس

برگزاری مسابقات فرهنگی هنری با مشارکت ۶ هزار دانش آموز

ماسک لاکچری با نخ طلا هم رسید+عکس

زندگی مرد کرمانشاهی همه را به وحشت انداخت+عکس

نمای هوایی از زمین بازی در چین+عکس

آتش سوزی در بیمارستان خیابان سخایی+عکس

روش احراز هویت غیر حضوری برای حضور در بورس

قتل خاله و شوهرخاله به خاطر سرقت طلا +عکس

لاک پشت دو سر در حال انقراض+عکس

ارزان‌ترین درمان برای بیماران کرونایی

ابلاغ برنامه نظارتی پروژه مهر جهت بازگشایی مدارس

بورس به رنگ خون درآمد

ساخت مجتمع‌های بزرگ آموزشی از اهداف سند تحول بنیادین است

ابلاغ بخشنامه ارزشیابی و اعتبارسنجی مدارک تحصیلی خارج از کشور

اولین تصویر از دکور برنامه پرطرفدار تلویزیون+عکس

ذوق زدگی ترامپ از دیدن چهره خودش روی کوه+عکس

آسانسور ممنوعه در کاخ مرمر تهران +عکس

این نشانه یعنی حتما کرونا گرفته‌اید

صف طولانی اجرای مهریه با سکه ۱۰ میلیونی+عکس

تولد غم انگیز رضا رشیدپور+عکس

خروج خانواده هلندی از ایران با کامیون نظامی+عکس

بورس به رنگ خون درآمد

این فرمانده ارتش ایران وزیر شد +عکس

علت اصلی مرگ بیشتر بیماران کرونایی پیدا شد

خلبانان آمریکایی که هیروشیما و ناکازاکی را بمباران کردند +عکس

صحنه تلخ در پایگاه هوایی دزفول+عکس

خبر ناامید کننده درباره واکسن کرونا

هجوم مردم به سمت شمال+عکس

شیرینی فروشی مهاجران اوکراینی در تهران+عکس

بی احترامی به پرستاران ارومیه‌ای+عکس

اختلاف دو مسئول سیاسی ایران علنی شد+عکس

مرگ دردناک یک نوجوان در پارک لاله تهران+عکس

تصویر دردناک از سقوط هواپیمای مسافربری+عکس

حمله سربازان به وزارت‌خانه‌های بیروت+عکس

قیمت جایگزین پراید اعلام شد

سلمان رشدی به درک واصل شد+عکس

صحنه ترسناک سرقت در خوزستان +عکس

خانه ماه چهره خلیلی در انگلیس+عکس

صحنه خجالت آور در بیمارستان اصفهان+عکس

هشتگ نه به تعویق کنکور ترند شد+عکس

تصویر معنادار ترامپ در توئیتر سردار سلیمانی+عکس

آمار واقعی فوتی‌های کرونا در ایران اعلام شد؟

روسیه هفته آینده واکسن کرونا را توزیع می‌کند

حرکت جالب جوانان لبنانی پس از انفجار بیروت + عکس

خبر داغ رئیس کل بانک مرکزی درباره قیمت ارز

هندی‌ها این طوری کنکور دادند+عکس

با این بیماری در برابر کرونا بیمه می‌شوید