به گزارش ثریا محمدجواد دهقانی سرپرست ISC در این زمینه گفت: گروه رتبه بندی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام پس از قریب به یک دهه انجام موفق رتبه بندی ملی دانشگاه و پژوهشگاه‌های کشور و نیز رتبه بندی دانشگاه‌های جهان و دانشگاه‌های جهان اسلام، با توجه به تجارب ارزنده در این زمینه و شناخته شدن به عنوان تنها مرجع رتبه بندی در کشور، در سال ۹۹ برای اولین بار رتبه بندی دانشگاه‌های جهان را بر اساس حوزه‌های موضوعی انجام و با حضور خاکی صدیق معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری و نیز محمدرضا آهنچیان مدیرکل دفتر برنامه ریزی آموزش عالی وزارت، نسرین نورشاهی رییس موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، سرپرست و معاون پژوهش و فنا وری پایگاه استنادی علوم جهان اسلام و نیز مدیر گروه رتبه بندی این پایگاه استنادی رونمایی شد.

وی گفت: بر این اساس، اولین نسخه این رتبه بندی، با نام ISC World University Rankings by Subject برای بیش از ۲۰۰۰ دانشگاه جهان در سال ۲۰۱۹ منتشر و در وبگاه این پایگاه به آدرس https://wur.isc.gov.ir موجود است. در ادامه این گزارش روش شناسی این رتبه بندی و جایگاه دانشگاه‌های ایران و کشورهای اسلامی ارائه خواهد شد.

روش شناسی رتبه بندی موضوعی

دهقانی اظهار داشت: در رتبه بندی جهانی ISC بر اساس موضوع، از طرح تقسیم بندی سلسله مراتبی OECD استفاده شده است. در این طرح، کلیه حوزه‌های موضوعی در ۶ رده اصلی و ۴۲ زیر رده قرار می‌گیرند (در نهایت ۳ زیر رده کنار گذاشته می‌شوند). ۶ رده اصلی در این طرح عبارت از: علوم طبیعی، مهندسی و فناوری، علوم پزشکی – بهداشت، علوم کشاورزی، علوم اجتماعی و علوم انسانی می‌باشد.

وی افزود: در رتبه بندی موضوعی ISC، دانشگاه‌های هدف به منظور رتبه بندی در هر حوزه موضوعی، دانشگاه‌هایی می‌باشند که به لحاظ تعداد انتشارات در آن حوزه جزو ۷۰۰ دانشگاه اول جهان باشند و در بازه زمانی سه ساله، حداقل ۱۵۰ مدرک در آن حوزه موضوعی منتشر کرده و در پایگاه incite ثبت شده باشند.

دهقانی ادامه داد: دانشگاه‌های اعلام شده در رتبه بندی در هر حوزه موضوعی در نهایت به صورت درهمکرد و نیز براساس قاره و کشور و … اعلام خواهند شد. رتبه بندی موضوعی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام، بر اساس چهار معیار کلی آموزش، پژوهش، فعالیت بین المللی و نوآوری انجام می‌گیرد که معیار پژوهش به دلیل اهمیتی که دارد، بیشترین وزن را به خود اختصاص داده است. جدول زیر معیارها و شاخص‌های رتبه بندی موضوعی ISC را با ضرایب اختصاص داده نمایش می‌دهد.

حضور ۳۵ دانشگاه از ایران در رتبه بندی موضوعی ISC ۲۰۱۹

در رتبه‌بندی موضوعی ۲۰۱۹-ISC از ایران ۳۵ دانشگاه حضور دارند که در حوزه‌های مختلف موضوعی حائز رتبه شده‌اند.

سرپرست ISC گفت: در رتبه بندی موضوعی ISC - ۲۰۱۹ شاهد حضور دانشگاه‌های برتر کشور در ۶ رشته از ۷ رشته حوزه علوم طبیعی شامل: ریاضیات، علوم کامپیوتر و اطلاعات، علوم فیزیکی و نجوم، علوم شیمی، زمین و علوم محیطی مرتبط، علوم زیستی در جمع برترین دانشگاه‌های دنیا هستیم.

در حوزه علوم طبیعی در سال ۲۰۱۹، دانشگاه تهران (۴۵۰-۴۰۱) و علوم پزشکی تهران (۶۰۰-۵۰۱) به ترتیب رتبه‌های اول و دوم را کسب کردند.

حوزه مهندسی و فناوری

دهقانی ادامه داد: در حوزه مهندسی و فنآوری در ۱۱ رشته رتبه بندی صورت پذیرفته است که دانشگاه‌های ایران در هر ۱۱ رشته حضور داشته است. در این حوزه دانشگاه تهران با رتبه ۲۰۰ رتبه اول، صنعتی امیرکبیر و صنعتی شریف (۳۵۰-۳۰۱) رتبه دوم و علم و صنعت ایران و صنعتی اصفهان (۴۵۰-۴۰۱) مشترکا رتبه چهارم را کسب کردند.

حوزه علوم پزشکی و بهداشت

در حوزه علوم پزشکی و بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران (۳۰۰-۲۵۱) رتبه اول، پزشکی شهید بهشتی (۴۵۰-۴۰۱) رتبه دوم، پزشکی ایران و پزشکی مشهد (۵۰۰-۴۵۱) مشترکا رتبه سوم، پزشکی اصفهان و پزشکی شیراز (۶۰۰-۵۰۱) نیز مشترکا رتبه پنجم را کسب کردند.

حوزه علوم کشاورزی

در حوزه علوم کشاورزی دانشگاه تهران (۸۸) در رتبه اول، تربیت مدرس (۲۳۸) در رتبه دوم قرار گرفتند.

حوزه علوم اجتماعی

در حوزه علوم اجتماعی تنها دانشگاه تهران حضور دارد و موفق به کسب رتبه ۵۰۰-۴۵۱ شد.

حوزه علوم انسانی

در حوزه علوم انسانی فقط دانشگاه تهران موفق به کسب رتبه ۶۰۰-۵۰۱ شده است و در هیچکدام از رشته‌های این حوزه دانشگاهی از ایران حضور ندارد.

سرپرست ISC در ادامه گفت: علاوه بر حوزه‌های موضوعی کلی حضور دانشگاه‌های کشور در رشته‌های هر حوزه نیز حایز اهمیت است. بخصوص در برخی رشته‌های حوزه مهندسی و فنآوری رتبه‌های دو رقمی دانشگاه‌های کشور قابل تحسین است.

در رشته ریاضیات، دانشگاه صنعتی امیرکبیر (۳۰۰-۲۵۱) رتبه اول، دانشگاه تهران (۴۰۰-۳۵۱) رتبه دوم، دانشگاه فردوسی مشهد (۴۵۰-۴۰۱) رتبه سوم، دانشگاه علم و صنعت ایران و دانشگاه صنعتی شریف (۵۰۰-۴۵۱) به صورت مشترک رتبه چهارم را بدست آوردند.

در رشته علوم کامپیوتر و اطلاعات دانشگاه تهران (۳۵۰-۳۰۱) رتبه اول، دانشگاه صنعتی شریف (۴۰۰-۳۵۱) رتبه دوم و دانشگاه صنعتی امیرکبیر (۴۵۰-۴۰۱) رتبه سوم و دانشگاه علم و صنعت ایران (۵۰۰-۴۵۱) رتبه چهارم را کسب کردند.

در رشته علوم فیزیکی و نجوم دانشگاه تهران (۴۵۰-۴۰۱) رتبه اول و دانشگاه صنعتی اصفهان و دانشگاه صنعتی شریف (۶۰۰-۵۰۱) مشترکا رتبه دوم را کسب کردند.

در رشته علوم شیمی دانشگاه تهران با رتبه ۲۲۳ در جایگاه اول و دانشگاه تربیت مدرس (۴۵۰-۴۰۱) رتبه دوم را کسب کردند.

در رشته زمین و علوم محیطی دانشگاه تهران رتبه ۱۶۳ و دانشگاه تربیت مدرس (۴۵۰-۴۰۱) رتبه دوم را کسب کردند.

در رشته علوم زیستی دانشگاه علوم پزشکی تهران (۴۵۰-۴۰۱) رتبه اول و دانشگاه تهران (۵۰۰-۴۵۱) رتبه دوم و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و دانشگاه تربیت مدرس (۷۰۰-۶۰۱) مشترکا رتبه سوم را کسب کردند.

در رشته مهندسی عمران دانشگاه تهران با رتبه ۴۶، صنعتی امیرکبیر با رتبه ۱۳۸، علم و صنعت ایران با رتبه ۱۴۵، صنعتی شریف با رتبه ۲۰۲ و تربیت مدرس با رتبه ۲۳۲ رتبه‌های اول تا پنجم را کسب کردند.

در رشته مهندسی برق و الکترونیک دانشگاه تهران با رتبه ۲۱۳، صنعتی شریف با رتبه ۲۲۲، صنعتی امیرکبیر با رتبه ۳۰۰-۲۵۱، علم و صنعت ایران با رتبه ۴۰۰-۳۵۱، صنعتی اصفهان با رتبه ۴۵۰-۴۰۱ به ترتیب در جایگاه اول تا پنجم قرار گرفتند.

در رشته مهندسی مکانیک دانشگاه تهران (۵۹)، صنعتی امیرکبیر (۱۰۶)، صنعتی نوشیروانی بابل (۱۴۷)، علم و صنعت ایران (۱۵۸)، صنعتی شریف (۱۸۹) به ترتیب جایگاه اول تا پنجم کشور را کسب کردند.

در رشته مهندسی شیمی دانشگاه تهران (۷۷)، صنعتی امیرکبیر (۱۰۵)، صنعتی شریف (۱۵۵)، شیراز (۱۸۷)، تربیت مدرس (۱۸۸) به ترتیب رتبه‌های اول تا پنجم کشور را کسب کرده‌اند.

در رشته مهندسی مواد دانشگاه تهران (۱۹۸) رتبه اول، صنعتی امیرکبیر و صنعتی اصفهان (۳۵۰-۳۰۱) هر دو رتبه دوم، علم و صنعت ایران و صنعتی شریف (۴۰۰-۳۵۱) مشترکا رتبه چهارم کشور را کسب کردند.

در رشته مهندسی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران (۳۰۰-۲۵۱) رتبه اول، علوم پزشکی شهید بهشتی (۴۵۰-۴۰۱) رتبه دوم، علوم پزشکی ایران و پزشکی مشهد (۵۰۰-۴۵۱) هر دو رتبه سوم، پزشکی اصفهان و پزشکی شیراز (۶۰۰-۵۰۱) مشترکا رتبه پنجم کشور را کسب کردند.

در رشته مهندسی محیط زیست دانشگاه تهران (۱۰۱) موفق به کسب رتبه اول، صنعتی امیرکبیر (۲۳۸) رتبه دوم، صنعتی شریف و تربیت مدرس (۳۰۰-۲۵۱) هر دو رتبه سوم و علم و صنعت ایران (۴۰۰-۳۵۱) در جایگاه پنجم قرار گرفتند.

در رشته مهندسی بیوتکنولوژی محیطی دانشگاه علوم پزشکی تهران (۱۸۵)، تهران (۱۹۹)، علوم پزشکی شهید بهشتی (۲۱۹)، تربیت مدرس (۲۳۷)، علوم پزشکی تبریز (۲۴۰) به ترتیب در رتبه‌های اول تا پنجم قرار گرفتند.

در رشته مهندسی بیوتکنولوژی صنعتی فقط دو دانشگاه از ایران در رتبه بندی حضور یافتند. دانشگاه علوم پزشکی تهران (۲۹) رتبه اول و علوم پزشکی تبریز (۳۷) موفق به کسب رتبه دوم در کشور شدند.

در رشته مهندسی فناوری نانو دانشگاه تهران (۳۰۰-۲۵۱) در رتبه اول و صنعتی شریف، تربیت مدرس (۳۵۰-۳۰۱) هردو مشترکا در جایگاه دوم قرار گرفتند.

در سایر رشته‌های مهندسی و فناوری، (شامل: مهندسی چند رشته‌ای، مهندسی صنایع، مهندسی تولید، علوم و فنون غذایی، ابزار دقیق ( INSTRUMENTS & INSTRUMENTATION)، ذره بینی( MICROSCOPY)، علوم تصویربرداری و فن آوری عکاسی، طیف سنجی) دانشگاه تهران (۱۳۱)، دانشگاه صنعتی امیرکبیر (۳۵۰-۳۰۱)، صنعتی اصفهان و صنعتی شریف (۴۰۰-۳۵۱)، علم و صنعت ایران و تربیت مدرس (۴۵۰-۴۰۱) در جایگاه پنجم قرار گرفتند.

در رشته تحقیقات پزشکی پایه دانشگاه علوم پزشکی تهران (۲۱۹) رتبه اول، پزشکی مشهد و پزشکی شهید بهشتی (۴۰۰-۳۵۱) مشترکا رتبه دوم، پزشکی ایران و پزشکی تبریز (۵۰۰-۴۵۱) مشترکا رتبه چهارم را کسب کردند.

در رشته پزشکی بالینی دانشگاه علوم پزشکی تهران (۳۰۰-۲۵۱)، پزشکی شهید بهشتی (۴۵۰-۴۰۱)، پزشکی ایران (۵۰۰-۴۵۱) رتبه اول تا سوم را کسب کردند.

در رشته علوم بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران (۱۶۳) رتبه اول، پزشکی شهید بهشتی (۲۵۱-۳۰۰) رتبه دوم، پزشکی ایران و پزشکی مشهد (۴۰۱-۴۵۰) مشترکا رتبه چهارم را کسب کردند.

در رشته کشاورزی، جنگلداری و شیلات دانشگاه تهران (۱۱۲)، تربیت مدرس (۲۱۰)، شیراز (۲۲۶)، صنعتی اصفهان (۲۲۷) به ترتیب رتبه اول تا چهارم را کسب کردند.

در رشته علوم دامپزشکی دانشگاه تهران موفق به کسب رتبه ۹۳ شد که تنها دانشگاه کشور در این رشته است.

در سایر رشته‌های علوم کشاورزی (شامل مهندسی کشاورزی، اقتصاد و سیاست گذاری کشاورزی، علوم و فنون غذایی) دانشگاه‌های تهران (۸۲)، تربیت مدرس (۱۹۳)، فردوسی مشهد (۱۹۹) و شیراز (۲۰۴) در رتبه بندی حضور دارند و به ترتیب رتبه اول تا چهارم کشور را کسب کردند.

در رشته اقتصاد و تجارت دانشگاه تهران رتبه ۳۰۰-۲۵۱ و صنعتی امیرکبیر رتبه ۷۰۰-۶۰۱ را در این رشته بدست آوردند و تنها این دو دانشگاه از ایران در این رشته حضور دارند.

در رشته جغرافیای اجتماعی و اقتصادی تنها دانشگاه تهران موفق به کسب رتبه ۳۰۰-۲۵۱ شده است.

حضور کشورهای اسلامی در رتبه بندی موضوعی ISC ۲۰۱۹

دهقانی در ادامه افزود: در رتبه بندی حوزه موضوعی ۲۰۱۹ ISC - سایر کشورهای اسلامی نیز بخوبی ظاهر شدند. در حوزه علوم طبیعی تعداد ۳۴ دانشگاه از کشورهای اسلامی حضور داشتند که بیشترین تعداد مربوط به کشور ایران (با ۱۱ دانشگاه) است. کشورهای مالزی با ۶ دانشگاه و ترکیه با ۵ دانشگاه بیشترین حضور را در این حوزه موضوعی داشته‌اند. بهترین رتبه کسب شده در این حوزه متعلق به کشور عربستان سعودی با رتبه ۷ بوده است.

در حوزه مهندسی و فناوری تعداد ۵۵ دانشگاه از کشورهای اسلامی حضور داشتند که بیشترین تعداد مربوط به کشور ایران با ۱۵ دانشگاه است. کشورهای مالزی با ۱۲ دانشگاه و ترکیه با ۷ دانشگاه بیشترین حضور را در این حوزه موضوعی داشته‌اند. ضمناً بهترین رتبه کسب شده در این حوزه برابر با ۷ و کشور عربستان سعودی بوده است.

در حوزه علوم پزشکی و بهداشت تعداد ۵۰ دانشگاه از کشورهای اسلامی حضور داشتند که بیشترین تعداد مربوط به کشور ترکیه با ۱۹ دانشگاه است. کشورهای ایران با ۱۰ دانشگاه و مصر با ۷ دانشگاه بیشترین حضور را در این حوزه موضوعی داشته‌اند. ضمناً بهترین رتبه کسب شده در این حوزه برابر با ۳۰۰-۲۵۱ و کشور لبنان بوده است.

در حوزه علوم کشاورزی تعداد ۶۵ دانشگاه از کشورهای اسلامی حضور داشتند که بیشترین تعداد مربوط به کشور ترکیه با ۲۱ دانشگاه است. کشورهای ایران با ۱۳ دانشگاه و پاکستان با ۸ دانشگاه بیشترین حضور را در این حوزه موضوعی داشته‌اند. ضمناً بهترین رتبه کسب شده در این حوزه برابر با ۳۷ و متعلق به کشور عربستان سعودی بوده است.

در حوزه علوم اجتماعی تعداد ۲۰ دانشگاه از کشورهای اسلامی حضور داشتند که بیشترین تعداد مربوط به کشور مالزی با ۸ دانشگاه است. کشورهای ترکیه با ۷ دانشگاه و اندونزی با ۲ دانشگاه بیشترین حضور را در این حوزه موضوعی داشته‌اند. ضمناً بهترین رتبه کسب شده در این حوزه برابر با ۳۰۰-۲۵۱ و متعلق به کشور عربستان سعودی بوده است.

در حوزه علوم انسانی تعداد ۷ دانشگاه از کشورهای اسلامی حضور داشتند که بیشترین تعداد مربوط به کشور مالزی با ۴ دانشگاه است. کشور ترکیه با ۲ دانشگاه و ایران با یک دانشگاه نیز دراین حوزه موضوعی حضور داشته‌اند. بهترین رتبه کسب شده در این حوزه متعلق به کشور مالزی با رتبه ۳۵۰-۳۰۱ بوده است.