به گزارش شبکه علمی ثریا، شصت و چهارمین جلسه گروه علمی فلسفه سیاسی مجمع عالی حکمت اسلامی با موضوع ماهیت فلسفه وصفی و فلسفه اضافی با ارائه حجت الاسلام والمسلمین دکتر محسن رضوانی استاد مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، چهارشنبه ۳ آبان در این مجمع برگزار شد.
اکنون گزارشی کوتاه از نظر شما می گذرد:
ترکیبهای فلسفی مانند فلسفه دینی، فلسفه اسلامی، فلسفه تاریخی، فلسفه اخلاقی و فلسفه سیاسی با ترکیبهای مشابهی مانند فلسفه دین، فلسفه اسلام، فلسفه تاریخ، فلسفه اخلاق و فلسفه سیاست متمایز است. درحالیکه ترکیب دسته اول از نوع ترکیب وصفی و در زمره «فلسفه وصفی» است، ترکیب دسته دوم از نوع ترکیب اضافی و در زمره «فلسفه اضافی» (مضاف) است.
در فلسفه وصفی، صفت در زبان فارسی عمدتا به «ی» ختم میشود (فلسفه سیاسی)؛ در زبان عربی علاوه بر این، موصوف با «ال» بکار میرود (الفلسفة السیاسیة)؛ و در زبان انگلیسی صفت عمدتا به صورت «al» است (Political Philosophy)؛ در فلسفه اضافی، مضاف و مضافالیه در زبان فارسی به صورت ساده بکار میرود (فلسفه سیاست)؛ در زبان عربی مضاف بدون «ال» و مضافالیه نیز بدون «ی» است (فلسفة السیاسة)؛ و در زبان انگلیسی میان مضاف و مضافالیه عمدتا «of» بکار میرود (Philosophy of Politics)؛
فلسفه وصفی قدمت تاریخی دارد، اما فلسفه اضافی محصول دو قرن اخیر است. در آثار فلسفی قدیم به اعتبار مختلف، فلسفههای وصفی متعددی ذکر شده است: فلسفه نظری (الفلسفة النظریة)، فلسفه عملی (الفلسفة العملیة)، فلسفه مدنی (الفلسفة المدنیة)، فلسفه سیاسی (الفلسفة السیاسیة)، فلسفه اخلاقی (الفلسفة الاخلاقیة)، فلسفه دینی (الفلسفة الدینیة) و فلسفه الهی (الفلسفة الإلهیة) نمونههایی از فلسفه وصفی هستند. در آثار فلسفی جدید، فلسفههای اضافی متکثری به وجود آمد که ابتدا در علوم طبیعی (فلسفه ریاضی، فلسفه فیزیک، فلسفه شیمی، فلسفه پزشکی) مطرح شد و سپس در علوم انسانی (فلسفه اخلاق، فلسفه دین، فلسفه قانون، فلسفه تاریخ، فلسفه سیاست) بسط یافت. البته فلسفههای اضافی هرچند به لحاظ عنوان در آثار فلسفی قدیم نیامده، اما به لحاظ محتوا در مقدمه فلسفههای وصفی تبیین شده است.
فلسفه وصفی، ترکیبی یگانه است و صفت به موصوف خویش هویت میبخشد؛ فلسفه اضافی ترکیبی دوگانه است و مضاف صرفا به واکاوی مضافالیه میپردازد. در فلسفه وصفی صفت (دینی/ اخلاقی/ سیاسی) به موصوف (فلسفه) هویت مستقل میدهد؛ در فلسفه اضافی، مضاف (فلسفه) صرفا به ماهیت مضافالیه (دین/ اخلاق/ سیاست) میپردازد. فلسفه اضافی، تبیین فلسفی معنا و ماهیت مضافالیه است. فلسفه وصفی، تفسیر حقیقت مسائل مختلف با نگرش وصفی است. به عنوان مثال، «فلسفه دین» به تبیین معنا و ماهیت دین میپردازد، اما «فلسفه دینی» به تفسیر حقیقت مسائل متعدد عالم با نگرش و منظر دینی میپردازد که متمایز با نگرش و منظر الحادی است. همچنین، «فلسفه سیاست» به تبیین معنا و ماهیت سیاست میپردازد، اما «فلسفه سیاسی» به تفسیر حقیقت مسائل متعدد انسان با نگرش و منظر مدنی میپردازد که متمایز با نگرش و منظر فردی است.
نسبت فلسفه اضافی و فلسفه وصفی همانند نسبت مقدمه و ذیالمقدمه است. هرچند پرداختن به هر دو فلسفه لازم و ضروری است، اما اهمیت فلسفه وصفی بیش از فلسفه اضافی است. ثمره مباحث فلسفه اضافی بیشتر در محافل علمی است؛ اما ثمره مباحث فلسفه وصفی بیشتر در زندگی مدنی است.
به عنوان مثال در فلسفه سیاست، تبیین ماهیت علم سیاست و برخی از مفاهیم اصلی آن مانند حکومت، دولت، قدرت و مشروعیت، عمدتا در محافل علمی کاربرد دارد؛ در صورتی که تفسیر فضایل (شایستها) و رذایل (ناشایستهای) مسائلی مانند امنیت، سلامت، تربیت و پیشرفت در فلسفه سیاسی و همچنین مسائلی مانند خانواده، رسانه، هنر، ورزش، مسکن و پوشش از منظر فلسفه سیاسی، کاربردی عملی در زندگی مدنی دارد. بنابراین، برای حل مسائل زندگی مدنی بیش از فلسفه اضافی (فلسفه سیاست) باید به مطالعه و بسط فلسفه وصفی (فلسفه سیاسی) پرداخت
اسرار آیفون ۱۸پرو در وب تاریک فاش شد
«حرف دلم را قورت دادم» روایتی صمیمی برای بیان احساسات و دغدغههای نوجوانان
قابلیت تازه واتس اپ برای چت کردن بدون افشای شماره موبایل
۴.۵ میلیون دانشآموز در مدارس غیردولتی تحصیل میکنند
فراخوان روایت وداع برای ثبت خاطرات مردمی از بدرقه رهبر شهید انقلاب
استفاده دانشجویان از هوش مصنوعی نظام ارزشیابی را با چالش مواجه کرده است
وزیر آموزش و پرورش: تشدید نظارت بر عملکرد مدارس غیردولتی الزامی است
۴۰ مدرسه قرچک برای اسکان زائران مراسم وداع رهبر شهید آماده میشود
مدرسه کانون هویتسازی و پرورش عزت و امید است
لایحه ایمنی آنلاین کودکان و نوجوانان در مجلس آمریکا تصویب شد
چگونه عاشورا به سرچشمه حقیقت تبدیل شد؟
کشف این ژن راز شکست بسیاری از بارداریها را آشکار میکند
اولین تصویر تابوت متعلق به رهبر شهید انقلاب و خانواده ایشان
کاروان هنرهای نمایشی «بدرقه خورشید» راهی ۶ استان میشود
لحظهبهلحظه وداع ملت با رهبر شهید انقلاب از امواج رادیو قرآن شنیدنی میشود
گریم متفاوت بازیگر بچه مهندس پربازدید شد+عکس
علت فوت فرزاد جمشیدی چه بود؟
آزمون انتخاب سردفتر اسناد رسمی در شهریورماه برگزار میشود
حل مشکلات استخدامی اعضای هیئت علمی جدید در دستور کار دانشگاه تهران
قائممقام بنیاد ملی نخبگان: صدور مرحلهای کارت نخبگی بنیاد ملی نخبگان آغاز شد
اساسنامه جدید مؤسسات آموزش عالی غیردولتی توسط پزشکیان ابلاغ شد
تاخیر یک ساله در تشکیل جلسه شورای عالی فضای مجازی
تأمین کمکهزینه درمان زوجین نابارور/اعطای بسته سیسمونی به دانشجوی مادر
پیگیری اجرای مصوبه افزایش حقوق اساتید/بیش از ۴۰ درصد اساتید دانشگاه فاقد مسکن
۳ لایه پنهان تسلیحاتیسازی استارتاپها برای قتل عام سایبری و نظامی
رقابت جدید علمی بریکس؛ فرصت همکاری دانشمندان ایرانی با ۵ کشور عضو بریکس
اینستاگرام به دنبال شخصی سازی الگوریتم کاربران
جزئیات آزمون ارزیابی علمی متقاضیان انتقال رشته فیزیوتراپی از خارج اعلام شد
استرالیا جریمه شبکههای اجتماعی را دو برابر کرد
یک طرح جدید: یارانه غذای دانشجویان از ترم آینده مستقیم به کیف پول آنها واریز میشود
هواپیمای فضایی چین یک شیء مرموز را در مدار رها کرده است
آزمایش موشک «استارشیپ» پیش از پرواز سیزدهم با موفقیت به سرانجام رسید
صنعت هوانوردی اعلام کرد: ضایعات غذایی به سوخت جت تبدیل میشوند
شمارش معکوس تا پرتاب جدیدترین فناوری فضایی «اسپیسایکس» آغاز شد
جدیدترین خبر از وضعیت فاطمه شکری بازیگر پیشکسوت
اکران فیلم استخر سروش صحت به تعویق افتاد
سری جدید انیمیشن «داستان اسباببازی» همه رقبا را کنار زد
پیشنهاد وزیر علوم برای جذب دانشجویان پاکستانی در دانشگاه سیستان و بلوچستان
شرایط پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی فرهنگیان اعلام شد
فراهم شدن امکان ویرایش حوزه آزمون پذیرش دستیار تخصصی
زیرساختهای فرسوده ناسا دیگر پاسخگوی ماموریتهای «آرتمیس» نیستند
راز کندی تنبلها کشف شد
تأثیر پنهان طعمهای محبوب سیگار الکترونیکی بر قلب را جدی بگیرید
آیا خاطرات را میتوانیم بخوریم؟
عکس روز ناسا از ماراتن مریخ منتشر شد
کاروان دانشآموزی ایران با بهترین شرایط به ژیمنازیاد اعزام شود
دستورالعمل فعالیتهای تابستانی مدارس ابلاغ شد
کلاسهای جبرانی تابستانی دانش آموزان از ۱۵ تیرماه آغاز میشود
راه حل مقابله با مصرف مواد مخدر در محیطهای دانشگاهی
صدور حکم اخراج دانشجوی امیرکبیر به دلیل اهانت به پرچم ایران
حضور ۱۱ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی کیواس ۲۰۲۷ ؛ دانشگاه تهران در صدر جدول
قرار بود ششم تیر و روز ترور آخرین روز جمهوری اسلامی باشد
تجلیل از گری اولدمن در جشنواره تلویزیونی بریتانیا
رسالت تداوم نهضت عاشورا و تاریخنگاری زنده سیره تبلیغی امام سجاد(ع)
برگزاری ۵ شب عزاداری در دانشگاه تهران در دهه دوم ماه محرم
نگاهی به وضعیت معنویت انیمیشن کودکان در سه الگوی، دیزنی، پیکسار و جیبلی
پوشش بیش از ۱۰۰۰ رسانه برای مراسم عاشورای کربلای معلی
مصاحبه دوره دکتری دانشگاه آزاد از امروز آغاز میشود
توسعه تعاملات دانشگاههای ایران و کشورهای عضو اکو در دستور کار
ایران به دانش فنی ساخت «مغز مصنوعی» دست یافت
در عصری هستیم که سرعت،فضیلت شده است/بحران معنایی انسان معاصر از کجاست؟
فراخوان کسب دانش فنی ساخت یک قطعه مهم در صنایع حساس و راهبردی
ثبتنام مدارس باید بر اساس محدوده محل سکونت انجام شود
زیارت تبلیغاتی صدام در عتبات/ سقوط یک سناریو توسط اسرای ایرانی
چرا امام حسین (ع) به پا خاست؟
تل زینبیه به روی بانوان زائر کربلا بازگشایی شد
اگر امام را نشناسیم، غربال خواهیم شد
هوش مصنوعی آنتروپیک شکاف در سیستمهای دولت آمریکا را شناسایی کرد
امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
ارسال آییننامه جامع مدیریت دانشگاهها به شورای عالی انقلاب فرهنگی
آغاز پویش «کارت نشاط» برای حمایت از دانشآموزان
آموزش و پرورش: شرایط ثبتنام دانشآموزان اتباع اعلام خواهد شد
نتایج نقل و انتقالات فرهنگیان شنبه اعلام میشود
ابررایانه چینی از رقبای آمریکایی پیشی گرفت
خوابگاههای علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید
برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد
حضور وزیر علوم در آیین عاشورای حسینی در زینبیه استانبول
آماده تسهیل فرآیندهای اداری و حمایت از ابتکارات نوآورانه هستیم
ظرفیت ۶۸ هزار نفری پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ اعلام شد؛ ثبتنام تا شنبه ۳۰ خرداد
نقش شهادت در آثار محمدعلی نادری؛ وقتی قلمو با زبان درد سخن میگوید
یک طرح جدید: یارانه غذای دانشجویان از ترم آینده مستقیم به کیف پول آنها واریز میشود
امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
ارسال آییننامه جامع مدیریت دانشگاهها به شورای عالی انقلاب فرهنگی
شرایط پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی فرهنگیان اعلام شد
مصاحبه دوره دکتری دانشگاه آزاد از امروز آغاز میشود
فراهم شدن امکان ویرایش حوزه آزمون پذیرش دستیار تخصصی
پیشنهاد وزیر علوم برای جذب دانشجویان پاکستانی در دانشگاه سیستان و بلوچستان
علت فوت فرزاد جمشیدی چه بود؟
ایران به دانش فنی ساخت «مغز مصنوعی» دست یافت
عکس روز ناسا از ماراتن مریخ منتشر شد
حضور ۱۱ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی کیواس ۲۰۲۷ ؛ دانشگاه تهران در صدر جدول
اگر امام را نشناسیم، غربال خواهیم شد
رسالت تداوم نهضت عاشورا و تاریخنگاری زنده سیره تبلیغی امام سجاد(ع)
راز کندی تنبلها کشف شد
آزمایش موشک «استارشیپ» پیش از پرواز سیزدهم با موفقیت به سرانجام رسید
توسعه تعاملات دانشگاههای ایران و کشورهای عضو اکو در دستور کار
هوش مصنوعی آنتروپیک شکاف در سیستمهای دولت آمریکا را شناسایی کرد
نگاهی به وضعیت معنویت انیمیشن کودکان در سه الگوی، دیزنی، پیکسار و جیبلی
برگزاری ۵ شب عزاداری در دانشگاه تهران در دهه دوم ماه محرم
تل زینبیه به روی بانوان زائر کربلا بازگشایی شد
دستورالعمل فعالیتهای تابستانی مدارس ابلاغ شد
صنعت هوانوردی اعلام کرد: ضایعات غذایی به سوخت جت تبدیل میشوند
آیا خاطرات را میتوانیم بخوریم؟
زیارت تبلیغاتی صدام در عتبات/ سقوط یک سناریو توسط اسرای ایرانی
تأثیر پنهان طعمهای محبوب سیگار الکترونیکی بر قلب را جدی بگیرید
فراخوان کسب دانش فنی ساخت یک قطعه مهم در صنایع حساس و راهبردی
شمارش معکوس تا پرتاب جدیدترین فناوری فضایی «اسپیسایکس» آغاز شد
چرا امام حسین (ع) به پا خاست؟
کاروان دانشآموزی ایران با بهترین شرایط به ژیمنازیاد اعزام شود
اکران فیلم استخر سروش صحت به تعویق افتاد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.