کشف اولین کهکشان بدون فلز در جهان
جیمز وب یکی از نخستین کهکشانهای جهان را کشف کرد: AMORE۶، که تقریبا خالی از عناصر سنگین است و میتواند پرده از رازهای جهان نخستین بردارد.
کشف راز آفرینش طلا در اعماق کیهان
پژوهشگران با بهرهگیری از حبابهای نانویی هلیوم، فرایند رازآلود تولید عناصر سنگین کیهانی مانند نقره و طلا را شبیهسازی کردند. این دستاورد، به درک بهتر منشأ عناصر در انفجارهای ابرنواختری و برخورد ستارگان نوترونی کمک میکند و میتواند به طراحی نسل جدیدی از راکتورهای هستهای مقاوم و کارآمد منجر شود. به گزارش روز چهارشنبه گروه علمی ایرنا از ستاد توسعه فناوری نانو، دانشمندان دانشگاه سوری (University of Surrey) در بریتانیا با استفاده از فناوری نانوحبابهای هلیوم، گامی بزرگ در حل یکی از پرسشهای بنیادی اخترفیزیک برداشتهاند که عناصر سنگینتر از آهن در جهان چگونه پدید آمدهاند. این پژوهش که در مرکز ملی شتابدهنده کانادا (TRIUMF) انجام شده، نه تنها سرنخهایی ارزشمند در مورد منشأ کیهانی عناصر سنگینی چون نقره، طلا و اورانیوم ارائه داده، بلکه میتواند به بهبود فناوری راکتورهای هستهای نیز منجر شود. نتایج این مطالعه در نشریه معتبر Physical Review Letters منتشر شده است. تا پیش از این، دو فرایند اصلی برای شکلگیری عناصر سنگین مطرح بود، نخست: فرایند کند (s-process) که در هستهی ستارگان رخ میدهد و بهخوبی شناخته شده، و دوم، فرایند سریع (r-process) که هنوز رازآلود باقی مانده است. در r-process، در جریان رویدادهای شدید کیهانی نظیر ابرنواخترها و برخورد ستارگان نوترونی، هستههای اتمی در محیطی سرشار از نوترون، این ذرات را با سرعت جذب میکنند، پیش از آنکه دچار واپاشی بتا شوند. اما شواهد اخیر حاکی از وجود گونهای ضعیفتر از r-process است که تنها عناصر سنگین متوسط (با عدد اتمی ۳۷ تا ۴۷ مانند روبیدیوم تا نقره) را پدید میآورد، بیآنکه به سراغ عناصر بسیار سنگینی چون طلا یا اورانیوم برود. برای بررسی دقیق این فرایند ضعیف، تیم پژوهشی به سرپرستی دکتر متیو ویلیامز (Matthew Williams) واکنش هستهای خاصی را بررسی کردند که در آن ایزوتوپ رادیواکتیو استرانسیوم-۹۴ (⁹⁴Sr) با جذب ذره آلفا (هسته هلیوم)، نوترونی آزاد میکند و به زیرکونیوم-۹۷ (⁹⁷Zr) تبدیل میشود. این آزمایش شامل چهار مرحله پیچیده بود؛ تولید یونهای استرانسیوم-۹۴ از هدف اورانیومی که توسط پروتونهای پرانرژی بمباران شده، جداسازی این یونها با لیزر و طیفسنج مغناطیسی، شتابدهی آنها به انرژیهای مشابه انفجارهای ابرنواختری، برخورد آنها با هدفی از جنس فیلم نازک سیلیکونی حاوی میلیاردها نانوحباب هلیوم که توسط مؤسسه علوم مواد سویل (CSIC) در اسپانیا ساخته شده بود. این فناوری نانویی نوین، برخلاف روشهای پیشین، امکان تراکم مقدار زیادی گاز هلیوم در فضایی بسیار کوچک را فراهم میسازد و برای نخستینبار اندازهگیری دقیق واکنشهای سوزش هلیوم با پرتوهای رادیواکتیو را ممکن میسازد. با استفاده از آرایهای از آشکارسازهای گاما و طیفسنج جرمی، پژوهشگران موفق شدند واکنش مورد نظر را شناسایی و احتمال وقوع آن را در شرایط مشابه انفجارهای کیهانی اندازهگیری کنند. این دادهها اکنون در اختیار مدلسازان اخترفیزیک قرار میگیرد تا نقشههای دقیقتری از تولید عناصر در کیهان ارائه دهند. ویلیامز تأکید دارد که این فناوری میتواند به اندازهگیری شمار زیادی از واکنشهای مشابه در آینده منجر شود و به دانشمندان کمک کند تعیین کنند که r-process ضعیف دقیقاً در کجا رخ میدهد: در بادهای نوترینویی ناشی از ابرنواخترها یا در بخشی از ماده پرتابشده در برخورد ستارگان نوترونی؟ افزون بر جنبههای اخترفیزیکی، نتایج این پژوهش کاربردهای صنعتی نیز دارد. ویلیامز میگوید: «با بهروزرسانی مدلهای واکنش هستهای بهویژه برای ایزوتوپهای رادیواکتیو، میتوانیم مواد مقاومتری برای راکتورهای هستهای طراحی کنیم که دوام بیشتری داشته باشند و دیرتر نیاز به تعویض پیدا کنند.» به این ترتیب، فناوری حبابهای نانویی هلیوم نهتنها پنجرهای تازه به تاریخ کیهانی عناصر گشوده، بلکه نویدبخش نوآوریهای صنعتی در عصر انرژیهای نو نیز است.
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد