کد خبر: 106177
ف
با خواندن «کوچ اصوات» میان واقعیت و خیال غوطه‌ور می‌شوید
اگر سوررئالیسم را چیزی شبیه خواب و رؤیا تعریف کنیم و رئال را بیداری و واقعیت؛ خواننده حین خواندن داستان‌های «کوچ اصوات»، گاه در بیداری محض حضور دارد (که آنجا روابط علی معلولی کاملی شکل می‌گیرد) و گاه در خواب و روی ابرهای خیال پرواز می‌کند.

به گزارش ثریا «کوچ اصوات» مجموعه داستانی است به قلم محمدحسن جمشیدی، جوانی که پیش‌تر او را به عنوان شاعر و ترانه سرا می‌شناختیم و «کوچ اصوات» اولین مجموعه داستان چاپ شده اوست. کتاب، شانزده داستان کوتاه سوررئال دارد که خواننده را میان واقعیت و خیال غوطه‌ور نگه می‌دارد. اگر سوررئالیسم را چیزی شبیه خواب و رؤیا تعریف کنیم و رئال را بیداری و واقعیت؛ خواننده حین خواندن داستان‌ها، گاه در بیداری محض حضور دارد (که آنجا روابط علی معلولی کاملی شکل می‌گیرد) و گاه در خواب و روی ابرهای خیال پرواز می‌کند.

ترجیح می‌دهم سبک کلی «کوچ اصوات» را «جریان سیال ذهن» بنامم. فقط دو داستان از این قاعده مستثنا هستند؛ در داستان «دستخط» (جمشیدی مجموعه شعری با همین نام دارد) و «ال دادا» خط سیر داستان کاملاً رئال است و به جز فضا سازی شاعرانه چیزی شما را به خیال پیوند نمی‌دهد. روند روایت به هیچ وجه گوتیک و رعب آور نیست بلکه در عین تلخی و سنگینی، شیرینی مرگ را به مذاق خواننده می‌چکاند.

کوچ اصوات داستان آدم‌هایی است مردد میان مرگ و زندگی، نویسنده از داستان اول شروع به ایجاد موتیف‌های گوناگون کرده است. نمادهای تکرار شونده گاه، از یک بخش به بخش بعدی می‌روند و اشاره‌ای گذرا به اتصال یک داستان به داستان بعدی دارند. نویسنده این زنجیرها را طوری تنظیم کرده که هم، داستان‌ها دنباله دار به نظر برسد و نیز هرگاه لازم شد بتوان اتصال بین آنها را انکار کرد. این هوشمندی جمشیدی است که نشانه‌ها را مثل چراغ چشمک زن سر تقاطع قرار داده است؛ نه خاموش خاموش و نه کاملاً روشن. فقط اشاره‌ای به مسیر چندگانه می‌کند تا مخاطب، خودش یکی از مسیرها را برگزیند. من این موتیف‌ها را به دو دسته تقسیم می‌کنم: یک گروه آنها که فقط از داستانی به یک یا چند داستان بعدتر منتقل می‌شود؛ مثل: بخار دیگ مسی، جیرجیرک، جویدن سبیل، مرد طاس...

و دسته دوم موتیف‌هایی که به نرمی حرکت یک مورچه راه‌شان را تا پایان داستان می‌کشند مثل: خود مورچه، بوی نفت، و زن ناشنوا! ولی موتیف اصلی و عمیق داستان مرگ است. مرگی که پایان دهنده نیست بلکه بخشی از شئون کائنات است، به سادگی و در آرامش جریان دارد.

شخصیت‌های داستان هم حتی موتیف شده‌اند. آدم‌های رقیق‌القلبی که روح لطیف شاعرانه دارند، گاه اسامی‌شان یکی است ولی هیچ کدام شبیه دیگری نیست. پیرمرد «راه بند» هیچ شبیه پیرمرد «گورستان قدیمی» نیست اما بخش‌هایی از او را به دنبال می‌کشد.

آدم‌های «کوچ اصوات» از مرگ به دامن مرگ پناه می‌برند و از ترس زندگی به مردگی کوچ می‌کنند. راوی که اغلب فردی از عالم دیگر است یا در همان داستان مرده یا در چند داستان بعد کوچ می‌کند. رفت و برگشت ذهنی و فضای ابهام آلود دنیای مرگ، نثر شاعرانه‌ای را می‌طلبید که مؤلف به درستی از عهده آن برآمده است. گاه با مجموعه داستان‌هایی مواجه بوده‌ام که داستان پردازی و نثر بسیار عالی شروع شده تا اواسط کار همچنان در اوج قرار دارد؛ ولی از فصول میانی به بعد دچار افت در زبان و قصه گویی می‌شوند. طوری که یا کتاب را رها کرده یا بالاجبار و به علت ملاحظات به سختی تا پایان آن را خوانده ام که در این صورت دیگر شیرینی کتاب از حافظه پاک می‌شود. در این مجموعه داستان چنین اتفاقی نیفتاده است هر داستان با ایجاز مناسب به پایان رسیده. هر جا که حس شد نثر دارد رو به خودنمایی می‌رود و خواننده شاید دچار دل‌زدگی شود، نویسنده به سرعت تعادل را برقرار کرده است. قبل از اینکه شیرینی باقلوا گلو را بسوزاند استکان چای کنارش تعارف کرده و این چای همان قصه گویی در حداقل زمان و استفاده اقتصادی از واژه‌هاست.

اگر شخصیت‌ها، و اتمسفر داستان در هاله‌ای از ابهام قرار نداشت این نثر از متن بیرون زده و مایه دل زدگی می‌شد. حال آنکه اگر برای این مجموعه نثری بی پیرایه انتخاب می‌شد نوشتار چیزی کم داشت. لباسی که مناسب شب وصل است، نویسنده لباس سپید پر دامن را تن یک کارمند در ساعت اداری نکرده است بلکه یک عاشق در شب ملاقات محبوب پیراهنی به این زیبایی نیاز دارد. همان طور که در بخشی از داستان «هفت پشت تنهایی» می‌خوانیم:

من دیدم باران ستون خانه است و راحله به باریکه‌ای از آن که از سقف فرو می‌ریخت، تکیه داده است. من دیدم خاتون حرف نمی‌زند و دوش حمام نمی‌خواند، صدای گنجشک‌ها نور را دور زده و بالای سر پیرمردهای پروستات دیده محله ابر شده است.

شخصیت پردازی کامل با کمترین کلام از دیگر نقاط قوت «کوچ اصوات» است. اگرچه در بعضی داستان‌ها با اندکی ابهام در شناخت آدم‌ها طرفیم ولی در کل شخصیت‌ها با جزئیات در حد نیاز معرفی می‌شوند. اما نکته مهم این است که کاراکترهای اثر فقط انسان نیستند؛ جیرجرک‌، مورچه، زخم‌های کهنه، اشیا و موجودات ماورایی و فوق بشر شخصیت‌های داستان محمدحسن جمشیدی هستند. نویسنده، آن جزئی را که برایش اهمیت دارد جدا کرده و از آن یک کاراکتر مستقل ساخته است. خواه یک دست قطع شده در اتوبان باشد خواه مورچه‌ای که نشانه است؛ نشانه مرگ و زندگی، نمادی از نبض جنین یا هر عنصر دیگری که خواننده را به قطعیت نمی‌رساند. با این وجود روابط طوری چیده شده که خواننده می‌پذیرد یک مورچه می‌تواند در شکم یک کوزه نطفه شود و شکم کوزه بالا بیاید، دخترکی زاده شود که راحیل صدایش می‌زنند، راحیل یعنی کوچ کننده، مسافری که اول صدایش کوچ کرد و بعد خودش.

کاری که نویسنده به درستی می‌کند گفتن قصه در یکی دو بند ابتدایی هر داستان است، دلیلش هم این است که او نگرانی بابت از دست دادن مخاطب ندارد چون دستش از قصه پر است و خواننده فقط قرار است به دنبال چگونگی اتفاقات و حوادث برود. معما هم طرح نمی‌کند بنا براین خواننده به راحتی اصل ماجرا در دستش است حالا به دنبال قلاب داستان کشیده می‌شود. و اتفاقاً اغلب با پایان غیرمنتظره مواجه می‌شود. مثلاً در داستان «نظام آباد» می‌خوانیم:

زن که از زندگی اولش خیر ندیده بود، با همان آیا وکیلم اول بله را گفت و قال قضیه را کند. انگار نه انگار برادر شوهرهای اولش به خونش تشنه‌اند و برایش بپا گذاشته‌اند. زن با ابروهایی نازک که مد روز بود ریز ریز به فلاش عکاس‌باشی لبخند زد و نگذاشت حسرت یک عروسی ساده لااقل در عکس‌هایش بماند. با همه این‌ها هنوز نعره‌های مرد اول در گوشش بود...

با وجود تلخی کل مجموعه، آیرونی داستان «ال دادا» خنده را برای لحظاتی به لب خواننده می‌آورد. آنجا که خواننده کشف می‌کند راحله از بی‌سوادی پدر قسی القلب دائم الخمرش سو استفاده کرده و اسامی دوستان برادرش را به عمد اشتباهی نوشته است.

کوچ اصوات از رحلت صدا می‌گوید، صدای آدم‌ها قبل از اینکه خود «راحیل» و «راحله» باشند سفر کرده، صدا انرژی است و انرژی هرگز از بین نمی‌رود فقط برای شنیدنش گوش هشیار لازم است.

کتاب «کوچ اصوات» در ۱۴۷ صفحه، مهر ۱۴۰۰ توسط انتشارات «سوره مهر» به چاپ رسیده است. شیرینی خواندن این مجموعه پس از پایان نیز همچنان در ذهن خواننده حفظ خواهد شد. از این پس منتظر داستان‌های جدیدی از محمدحسن جمشیدی خواهیم بود.

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

رئیس‌جمهور در روز دانشجو در دانشگاه صنعتی شریف حاضر می‌شود

عضویت ۳ وزیر در هیات امنای دانشگاه علم و صنعت ایران

قیمت عجیب عطرهای لیلا حاتمی و نوید محمدزاده+عکس

شهردار تهران در روز دانشجو به دانشگاه تربیت مدرس می‌رود

ضرورت افزایش جذب متخصصان و نخبگان ایرانی خارج از کشور

دریاچه ارومیه در قدیم این شکلی بود+عکس

طبیعت پاییزی پونل گیلان+عکس

طبیعت بهشتی ترکمن صحرای گلستان+عکس

رونمایی از احسان علیخانی در جوکر+عکس

جشن تولد لیورپولی معروف+عکس

لحظه درگیری در مسابقات کشتی اردبیل با چاقو+عکس

بار عجیب یک کامیون در اتوبان امام علی تهران+عکس

خلاقیت ژاپنی‌ها در بسته بندی خوراکی+عکس

حقوق نجومی امارات برای جذب پزشکان ایرانی

انتقاد تند مجری تلویزیون از شیوه گفتگو با رئیسی+عکس

توصیه جنجالی رئیس پلیس تهران به مژده لواسانی

این تونل برقی قطب شمال نیست، اینجا لرستان است+عکس

آقازاده معروف با لباس فوتبالیست آرژانتینی+عکس

انتقاد تند بازیگر مختارنامه از انتشار تصویر جنجالی+عکس

دستور عجیب وزیر کشور درباره قیمت‌ها صادر شد

دخالت تازه الهام علی اف در امور ایران

دومین جلد کتاب «تو زودتر بکُش» با محوریت ترورهای موساد منتشر شد

ترجمه کتاب «ارتباطات: یک پسا رشته» روانه بازار شد

کتاب «سفیر قدس» با محوریت خاطرات مرحوم حسین شیخ‌الاسلام منتشر شد

قیمت وحشتناک پراید در بازار امروز+عکس

تصویر مزار مردی که همه ایرانی‌ها با او خاطره داشتند+عکس

دماوند در سوخت مازوت غرق شد+عکس

تصویر تازه از پسر امین حیایی در سریال معروف+عکس

جشن بزرگسالی دختر امپراتور ژاپن+عکس

تابلوی مدرسه دخترانه در سیستان باعث تحیر همه شد+عکس

هاشمی رفسنجانی در حال خوراندن واکسن+عکس

تیپ متفاوت نماینده معروف مجلس در صحن علنی+عکس

قانون جدید در تهران که صدای همه را در آورد

کنایه سنگین گزارشگر معروف به جواد خیابانی

بازداشت قاضی جعلی در قم+عکس

مردم به حق انتظار دارند زندگی آن‌ها به سرعت سامان یابد

انقلاب اسلامی تا همیشه باید مردمی بماند

واکنش بی‌شرمانه برادر آرمان عبدالعالی پس از قصاص+عکس

زمان تقدیم لایحه بودجه ۱۴۰۱ به مجلس مشخص شد

کشف سیاره‌ای پوشیده از آهن مذاب

براساس آزمایش‌های DxOmark: ریلمی جی‌تی نئو 2 در زمینه باتری عملکرد خارق‌العاده‌ای دارد!

آپدیت ظاهری جدید آفیس در ویندوز از راه رسید!

سامسونگ قصد عرضه گوشی‌های ضد آب بیشتری را در سری گلکسی A دارد

ساعت هوشمند گوگل پیکسل واچ احتمالا در سال ۲۰۲۲ عرضه خواهد شد

هدف راه اندازی تلویزیون اینترنتی دانشگاه تهران تشریح شد

افزایش چشمگیر شکایت از مدارس به دلیل عدم رعایت پروتکلهای ضدکرونا

یک ترکیب امیدبخش برای افزایش تاثیر واکسن کووید-۱۹

شروع ماموریت کاوشگر جدید ناسا

خودرو جدید مرسدس بنز با طراحی منحصربه‌فرد یک طراح مد

بیست و هفتمین جشنواره تحقیقاتی علوم پزشکی رازی ۲۵ بهمن ماه سال جاری برگزار می شود.

پذیرش بدون آزمون دانشگاه پیام نور در مقطع کارشناسی

کسادی بازار صنایع دستی - شیراز به عنوان دومین شهر جهانی صنایع دستی انتخاب شده است

رسیدگی به مشکلات دانشجویان خوابگاهی اولویت مجموعه مدیریتی است

بازدید جمعی از نمایندگان مجلس از پروژه‌های تحول دیجیتال ایرانسل

پر جرم‌ترین ستاره‌های گیتی، زندگی خود را با انفجاری عظیم به نام ابر نو اختر به پایان می‌برند.

باید از تجربیات موفق در زمینه ترویج و تعمیق فرهنگ انتظار و مهدویت بهره برد

جهان مجازی متاورس کجاست؟

افشای اطلاعات یک لپ تاپ مرموز هواوی

دانلود والپیپر‌های گوشی گلکسی اس ۲۲ با کیفیت HD

مشخصات جدیدترین لپ تاپ گیمینگ ایسوس

اولین مانتیور 4k شیائومی رسماً عرضه شد

معرفی رسمی گوشی جذاب موتورولا Moto G51 5G

مسدودی حساب کاربری بیش از ۲ میلیون نفر در واتس اپ

اپل در عربستان خودرو الکتریکی می‌سازد

سنجش عملکرد رله‌های حفاظتی با تسترهای ایرانی

افزایش ماندگاری میوه با ماندگاری 3 تا چهار هفته توسط یک شرکت دانش بنیان

واکنش جو بایدن به حملات سایبری گسترده به نهاد‌های دولت آمریکا

تسلا رونمایی از یک موتور سیکلت چهار چرخ برای کودکان

استفاده از قارچ، جایگزینی گیاهی برای چرم

آآلودگی ناشی از میکروپلاستیک‌ها می‌تواند به افزایش مقاومت آنتی‌بیوتیکی منجر شود.

آغاز به‌کار هیأت داوران پنجاه‌ویکمین جشنواره بین‌المللی فیلم رشد

کانال‌های تخصصی و عمومی اداره کل امور تربیتی در شبکه شاد

افتتاح مدارس اینترنت و ارتباطات شامل یک مدرسۀ دخترانه و یک مدرسۀ پسرانه در خاش

سلطه هوش مصنوعی بر حریم خصوصی افراد

اضافه شدن ۳۶ اپراتور جدید به شبکه رومینگ بین‌الملل همراه اول

معضلی به نام زباله های فضایی

کم‌خونی در بارداری باعث ایجاد چه بیماری‌هایی در کودکان می‌شود؟

سالمندان بیشتر در معرض ابتلا به کرونا هستند

تولید آنتن‌ ایران‌ساخت با قابلیت استفاده درشرایط بحرانی و مناطق دو

طرح احیای گیاهان بومی در دستور کار معاونت علمی ریاست جمهوری

بیماری یحیی گل‌محمدی تایید شد+عکس

شجاعت سرباز ایرانی در مقابل دزد پررو+عکس

پرواز خودرو ۴۰۵ در تصادف وحشتاک تهران+عکس

عصبانیت شدید هیات ایرانی در مذاکرات وین

قبر ۲.۵ میلیاردی تهران برای چه کسی است؟+عکس

تصویر دیده نشده از دکتر مخصوص ناصرالدین شاه+عکس

تصویری که همه ایران با دیدنش حسرت خورد+عکس

تیپ متفاوت نماینده معروف مجلس در صحن علنی+عکس

شاهکار دانش‌آموز تهرانی در انجام تکالیفش+عکس

اتفاق غیرمنتظره در سخنرانی دختر دانشجو در نمازجمعه تهران+عکس

تصویری از آسمان تهران که دیگر تکرار نمی‌شود+عکس

ارزان ترین گوشی هوشمند سامسونگ وارد بازار شد+عکس

لحظه بازگرداندن کلاهبردار بزرگ اقتصادی به کشور+عکس

محبوب‌ترین نام‌های ایرانی در ۱۰۰ سال گذشته+عکس

انتقاد تند مجری تلویزیون از شیوه گفتگو با رئیسی+عکس

غروب خونین در روستای سلخ قشم+عکس

مردم ترکیه برای یک تکه نان صف بستند+عکس

نخست وزیر بی‌حجاب اسکاتلند کنار عهدنامه امام علی (ع)+عکس

این تصویر خاص از طوفان ترکیه پربازدید شد+عکس

چهره آنگلا مرکل در حال خداحافظی همیشگی از صدراعظمی+عکس

سلطان پارک ملی گلستان را دیده‌اید؟+عکس

اطلاعیه طالبان درباره حادثه در مرز ایران+عکس

اینجا طبیعت اروپا نیست، پاییز کاخ سعدآباد است+عکس

وقاحت ترکیه برای تصرف جزایر ایران+عکس

عکس تازه از سد کارون ۴+عکس

حمله گرگ به مردم در خیابان‌های جوانرود+عکس

اینجا ساحل انگلیس نیست، سواحل غرب هرمزگان است+عکس

هنرنمایی بز کوهی در یزد+عکس

روزگار سیاه مردم در گرانی کمرشکن+عکس

سوالات زشت فرم استخدامی یک شرکت در تهران+عکس