کد خبر: 163540
ف
راهکاری طبیعی برای مبارزه با قارچ پژمرده‌کننده گوجه‌فرنگی
گوجه‌فرنگی‌ از محبوب‌ترین صیفی‌جات در سفره‌ ایرانی‌هاست؛ اما این گیاه پرکاربرد، در برابر برخی بیماری‌های قارچی بسیار آسیب‌پذیر است. محققان در پژوهشی تازه به دنبال راهی برای تقویت دفاع طبیعی این گیاه در برابر نوعی بیماری پژمردگی بوده و به موفقیت خوبی دست یافته‌اند.

به گزارش ثریا - گوجه‌فرنگی در حال حاضر یکی از پرمصرف‌ترین سبزی‌ها در بازار ایران و جهان است. با وجود ارزش غذایی بالا و مصرف گسترده آن، این گیاه در محیط گلخانه‌ای یا مناطقی با رطوبت و دمای بالا به شدت در معرض ابتلا به بیماری‌های قارچی قرار دارد. یکی از مخرب‌ترین این بیماری‌ها، «پژمردگی فوزاریومی» است که توسط نوعی قارچ به نام فوزاریوم اکسی‌اسپوریوم ایجاد می‌شود. این قارچ از طریق ریشه وارد گیاه می‌شود و به مرور باعث زرد شدن، پژمردگی و در نهایت نابودی بوته گوجه‌فرنگی می‌شود. به همین دلیل مقابله با این بیماری برای حفظ کیفیت و کمیت تولید، به‌ویژه در شرایط گلخانه‌ای که فضای بسته و مساعدی برای رشد قارچ‌هاست، اهمیت زیادی دارد.

روش‌های رایج برای کنترل این بیماری بیشتر بر استفاده از سموم شیمیایی تکیه دارند. اگرچه این روش‌ها تا حدی مؤثر هستند، اما با مشکلاتی مانند باقی‌ماندن سم در محصول، آسیب به محیط زیست و هزینه‌های بالا همراه‌اند. به همین دلیل در سال‌های اخیر، توجه به روش‌های جایگزین و سالم‌تر افزایش یافته است؛ از جمله استفاده از ترکیبات طبیعی برای تحریک سیستم دفاعی گیاه. پژوهش‌هایی در نقاط مختلف دنیا نشان داده‌اند که برخی مواد گیاهی می‌توانند بدون اثرات جانبی مخرب، مقاومت گیاه را در برابر بیماری‌ها افزایش دهند. در این میان، ترکیبات فنلی و آنتی‌اکسیدانی مانند رزوراترول مورد توجه خاصی قرار گرفته‌اند.

در همین زمینه، سید کاظم صباغ از گروه زیست‌شناسی دانشگاه یزد به همراه سه تن از همکاران خود، پژوهشی انجام دادند تا تأثیر همین ترکیب طبیعی، یعنی رزوراترول را در افزایش مقاومت گوجه‌فرنگی در برابر بیماری پژمردگی بررسی کنند. رزوراترول ماده‌ای طبیعی است که در برخی خوراکی‌ها مانند انگور، بادام‌زمینی و شراب قرمز وجود دارد و به دلیل خاصیت آنتی‌اکسیدانی‌اش شناخته می‌شود.

در این پژوهش، دو رقم تجاری گوجه‌فرنگی به نام‌های «ترمه» و «کاپتین» انتخاب شدند. پژوهشگران این گیاهان را در محیط گلخانه پرورش دادند و سپس در معرض قارچ عامل بیماری قرار دادند. همزمان، گیاهچه‌ها را در دو نوبت با محلول رزوراترول با غلظت‌های متفاوت محلول‌پاشی کردند. در ادامه، تغییرات مربوط به رشد گیاه، فعالیت آنزیم‌های دفاعی و میزان بیان ژن‌هایی که در مقاومت گیاه نقش دارند، مورد بررسی قرار گرفتند.

نتایج به دست آمده نشان دادند که گیاهان تیمارشده با دوز بالاتر رزوراترول رشد بهتری نسبت به گیاهان شاهد (تیمارنشده) داشتند. این تأثیر به ویژه در رقم ترمه که بیشتر به بیماری حساس بود، ملموس‌تر بود. از سوی دیگر، بررسی‌های ژنتیکی مشخص کردند که در رقم کاپتین، یکی از ژن‌های کلیدی مرتبط با مقاومت گیاه، فعالیت بیشتری از خود نشان داده است.

به‌طور کلی، پژوهش نشان داد که رزوراترول می‌تواند سیستم دفاعی گیاه را تقویت کند، اما اثر آن در مقایسه با برخی ترکیبات دیگر مانند اسید سالیسیلیک یا جاسمونیک اسید کمتر است. با این حال، استفاده از این ماده طبیعی می‌تواند در مراحل اولیه رشد گیاه و برای تولید نشاء، سودمند باشد.

بر اساس بررسی‌های تکمیلی این تحقیق، رزوراترول علاوه بر تقویت دفاع گیاه، به بهبود رشد آن هم کمک می‌کند. افزایش سطح آنزیم‌هایی مانند کاتالاز و پراکسیداز که در خنثی‌کردن آسیب‌های اکسیداتیو نقش دارند، از جمله اثرات مثبت آن بود. این آنزیم‌ها می‌توانند با تقویت دیواره سلولی و پاکسازی رادیکال‌های آزاد، مقاومت گیاه را در برابر نفوذ قارچ‌ها افزایش دهند. هرچند برخی تأثیرات آن در بخش‌های زیرزمینی گیاه مانند ریشه، محسوس‌تر از بخش‌های هوایی بود.

نکته قابل توجه دیگر، تفاوت واکنش ارقام مختلف گوجه‌فرنگی به این ترکیب بود. این مسأله نشان می‌دهد که نوع رقم و شدت بیماری‌زایی قارچ می‌تواند بر میزان اثرگذاری رزوراترول تأثیر بگذارد.

در مجموع، نتایج این پژوهش که در دوفصلنامه «دانش گیاه پزشکی ایران» وابسته به دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران منتشر شده‌اند، از پتانسیل این ترکیب برای استفاده در کشاورزی ارگانیک خبر می‌دهد، به شرط آن‌که در دوز مناسب و در زمان مناسب به کار گرفته شود.

منبع : کشت گوجه فرنگی


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌ها حضوری شد

راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی

مهلت ویرایش محل برگزاری چهلمین دوره آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد

دستور جدید ترامپ به شرکت ها برای حمله سایبری

اخراج ۲ دانشجو به دلیل توهین به پرچم مقدس ایران

یافته‌های جدید از نقش استارلینک در تجاوز نظامی آمریکا به ایران

مراسم معرفی سرپرست صندوق رفاه دانشجویان برگزار شد

تمهیدات لازم برای بازگشایی مطلوب مدارس خوزستان

رئیس جمهور: مسجد یکی از ظرفیت‌های مؤثر در ارتقای سطح سواد عمومی است

تابستان؛ فرصتی برای جبران بخشی از عقب‌ماندگی‌ها دانش آموزان

آغاز پیش‌ثبت‌نام تکمیل ظرفیت میان‌پایه و پایه دهم مدارس شاهد

۲۴۰۷ پروژه مدرسه‌سازی سال گذشته تحویل شد

نظر پیامبر (ص) درباره خاک بازی کودکان چیست؟

شنیدن صدای جامعه باید با یک سازوکار شفاف انجام شود

نماز خواندن در خانه ای که سگ در آن است چه حکمی دارد؟

«زوتوپیا ۳» ساخته می‌شود

آغاز پخش برنامه «محفل ستاره‌ها»؛ این برنامه برای حال خوب کودکان است

آغاز پخش «هزار داستان» با اجرای مجری معروف

مدیرعامل جدید مؤسسه فرهنگی دارالعرفان شیعی معرفی شد

چرا باید سیره مبارزاتی ائمه اطهار را بازخوانی کنیم؟

حمایت از نخبگان با اولویت هوش مصنوعی با تمرکز بر همکاری با دانشگاه‌های تراز اول

روسیه توسعه رقیب استارلینک را به سرعت ادامه می‌دهد

۱۰ سؤال از محاسبه نتیجه آزمون دستیاری حذف شد

پاول دوروف تولد ۱۳ سالگی تلگرام را تبریک گفت

آغاز سال تحصیلی دانشگاه‌ها از ۴ مهرماه

در سوگ یکی از پرطنین‌ترین صداهای تاریخ موسیقی ایران

علی نصیریان مهمان نخستین برنامه «هم‌کلام» شد

حسین خواجه امیری «پهلوان آواز» به سوی خانه ابدی بدرقه شد

بردلی کوپر فیلمبرداری پیش‌درآمد «اوشن» را شروع کرد

چرا ربیع‌الاول، بهار ماه‌ها نامگذاری شده است؟

سه پروژه راهبردی پژوهشگاه ملی سرطان در انتظار حمایت

امسال آیفون ۱۸ عرضه نمی‌شود؟

اختلال در بخش پرداخت هزینه سامانه ثبت نام آزمون‌های علوم پزشکی کشور

شنبه آخرین مهلت ثبت‌نام در ۵ آزمون علوم پزشکی

آغاز نام‌نویسی بیست‌ودومین فراخوان جذب هیئت علمی پزشکی از فردا

کنسرت‌ها دوباره آغاز می‌شوند/ بازگشت خوانندگان به روی صحنه

تعلیق داوری در مناظره امام رضا(ع) با جاثلیق و مسئله گفت‌وگوی امروز

آخرین وصایای امام رضا(ع) به اباصلت‌

پایان ماه صفر گریختن از یک زمان نحس نیست

مشکی از تن به درآرید ماه ربیع آمده است

«هجرت پیامبر(ص)» تحولی عمیق در ساختار اجتماعی جامعه اسلامی ایجاد کرد

هوش مصنوعی با یک هزار میلیارد پارامتر به رقابت اوپن ای آی می‌رود

سرپرست صندوق رفاه دانشجویان منصوب شد

چالش‌های مربوط به «از دست نرفتن روایت»در عرصه بین‌المللی از زبان معاون وزیر علوم

شکایت از ترامپ برای فروش پست‌هایش

غزه‌ای که رسانه‌ها نشان ندادند در کتاب «پاپیون؛ نسخه غزه»

کمپین تابستانی فیدیبو برای کتاب‌خوان‌ها

با این داستان کودکتان فصل‌ها را بهتر می‌شناسد

انتشار کتاب‌های «احکام کاربردی نوجوان» برای تازه‌مکلف‌ها

سفر جهادی به بشاگرد در کتاب «تخته‌های سفید» روایت شد

بازخوانی سیمای عقیله بنی‌هاشم در قلم «بنت‌الشاطی»

بهرام رادان به کنسرت نمایش «سیاوش» پیوست

پخش برنامه‌های جدید در رادیو اقتصاد با محوریت کسب و کار خانگی

توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از ۲۶ مرداد آغاز می‌شود/ اعلام نحوه رفع نقص کارت

تعیین ظرفیت ۴۸۳۰ نفری برای آزمون ارشد علوم پزشکی

صلح امام حسن (ع) چه تاثیری در افشای چهره واقعی نفاق اموی داشت؟

سه پرده از تراژدی دین‌فروشی نخبگان

سید جلال حسینی درگذشت

تصریح قرآن بر خاتمیت و شمول جهانی دعوت پیامبر (ص)/راز جاودانگی تعالیم

پیامبر گرامی اسلام شهید شدند یا رحلت کردند؟ بررسی نگاه شیعه و سنی به این سوال

فراخوان دریافت آثار هفدهمین جشنواره فارابی منتشر شد

رامبد جوان با یک مسابقه هوش مصنوعی بازمی‌گردد

اعمال شب و روز ۲۸ صفر چیست؟

راهبردهای پیامبر(ص) در مدیریت بحران؛ الگویی زنده برای امروز

منوچهر هادی بر سر مزار اکبر عبدی حاضر شد+عکس

تبریک رئیس جهاد دانشگاهی در پی انتصاب فرماندهان جدید نیروهای مسلح

ژاپن ماهواره ناوبری به فضا پرتاب کرد

ثبت اختراع دستاورد ایران در حوزه ذخیره‌سازهای انرژی در آمریکا

لنوو لپ تاپی با نمایشگر لوله شونده می‌سازد

۲/۵ میلیون دانش‌آموز در مسیر آموزش دقیق هوش مصنوعی

رتبه‌بندی مدارس غیردولتی از مهرماه آغاز می‌شود

مهلت جشنواره جوان خوارزمی تا ۱۵ شهریور تمدید شد

آشنایی نسل جدید با سیره امام رضا(ع) از دریچه این کتاب‌ها

کمک داوطلبانه یا شهریه پنهان؛ مرز دریافت پول از والدین کجاست؟

ماجرای آزمون بهداشت‌کاران دهان و دندان و تصمیم وزارت بهداشت

تاکید وزیر علوم بر مشورت با شوراهای صنفی در اجرای طرح تغذیه دانشجویان

قیمت بلیت پرواز تهران-مشهد نجومی شد+عکس

تصویر فرماندهان شهید سردار پاکپور و سردار تنگسیری

هواپیمای ویژه مقامات امارات راهی ایران شد +عکس

رتبه‌بندی مدارس غیردولتی از مهرماه آغاز می‌شود

جزئیات برگزاری و دریافت کارت‌ کنکور ۱۴۰۵ و آزمون‌ دانشجو معلم اعلام شد

تعیین ظرفیت ۴۸۳۰ نفری برای آزمون ارشد علوم پزشکی

ماجرای آزمون بهداشت‌کاران دهان و دندان و تصمیم وزارت بهداشت

جزییات ۴ مدل دوره پسادکتری برای استفاده از ظرفیت فارغ‌التحصیلان تشریح شد

آغاز رسمی جذب محققان «پسادکتری فناوری» ویژه شرکت‌های دانش بنیان

جناب خان از این تاریخ به شبکه نسیم بازمی‌گردد

تدارک ویژه رادیو برای ایام سوگواری پایان ماه صفر

اعمال شب و روز ۲۸ صفر چیست؟

نتایج آزمون سمپاد پایه دهم اعلام شد

پیوندی که «ملاحسینقلی همدانی» بین فقه و سلوک باطنی ایجاد کرد

مهلت جشنواره جوان خوارزمی تا ۱۵ شهریور تمدید شد

روایت زندگی رهبر شهید انقلاب برای نسل نوجوان منتشر شد

آقای بازیگر دبیر چهل‌ و پنجمین جشنواره تئاتر فجر شد

«گل یاس» شادمهر عقیلی چرا اینستاگرام را تسخیر کرد؟

آشنایی نسل جدید با سیره امام رضا(ع) از دریچه این کتاب‌ها

کمک داوطلبانه یا شهریه پنهان؛ مرز دریافت پول از والدین کجاست؟

نرخ ماندگاری نخبگان در سال ۱۴۰۳ اعلام شد/ کاهش ۳۰ درصدی روند آزادسازی مدارک تحصیلی

رامبد جوان با یک مسابقه هوش مصنوعی بازمی‌گردد

توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از ۲۶ مرداد آغاز می‌شود/ اعلام نحوه رفع نقص کارت

منوچهر هادی بر سر مزار اکبر عبدی حاضر شد+عکس

معرفی برگزیدگان تولیدات آوایی «رهبر شهید قرآنی»

نظر رائد فریدزاده درباره فیلم‌های زیرزمینی سینمای ایران

تراشه‌های چینی به آیفون و مک بوک‌های آمریکایی نفوذ کرد

حق نشر رمان نوجوان «زیبا صدایم کن» به ناشران چین و ژاپن واگذار شد

رهبر شهید: این زبانِ به این خوبی را چرا با تعبیرات غلط خراب کنیم؟

آماده باشید: چهارشنبه این هفته خورشید می‌گیرد/ اوج کسوف در اسپانیا

قیمت بلیت پرواز تهران-مشهد نجومی شد+عکس

پرونده ویژه شهید سپهبد سیدعبدالرحیم موسوی منتشر شد

عرضه هوش‌های مصنوعی ارزان چینی و رقابت با آمریکا