کد خبر: 163540
ف
راهکاری طبیعی برای مبارزه با قارچ پژمرده‌کننده گوجه‌فرنگی
گوجه‌فرنگی‌ از محبوب‌ترین صیفی‌جات در سفره‌ ایرانی‌هاست؛ اما این گیاه پرکاربرد، در برابر برخی بیماری‌های قارچی بسیار آسیب‌پذیر است. محققان در پژوهشی تازه به دنبال راهی برای تقویت دفاع طبیعی این گیاه در برابر نوعی بیماری پژمردگی بوده و به موفقیت خوبی دست یافته‌اند.

به گزارش ثریا - گوجه‌فرنگی در حال حاضر یکی از پرمصرف‌ترین سبزی‌ها در بازار ایران و جهان است. با وجود ارزش غذایی بالا و مصرف گسترده آن، این گیاه در محیط گلخانه‌ای یا مناطقی با رطوبت و دمای بالا به شدت در معرض ابتلا به بیماری‌های قارچی قرار دارد. یکی از مخرب‌ترین این بیماری‌ها، «پژمردگی فوزاریومی» است که توسط نوعی قارچ به نام فوزاریوم اکسی‌اسپوریوم ایجاد می‌شود. این قارچ از طریق ریشه وارد گیاه می‌شود و به مرور باعث زرد شدن، پژمردگی و در نهایت نابودی بوته گوجه‌فرنگی می‌شود. به همین دلیل مقابله با این بیماری برای حفظ کیفیت و کمیت تولید، به‌ویژه در شرایط گلخانه‌ای که فضای بسته و مساعدی برای رشد قارچ‌هاست، اهمیت زیادی دارد.

روش‌های رایج برای کنترل این بیماری بیشتر بر استفاده از سموم شیمیایی تکیه دارند. اگرچه این روش‌ها تا حدی مؤثر هستند، اما با مشکلاتی مانند باقی‌ماندن سم در محصول، آسیب به محیط زیست و هزینه‌های بالا همراه‌اند. به همین دلیل در سال‌های اخیر، توجه به روش‌های جایگزین و سالم‌تر افزایش یافته است؛ از جمله استفاده از ترکیبات طبیعی برای تحریک سیستم دفاعی گیاه. پژوهش‌هایی در نقاط مختلف دنیا نشان داده‌اند که برخی مواد گیاهی می‌توانند بدون اثرات جانبی مخرب، مقاومت گیاه را در برابر بیماری‌ها افزایش دهند. در این میان، ترکیبات فنلی و آنتی‌اکسیدانی مانند رزوراترول مورد توجه خاصی قرار گرفته‌اند.

در همین زمینه، سید کاظم صباغ از گروه زیست‌شناسی دانشگاه یزد به همراه سه تن از همکاران خود، پژوهشی انجام دادند تا تأثیر همین ترکیب طبیعی، یعنی رزوراترول را در افزایش مقاومت گوجه‌فرنگی در برابر بیماری پژمردگی بررسی کنند. رزوراترول ماده‌ای طبیعی است که در برخی خوراکی‌ها مانند انگور، بادام‌زمینی و شراب قرمز وجود دارد و به دلیل خاصیت آنتی‌اکسیدانی‌اش شناخته می‌شود.

در این پژوهش، دو رقم تجاری گوجه‌فرنگی به نام‌های «ترمه» و «کاپتین» انتخاب شدند. پژوهشگران این گیاهان را در محیط گلخانه پرورش دادند و سپس در معرض قارچ عامل بیماری قرار دادند. همزمان، گیاهچه‌ها را در دو نوبت با محلول رزوراترول با غلظت‌های متفاوت محلول‌پاشی کردند. در ادامه، تغییرات مربوط به رشد گیاه، فعالیت آنزیم‌های دفاعی و میزان بیان ژن‌هایی که در مقاومت گیاه نقش دارند، مورد بررسی قرار گرفتند.

نتایج به دست آمده نشان دادند که گیاهان تیمارشده با دوز بالاتر رزوراترول رشد بهتری نسبت به گیاهان شاهد (تیمارنشده) داشتند. این تأثیر به ویژه در رقم ترمه که بیشتر به بیماری حساس بود، ملموس‌تر بود. از سوی دیگر، بررسی‌های ژنتیکی مشخص کردند که در رقم کاپتین، یکی از ژن‌های کلیدی مرتبط با مقاومت گیاه، فعالیت بیشتری از خود نشان داده است.

به‌طور کلی، پژوهش نشان داد که رزوراترول می‌تواند سیستم دفاعی گیاه را تقویت کند، اما اثر آن در مقایسه با برخی ترکیبات دیگر مانند اسید سالیسیلیک یا جاسمونیک اسید کمتر است. با این حال، استفاده از این ماده طبیعی می‌تواند در مراحل اولیه رشد گیاه و برای تولید نشاء، سودمند باشد.

بر اساس بررسی‌های تکمیلی این تحقیق، رزوراترول علاوه بر تقویت دفاع گیاه، به بهبود رشد آن هم کمک می‌کند. افزایش سطح آنزیم‌هایی مانند کاتالاز و پراکسیداز که در خنثی‌کردن آسیب‌های اکسیداتیو نقش دارند، از جمله اثرات مثبت آن بود. این آنزیم‌ها می‌توانند با تقویت دیواره سلولی و پاکسازی رادیکال‌های آزاد، مقاومت گیاه را در برابر نفوذ قارچ‌ها افزایش دهند. هرچند برخی تأثیرات آن در بخش‌های زیرزمینی گیاه مانند ریشه، محسوس‌تر از بخش‌های هوایی بود.

نکته قابل توجه دیگر، تفاوت واکنش ارقام مختلف گوجه‌فرنگی به این ترکیب بود. این مسأله نشان می‌دهد که نوع رقم و شدت بیماری‌زایی قارچ می‌تواند بر میزان اثرگذاری رزوراترول تأثیر بگذارد.

در مجموع، نتایج این پژوهش که در دوفصلنامه «دانش گیاه پزشکی ایران» وابسته به دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران منتشر شده‌اند، از پتانسیل این ترکیب برای استفاده در کشاورزی ارگانیک خبر می‌دهد، به شرط آن‌که در دوز مناسب و در زمان مناسب به کار گرفته شود.

منبع : کشت گوجه فرنگی


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

دست‌نوشته رهبر شهید انقلاب برای تقدیر از شهید حسن طهرانی مقدم

تصویر منتشرشده در رسانه‌ها تحت عنوان تست موشک در آسمان غرب تهران

ساخت نانوذرات دارویی ضدسرطان با نور خورشید در زمانی کوتاه

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

چرا شناخت هوش هیجانی کودکان مهم است؟

زمزمه‌های استعفای مدیر انویدیا آغاز شد

«مواد و ساخت پیشرفته» پیشران اقتدار صنعتی و ارتقای تاب‌آوری فناورانه

سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد

هکرها نهاد ناظر بر امنیت مالی کره جنوبی را هک کردند

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

خدمات بیمه‌ای فرهنگیان قزوین در مسیر ارتقا و تسهیل دسترسی

نهضت مدرسه‌سازی خوزستان تا مهر ۱۴۰۷ به سرانجام می‌رسد

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

فارسی در هند فقط زبان شعر نبود

کتاب «کهکشان نیستی» به زبان عربی ترجمه و منتشر شد

زینب طهرانی‌مقدم: شعر ما را به شناخت عمیقی از اسطوره‌های ملی می‌رساند

برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید

شاگردی که تا پای شهادت از مکتب طهرانی‌مقدم جدا نشد

مکرون: هوش مصنوعی خطرناک باید برای کودکان ممنوع شود

تغییرات تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی اعلام شد؛ تمدید مهلت ثبت نام

دانشجویان متأهل ملزم به بازپرداخت یکجای وام ودیعه مسکن شدند

تقویم جدید آزمون زبان انگلیسی MHLE سال ۱۴۰۵ منتشر شد

قبل از خرید قطعات آسانسور این 7 نکته را بدانید

مهلت دانشجویان الزهرا(س) برای ثبت‌نام وام تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی

اعلام نتیجه اولیه آزمون سردفتری اسناد رسمی نوبت سال ۱۴۰۴

مجموعه‌رباعی «دوستش داشته باش» سروده میلاد عرفان‌پور منتشر شد

روایت زندگینامه شهید حاج اسماعیل رضایی منتشر می‌شود

۱۵ درصد مدارس کشور در برنامه بازرسی‌های دوره‌ای قرار می‌گیرند

ارائه ۸۵ طرح دانش‌آموزی در بیست‌وهشتمین جشنواره جوان خوارزمی

تصویر منتشر شده از جاسک

تصویری از عملیات های نیروی هوایی ارتش در شب های اخیر

رژیم چنج در آمریکا رخ داد+عکس

تقویم جدید آزمون زبان انگلیسی MHLE سال ۱۴۰۵ منتشر شد

دانشجویان متأهل ملزم به بازپرداخت یکجای وام ودیعه مسکن شدند

تغییرات تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی اعلام شد؛ تمدید مهلت ثبت نام

قبل از خرید قطعات آسانسور این 7 نکته را بدانید

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

مکرون: هوش مصنوعی خطرناک باید برای کودکان ممنوع شود

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد

نهضت مدرسه‌سازی خوزستان تا مهر ۱۴۰۷ به سرانجام می‌رسد

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!

برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

خدمات بیمه‌ای فرهنگیان قزوین در مسیر ارتقا و تسهیل دسترسی

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

کتاب «کهکشان نیستی» به زبان عربی ترجمه و منتشر شد

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

شاگردی که تا پای شهادت از مکتب طهرانی‌مقدم جدا نشد