کد خبر: 163540
ف
راهکاری طبیعی برای مبارزه با قارچ پژمرده‌کننده گوجه‌فرنگی
گوجه‌فرنگی‌ از محبوب‌ترین صیفی‌جات در سفره‌ ایرانی‌هاست؛ اما این گیاه پرکاربرد، در برابر برخی بیماری‌های قارچی بسیار آسیب‌پذیر است. محققان در پژوهشی تازه به دنبال راهی برای تقویت دفاع طبیعی این گیاه در برابر نوعی بیماری پژمردگی بوده و به موفقیت خوبی دست یافته‌اند.

به گزارش ثریا - گوجه‌فرنگی در حال حاضر یکی از پرمصرف‌ترین سبزی‌ها در بازار ایران و جهان است. با وجود ارزش غذایی بالا و مصرف گسترده آن، این گیاه در محیط گلخانه‌ای یا مناطقی با رطوبت و دمای بالا به شدت در معرض ابتلا به بیماری‌های قارچی قرار دارد. یکی از مخرب‌ترین این بیماری‌ها، «پژمردگی فوزاریومی» است که توسط نوعی قارچ به نام فوزاریوم اکسی‌اسپوریوم ایجاد می‌شود. این قارچ از طریق ریشه وارد گیاه می‌شود و به مرور باعث زرد شدن، پژمردگی و در نهایت نابودی بوته گوجه‌فرنگی می‌شود. به همین دلیل مقابله با این بیماری برای حفظ کیفیت و کمیت تولید، به‌ویژه در شرایط گلخانه‌ای که فضای بسته و مساعدی برای رشد قارچ‌هاست، اهمیت زیادی دارد.

روش‌های رایج برای کنترل این بیماری بیشتر بر استفاده از سموم شیمیایی تکیه دارند. اگرچه این روش‌ها تا حدی مؤثر هستند، اما با مشکلاتی مانند باقی‌ماندن سم در محصول، آسیب به محیط زیست و هزینه‌های بالا همراه‌اند. به همین دلیل در سال‌های اخیر، توجه به روش‌های جایگزین و سالم‌تر افزایش یافته است؛ از جمله استفاده از ترکیبات طبیعی برای تحریک سیستم دفاعی گیاه. پژوهش‌هایی در نقاط مختلف دنیا نشان داده‌اند که برخی مواد گیاهی می‌توانند بدون اثرات جانبی مخرب، مقاومت گیاه را در برابر بیماری‌ها افزایش دهند. در این میان، ترکیبات فنلی و آنتی‌اکسیدانی مانند رزوراترول مورد توجه خاصی قرار گرفته‌اند.

در همین زمینه، سید کاظم صباغ از گروه زیست‌شناسی دانشگاه یزد به همراه سه تن از همکاران خود، پژوهشی انجام دادند تا تأثیر همین ترکیب طبیعی، یعنی رزوراترول را در افزایش مقاومت گوجه‌فرنگی در برابر بیماری پژمردگی بررسی کنند. رزوراترول ماده‌ای طبیعی است که در برخی خوراکی‌ها مانند انگور، بادام‌زمینی و شراب قرمز وجود دارد و به دلیل خاصیت آنتی‌اکسیدانی‌اش شناخته می‌شود.

در این پژوهش، دو رقم تجاری گوجه‌فرنگی به نام‌های «ترمه» و «کاپتین» انتخاب شدند. پژوهشگران این گیاهان را در محیط گلخانه پرورش دادند و سپس در معرض قارچ عامل بیماری قرار دادند. همزمان، گیاهچه‌ها را در دو نوبت با محلول رزوراترول با غلظت‌های متفاوت محلول‌پاشی کردند. در ادامه، تغییرات مربوط به رشد گیاه، فعالیت آنزیم‌های دفاعی و میزان بیان ژن‌هایی که در مقاومت گیاه نقش دارند، مورد بررسی قرار گرفتند.

نتایج به دست آمده نشان دادند که گیاهان تیمارشده با دوز بالاتر رزوراترول رشد بهتری نسبت به گیاهان شاهد (تیمارنشده) داشتند. این تأثیر به ویژه در رقم ترمه که بیشتر به بیماری حساس بود، ملموس‌تر بود. از سوی دیگر، بررسی‌های ژنتیکی مشخص کردند که در رقم کاپتین، یکی از ژن‌های کلیدی مرتبط با مقاومت گیاه، فعالیت بیشتری از خود نشان داده است.

به‌طور کلی، پژوهش نشان داد که رزوراترول می‌تواند سیستم دفاعی گیاه را تقویت کند، اما اثر آن در مقایسه با برخی ترکیبات دیگر مانند اسید سالیسیلیک یا جاسمونیک اسید کمتر است. با این حال، استفاده از این ماده طبیعی می‌تواند در مراحل اولیه رشد گیاه و برای تولید نشاء، سودمند باشد.

بر اساس بررسی‌های تکمیلی این تحقیق، رزوراترول علاوه بر تقویت دفاع گیاه، به بهبود رشد آن هم کمک می‌کند. افزایش سطح آنزیم‌هایی مانند کاتالاز و پراکسیداز که در خنثی‌کردن آسیب‌های اکسیداتیو نقش دارند، از جمله اثرات مثبت آن بود. این آنزیم‌ها می‌توانند با تقویت دیواره سلولی و پاکسازی رادیکال‌های آزاد، مقاومت گیاه را در برابر نفوذ قارچ‌ها افزایش دهند. هرچند برخی تأثیرات آن در بخش‌های زیرزمینی گیاه مانند ریشه، محسوس‌تر از بخش‌های هوایی بود.

نکته قابل توجه دیگر، تفاوت واکنش ارقام مختلف گوجه‌فرنگی به این ترکیب بود. این مسأله نشان می‌دهد که نوع رقم و شدت بیماری‌زایی قارچ می‌تواند بر میزان اثرگذاری رزوراترول تأثیر بگذارد.

در مجموع، نتایج این پژوهش که در دوفصلنامه «دانش گیاه پزشکی ایران» وابسته به دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران منتشر شده‌اند، از پتانسیل این ترکیب برای استفاده در کشاورزی ارگانیک خبر می‌دهد، به شرط آن‌که در دوز مناسب و در زمان مناسب به کار گرفته شود.

منبع : کشت گوجه فرنگی


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

هفته بین‌المللی قرآن در کربلا افتتاح شد

چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟

ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است

تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوان‌سالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعال‌تر جهاد دانشگاهی صادر می‌شود

دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها

دستگاه‌های اجرایی ملزم به استفاده از پیام‌رسان‌های بومی شدند

طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بی‌نظیر

پیش ‌ثبت‌نام الکامپ ۲۹ آغاز شد

امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانش‌آموختگان فراهم شد

اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵

جزئیات احکام انضباطی دانشجویان در ایمیل معاون دانشجویی دانشگاه شریف به اساتید

امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد

امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت می‌داد

خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند

موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کرده‌اند؟

زندگی امام موسی کاظم (ع) تابلویی تمام‌عیار از مدیریت بحران و کادرسازی دینی است

بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی می‌کند+عکس

بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگ‌ترین سرمایه یک هنرمند است

متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ

آیت‌الله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راه‌ها و شکستن بن‌بست‌هاست

ثبت نام ۲ هزار هیئت جدید در سامانه عطر سیب/ رویکرد نمایشگاه امسال خانواده محور است

خدمت‌رسانی موکب ها به زائران عید غدیر در نجف اشرف

روایتی از بزرگ‌ترین وقف درمانی تهران در کتاب «میراث فرمانفرما»

آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی

بازیگر معروف فیلم پدرخوانده ترامپ را ظالم و فاسد خواند

روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف

آنچه سیاه‌چال‌های عباسی درباره امام کاظم(ع) پنهان نکردند

چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟

کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمی‌شود

امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم می‌شود

ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت

قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد

حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد

خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقه‌ای می‌کند

وزارت آموزش و پرورش اعلام برنامه امتحانات نهایی را تکذیب کرد

رویکرد تحولی سمپاد از تربیت دانش‌آموز موفق به سوی پرورش انسان اثرگذار

هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج می‌کند

شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم

تعلل دولت در اجرای طرح ترمیم حقوق، شکاف بی‌اعتمادی را گسترش داد

نمایه‌شدن سه مجله دانشگاه تهران در کتابخانه دیجیتال آلمان

مصاحبه دکتری دانشگاه علامه طباطبائی از فردا آغاز می‌شود

یک روز جابجایی در برنامه امتحانات دانشگاه صنعتی شریف

اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت

مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او

بزرگ‌ترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقه‌ای به وسعت ایران

جناب خان و هومن به آنتن تلویزیون برگشتند

کتاب برای رهبر شهید ابزار ساخت انسان و جامعه بود

پیکر آیت‌الله العظمی محمد اسحاق فیاض در کاظمین و کربلا تشییع شد

ممیزی‌های فراوان کلینیک رویا صدای بازیگران را در آورد

سه انفجار خورشیدی در یک شبانه‌روز رخ داد

آغاز کلاس‌های حضوری دانشگاه صنعتی شریف از ۲۳ خرداد

بررسی وضعیت اشتغال بیش از ۴۰۹ هزار دانش‌آموخته/ علوم‌ پزشکی در صدر اشتغال

جزئیات ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی را اینجا بخوانید

پیمان شاهبد: باید از هر نوع فیلم مستقلی حمایت کرد

روایتی خواندنی از گروه سرود خرم‌آباد از یک روز غم‌انگیز

نگاهی به پرسپولیس؛ دیگری ساختن از «ایران» و مرجان ساتراپی

درک پیام غدیر؛ امامت، ستون فقرات حفظ اسلام در جامعه

حجت‌الاسلام محمد قمی: نهضت خمینی همچنان ادامه دارد

غدیر، مسئله فراموشی یا تبعیت؟

قرآن پژوهی چگونه به استنباط احکام فقهی می‌انجامد؟

پیام ۱۵ خرداد این بود که «توسعه آمرانه» فرجامی جز تقابل نخواهد داشت

مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند

سیمای فراتاریخی «قهرمان مردم» در لایه‌های هنر، عرفان و ادبیات

غدیر برای کودک نیازمند تخیل است

استقبال از کتاب‌های رهبر شهید انقلاب در نمایشگاه مجازی کتاب

اجماع اولیه فرو ریخت/ خبرگان بر روی رهبر شهید به توافق نرسیدند

مردم ما شایستگی «شیعه علی (ع)» بودن را اثبات کردند

مداح بحرینی سلب تابعیت شده به ایران می‌آید

غدیرخم تبیین‌گر مدل حکمرانی الهی و الگوی زیست مؤمنانه است

حمایت از ۳۵۰ استاد برای هدایت تحقیقات

تاثیر معدل در کنکور به دلیل غیبت شما هنوز بررسی نشده است

آیت‌الله فیاض رحلت کرد/ مرجعی که آیت‌الله خویی او را نور چشمش می دانست

تبعید به نجف، برگی تازه در روایت مرجعیت امام گشود

غدیر؛ واقعه‌ای فراتر از تاریخ با ابعاد کلامی و تمدنی

تنگه هرمز را بیشتر بشناسید

حقوق اساتید چه نیازهایی را برآورده می‌کند؟

جزئیات آزمون مرحله غیرمتمرکز سی و یکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد

شیوه برگزاری امتحانات و کلاس‌های دانشگاه‌های غیرانتفاعی اعلام شد

درخواست جمعی از اساتید حوزه علمیه برای دفن امام شهید در شهر مقدس قم

زمانبندی امتحانات دانشگاه شهیدبهشتی به دلیل برگزاری آزمون ارشد تغییرکرد

اتاق ماهواره دانشگاه علم و صنعت به موزه جنگ تبدیل می‌شود

شیوه برگزاری امتحانات و کلاس‌های دانشگاه‌های غیرانتفاعی اعلام شد

حمایت از ۳۵۰ استاد برای هدایت تحقیقات

حسین گل گلاب مردی که با این شعر در ایران ماندگار شد

گردهمایی اندیشمندان جهان اسلام در نشست بین المللی غدیر، ولایت و وحدت برگزار می‌شود

نسخه بنیاد علم برای توقف افت علمی دانشگاه‌ها

راه‌اندازی رشته «موسیقی ردیف دستگاهی» در دانشگاه استاد فرشچیان

حسین سیب سرخی به سوگ مادر نشست

خسارت جنگ به ۶۰ شرکت فناوری دانشگاه شریف

وزیر آموزش و پرورش: هیچ ابزاری نمی‌تواند جای کتاب و کتاب‌خوانی را بگیرد

آیا واقعا می‌توان گسل‌های تهران را فعال کرد؟

اصل ماجرای شایعه استعفای پزشکیان چه بود؟

تاثیر معدل در کنکور به دلیل غیبت شما هنوز بررسی نشده است

روایتی از غدیر فراتر از یک واقعه تاریخی در کتاب «زیارت غدیریه»

چرا توصیه شده زیارت جامعه کبیره بخوانیم؟ مداومت آیت الله بهجت

علی (ع) الگوی کامل انسانِ قهرمان و تولد در جهانی نمادین

جزئیات آزمون مرحله غیرمتمرکز سی و یکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد

چطور فوتبال به سلاح مخفی پنتاگون تبدیل شد؟

ثبت نام کودکان این کشور در اینستاگرام و تیک تاک ممنوع شد

آهنگ جدید علیرضا قربانی برای ایران منتشر شد

غدیر؛ واقعه‌ای فراتر از تاریخ با ابعاد کلامی و تمدنی

تصاویر کاتالوگ بزرگ‌ترین تولیدکننده آنتی‌بادی جنجال آفرین شد

نمایشگاه عکس فیلم‌های احمدرضا درویش با عنوان «سرزمین خورشید» افتتاح شد

ریاکاری‌های بنی عباس کتاب و منتشر شد

هوش مصنوعی ایلان ماسک طی ۴ روز یک جهان را نابود کرد

آیت‌الله فیاض رحلت کرد/ مرجعی که آیت‌الله خویی او را نور چشمش می دانست

آغاز کلاس‌های حضوری دانشگاه صنعتی شریف از ۲۳ خرداد

غدیر حلقه‌ای است که سنت‌های مذهبی را به فرهنگ ملی پیوند می‌زند

درخواست جمعی از اساتید حوزه علمیه برای دفن امام شهید در شهر مقدس قم