کد خبر: 112691
ف
نقش امی‌ بودن پیامبر(ص) بر گسترش سریع اسلام
یک پژوهشگر قرآن کریم با اشاره به برخی از ویژگی‌های اختصاص‌ یافته به پیامبر اسلام(ص) به عنوان عوامل پیشرفت و گسترش اولیه اسلام گفت: در پیام، کار و شخص هر یک از پیامبران ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد که در ظهور ایشان تأثیری مثبت داشته است.

به گزارش ثریا - کمال‌الدین غراب در خصوص امی‌بودن پیامبر به عنوان یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد پیامبر اکرم(ص) اظهار کرد: همین موضوع باعث جذب مردمان و پیشبرد پیام و اعتلای رسالت ایشان می‌شده است. البته منظور ویژگی‌های روحی و اخلاقی ایشان نیست چرا که به تصریح قرآن تمایزی میان انبیا وجود ندارد. 

وی ادامه داد: در این خصوص منظور برخی از خصوصیاتی است که در ارتباط با شخص ایشان یا پیام و کار ایشان بوده و در تناسب با شرایط محیط در پیشبرد دعوت و اعتلای رسالت وی نقشی مثبت ایفا کرده است. هرچند درجات کمال انسان‌ها متفاوت است اما میان انبیا این چیزی نیست که ما بتوانیم از مقایسه ایشان با یکدیگر به دست آوریم و به داوری بنشینیم. با این حال اجازه داریم که از منظر تناسبی که با شرایط قرن و محیط ایشان دارد، ویژگی‌های اختصاص‌یافته به پیام، کار و شخص هر نبی را شناسایی و کشف و تاثیر آن را در پیشبرد رسالت وی ارزیابی کنیم.

این کارشناس قرآنی بیان کرد: در پیام، کار و شخص پیامبر اسلام(ص) نیز این ویژگی‌ها وجود دارد و می‌توان تأثیر مثبت و لزوم برخی از آن‌ها را در پیشبرد دعوت و اعتلای رسالت ایشان دریافت که از جمله این ویژگی‌ها می‌توان به امی بودن پیامبر اسلام(ص) اشاره کرد.

غراب اضافه کرد: در میان پیامبران عظام تنها پیامبر اسلام(ص) امی به معنای درس ناخوانده و مکتب نرفته بوده است. البته منظور فقدان بینش و معرفت نیست بلکه تنها آشنایی‌ نداشتن با کتابت و خط است. درباره هیچیک از پیامبران دیگر بر این امر تاکید نشده است. از آدم(ع)، نوح(ع) و ابراهیم(ع) اطلاعاتی در این‌باره در دست نداریم. شاید آنان نیز امی بوده‌اند اما در هیچیک از کتب دینی تورات، انجیل و قرآن تأکیدی در این خصوص نیامده است.

وی با بیان اینکه از اوضاع اجتماعی و سیاسی زمانه و جامعه آن‌ها نیز اطلاعاتی که بتواند ما را به سوی رأی صائبی در این باره سوق دهد، وجود ندارد، خاطرنشان کرد: آدم(ع) نخستین نبی بوده است. اگر بر خلاف روایات تاریخی او نخستین بشر نبوده باشد، شاید در عهد وی کتابت و خط وجود داشته و وی با آن آشنا بوده است اما این فقط یک حدس غیر قابل اثبات و بی‌برهان است. 

این کارشناس قرآنی عنوان کرد: درباره نوح(ع) نیز می‌توان حدس زد که در طول ۹۰۰ سال دعوت خویش با علائم نوشتاری مرسوم در میان قوم خود اگر اساسا این علائم پدید آمده بوده، خواه ناخواه آشنا شده باشد. ابراهیم(ع) برادرزاده یک بت‌تراش بود و در خانه او زندگی می‌کرده است. اگر وظیفه بت‌تراشی قرابتی با شغل سدانت و سرپرستی امور دینی داشته باشد و اگر میان قوم او علائم نوشتاری پدید آمده بوده، لاجرم باید نتیجه گرفت که طبقه روحانی با این علائم آشنا بوده و در نتیجه ابراهیم(ع) نیز از طریق پدر یا عموی خود می‌توانسته با کتابت و خط آشنایی یافته باشد.

غراب افزود: با این وجود تمام این‌ موارد چیزی جز حدس و گمان نیست و برهانی در رد و قبول آن وجود ندارد اما درباره انبیائی که در روشنی تاریخ زیسته‌اند، اطلاعات دقیق‌تری در این زمینه به دست می‌آید. 

وی گفت: موسی(ع) وابسته به خاندانی بود که همه نیاکانش از جمله اسحاق(ع)، یعقوب(ع) یوسف(ع) عالمان دین بوده‌اند و در میان بنی‌اسرائیل به مقام نبوّت شناخته می‌شده‌اند. لاجرم اگر خط و کتابتی وجود داشته، اینان باید با آن آشنا می‌بوده‌اند؛ چنان‌که نمی‌توان پذیرفت که یوسف(ع) خزانه‌داری مصر را بر عهده داشته اما خواندن و نوشتن نمی‌دانسته است. علاوه بر این پرورش موسی(ع) در دستگاه فرعون، ناگزیر وی را با خط و کتابت آشنا می‌کرده است. به گونه‌ای که تورات نیز تصریح می‌کند که موسی(ع) به فرمان خدا ۲ لوح سنگی تراشید و بالای کوه برد و پس از چندین شبانه‌روز بازگشت و ۱۰ فرمان را بر لوح‌ها نوشته داشت. 

این کارشناس قرآنی اظهار کرد: اگرچه از این کلام برنمی‌آید که ۱۰ فرمان را خود موسی(ع) بر لوح‌ها کنده باشد اما بعید هم به نظر می‌رسد که در آن تنهایی و انزوا فرد دیگری فرامین را حک کرده باشد؛ چه این امری غیر لازم بوده و بیشتر هنگامی ضرورت می‌یابد که موسی(ع) خواندن و نوشتن ندانسته باشد. همچنین بعید به نظر می‌رسد کسی الواحی را که بر آن‌ها فرامینی نوشته است، با خود بیاورد و دیگران را تشویق به فراگرفتن آن‌ کند اما خود نتواند آن را بخواند.

غراب بیان کرد: همچنین منزلت خاندان یعقوب(ع) میان بنی‌اسرائیل نه‌ تنها به عنوان وارثان نبوت بلکه همچنین رهبران اجتماعی و قومی بنی‌اسرائیل اجازه نمی‌داد که میان قوم آشنایی با خط و کتابت وجود داشته باشد و ایشان از آن بیگانه پرورش یابند.

وی خاطرنشان کرد: عیسی(ع) در مکتب‌خانه کنیسه‌ای که در کنار خانه او قرار داشت، تعلیم دیده بود و صحف انبیاء بنی‌اسرائیل را مطالعه کرده بود و بسیاری از قطعات آن‌ را در حافظه داشته است. اناجیل می‌گوید عیسی(ع) در نخستین خطابه‌ای که پس از بعثتش در کنیسه شهر ناصره ایراد کرد، سخنان خود را با قرائت جملاتی از صحیفه اشعیای نبی(ع) که حاوی بشارت ظهور او بود، آغاز کرده است. از این صریح‌تر متنی در اثبات توانایی عیسی(ع) بر خواندن و نوشتن وجود ندارد.

این کارشناس قرآنی بیان کرد: از مطالعه تورات نیز چنین برمی‌آید که همه انبیای بنی‌اسرائیل یا اکثر آن‌ها مثل داوود(ع) سلیمان(ع)، جامعة‌بن‌داود(ع)، دانیال(ع) و بر همین قیاس اشعیا(ع)، ارمیا(ع)، عاموس(ع) و... خواندن و نوشتن می‌دانسته‌اند و صحف آنان به دست خود ایشان نگارش یافته است.

غراب با بیان اینکه انبیا و حکمای مشرق‌زمین نیز جملگی با کتابت و خط آشنا بوده‌اند، عنوان کرد: زرتشت یک مغ‌زاده بود و با تعلیم و تربیت دینی پرورش یافته و قطعا با کتابت و خط آشنا بوده است. بودا شاهزاده بود و برخورداری از نعمت سواد از مزایای طبقه ایشان بوده است. لائوتزو و کنفوسیوس حکیمان برجسته‌ای بوده‌اند که به مشاغل بلندپایه دیوانی و اداری اشتغال داشته‌اند. کنفوسیوس دارای مکتب و مدرسه تعلیم و تربیت بوده است. شرح کنفوسیوس بر کتاب تقدیرات(یی‌جینگ) و کتاب شعرگونه «دائو دِ جینگ» منسوب به لائوتزو معروف است.

وی تصریح کرد: هرچه به دوران بعثت پیامبر اسلام(ص) نزدیک‌تر می‌شویم، توانایی کتابت و خط از انحصار طبقات بالا -پادشاهان، امرا، نظامیان، منشیان، متولیان امور دینی، مالکان، حکما و فلاسفه، دانشمندان و شعرا و خطیبان و...- خارج شده و میان طبقات محروم و پایین جوامع گسترش می‌یابد. داستان کفشگرزاده‌ای که پدرش حاضر شد به شرط اجازه تحصیل به پسرش در نظام طبقاتی ساسانی تمام هزینه سپاه خسرو پرویز را در جنگ تامین کند اما خسرو به خاطر اینکه نظام طبقاتی فرو نپاشد و قداست فاصله‌ها -طرح یزدان برای زندگی ایرانیان در دنیا و آخرت- محفوظ بماند، نه این پیشکشی را پذیرفت و نه آن اجازه را داد. روشنگر این نکته است که مقارن ظهور پیامبر اسلام(ص) تعلیم و تربیت میان طبقات پایین جامعه نیز طرفدارانی یافته و اکثر مردم به لزوم فراگیری خواندن و نوشتن پی برده و از آن استقبال می‌کردند.
 
این کارشناس قرآنی اضافه کرد: در چنین شرایطی است که پیامبر اسلام(ع) به عنوان آخرین پیامبر خدا مبعوث می‌شود و بر خلاف اکثر پیامبران، حکما و فلاسفه پیش از خود یک امی است و با کتابت و خط آشنایی ندارد. در همین خصوص سوره عنکبوت قرآن تصریح می‌کند «ما کنْتَ تَتْلُوا مِنْ قَبْلِهِ مِن کتابٍ ولاتَخُطُّهُ بِیمینِک اذاً لارتابَ المَبطِلونَ؛ پیش از این هیچ نوشته‌ای را نمی‌توانستی بخوانی و نه با دست خود می‌توانستی آن را بنویسی که در این هنگام نادرست‌دانان شک می‌کردند». 

منبع :  پژوهشگر قرآن کریم


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

قابل توجه دانشجویان: فراخوان فرصت پژوهانه فولاد مبارکه برای دانشجویان منتشر شد

جشن استقبال از دانشجویان نوورود شریف ۲ آذرماه برگزار می‌شود+پوستر

یک ریاضیدان مسئله ۱۶۷ ساله ریاضی را با کمک هوش مصنوعی حل کرد

ایران و ترکیه در مسیر افزایش انتشار دی‌اکسیدکربن

ماموریت محرمانه نیروی فضایی آمریکا به مدار زمین انجام شد

ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان دانشگاه پیام نور از امروز آغاز می‌شود

واکنش رئیس دانشگاه تهران به مقاله نیویورک تامز درباره توجیه حمله به زیرساخت‌های آبی ایران

دامنه حمله‌های سایبری به اتحادیه اروپا رسید

اف بی آی و وزارت کشاورزی آمریکا جدیدترین قربانیان هکرها شدند

۳۰ درصد ظرفیت منتقل‌شده پزشکی و دندانپزشکی از پذیرش سال ۱۴۰۶ کسر می‌شود

نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل» منتشر شد

مجسمه‌هایی با پوششی از نقوش ایرانی به نیاوران آمدند

در دیدار آهنگساز ایتالیایی با مدیران بنیاد رودکی چه گذشت؟

طرح سینما کارت دانش‌آموزی اجرا می‌شود

ناهید شعشعانی، دوبلور پیشکسوت درگذشت

همراه با فیلم‌های آخر هفته تلویزیون؛ از «به وقت شام» تا «در بروژ»

از کتاب اختران تهران رونمایی شد

روایت تازه‌ای از جهان فکری و میراث فلسفی فارابی در هم اندیشی اساتید و پژوهشگران

انسان معاصر در عصر انفجار اطلاعات به حقیقت نزدیک‌تر شده است؟

پیشنهاد تشکیل شورای مستقل علوم پایه در دومین نشست هم‌اندیشی استادان

لزوم رفع فوری چالش‌های دانشجویان ایرانی در روسیه در دیدار رئیس سازمان امور دانشجویان و سفیر جمهوری اسلامی ایران

اعلام نتایج ارزشیابی فعالیت تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی +جدول

ارتقاء رتبه دانشگاه تربیت مدرس در نظام رتبه‌بندی جهانی گرین متریک

تصویری از احمد نجفی در اتاق گریم سریال سلمان فارسی

ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام می‌شود

۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند

تصویب ضوابط ایجاد دوره‌های تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»

نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد

دانشگاه‌ها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند

کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد

تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکده‌ها بر پوشش دانشجویان

پیام‌نور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس می‌دهد+جزئیات

آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه می‌شوند

توسعه همکاری‌های علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی

نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی

تأکید رئیس دانشگاه علمی‌کاربردی بر تشکیل انجمن دانش‌آموختگان

یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد

مشوق‌های جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژه‌های پرریسک

سیستم‌های زیرساختی آمریکا شکاف‌های رفع نشدنی دارند

ثبت رویداد از ایده تا کسب‌وکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی

کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد

درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف

پاویون دانش‌بنیان‌ها در نمایشگاه توانمندی‌های صادراتی جمهوری اسلامی

نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ

تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد

مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت

نشست تخصصی دستگاه‌های پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد

ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد

نتایج نهایی رشته‌های با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد

آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه

تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه

سرمایه‌گذاری در اتاق شیشه‌ای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرم‌های مالی دیجیتال است؟

تقدیر حجت الاسلام قمی از جانشین ستاد کل نیروهای مسلح

ششمین اجلاس مهدویت و انقلاب اسلامی فراخوان داد

تأسیس ۱۱ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت

خدمات دینی و آثار ماندگار آیت الله وحید خراسانی سرمایه‌ حوزه های علمیه

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

تلگرام در عراق فیلتر شد

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام می‌شود