یاسر احمدوند معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در آئین معرفی کتاب «دُماب» گفت: چندی پیش با مطالعه کتابی که به ویژگی‌ها و سیر تاریخی روستاها کشور پرداخته بود نیاز به تألیف کارهای فاخر در حوزه ثبت فرهنگ روستاهای کشور را احساس کردم و با مطالعه مجموعه دماب ضرورت توسعه این اقدام را بیش از پیش دانستم.

وی افزود: ضروری است تا اقدام مؤلف مجموعه «دُماب» در سطح کشور گسترش یابد و معاونت فرهنگی وزارت ارشاد آماده است تا از مؤلف این مجموعه حمایت کند و شیوه کار و تجربیات مؤلف در سراسر کشور توسعه یابد.

معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: تألیف و انتشاردانشنامه‌هایی نظیر «دُماب» در ثبت و نگهداشت میراث فرهنگی روستاهای کشور مفید است و امیدوارم برای تعداد کثیری از روستاهای کشور مجموعه‌ای نظیر دانشنامه «دُماب» تدوین کرد.

وی در ادامه در خصوص مجموعه «دُماب» افزود: از بخش‌های قابل توجه و جالب مجموعه «دُماب» تشریح مدل احداث قنات در گذشته و مثل‌ها و آداب انجام کار است که به صورت مبسوط تشریح شده است.

کتابخانه ملی وظیفه استانداردسازی حوزه فرهنگ و کتاب را برعهده دارد

حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا زائری رئیس اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در آئین معرفی کتاب «دُماب» گفت: افزایش تعلق به خاک در واقع ترویج فرهنگ و گفتمان مقاومت است.

وی افزود: کتابخانه ملی از آنجایی که در جایگاه استانداردسازی قرار دارد، بر خود وظیفه می‌داند که با برگزاری مراسمی مانند معرفی دایرة المعارف روستایی دماب، الگو و نمونه‌ای برای سایر تدوین تاریخ و فرهنگ روستاهای ایران ارائه کند.

وی ادامه داد: بسیاری از مشکلات فرهنگی ناشی از بر هم خوردن توازن‌هاست، یکی از توازن‌های بر هم خورده توازن جمعیت شهری و روستایی است که این عدم توازن ناشی از افزایش درآمد نفتی کشور در دهه ۳۰ و توسعه شهرنشینی بوده است.

رئیس اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران گفت: روستا مهد تولید و مولد اقتصاد روستایی است که به دلیل عدم نگهداشت اهالی روستاها دچار اختلال شده است، بنابر اذعان ناشر مجموعه دماب اگر روستا را همانند شهر و کشورمان دوست داشته باشیم پایه‌های فرهنگ کشور مستحکم‌تر خواهد شد.

وی ادامه داد: کار نویسنده و ناشر از آنجایی مهم است که در فضایی قرار داریم که اگر مؤلف عمر خود را صرف تألیف چنین اثر دقیق و ارزشمندی نمی‌کرد و یا ناشر در این حوزه هزینه نمی‌کرد، از لحاظ مادی بیشتر پیشرفت می‌کرد.

حجت‌الاسلام زائری برای نمونه به اهمیت روستا در فرهنگ لبنان اشاره کرد و گفت: در فرهنگ لبنان روستایی بودن افتخار دارد و چندین جلد کتاب مفصل درباره روستاهای لبنان کتاب تألیف شده است اما متأسفانه در کشور ما خود را روستایی دانستن افتخار ندارد.

وی گفت: افتخار تعلق به روستا سبب افزایش تعلق به خاک وطن خواهد شد و یکی از دلایل تقویت مقاومت در لبنان نیز فرهنگ روستایی است.

رئیس اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران افزایش تعلق به خاک را از مصادیق ترویج فرهنگ و گفتمان مقاومت برشمرد.

زائری ادامه داد: مقاومت و ایستادگی در روزگاری که همه تلاش دارند مردم را از این خاک جدا کنند، از طریق افزایش تعلق به خاک میسر است.

زائری ضمن اشاره به اینکه تألیف اثری همانند «دُماب» کاری ارشمند است، گفت: تلاش در راستای تألیف چنین اثری در حالی که برای مؤلف سود مادی و دنیایی ندارد شایسته تقدیر است.

علاقه به وطن باید از معرفت حاصل شود

سید محمد بهشتی رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و عضو پیوسته فرهنگستان هنر گفت: علاقه به وطن باید حاصل از معرفت باشد، دوست داشتن تصنعی سبب بروز ناسیونالیسم می‌شود اما دوست داشتن ناشی از معرفت ارزشمند است.موضوع حفظ و نگهداری از فرهنگ و میراث فرهنگی دچار پیچیدگی است و درباره نحوه برخورد و مواجهه با آن اتفاق نظری وجود ندارد.

وی افزود: ظرفیت‌های فراوانی در روستاهای کشور وجود دارد و هر روستای کشور مانند «دُماب» دارای فرهنگ غنی و ارزشمندی است که باید به همه آن‌ها توجه کرد.

عضو پیوسته فرهنگستان علوم ادامه داد: اگر سفرنامه‌های اکثر گردشگران غربی و اروپایی را بخوانیم نکته مشترکی وجود دارد که از زیست و انتخاب سرزمین ایران برای زیست مردم ایران متعجب هستند چراکه بر خلاف فرهنگ اروپایی در انتخاب محل زیست، منابع زیستی ایران بالقوه است اما اروپایی‌ها عادت به انتخاب مکانی هستند که منابع آن بالفعل باشد.

وی افزود: شناخت معمای چگونگی زیست توسط ایران ظرفیتی است که باید ثبت شود، ایران دارای سابقه طولانی در تمدن است که باید شیوه شناخت معمای زیست در ایران را مطالعه کنیم.

بهشتی همچنین خاطر نشان کرد: فائق آمدن به چالش‌های زیستی در آینده ایران نیازمند داشتن اهلیت نسبت به میهن است.

وی اضافه کرد: علاقه به وطن باید حاصل از معرفت باشد، دوست داشتن تصنعی سبب بروز ناسیونالیسم می‌شود اما دوست داشتن ناشی از معرفت ارزشمند است دوست داشتن وطن باید مانند علاقه ما نسبت به مادر باشد که از انس حاصل شده و همراه با معرفت است.

رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی در ادامه سخنان خود تألیف مجموعه دماب را مصداق بارز معرفت نسبت به وطن خواند و گفت: معرفت نسبت به وطن با اقداماتی نظیر تألیف مجموعه دماب حاصل می‌شود.

وی در پایان گفت: طی یک قرن اخیر خود را غنی از مطالعه درباره میهمان دانسته‌ایم، مطالعه درست فرهنگ هر منطقه و فرهنگ کشور داشتن اهلیت نسبت به
میهن و آن منطقه است.

فرهنگ روستایی پایه‌های هویتی و فرهنگی یک کشور را شکل می‌دهد

میرزایی مؤلف مجموعه «دُماب» در آئین معرفی این کتاب گفت: فرهنگ روستایی کشور هویت و پایه‌های هویتی و فرهنگی یک کشور را شکل می‌دهد.

وی در آئین معرفی این کتاب افزود: اکثر مفاخر علمی، فرهنگی، ادبی و هنری ایران و جهان زاده روستا بوده‌اند.

وی ادامه داد: فرهنگ روستایی کشور هویت و پایه‌های هویتی و فرهنگی یک کشور را شکل می‌دهد، فرهنگ میراث گذشتگان است.

مؤلف مجموعه «دُماب» افزود: فرهنگ کالا نیست و ارزشی والا دارد که از طریق شیوه‌های شفاهی و در سالیان طولانی منتقل شده و از گذشتگان به آیندگان به میراث می‌ماند.

وی عدم ثبت و انتقال فرهنگ را اصلی‌ترین عامل در عدم انتقال فرهنگ و سنت به نسل جدید برشمرد و گفت: سهل انگاری در ثبت و انتقال فرهنگ سبب شده است تا انتقال فرهنگ و سنت‌های جامعه به نسل جدید به صورت کامل منتقل نشود.

میرزایی گفت: کشورها برای ثبت جهانی میراث فرهنگی خود در حال رقابت هستند تا کشور خود را دارای فرهنگ و تمدن بیشتر و غنی‌تری نشان دهند، کشورمان ایران دارای منابع غنی فرهنگی است که می‌بایست به ثبت و انتقال فرهنگ اقدام شود تا شاهد از بین رفتن تمدن بزرگ کشور نباشیم.

وی افزود: ۴۲ سال پیش در آبادان ضمن دفاع از میهن به عنوان نیروی مردمی دانستم که میهن شامل روستا نیز می‌شود که برای حفظ میهن باید فرهنگ روستا را
ثبت و حفظ کرد.

مؤلف مجموعه «دُماب» در ادامه به محتوای این مجموعه اشاره کرد و گفت: مجموعه «ُدماب» شامل ۷ کتاب در خصوص ثبت مظاهر فرهنگی، آداب و رسوم، گویش، تبار و سایراجزای فرهنگ یکی از روستاهای استان اصفهان است.

وی افزود: این کار عظیم تنها برای ثبت میراث عظیم یک روستای کشور انجام شده است، اگر برای تمام روستاهای کشور همچین مجموعه‌ای گردآوری شود دین ما به فرهنگ کشور ادا خواهد شد.

این نویسنده گفت: برای ترویج فرهنگ روستایی کشور می‌بایست تمهیداتی پیش بینی شود تا با ارائه الگویی بتوان فرهنگ سایر روستاهای کشور را ثبت کرد.

آئین معرفی کتاب «دُماب» تألیف یداله میرزایی و با پژوهش سمیرا میرزایی و شهرداد میرزایی، به عنوان اثری در حوزه ایرانشناسی و مطاله مناطق ایران در مرکز همایش‌های بین‌المللی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران برگزار شد.

کتاب «دُماب» مجموعه پژوهش‌هایی درباره فرهنگ و تاریخ روستای دُماب از توابع استان اصفهان است که در هفت جلد و ۲ هزار و ۱۶۳ صفحه به چاپ

منبع : وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی