کد خبر: 145205
ف
وارثان آثار والا در آموزش نوازندگی سازهای ایرانی هستیم/ لزوم پژوهش در موسیقی
مولف کتاب «شیوه دف‌نوازی» با اشاره به لزوم آموزش و پژوهش در موسیقی گفت: ما وارث آثار والا و ستایش‌برانگیز بسیاری در آموزش نوازندگی سازهای ایرانی هستیم که در مقایسه با کتب جدید قدر و منزلتی غیرقابل انکار دارند.

به گزارش  ثریا - عماد توحیدی آهنگساز و نوازنده دف و مؤلف نخستین و پرتیراژترین کتاب آموزش دف‌نوازی با عنوان «شیوه دف‌نوازی» است که تا به امروز بیش از ۳۰ بار به چاپ رسیده است. از او همچنین مقالات بسیاری در زمینه موسیقی، ادبیات، فلسفه و عرفان منتشر شده است.

او دکترای زبان‌شناسی خود را با رساله‌ای با عنوان مولانا دریافت کرده و در دهه هشتاد آلبوم‌های کولی کوبی، ذوالجناح، نی‌نامه و قلندروار و در دهه نود؛ رقص قطره، ازدحام سکوت، سرزمین آفتابگردان، ترانه‌های کبود و شمس جان را منتشر کرده است. توحیدی در زمینه ساخت موسیقی‌های فیلم و تئاتر نیز پیشرو است.

در ادامه گفت‌وگو با عماد توحیدی را می‌خوانید:

شما اولین کتاب آموزشی ساز دف با عنوان «شیوه دف‌نوازی» را در ایران به سال ١٣٧١ منتشر کردید که با سی تجدید چاپ و تیراژ بیش از یکصد و چهل هزار نسخه دارای رکوردی دست‌نیافتنی است. در آن زمان شرایط انتشار کتاب‌های موسیقی چگونه بود و در مقایسه با الان چقدر شرایط متفاوت شده است؟

در آن زمان انتشار کتاب خصوصاً در گونه آموزشی کار بسیار دشواری بود! نویسندگان و مترجمان برای عرصه انتشار احترام بسیاری قائل بودند و آثار خود را بعد از بازنگری و ویرایش بسیار به ناشر می‌سپردند. کتاب شیوه دف‌نوازی هم بعد از مشورت با بزرگانی همچون مجید کیانی، دکتر داریوش صفوت، دکتر تقی مسعودیه، تقی بینش و حسین دهلوی به مرحله انتشار رسید. حتی جناب دکتر داریوش صفوت در نامه‌ای به من ضمن ارائه پیشنهاداتی خواستار تعجیل در امر چاپ کتاب شدند. در آن زمان ناشران موسیقی هم غالباً از فرهیختگان روزگار بودند و زیر بار چاپ هر اثری نمی‌رفتند. تیراژ کتاب حداقل سه هزار نسخه بود و ناشران از موهبت سهمیه کاغذ دولتی بهره‌مند بودند.

وضعیت کنونی با نرخ بالا و متغیر کاغذ و حضور ناشران غیرمطلع و تیراژ حداکثر ۵۰۰ نسخه نشان‌دهنده بحران‌های جدی در این عرصه است. اگر وضعیت نشر در دهه ۶۰ و ۷۰ و تا حدودی ۸۰ مطلوب‌تر بود به مدد برخی حمایت‌ها و حضور فعالان کاربلد در بدنه بخش خصوصی و تا حدودی دولتی بود که متاسفانه یا بازنشسته شدند یا میدان نشر را به دلایل اقتصادی ترک کردند. امیدوارم وزارتخانه‌های ارشاد و اقتصاد با پیش‌بینی حمایت‌هایی از بدنه ناشران برجسته و خوشنام و اختصاص سهمیه کاغذ دولتی و ارائه مشوق‌های مالیاتی به آنان، آینده روشنی را برای نشر موسیقی رقم بزنند.

کتاب شما بارها با تیراژ پنج هزار نسخه به چاپ رسیده و حتی دو نوبت در سال منتشر شده است. این کتاب که مرجعی برای دف‌نوازان ایران و حتی کشورهای دیگر شده مدتی است که نایاب است. دلیل آن چیست؟

سال‌هاست که کتاب جدید شیوه دف‌نوازی با محتوای جدید آماده چاپ است ولی مسائلی مثل شیوع کرونا و مسائل اقتصادی منجر به گران شدن کاغذ، انتشار این اثر را به تعویق انداخت. قیمت فعلی کاغذ روی قیمت تمام‌شده، اثر مستقیمی دارد و به‌ طور مثال چاپ سی‌ام کتاب من با قیمت تمام‌شده چهل هزار تومان هم‌اکنون تا سه میلیون تومان در فضای مجازی معامله می‌شود. در نظر دارم به‌ زودی این کتاب را با الحاقاتی تکمیلی در اختیار علاقه‌مندان ساز دف قرار دهم.

 

 عماد توحیدی آهنگساز، نوازنده دف و مؤلف

با توجه به سرعت مدرنتیه نیاز است که محتوای کتاب‌های آموزشی نیز تغییر کنند؟

در این دوره می‌توان دسترسی بیشتری به منابع، مراجع، سبک‌ها، شیوه‌ها و مکتب‌های موسیقی داشت و این سهولت دسترسی به آثار، برای هنرجویان غنیمت است، ولی موجب تغییر بنیادی مبانی و محتوای آموزشی نمی‌شود. هر چند با کثرت مدعیان مدرنیته ذات و روح نوازندگی سازهای اصیل موسیقی شهری و نواحی ایران مخدوش شده و متدهای متظاهرانه سرشار از شلختگی جای شیوه‌های صحیح آموزشی را گرفته است. این امر خود به‌ خود در کتاب‌های آموزشی موسیقی هم تاثیر خود را گذاشته و اسم هر متد بی‌سروسامان و فاقد کیفیتی را نگاهی نو به شیوه‌های نوازندگی گذاشته‌اند.

چقدر جامعه ما نیازمند کتب آموزشی موسیقی است؟ با توجه به اینکه از گذشته کتاب‌های موسیقی متعددی از بزرگان موسیقی به جای مانده است.

خوشبختانه ما وارث آثار والا و ستایش‌برانگیز بسیاری در آموزش نوازندگی سازهای ایرانی هستیم که در مقایسه با کتب جدید قدر و منزلتی غیرقابل انکار دارند. شاید به‌ ندرت کتاب جدیدی را دیده‌ام که حاوی مطالب نو و شاخصی نسبت به آثار قبلی باشد ولی ما همیشه نیازمند نوآوری‌های آموزشی مبتنی بر رویکردهای علمی روز هستیم. این به آن معنی نیست که به‌ طور مثال تکنیک‌ها و ریتم‌های سازهای کوبه‌ای دیگر برای ساز دف ارائه شود و نام نوآوری بر آن نهاده شود.

هر سازی در موسیقی روح، کارکرد ویژه و کهن‌الگوهای خود را دارد و اگر شخصی به همراهی حرکات خاص سر و گردن روی پوست و کاسه تار تنبک بزند، روی کاسه کمانچه ضرب بگیرد یا روی دف، دایره‌نوازی کند نوآوری محسوب نمی‌شود. در غرب همچنین حرکاتی بیشتر در هنر خیابانی دیده می‌شود و البته برای رهگذران جالب و سرگرم‌کننده است ولی رسمیت انتشار ندارند.

چقدر تدوین و انتشار کتاب‌های آموزش موسیقی در مقایسه با کتاب‌های پژوهشی از اهمیت بالایی برخوردار است؟

هر کدام اهمیت خود را دارند. امر آموزش و پژوهش موسیقی هر دو با رعایت مبانی علمی و پرهیز از دوباره‌کاری برای موسیقی کشورمان لازم هستند.

برای نوشتن و تدوین کتاب آموزشی چه فاکتورهایی را باید در نظر گرفت؟

مهمترین بخش این است که اثر مولف از منظر کارشناسی قابل قبول اهل فن باشد و برای آموزش هنرجویان به‌ طور گسترده مورد استفاده مدرسین قرار گیرد. متد مورد بحث اگر مبانی قابل قبول و مدون داشته باشد حتماً جایگاه ویژه خود را به‌دست می‌آورد.

چرا این روزها بیشتر موزیسین‌ها اقدام به انتشار کتاب‌های آموزشی موسیقی می‌کنند؟ آیا نیاز جامعه است یا دلیل دیگری دارد؟

شوربختانه غالب آثار، کتاب‌سازی و در جهت رزومه درست کردن است و البته تاثیر چندانی در سرنوشت هنری افراد ندارد و انتشار کتاب بعد از یکی دو نوبت چاپ متوقف می‌شود. این رویکرد در سایر رشته‌ها هم وجود دارد. حجم بالای کتاب‌های شعر اهالی سینما و تلویزیون که در خوشبینانه‌ترین ارزیابی آثاری «میان‌مایه» تلقی می‌شوند به‌ صورت مقطعی توسط ناشران سودجو با حربه‌های جشن امضا و تیزر و پوستر منتشر و بعد از مدتی بدون هیچ تاثیری در جریانات ادبی و هنری از دور خارج می‌شوند.

در میان این همه کتاب‌های آموزشی، هنرجویان موسیقی چگونه می‌توانند کتاب خوب و بد را از هم تشخیص دهند؟

هنرجویان موسیقی به شرط انتخاب صحیح مدرس از مواهب بسیاری سود می‌برند که انتخاب متد مناسب آموزشی از آن جمله است. نام و نشان و کارنامه هنرمندان برای انتخاب شیوه نوازندگی مورد علاقه هنرجویان نیز در دسترس است و هنرجو با تحقیق و مشورت می‌تواند شیوه مورد علاقه و مدرس مناسب آن را شناسایی کند.

چرا انتشار کتاب‌های پژوهشی موسیقی یا کتاب‌هایی با موضوعات کلی موسیقی نسبت به کتاب‌های آموزشی کمتر است؟

ناشران کمتر زیر بار چاپ آثار پژوهشی می‌روند! با سرانه فعلی مطالعه در کشور و قیمت بالای کتاب اولین آسیب جدی به پژوهشگران می‌خورد! قبلاً حوزه هنری یا انتشارات سروش یا انجمن موسیقی ایران بار انتشار آثار پژوهشی را به دوش می‌کشیدند که به‌ جز انتشارات سوره مهر بقیه تا حد بسیاری از این عرصه عقب‌نشینی کردند. البته قبلاً عرض کردم که عدم اختصاص سهمیه کاغذ دولتی هم نشر موسیقی و به‌ خصوص انتشار آثار پژوهشی را دچار چالش کرد و ناشران نامی آثار پژوهشی در بخش خصوصی مانند قبل توان ورود به این عرصه را ندارند.

نمایشگاه کتاب سالانه برگزار می‌شود؛ این فضا چقدر می‌تواند در معرفی کتاب‌های جدید موسیقی موفق عمل کند؟

برگزاری یک نمایشگاه در پایتخت تاثیر تعیین‌کننده‌ای بر معرفی کتب جدید موسیقی نمی‌گذارد، خصوصاً که بسیاری از ناشران موسیقی به‌دلایل اقتصادی در نمایشگاه شرکت نمی‌کنند. می‌توان با توجه و برنامه‌ریزی مناسب مشارکت همه ناشران با نمایشگاه را جلب کرد و موجب ایجاد یک فضای رقابتی سالم در عرصه نشر موسیقی شد. در حال حاضر معتقدم که پخش‌کننده‌های کتب موسیق حرف اول و آخر را در این میانه می‌زنند.

آیا می‌توان این نمایشگاه را مرجعی برای معرفی کتاب‌های ممتاز دانست‌؟

نمایشگاه بین‌المللی کتاب در صورت نظارت و به‌گزینی کارشناسانه آثار ناشران می‌تواند به این جایگاه مهم برسد. البته این کار سختی برای یک نمایشگاه عمومی و غیرتخصصی است و به مقدمات فراوانی نیازمند است. شاید اگر روزی یک نمایشگاه تخصصی کتب موسیقی با نظارت متخصصان و با حضور گسترده ناشران رشته موسیقی برگزار شود شاهد این مرجعیت باشیم.

جایگاه نمایشگاه کتاب در میان اهالی موسیقی چگونه است؟

در گذشته اهالی موسیقی حضور فعال‌تری در نمایشگاه داشتند و نشست‌های سرای اهل قلم و پاتوق‌های خودمانی ناشران برجسته با حضور بزرگان موسیقی توجه هنرمندان و اقشار علاقه‌مند را جلب می‌کرد. تصور می‌کنم برنامه‌ریزی مدون برای برگزاری نشست‌های موسیقایی با حضور استادان، مولفان سرشناس، منتقدان و خبرنگاران تخصصی موسیقی همراه با اطلاع‌رسانی مناسب اتفاق جذابی برای نمایشگاه محسوب می‌شود و موجب اقبال هنرمندان و استقبال مخاطبان خواهد شد.

*منتشر شده در ششمین شماره فصلنامه «فجر هنر»

منبع : وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی


مرتبط ها
ارسال نظر
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

گردهمایی اعضای هیات علمی دانشگاه‌های کشور برگزار می‌شود

بهره‌برداری از ۶۸۰۰ فضای ورزشی، آموزشی و پرورشی در دولت/ نقش ۵۰ درصدی خیران در تکمیل پروژه‌ها

همکاری دانشگاه علوم پزشکی ایران و پژوهشکده سرطان معتمد

وبینار تحصصی روابط‌ عمومی با محوریت بر دنیای امروز در دانشگاه علامه برگزار می‌شود

بهره‌برداری از ۶۸۰۰ فضای ورزشی، آموزشی و پرورشی در دولت/ نقش ۵۰ درصدی خیران در تکمیل پروژه‌ها

نگرانی از آمارهای بازماندگان از تحصیل و بیسوادان مطلق

جمع‌آوری مدارس کانکسی دارای بیش از ۱۰ دانش‌آموز تا مهر ۱۴۰۳

تأمین اعتبار فوق‌العاده ویژه کارکنان آموزش عالی برای سال ۱۴۰۳

دانشگاه علم و فرهنگ کلاس مجردها برگزار می کند

آزمون انتخاب دفتریاری دفتر اسناد رسمی ۱۸ اسفند برگزار می شود

عرضه ترجمه مرض تا به موت در کتابفروشی‌ها

کارت آزمون وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه ۱۵ اسفند منتشر می‌شود

آزمون استخدامی ویژه شغل آموزگاری ۱۸ اسفند برگزار می شود

ثبت‌نام دانشجویان برای ترم بهمن دانشگاه آزاد آغاز شد

شرط دانشیاری برای تبدیل وضعیت به رسمی قطعی حذف شد

شیرینی وزیر علوم برای محققان با اعلام خبر خوش پایان سال

رتبه‌بندی کمک شایانی به معیشت معلمان داشته است/ اصلاح رتبه‌بندی تحول اساسی در کیفیت آموزش و جایگاه و شأن معلم ایجاد می‌کند

پیشنهاد آموزش‌وپرورش درباره سهم سوابق تحصیلی در کنکور سال‌های آتی

ملکه یمن به کتابفروشی ها آمد/رمانی با موضوع نسل‌کشی یهودیان

ایران و ریشه‌هایش روانه بازار نشر شد

نخبگان خواهان ثبت یافته‌های علمی خود به نام ایران هستند/وزارتخانه‌ها پای کار بیایند

آغاز فرآیند صدور احکام نومعلمان/ تلاش برای پرداخت حق‌التدریس‌ها

امکان ویرایش اطلاعات متقاضیان بدون آزمون ارشد اعلام شد

مهلت دانشجویان بورس دانش جهت اخذ سند تعهد محضری اعلام شد

دبیر شورای آموزش علوم پایه پزشکی، بهداشت و تخصصی منصوب شد

تایتانیک به بازار نشر آمد/وقتی نماد برتری انسان غرق شد!

آغاز فرصت جدید ثبت‌نام آزمون‌ دستیاری پزشکی از امروز

صدور بیش از ۶۵ هزار شناسه برای پژوهشگران در درگاه آشنایی با نخبگان و آینده سازان (دانا)

مکان ثبت‌نام فراخوان جذب اعضای هیأت علمی دانشگاه آزاد تا ۲۰اسفند

وزیر آموزش و پرورش رأی خود را به صندوق انداخت

نهایی شدن اساسنامه سازمان ملی سنجش و ارزشیابی نظام آموزش کشور

مصوبه جدید بهره‌مندی دانش‌آموزان از تک ماده برای ۴ درس نهایی + جزئیات

اعلام آخرین وضعیت تعطیلی مدارس سراسر کشور در روز شنبه

استقبال دانشجویان دانشگاه تبریز از رای گیری در محوطه دانشگاه با انجام یک طرح ابتکاری

حضور باشکوه دانشجویان خوابگاه‌های برادران دانشگاه اصفهان پای صندوق‌های رای

لزوم پرورش دانشجوی محقق و فناور در دانشگاه‌های علوم پزشکی

حضور رئیس نهاد رهبری در دانشگاه در پای صندوق‌های رای

رای ما آینده را می‌سازد/ وزیر علوم به موافقان کنکور رای داد یا مخالفان؟

دانشجویان دانشگاه‌های تهران منتظر تاخیر برگزاری کلاس‌ها نباشند

صف طولانی رای گیزی در شاهچراغ شیراز+عکس

حضور نانوایان پای صندوق رای+عکس

سردار قاآنی پای صندوق رای+عکس

ژست شاد آقا رشید در کنار خواننده معروف+عکس

تصویری از سه خبرنگار معروف تلویزیون در روز رای گیری+عکس

پیرمرد ۱۰۵ ساله‌ای که رای خود را به صندوق انداخت+عکس

امکان به‌کارگیری اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها در پست سیاسی

مردم ایران با رای خود قدرت خود را نشان می‌دهند

انتخاب نمایندگان اصلح به پیشرفت کشور کمک می‌کند

یادداشت| درباره ادعای تاجزاده

طرح جامع حمایت از نخبگان در حال تدوین است

دعوت اساتید بسیجی دانشگاه‌های تهران بزرگ از مردم برای حضور در انتخابات

کتاب شناخت عوامل نمایش به چاپ شانزدهم رسید

بازنویسی حکایت ازدواج با خورشید به چاپ دوم رسید

وقتی نگاه مسؤولان به سمت تولیدات داخلی می‌چرخد

فرصت توسعه صنایع خلاق در کشور ایجاد شده است

دانشگاهیان با حضور در انتخابات مجلس انتخاب اصلح خواهند داشت/ رای ما قدرت ماست

شرکت ۱۰ هزار دانشجو در آزمون های گروه پزشکی و دندانپزشکی

سیاح وارد کتابفروشی‌ها شد

مجموعه پاورقی‌ها منتشر شد/داستان های شاهنامه به زبان ساده

پیشمرگ هیتلر به کتابفروشی‌ها آمد/معرفی یک‌نویسنده ایتالیایی

اتوبوس فیروزه‌ای به بازار نشر آمد

کتاب بیانیه‌ها و منشورهای ایکوموس با ویراست جدید منتشر شد

گرفتن پروژه از صنعت از شکار نهنگ سخت‌تر است

برترین‌های نخستین دوره جایزه ملی پروفسور وقار معرفی و تجلیل شدند

وزیر علوم‌: مشکلات بودجه دانشگاه‌ها برای سال ۱۴۰۳ رفع می‌شود

نقشی که مجلس آینده باید در نظام آموزشی کشور ایفا کند

دعوت انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده دکتر شریعتی از دانشجویان برای مشارکت در انتخابات

نمایشگاه کار دانشگاه شهیدبهشتی برپا شد

دعوت رییس دانشگاه علامه‌طباطبائی برای مشارکت حداکثری در انتخابات

75 استاد دانشگاه علم صنعت جزو یک و دو درصد دانشدان برتر دنیا

هشدار آموزش و پرورش به معلم بلاگرها/فیلمبرداری از دانش‌آموزان ممنوع است

فلسفه به مثابه روشی برای زندگی است

روایت حسن و سمیه خواندنی شد

ضرورت تولید اسباب‌بازی هوشمند و بومی

جشنواره روز بین‌الملل دانشجویان خارجی برگزار می شود

چهار محور اصلی تحقیقاتی دانشگاه صنعتی امیرکبیر اعلام شد

دانش آموزان ۱۳۷۷ مدرسه سرود سلام فرمانده را همخوانی کردند

برگزاری گردهمایی مدیران تربیت بدنی دانشگاه‌ها

پیشنهاد ظریف درباره جذب دانشجوی خارجی در رشته‌های شیعه‌‌شناسی و ایران‌شناسی

جنبش‌های دانشجویی؛ عامل اصلی فضای پر شور و نشاط انتخابات

تاریخی که نیوتن برای پایان جهان پیش بینی کرده بود

ذوالفقار ایران از ونزوئلا سر در آورد+عکس

ماهواره فضایی که می‌تواند چهره‌های افراد روی زمین را شناسایی کند+عکس

کشفی درباره اعداد اعشاری که علم ریاضی را متحول می‌کند+عکس

قدرتمندترین گوشی که نه سامسونگ است نه اپل+عکس

فروش این گوشی چینی در اروپا رکورد زد

هلی کوپتر هندی جای بالگرد ناسا به مریخ می‌رود+عکس

بدترین محصول اپل معرفی شد+عکس

عذرخواهی و پرداخت غرامت اپراتور آمریکایی برای قطعی چند ساعت اینترنت

بویینگ زیردریایی جنگی بدون سرنشین ساخت+عکس

نگاه به ماه از دید لندر ادیسه که روی ماه چپ کرد +عکس

گوشی جدید مجهز به هوش مصنوعی بدون هیچ گونه اپلیکیشن+عکس

سفارش عجیب ایلان ماسک برای حل مشکل ویندوز

رنوی محبوب ایرانی‌ها دوباره تولید شد+عکس

این نرم افزارهای معروف دیگر رایگان نیستند

آپشن جدید رنو که یک شوخی نیست و کاملا واقعی است+عکس

منتظر این تویوتا کرولای جدید در ایران باشید+عکس

قدرتمندترین شراره خورشید فعالیت خود را شروع کرد+عکس

خط تولید وانت نیسان ایرانی در کنیا شروع به کار کرد+عکس

تانک آمریکایی با شکلی عجیب که ارتش روسیه آن را منهدم کرد+عکس

اف-۱۵ ایگل پیشرفته‌ترین و قدرتمندترین ایگل دنیا+عکس

بازگشت نوه پراید ساخت کره جنوبی با شکلی جدید به ایران+عکس

دو خودروی جدید ایرانی نیمه اتوماتیک وارد بازار می‌شوند+عکس

رونمایی از مدرن‌ترین تانک ایرانی با فاصله یاب لیزری +عکس

شی پرنده ناشناسی که موشک اتمی آمریکا را از کار انداخت+عکس

شاهکار جدید موتورسیکلت‌ها که شبیه یک موشک زمینی است+عکس

سلاح قدرتمندی که آمریکا به تایوان تحویل داد و ماسک را عصبانی کرد

یادداشت| درباره ادعای تاجزاده

دو شاسی بلند کوچک و قدرتمند سوزوکی به ایران می‌آیند+عکس

فرصت توسعه صنایع خلاق در کشور ایجاد شده است