به گزارش ثریا - معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور اخیرا از ابلاغ آیین‌نامه اعطای پژوهانه به دانشجویان دکتری خبر داد و گفته بود بر اساس این آیین‌نامه که توسط بنیاد ملی نخبگان تدوین شده، دانشجویانی که عضو بنیاد ملی نخبگان هستند و شاخصه های لازم را دارند پژوهانه تعلق می‌گیرد تا در دانشگاه بیشتر روی کارهای پژوهشی خود متمرکز باشند.

حسین افشین در پاسخ به این سوال که اقدام یادشده از چه زمانی اجرا خواهد شد، پاسخ داد: آیین نامه آماده است و به مناسبت هفته پژوهش اعلام خواهد شد. این روند در همه کشورها وجود دارد و به دانشجویان دکتری پژوهانه تعلق می‌گیرد تا بهتر بتوانند پژوهش کنند.

این طرح در راستای اجرایی سازی اقدام‌های ملی‌ ٢-١-١، ٢-١-٢، ٢-١-٣، ٢-١-٤ و ٣-١-٢ سند راهبردی کشور در امور نخبگان، مطابق‌ بـا قوانین‌ مصوب بنیاد ملی‌ نخبگـان و بـه‌ استناد بنـد الف‌ مـاده ٩٤، بنـد ب مـاده ٩٦ و بنـد الف‌ مـاده ٩٧ قـانون برنـامـه‌ پنج‌ساله‌ هفتم‌ پیشرفت‌ جمهوری اسلامی‌ ایران، همچنین‌ برای حمایت‌ از تحصیل‌ و فعالیت‌های علمی‌، پژوهشی‌ و تحقیقاتی‌ دانشجویان مستعد تمام‌وقت‌ مقطع‌ دکتری تخصصی‌، طراحی شده و شیوه نامه آن ابلاغ شده است.

حالا و چند هفته‌ای بعد از هفته پژوهش و فناوری امسال (۲۳ تا ۲۹ آذر) معاون مستعدان بنیاد ملی نخبگان از پرداخت پژوهانه ماهیانه ۱۵ میلیون تومان به دانشجویان دکتری برگزیده در طرح «پژوهش‌یار» بنیاد خبر داد و شرایط دریافت‌کنندگان این پژوهانه را تشریح کرد.

 علی نیکبخت، معاون بنیاد ملی نخبگان

مشمولین طرح

علی نیک‌بخت اظهار داشت: دانشجویان باید معدل بالای ۱۸ داشته و تا پایان نیمسال سوم در آزمون جامع قبول شوند. همچنین پروپوزال (پیشنهاده) رساله دکتری آنها باید تا پایان نیمسال چهارم تصویب شود. این طرح شامل دانشجویان ترم ششم به بالا نمی‌شود و فقط دانشجویان در ابتدای ترم پنجم می‌توانند از این تسهیلات به مدت دو سال بهره‌مند شوند.

دانشجویان نباید خارج از دانشگاه شاغل باشند و باید برگزیده حداقل پنج دوره طرح شهید وزوایی بنیاد ملی نخبگان باشند. این افراد پس از برگزیدگی تنها می‌توانند از یکی از طرح‌های «وزوایی» یا «پژوهش‌یار» بهره‌مند شوند. این طرح در تمام رشته‌ها اجرا می‌شود و دانشجویان از همه رشته‌ها امکان ثبت‌نام دارند.

نیک‌بخت توضیح داد: پرداخت پژوهانه در این طرح در دوره های ۳ ماهه انجام می شود، به این ترتیب که در ابتدای هر ۳ ماه مبلغ ۴۵ میلیون تومان مربوط به ۳ ماه پیش به حساب برگزیدگان طرح واریز خواهد شد. بر این اساس در این دوره از فراخوان، مبلغ ۴۵ میلیون تومان به برگزیدگانی که در انتهای ترم چهارم تحصیل هستند و شرایط گفته شده را دارند، پرداخت خواهد شد.

این دوره از فراخوان یک استثناء دارد و آن اینکه دانشجویانی که در انتهای ترم پنجم تحصیل هستند و شرایط برگزیدگی را دارند می توانند در فراخوان شرکت کنند. به این دسته از متقاضیان به محض برگزیدگی مبلغ ۱۳۵ میلیون تومان پرداخت خواهد شد. البته این استثناء مربوط به دوره اول فراخوان است و در دوره های آتی تکرار نخواهد شد.

دیگر تسهیلات طرح پژوهش‌یار

وی افزود: علاوه بر پژوهانه، تسهیلات دیگری مانند کمک‌هزینه شرکت در کنفرانس‌های داخلی و بین‌المللی و غیره بر اساس توضیحات تکمیلی در جدول زیر شیوه‌نامه نیز شامل حال برگزیدگان می شود. همچنین یکی از تسهیلات این طرح بهره مندی از تسهیلات نظام وظیفه بنیاد ملی نخبگان (طرح شهید صیاد شیرازی) بدون نیاز به بررسی بیشتر است، یعنی برگزیدگان این طرح مستقیم می توانند از تسهیلات نظام وظیفه بهره مند شوند.

تسهیلات بلاعوض می‌شود؟

نیک‌بخت تاکید کرد: پژوهانه مرتبط با این طرح به صورت تسهیلات در اختیار دانشجویان قرار می گیرد. بنابراین اگر برگزیده تا پایان ترم هشتم دو مقاله ارائه دهد و تا پایان ترم دهم دفاع کند، تسهیلات بلاعوض خواهد شد. چنانچه دانشجو شرط انتشار مقالات را احراز نکند ولی تا پایان ترم دهم از پایان نامه خود دفاع کند، پس از فارغ التحصیلی یک دوره تنفس ۱۲ ماهه خواهد داشت و پس از آن باید تسهیلات را طی ۱۸ ماه و بدون سود بازپرداخت کند. مدت زمان دفاع زودتر از پایان ترم دهم به بازه دوره تنفس اضافه خواهد شد.

وی افزود: در صورتی که دانشجو تا پایان ترم دهم دفاع نکند، بازپرداخت تسهیلات از ترم یازدهم آغاز می‌شود و دوره تنفس وجود نخواهد داشت و چنانچه دانشجو زودتر از ترم هشتم دفاع کند، تسهیلات قطع می‌شود. دلیل این امر این است که پس از دفاع، دیگر دانشجو محسوب نمی‌شود و تسهیلات مخصوص دانشجویان در حال تحصیل است.

معاون مستعدان و آینده‌سازان بنیاد ملی نخبگان ادامه داد: فراخوان این طرح به‌ صورت منظم دو بار در سال منتشر می‌شود؛ یک بار از نیمه مرداد و تا نیمه شهریور برای نیمسال اول و بار دیگر از نیمه بهمن تا ابتدای اسفند برای نیمسال دوم. برای اولین دوره، فراخوان نیمه دی‌ماه تا یکم بهمن‌ماه ۱۴۰۳ خواهد بود. در فراخوان های آتی، ثبت نکردن درخواست توسط دانشجویانی که در ابتدای ترم پنجم بوده و تمام شرایط لازم را دارند به منزله انصراف تلقی شده و فرد نمی تواند در دوره های بعد درخواست خود را ثبت کند.

به گفته وی با از ۱ بهمن تا ۲۲ بهمن فرآیند ارزیابی و تأیید برگزیدگان انجام می‌شود و پس از آن قرارداد برگزیدگان با یکی از صندوق‌های مورد تأیید معاونت علمی منعقد خواهد شد. در راستای تسهیل امور، دانشجویان برگزیده در استان‌ها به غیر از تهران می‌توانند با مراجعه به بنیاد نخبگان استان محل تحصیل خود، نسبت به امضای قرارداد اقدام کنند. طبق برنامه‌ریزی، پرداخت‌ها به برگزیدگان تا پیش از نیمه اسفند سال جاری انجام می‌شود.

نیک‌بخت تاکید کرد: این تسهیلات به‌عنوان کمک‌هزینه تحصیلی در نظر گرفته شده و دانشجو می‌تواند مانند حقوق ماهانه از آن استفاده کند. با این حال، دانشجویان باید زمان خود را صرف فعالیت‌های دانشگاهی کنند و از اشتغال خارج از دانشگاه خودداری کنند. البته اگر دانشجو در پروژه‌های تحقیقاتی دانشگاه مشارکت داشته باشد یا به عنوان دستیار آموزشی فعالیت کند، مشمول این محدودیت نخواهد بود.

همچنین بر اساس شیوه‌نامه منابع‌ مالی‌ اجرای طرح، از سوی معاونت‌ علمی‌ تأمین‌ و اعتبارات بند الف‌ ماده ٤ به‌ حساب یکی‌ از صندوق‌های مورد تأیید معاونت‌ علمی‌ و اعتبارات بند ب ماده ٤ به‌ حسـاب بنیاد ملی‌ نخبگان واریز می‌شـود. تسـهیلات بند الف‌ ماده ٤ طرح از طریق‌ صـندوق مورد تأیید و تسهیلات بند ب ماده ٤ از سوی بنیاد ملی‌ به‌ برگزیدگان اعطا می‌شود.

فرایند ثبت‌نام متقاضیان طرح، از روز شنبه پانزدهم دی‌ماه آغاز شده و دانشجویان واجد شرایط باید اطلاعات خود را به همراه مستندات مرتبط، در سامانه سینا بارگذاری (یا به‌روزرسانی) کنند. متقاضیان حداکثر تا پایان روز یکشنبه ۱۴۰۳/۱۰/۳۰ فرصت دارند گزینه «درخواست حمایت از دانشجویان مستعد دوره دکتری تخصصی (پژوهشیار)» را از بخش «ثبت درخواست‌ها» در سامانه سینا انتخاب کنند.

منبع : بنیاد ملی نخبگان