به گزارش ثریا - در تاریخ رقابتهای تسلیحاتی، معدود سلاحهایی وجود دارند که توانستهاند به نمادی از قدرت، ترس و هشدار جهانی تبدیل شوند. یکی از این سلاحها «بمب تزار» است؛ بزرگترین و مرگبارترین بمب هستهای که تاکنون در کره زمین منفجر شده است.
این بمب در سال ۱۹۶۱ توسط اتحاد جماهیر شوروی طراحی و آزمایش شد و همچنان رکورد قدرتمندترین انفجار ساخت بشر را در اختیار دارد.
۵۰ مگاتن قدرت ویرانگر
بمب تزار (Tsar Bomba) که روسها آن را «ایوان بزرگ» نیز مینامند، از نوع بمبهای هیدروژنی است و قدرت انفجاری آن به ۵۰ مگاتن تیانتی میرسد؛ یعنی بیش از سههزار برابر قویتر از بمبی که آمریکا در هیروشیما استفاده کرد.
آزمایش این بمب در تاریخ ۳۰ اکتبر ۱۹۶۱ بر فراز مجمعالجزایر «نوایا زِملیا» در شمال روسیه انجام شد. موج انفجار آن حتی تا فاصلهی ۱۰۰۰ کیلومتری احساس شد و ابر قارچی حاصل از آن به ارتفاعی حدود ۶۰ کیلومتر رسید؛ ارتفاعی که برخی هواپیماهای مسافربری امروزی هم به آن نمیرسند.
نکته جالب اینجاست که بمب تزار در ابتدا با قدرت ۱۰۰ مگاتن طراحی شده بود اما برای کاهش میزان آلودگی رادیواکتیو، نیمی از هستهی اورانیومی آن با سرب جایگزین شد.
| ویژگی | مشخصات |
|---|---|
| نام رسمی | RDS-۲۲۰ (معروف به بمب تزار - Tsar Bomba) |
| کشور سازنده | اتحاد جماهیر شوروی |
| تاریخ آزمایش | ۳۰ اکتبر ۱۹۶۱ |
| محل آزمایش | نوایا زملیا، اقیانوس منجمد شمالی |
| قدرت انفجار | ۵۰ مگاتُن تیانتی (تقریباً ۳٬۳۰۰ برابر بمب هیروشیما) |
| وزن بمب | حدود ۲۷ تُن |
| طول بمب | ۸ متر |
| قطر | ۲.۱ متر |
| ارتفاع قارچ انفجار | حدود ۶۰ کیلومتر |
| شعاع تخریب کامل | بیش از ۳۵ کیلومتر |
| میزان تابش در مرکز انفجار | معادل دمای سطح خورشید |
| قابلیت حمل | فقط توسط بمبافکن Tu-۹۵V با بدنه تغییر یافته |
| نام مستعار در شوروی | «ایوان کبیر» |
| قدرت اولیه طراحیشده | ۱۰۰ مگاتن (اما برای کاهش اثرات رادیواکتیو به ۵۰ مگاتن کاهش یافت) |
| هدف سیاسی | نمایش قدرت در اوج جنگ سرد |
تنها یک نمونه؛ و هیچگاه در زرادخانه قرار نگرفت
بمب تزار تنها یک بار ساخته و آزمایش شد و هیچگاه وارد تولید انبوه نشد. از آنجایی که قابلیت حمل آن دشوار بود و استفاده از آن خطرات زیستمحیطی گستردهای داشت، اتحاد جماهیر شوروی ترجیح داد به سلاحهای کوچکتر، دقیقتر و عملیاتیتر روی بیاورد.
با این حال، ساخت و آزمایش این بمب پیامدهای ژئوپلتیکی عمیقی داشت و تنشهای جنگ سرد را به نقطه جوش جدیدی رساند.
دانشی برای ساخت خورشید مصنوعی
بمب تزار بر پایه فناوری همجوشی هستهای چندمرحلهای ساخته شده بود؛ همان واکنشی که در خورشید رخ میدهد. در این فناوری، ایزوتوپهای سبک مانند دوتریوم و تریتیوم در فشار و دمای بالا با هم ترکیب میشوند و انرژی عظیمی آزاد میکنند.
ساخت این بمب نیازمند ترکیب پیچیدهای از فیزیک هستهای، مهندسی پیشرفته، طراحی انفجارهای زنجیرهای و همچنین استفاده از مواد خاص بود. وزن آن حدود ۲۷ تُن بود و تنها هواپیمای بمبافکن Tu-۹۵V با تغییرات ویژه میتوانست آن را حمل کند.
برای کاهش احتمال نابودی هواپیما، بمب به یک چتر نجات غولپیکر مجهز شد تا سرعت سقوطش کم شود و خلبان فرصت فرار داشته باشد.
واکنش جهانی و پیامدهای دیپلماتیک
آزمایش این بمب موجی از ترس را در سراسر جهان برانگیخت. ایالات متحده آن را «نمایشی غیرمسئولانه» خواند و بسیاری از دولتها و دانشمندان هشدار دادند که چنین سلاحهایی میتوانند زمین را به آستانه فاجعه زیستمحیطی ببرند.
نتیجهی این نگرانیها، امضای معاهده ممنوعیت جزئی آزمایشهای هستهای در سال ۱۹۶۳ بود؛ توافقی بین آمریکا، شوروی و بریتانیا که آزمایش بمبهای هستهای در جو، فضا و زیر آب را ممنوع کرد.
هرچند بمب تزار تنها یک بار ساخته شد، اما همچنان بهعنوان نماد نهایت توانایی تخریبی بشر در تاریخ باقی مانده است. این بمب نه فقط سندی از قدرت نظامی اتحاد جماهیر شوروی، بلکه یادآور این حقیقت است که فناوری بدون اخلاق، میتواند ابزار نابودی تمدنها باشد.
در دنیایی که امروز با هوش مصنوعی، مهندسی ژنتیک و انرژیهای نوین روبهروست، بمب تزار همچون آینهای پیشروی ماست: آیا توان کنترل دستاوردهای علمی خود را داریم؟
منبع : بمب اتمی
آموزش تدبر در قرآن ویژه کارکنان دولت اجرایی میشود
تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئینهای حسینی
بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت
انتقاد از یک بازیگر و کمدین برای حضور در مراسم ترامپ؛ با فاشیستها عکس نگیر!
مجموعه کامل فیلمهای استنلی کوبریک در یک بسته خاص عرضه میشود
تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟
مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد
دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایانترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو
گوشوارههایی که تاریخ فراموششان نکرد
چمران هنوز زنده است
یک فهرست متفاوت از بهترینهای سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقلها پیشتازند
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
مذاکره با دستگاهها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیینهای مذهبی
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود
افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار
بنیامیه، نخستین و وحشتناکترین «خصولتی» تاریخ اسلام
بذر انحراف مجاهدین از سال۴۴ کاشته شد/نقش ساواک و زندان در تعمیق انحراف
شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
بررسی ظرفیتهای هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر میبرد
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی
یکی از این ستارههای دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است
میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کردهاند؟
تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان
وزیر آموزش و پرورش: بهرهبرداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی
معاون تربیتبدنی و سلامت: یک میلیون دانشآموز سفیر ایمنی و کمکهای اولیه شدند
۵۰۰ هزار دانشآموز زیر چتر کارت نشاط قرار گرفتند
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
قصهای خواندنی برای کودکان: وقتی روباه جنگل را بههم ریخت
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
از بچههای میناب تا ناوچه دنا و انستیتو همه در مستندهای جدید جنگی
مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز میگردد
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
تمدید مهلت پذیرش دانشجویان بینالمللی در دانشگاه علامه طباطبائی
قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یکبار قابل مشاهده به واتساپ میآید
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
ساماندهی برنامههای هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
چمران هنوز زنده است
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایانترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.