کد خبر: 166250
ف
راز دستکاری روانی گسلایتینگ چیست؟
دانشمندان طی یک مطالعه جدید، رازهای چگونگی عملکرد دستکاری روانی «گسلایتینگ» (Gaslighting) را فاش کردند.

به گزارش ثریا - گروهی از دانشمندان به کمک یک مدل نظری جدید در مطالعه خود توانستند توضیح دهند که چگونه فریبکاران با دستکاری روانی «گسلایتینگ» یا «تحریف واقعیت» به تدریج قربانیان خود را به شک انداختن در درک خود از واقعیت وادار می‌کنند. این مدل جدید نشان می‌دهد که افراد فریبکار با بهره‌برداری از یک فرآیند یادگیری، قربانیان خود را فریب می‌دهند.

گسلایتینگ یا تحریف واقعیت یا وارونه جلوه دادن حقایق، یک نوع دستکاری روانی است که در آن فردی یا گروهی تلاش می‌کنند ادراک، حافظه یا واقعیت فرد دیگر را زیر سؤال ببرند و او را درباره عقل، حافظه یا قضاوت خودش به شک بیندازند. این کار معمولاً با هدف کنترل کردن، قدرت‌نمایی یا فریب دادن طرف مقابل انجام می‌شود. این روش با نام «پدیده چراغ گاز» هم شناخته می‌شود.

به نقل از اس‌تی‌دی، «ویلیس کلین»(Willis Klein)، دانشجوی مقطع دکتری مؤسسه روانشناسی «دانشگاه مک‌گیل»(McGill) در تورنتو و پژوهشگر ارشد این مطالعه و تعدادی از همکارانش نشان دادند که گسلایتینگ می‌تواند برای هر کسی که به فرد اشتباهی اعتماد می‌کند، اتفاق بیفتد. اگرچه این دستکاری روانی در سال‌های اخیر به طور گسترده در فرهنگ عام مورد بحث قرار گرفته، اما کلین نشان داد که همچنان در مطالعات علمی توجه مستمری به آن نشده است.

گسلایتینگ به عنوان یک فرآیند یادگیری

دانشمندان این مطالعه، فرآیند گسلایتینگ را نوعی فرآیند یادگیری که توسط «کاهش خطای پیش‌بینی»(PEM) شکل گرفته است، معرفی کردند. کاهش خطای پیش‌بینی به تمایل مغز برای ساخت مدل‌های درونی از جهان، استفاده از آن مدل‌ها برای پیش‌بینی رویدادهای آینده و سپس تنظیم انتظارات و پاسخ‌ها زمانی که پیش‌بینی‌ها با واقعیت مطابقت ندارند، اشاره دارد. بیشتر مباحث‌ درباره گسلایتینگ تاکنون بر دیدگاه «روان‌پویه‌شناسی»(Psychodynamics) متکی بوده‌اند.

روان‌پویه‌شناسی بر این اندیشه استوار است که افکار و هیجان‌ها، علل مهم رفتار هستند. این رویکرد در درجات مختلف بر این فرض استوار است که رفتار قابل‌ مشاهده، تابعی از فرایندهای روانی داخلی است. رویدادهای درونی و منابع تحریک محیطی که از سوی نظریه‌پردازان این رویکرد مطرح شده‌اند، با هم متفاوت هستند. با وجود این، آنها در این باره توافق دارند که شخصیت انسان، ترکیبی از وقایع داخلی و خارجی است واز نظر آنها وقایع درونی در این زمینه نقش عمده‌تری دارند.

کلاین توضیح داد: شما وقتی به کسی اعتماد می‌کنید یا او را دوست دارید، انتظار دارید که به شیوه خاصی رفتار کند. افراد فریبکار با استفاده از روش گسلایتینگ، از نظر ما به شیوه‌ای غیرمعمول رفتار می‌کنند که تا حدودی غافلگیرکننده است و از آن غافلگیری برای هدایت یادگیری افراد مورد نظر استفاده می‌کنند.

وی افزود: آنها علاوه بر رفتاری که خلاف انتظارات شماست، این حس را القا می‌کنند که علت تعجب شما به درک کلی شما از واقعیت مربوط می‌شود و باعث می‌شوند احساس «ناتوانی معرفتی»(epistemically incompetent) را تجربه کنید. این کار بارها و بارها تکرار می‌شود تا زمانی که قربانی واقعاً این ایده را پذیرفته باشد که درک خوبی از واقعیت ندارد.

ناتوانی معرفتی به وضعیتی اشاره دارد که در آن فرد احساس می‌کند توانایی خود را برای دانستن، درک کردن یا قضاوت صحیح درباره واقعیت از دست داده است. افراد در این وضعیت، به دانش و قضاوت‌های خود شک دارند و احساس می‌کنند که درک درستی از جهان اطراف خود ندارند.

نقش افراد نزدیک

این مطالعه بر این ایده نیز تکیه دارد که ما برای شکل‌دهی حس و واقعیت خود، به دیگران به ویژه افراد نزدیک وابسته هستیم. کلاین تاکید کرد: این امر همراه با دیدگاه گسلایتینگ به عنوان یک فرآیند یادگیری، به این معنی است که هر کسی می‌تواند قربانی این رویداد شود. در مطالعه ما، لزوماً هیچ ویژگی خاصی در مورد قربانی گسلایتینگ وجود ندارد که وی را به طور خاص در برابر آن آسیب‌پذیر کند و این دستکاری روانی می‌تواند برای هر کسی که به فرد اشتباهی اعتماد کند، اتفاق بیفتد.

دانشمندان این مطالعه امید دارند که مطالعات آینده در این زمینه بتوانند نشان دهند که برخی از ویژگی‌های شخصی مانند سبک‌های دلبستگی خاص یا سابقه ترومای شخصی می‌توانند بر آسیب‌پذیری فرد در برابر گسلایتینگ تأثیر بگذارند. مطالعات آینده می‌توانند اجزای مختلف این مدل را نیز تأیید کنند و به حمایت بهتر از افرادی بینجامند که قربانی گسلایتینگ بوده‌اند.

منبع : راز دستگاری روانی


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید

گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد

مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد

دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران

دانشگاه‌ها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده می‌شوند

اسرار آیفون ۱۸پرو در وب تاریک فاش شد

«حرف دلم را قورت دادم» روایتی صمیمی برای بیان احساسات و دغدغه‌های نوجوانان

قابلیت تازه واتس اپ برای چت کردن بدون افشای شماره موبایل

۴.۵ میلیون دانش‌آموز در مدارس غیردولتی تحصیل می‌کنند

فراخوان روایت وداع برای ثبت خاطرات مردمی از بدرقه رهبر شهید انقلاب

استفاده دانشجویان از هوش مصنوعی نظام ارزشیابی را با چالش مواجه کرده است

وزیر آموزش و پرورش: تشدید نظارت بر عملکرد مدارس غیردولتی الزامی است

۴۰ مدرسه قرچک برای اسکان زائران مراسم وداع رهبر شهید آماده می‌شود

مدرسه کانون هویت‌سازی و پرورش عزت و امید است

لایحه ایمنی آنلاین کودکان و نوجوانان در مجلس آمریکا تصویب شد

چگونه عاشورا به سرچشمه حقیقت تبدیل شد؟

کشف این ژن راز شکست بسیاری از بارداری‌ها را آشکار می‌کند

اولین تصویر تابوت متعلق به رهبر شهید انقلاب و خانواده ایشان

کاروان هنرهای نمایشی «بدرقه خورشید» راهی ۶ استان می‌شود

لحظه‌به‌لحظه وداع ملت با رهبر شهید انقلاب از امواج رادیو قرآن شنیدنی می‌شود

گریم متفاوت بازیگر بچه مهندس پربازدید شد+عکس

علت فوت فرزاد جمشیدی چه بود؟

آزمون انتخاب سردفتر اسناد رسمی در شهریورماه برگزار می‌شود

حل مشکلات استخدامی اعضای هیئت علمی جدید در دستور کار دانشگاه تهران

قائم‌مقام بنیاد ملی نخبگان: صدور مرحله‌ای کارت نخبگی بنیاد ملی نخبگان آغاز شد

اساسنامه جدید مؤسسات آموزش عالی غیردولتی توسط پزشکیان ابلاغ شد

تاخیر یک ساله در تشکیل جلسه شورای عالی فضای مجازی

تأمین کمک‌هزینه درمان زوجین نابارور/اعطای بسته سیسمونی به دانشجوی مادر

پیگیری اجرای مصوبه افزایش حقوق اساتید/بیش از ۴۰ درصد اساتید دانشگاه فاقد مسکن

۳ لایه پنهان تسلیحاتی‌سازی استارتاپ‌ها برای قتل عام سایبری و نظامی

رقابت جدید علمی بریکس؛ فرصت همکاری دانشمندان ایرانی با ۵ کشور عضو بریکس

اینستاگرام به دنبال شخصی سازی الگوریتم کاربران

جزئیات آزمون ارزیابی علمی متقاضیان انتقال رشته فیزیوتراپی از خارج اعلام شد

استرالیا جریمه شبکه‌های اجتماعی را دو برابر کرد

یک طرح جدید: یارانه غذای دانشجویان از ترم آینده مستقیم به کیف پول آنها واریز می‌شود

هواپیمای فضایی چین یک شیء مرموز را در مدار رها کرده است

آزمایش موشک «استارشیپ» پیش از پرواز سیزدهم با موفقیت به سرانجام رسید

صنعت هوانوردی اعلام کرد: ضایعات غذایی به سوخت جت تبدیل می‌شوند

شمارش معکوس تا پرتاب جدیدترین فناوری فضایی «اسپیس‌ایکس» آغاز شد

جدیدترین خبر از وضعیت فاطمه شکری بازیگر پیشکسوت

اکران فیلم استخر سروش صحت به تعویق افتاد

سری جدید انیمیشن «داستان اسباب‌بازی» همه رقبا را کنار زد

پیشنهاد وزیر علوم برای جذب دانشجویان پاکستانی در دانشگاه سیستان و بلوچستان

شرایط پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی فرهنگیان اعلام شد

فراهم شدن امکان ویرایش حوزه آزمون پذیرش دستیار تخصصی

زیرساخت‌های فرسوده ناسا دیگر پاسخگوی ماموریت‌های «آرتمیس» نیستند

راز کندی تنبل‌ها کشف شد

تأثیر پنهان طعم‌های محبوب سیگار الکترونیکی بر قلب را جدی بگیرید

آیا خاطرات را می‌توانیم بخوریم؟

عکس روز ناسا از ماراتن مریخ منتشر شد

کاروان دانش‌آموزی ایران با بهترین شرایط به ژیمنازیاد اعزام شود

دستورالعمل فعالیت‌های تابستانی مدارس ابلاغ شد

کلاس‌های جبرانی تابستانی دانش آموزان از ۱۵ تیرماه آغاز می‌شود

راه حل مقابله با مصرف مواد مخدر در محیط‌های دانشگاهی

صدور حکم اخراج دانشجوی امیرکبیر به دلیل اهانت به پرچم ایران

حضور ۱۱ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی کیواس ۲۰۲۷ ؛ دانشگاه تهران در صدر جدول

قرار بود ششم تیر و روز ترور آخرین روز جمهوری اسلامی باشد

تجلیل از گری اولدمن در جشنواره تلویزیونی بریتانیا

رسالت تداوم نهضت عاشورا و تاریخ‌نگاری زنده سیره تبلیغی امام سجاد(ع)

برگزاری ۵ شب عزاداری در دانشگاه تهران در دهه دوم ماه محرم

نگاهی به وضعیت معنویت انیمیشن کودکان در سه الگوی، دیزنی، پیکسار و جیبلی

پوشش بیش از ۱۰۰۰ رسانه‌ برای مراسم عاشورای کربلای معلی

مصاحبه دوره دکتری دانشگاه آزاد از امروز آغاز می‌شود

توسعه تعاملات دانشگاه‌های ایران و کشورهای عضو اکو در دستور کار

ایران به دانش فنی ساخت «مغز مصنوعی» دست یافت

در عصری هستیم که سرعت،فضیلت شده است/بحران معنایی انسان معاصر از کجاست؟

فراخوان کسب دانش فنی ساخت یک قطعه مهم در صنایع حساس و راهبردی

ثبت‌نام مدارس باید بر اساس محدوده محل سکونت انجام شود

زیارت تبلیغاتی صدام در عتبات/ سقوط یک سناریو توسط اسرای ایرانی

چرا امام حسین (ع) به پا خاست؟

تل زینبیه به روی بانوان زائر کربلا بازگشایی شد

اگر امام را نشناسیم، غربال خواهیم شد

هوش مصنوعی آنتروپیک شکاف در سیستم‌های دولت آمریکا را شناسایی کرد

امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

ارسال آیین‌نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها به شورای عالی انقلاب فرهنگی

آغاز پویش «کارت نشاط» برای حمایت از دانش‌آموزان

آموزش و پرورش: شرایط ثبت‌نام دانش‌آموزان اتباع اعلام خواهد شد

نتایج نقل و انتقالات فرهنگیان شنبه اعلام می‌شود

ابررایانه چینی از رقبای آمریکایی پیشی گرفت

خوابگاه‌های علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید

یک طرح جدید: یارانه غذای دانشجویان از ترم آینده مستقیم به کیف پول آنها واریز می‌شود

شرایط پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی فرهنگیان اعلام شد

علت فوت فرزاد جمشیدی چه بود؟

مصاحبه دوره دکتری دانشگاه آزاد از امروز آغاز می‌شود

فراهم شدن امکان ویرایش حوزه آزمون پذیرش دستیار تخصصی

عکس روز ناسا از ماراتن مریخ منتشر شد

حضور ۱۱ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی کیواس ۲۰۲۷ ؛ دانشگاه تهران در صدر جدول

پیشنهاد وزیر علوم برای جذب دانشجویان پاکستانی در دانشگاه سیستان و بلوچستان

ایران به دانش فنی ساخت «مغز مصنوعی» دست یافت

آزمایش موشک «استارشیپ» پیش از پرواز سیزدهم با موفقیت به سرانجام رسید

راز کندی تنبل‌ها کشف شد

رسالت تداوم نهضت عاشورا و تاریخ‌نگاری زنده سیره تبلیغی امام سجاد(ع)

توسعه تعاملات دانشگاه‌های ایران و کشورهای عضو اکو در دستور کار

صنعت هوانوردی اعلام کرد: ضایعات غذایی به سوخت جت تبدیل می‌شوند

برگزاری ۵ شب عزاداری در دانشگاه تهران در دهه دوم ماه محرم

نگاهی به وضعیت معنویت انیمیشن کودکان در سه الگوی، دیزنی، پیکسار و جیبلی

تأمین کمک‌هزینه درمان زوجین نابارور/اعطای بسته سیسمونی به دانشجوی مادر

فراخوان کسب دانش فنی ساخت یک قطعه مهم در صنایع حساس و راهبردی

دستورالعمل فعالیت‌های تابستانی مدارس ابلاغ شد

آیا خاطرات را می‌توانیم بخوریم؟

تأثیر پنهان طعم‌های محبوب سیگار الکترونیکی بر قلب را جدی بگیرید

کاروان دانش‌آموزی ایران با بهترین شرایط به ژیمنازیاد اعزام شود

تجلیل از گری اولدمن در جشنواره تلویزیونی بریتانیا

شمارش معکوس تا پرتاب جدیدترین فناوری فضایی «اسپیس‌ایکس» آغاز شد

سری جدید انیمیشن «داستان اسباب‌بازی» همه رقبا را کنار زد

جدیدترین خبر از وضعیت فاطمه شکری بازیگر پیشکسوت

کلاس‌های جبرانی تابستانی دانش آموزان از ۱۵ تیرماه آغاز می‌شود

اکران فیلم استخر سروش صحت به تعویق افتاد

حل مشکلات استخدامی اعضای هیئت علمی جدید در دستور کار دانشگاه تهران

هواپیمای فضایی چین یک شیء مرموز را در مدار رها کرده است