کد خبر: 174947
ف
اگر شبکه ملی اطلاعات تکمیل نشود شهروندان سیلیکون‌ولی می‌شویم
مشاور دبیر شورای عالی فضای مجازی گفت: اگر نتوانیم در بستر شبکه ملی اطلاعات، یک زیرساخت هویتی مستقل ایجاد کنیم، نسل‌های آینده به جای آنکه شهروند ایران باشند، شهروندان سیلیکون‌ولی خواهند بود.

به گزارش ثریا دکتر جواد آزادی احمدآبادی مشاور دبیر شورای عالی و مدیرکل حوزه ریاست مرکز ملی فضای مجازی در یادداشتی نوشت:در یادداشت سیزدهم این سلسله، از «حقوق دیجیتال» و حق بر تبیین سخن گفتیم و در یادداشت چهاردهم، «تبعیض الگوریتمی» را به عنوان یک تهدید علیه عدالت بررسی کردیم. اما باید اذعان کرد که بحث حقوق و عدالت، زمانی معنا پیدا می‌کند که اساساً «سوژه‌ای» وجود داشته باشد که صاحب این حقوق باشد.

اگر هویت شهروند در زمین بازی دیگری ساخته شود، بحث از حقوق او در دادگاه‌های داخلی، افقی جز سراب نخواهد بود. اکنون با یک پرسش وجودی و راهبردی مواجهیم: در فضایی که ماشین‌ها مدام ما را دسته‌بندی و پیش‌بینی می‌کنند، «من کیستم؟» و چه کسی معمار این «من» است؟

برای درک عمق این بحران، باید از سطح فناوری فراتر رویم و به لایه‌های شناختی و فلسفی ماجرا ورود کنیم. شوشانا زوبوف با مفهوم « دوقلوی داده‌ای (Data Double)» به خوبی نشان می‌دهد که پلتفرم‌ها نسخه‌ای از انسان می‌سازند که از خودِ واقعی او پیش‌بینی‌پذیرتر است. این دوقلو، تصویری آماری است که بر اساس مازاد رفتاری ما ساخته شده و در بازارهای پیش‌بینی رفتار خرید و فروش می‌شود.

تاینا بوچر، نظریه‌پرداز رسانه، این فرآیند را «سوژه‌سازی الگوریتمی» می‌نامد؛ فرآیندی که در آن، الگوریتم‌ها نه‌تنها محتوا را فیلتر می‌کنند، بلکه از طریق «چارچوب‌بندی شناختی»، به کاربران القا می‌کنند که چه چیزی مهم است، چه کسی باید دیده شود و حتی چگونه باید فکر کنند. اینجاست که با یک «قدرت زیست‌سیاسی» مواجه می‌شویم که به جای اعمال زور فیزیکی، از طریق مهندسی معماری انتخاب، رفتار ما را هدایت می‌کند.

این تحول، مرزهای سنتی «حاکمیت» را به چالش کشیده است. نهادهای حقوقی و اجرایی ما، هنوز هویت را یک امر «درون‌مرزی» و متکی به اسناد فیزیکی می‌دانند، در حالی که پلتفرم‌ها ماهیتی «فرامرزی» و مبتنی بر کد دارند. زمانی که یک شهروند، شبکه اجتماعی ارتباطی، سرمایه اجتماعی و حتی حافظه دیجیتال خود را در یک پلتفرم خارجی بنا می‌کند، هزینه جابه‌جایی او به یک بستر بومی به شدت بالا می‌رود.

این وابستگی ساختاری، نه از جنس تحریم یا اجبار، بلکه از جنس «قفل‌شدگی فنی و اجتماعی«(Private Sovereignty) دست یافته است؛ نهادی که در آن، پلتفرم به جای دولت، مرزها را تعیین می‌کند و به جای قانون اساسی، «شرایط خدمات« (Terms of Service) حاکم است.

در چنین شرایطی، رویکرد «حکمرانی فعال» که همواره مورد تاکید رهبر شهید انقلاب اسلامی (رضوان الله تعالی علیه) بوده است، ایجاب می‌کند که سیاست‌گذاران به جای انفعال و اکتفا به ابزارهای سلبی، به سمت «معماری مجدد» زیرساخت‌های هویتی حرکت کنند. این یک پروژه صرفاً فنی نیست، بلکه یک راهبرد کلان برای بازیابی حاکمیت ملی است.

نقش نهاد متولی فضای مجازی و شورای عالی در این میان، تدوین و ابلاغ چارچوب‌هایی است که به شهروندان امکان دهد بدون وابستگی به پلتفرم‌های فراملی، هویت خود را در بستر «شبکه ملی اطلاعات» مدیریت کنند. شبکه ملی اطلاعات، در اینجا صرفاً یک زیرساخت تاریک نیست؛ بلکه به مثابه «قلمرو حاکمیتی» در فضای سایبری است.

**تحقق این راهبرد، نیازمند سه اقدام عملیاتی و به‌هم‌پیوسته است:

۱-نخستین و شاید مهم‌ترین اقدام، توسعه فناوری‌های مبتنی بر «هویت خودسازمان‌ده«(Self-Sovereign Identity) است. در این مدل، برخلاف رویکرد پلتفرم‌های متمرکز که مالکیت هویت را از آنِ خود می‌کنند، کلید هویت و کنترل داده‌ها در اختیار خود شهروند است و پلتفرم‌ها تنها به عنوان «تاییدکننده» و نه «مالک» عمل می‌کنند. این رویکرد، با مفاهیم اصیل اسلامی همچون «کرامت انسانی» و «حفظ نفس» (حفظ استقلال و حاکمیت فرد بر خویشتن) کاملاً هم‌راستا است.

۲- اقدام دوم، بازطراحی نظامات حقوقی و تقنینی برای به رسمیت شناختن «شهروندی پلتفرمی» بر پایه ارزش‌های اسلامی است. ما نیازمند یک «حقوق دیجیتال بومی» هستیم که در آن، حقوق کاربر در بسترهای بومی و حتی در مواجهه با پلتفرم‌های خارجی، تضمین‌شده و قابل پیگیری باشد. این چارچوب حقوقی باید بتواند در برابر «قفل‌شدگی هویتی» بایستد و به شهروند حق دهد تا در صورت تصمیم خودکار الگوریتمی علیه هویت او، امکان اعتراض و بازبینی انسانی داشته باشد.

۳- اقدام سوم، هدایت ظرفیت‌های اجرایی و سرمایه‌گذاری به سمت ایجاد اکوسیستم‌های بومی است که در آن‌ها، کاربر احساس تعلق خاطر و امنیت کند و مجبور نباشد برای حفظ ارتباطات و هویت خود، به پلتفرم‌های خارجی پناه ببرد. این اکوسیستم‌ها باید بر پایه سه صل «مشارکت»، «مشروعیت» و «کارآمدی» طراحی شوند تا بتوانند «جاذبه» واقعی ایجاد کنند و نه صرفاً با ابزارهای محدودکننده، کاربران را نگه دارند.

در جمع‌بندی، باید تاکید کرد که هویت دیجیتال، مرز نهایی استقلال ما در عصر پلتفرم‌هاست. اگر ما نتوانیم در بستر شبکه ملی اطلاعات، یک زیرساخت هویتی مستقل و امن ایجاد کنیم، نسل‌های آینده به جای آنکه شهروند ایران باشند، شهروندان سیلیکون‌ولی خواهند بود؛ شهروندانی که قواعد بازی، ارزش‌ها و حتی دشمنان و دوستانشان را الگوریتم‌های یک شرکت فراملی تعیین می‌کند. اما حتی اگر در حفظ این هویت موفق شویم، یک پرسش بنیادین و راهبردی دیگر باقی می‌ماند: ماده خام این هویت، یعنی «داده‌های ما»، متعلق به کیست؟ اگر شهروند نتواند مالکیت ثروت دیجیتال خود را اعمال کند، هر تلاشی برای هویت‌سازی بومی، مانند ساختن بنایی روی زمینی است که سند آن به نام دیگری است.

اینجاست که بحث به «اقتصاد داده» و مالکیت شهروندان بر داده‌ها می‌رسد؛ موضوعی که در یادداشت بعدی به آن خواهیم پرداخت: «اقتصاد داده؛ مالکیت شهروندان بر داده‌ها»؛ آیا ما مالک ثروت دیجیتال خود هستیم یا آن را به رایگان به امپراتوری‌های فناوری بخشیده‌ایم؟

منبع: مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اگر شبکه ملی اطلاعات تکمیل نشود شهروندان سیلیکون‌ولی می‌شویم

چین استخراج منابع از ماه را تا سال ۲۰۳۰ هدف‌گذاری کرد

ضوابط استفاده از هوش مصنوعی در دانشگاه‌ها به‌زودی ابلاغ می‌شود

عکس روز ناسا از سیاره نپتون

واکنش آموزش و پرورش به خبر فوت سوگند صیادی

برگزیدگان رویداد «جوان سال» به مدرسه حکمرانی جوانان راه می‌یابند

تعطیلی مدارس آخرین راهکار مقابله با آلودگی هواست

نظارت بر تلاش شبانه‌روزی آماده‌سازی کتاب‌ درسی سال تحصیلی جدید

رکوردشکنی دانش‌آموزان ایرانی با ۲۴ طلای علمی در جنگ

قسمت جدید «ریحانه» با اجرای ژیلا صادقی امشب روی آنتن می‌رود

اژدهای افتخاری گوتبورگ جلوی پای سازندگان «ارزش احساسی» خوابید

ساخت مجموعه مستند ۱۴ قسمتی «طولانی ترین جنگ» با نگاهی به زندگی حاج قاسم

قصه فداکاری و عشق محض یک‌ مرد به همسرش در یک فیلم

رویداد ملی «ایران‌دخت» درباره توانمندی‌های زنان است

نکاتی جالب درباره تقسیم بندی‌های مختلف قرآن

کتاب «پس از پیامبر (ص)» منتشر شد

تصویری از موشک حاج قاسم با سر جنگی موشک خیبرشکن

ماجرای زندگی نویسنده مفاتیح الجنان برای نسلی که او را نمیشناسد

استاد گلشنی افق‌ بلند علوم تجربی و فیزیک را با ژرفای اندیشه فلسفی پیوند زد

زره مخصوص از فضانوردان در مقابل زباله‌های فضایی محافظت می‌کند

دکتر مهدی گلشنی، استاد ممتاز فیزیک دانشگاه شریف درگذشت

تربیت بیش از ۸۰ هزار دانش‌آموخته در دانشگاه صنعتی امیرکبیر

پذیرش مستقیم دستیاری از بین پزشکان عمومی نیمه دوم آذر اجرایی می‌شود

قابل توجه دانشجویان: فراخوان فرصت پژوهانه فولاد مبارکه برای دانشجویان منتشر شد

جشن استقبال از دانشجویان نوورود شریف ۲ آذرماه برگزار می‌شود+پوستر

یک ریاضیدان مسئله ۱۶۷ ساله ریاضی را با کمک هوش مصنوعی حل کرد

ایران و ترکیه در مسیر افزایش انتشار دی‌اکسیدکربن

ماموریت محرمانه نیروی فضایی آمریکا به مدار زمین انجام شد

ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان دانشگاه پیام نور از امروز آغاز می‌شود

واکنش رئیس دانشگاه تهران به مقاله نیویورک تامز درباره توجیه حمله به زیرساخت‌های آبی ایران

دامنه حمله‌های سایبری به اتحادیه اروپا رسید

اف بی آی و وزارت کشاورزی آمریکا جدیدترین قربانیان هکرها شدند

۳۰ درصد ظرفیت منتقل‌شده پزشکی و دندانپزشکی از پذیرش سال ۱۴۰۶ کسر می‌شود

نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل» منتشر شد

مجسمه‌هایی با پوششی از نقوش ایرانی به نیاوران آمدند

در دیدار آهنگساز ایتالیایی با مدیران بنیاد رودکی چه گذشت؟

طرح سینما کارت دانش‌آموزی اجرا می‌شود

ناهید شعشعانی، دوبلور پیشکسوت درگذشت

همراه با فیلم‌های آخر هفته تلویزیون؛ از «به وقت شام» تا «در بروژ»

از کتاب اختران تهران رونمایی شد

روایت تازه‌ای از جهان فکری و میراث فلسفی فارابی در هم اندیشی اساتید و پژوهشگران

انسان معاصر در عصر انفجار اطلاعات به حقیقت نزدیک‌تر شده است؟

پیشنهاد تشکیل شورای مستقل علوم پایه در دومین نشست هم‌اندیشی استادان

لزوم رفع فوری چالش‌های دانشجویان ایرانی در روسیه در دیدار رئیس سازمان امور دانشجویان و سفیر جمهوری اسلامی ایران

اعلام نتایج ارزشیابی فعالیت تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی +جدول

ارتقاء رتبه دانشگاه تربیت مدرس در نظام رتبه‌بندی جهانی گرین متریک

تصویری از احمد نجفی در اتاق گریم سریال سلمان فارسی

ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام می‌شود

۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند

تصویب ضوابط ایجاد دوره‌های تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»

نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد

دانشگاه‌ها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند

کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد

تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکده‌ها بر پوشش دانشجویان

پیام‌نور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس می‌دهد+جزئیات

آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه می‌شوند

توسعه همکاری‌های علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی

نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی

تأکید رئیس دانشگاه علمی‌کاربردی بر تشکیل انجمن دانش‌آموختگان

یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد

مشوق‌های جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژه‌های پرریسک

سیستم‌های زیرساختی آمریکا شکاف‌های رفع نشدنی دارند

ثبت رویداد از ایده تا کسب‌وکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی

کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد

درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف

پاویون دانش‌بنیان‌ها در نمایشگاه توانمندی‌های صادراتی جمهوری اسلامی

نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ

تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد

مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت

نشست تخصصی دستگاه‌های پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد

ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد

نتایج نهایی رشته‌های با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد

آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه

تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه

سرمایه‌گذاری در اتاق شیشه‌ای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرم‌های مالی دیجیتال است؟

تقدیر حجت الاسلام قمی از جانشین ستاد کل نیروهای مسلح

ششمین اجلاس مهدویت و انقلاب اسلامی فراخوان داد

تأسیس ۱۱ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت

خدمات دینی و آثار ماندگار آیت الله وحید خراسانی سرمایه‌ حوزه های علمیه

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام می‌شود

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

اعلام نتایج ارزشیابی فعالیت تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی +جدول

نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

پاویون دانش‌بنیان‌ها در نمایشگاه توانمندی‌های صادراتی جمهوری اسلامی