کد خبر: 174960
ف
همزمانی تشییع دکتر گلشنی در دانشگاه با سی‌امین سالگرد تاسیس فلسفه علم
رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، با تسلیت درگذشت دکتر گلشنی گفت: دریغا که قرار بود استاد در روز دوشنبه دوم آذر در مراسم گرامیداشت سی‌امین سالگرد تأسیس گروه فلسفۀ علم سخنرانی کند.

به گزارش ثریا سید محمدرضا امیری طهرانی رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با گرامی داشت یاد و خاطره استاد دکتر مهدی گلشنی در یادداشتی عنوان کرد:

درگذشت استاد فرزانه، دکتر مهدی گلشنی، ضایعه‌ای جبران ناپذیر برای جامعۀ علمی و دانشگاهی کشور و به‌ویژه برای استادان علوم انسانی و پژوهشگران حوزۀ علم و دین است. او از شمار دانشمندانی بود که کوشید میان دانش تخصصی، تأمل فلسفی، میراث دینی و پرسش‌های بنیادین انسان معاصر پیوند برقرار کند. گلشنی در عین آن که فیزیک‌دانی برجسته و نامور بود، دغدغۀ نسبت علم با جهان‌بینی، اخلاق، دین و ارزش‌های انسانی را نیز همواره در کانون توجه داشت.

جایگاه دانشگاهی استاد گلشنی تنها به تدریس و پژوهش‌های تخصصی او محدود نبود. او استادی دانشجوپرور بود که شمار فراوانی از دانشجویان و پژوهشگران از دانش، ژرف‌نگری و نگاه جامع او بهره می‌بردند. برای او آموزش، صرفاً انتقال مجموعه‌ای از مفاهیم و فرمول‌ها نبود؛ دانشجو باید می‌آموخت که دربارۀ مبانی معرفتی علم، پیش‌فرض‌های نظری آن و نسبت آن با دیگر حوزه‌های شناخت نیز تأمل کند. تأسیس و راه‌اندازی گروه فلسفۀ علم در دانشگاه صنعتی شریف، در سال ۱۳۷۵، از جلوه‌های روشن این نگاه بود؛ اقدامی که به گسترش مطالعات فلسفۀ علم و تربیت دانشجو در این حوزۀ میان‌رشته‌ای در کشور کمک کرد. دریغا که قرار بود استاد گلشنی در روز دوشنبه دوم آذر در مراسم گرامیداشت سی‌امین سالگرد تأسیس گروه فلسفۀ علم سخنرانی کند.

یکی از مهم‌ترین وجوه شخصیت علمی و فکری دکتر گلشنی، اهتمام جدی و مستمر او به مطالعات میان‌رشته‌ای در زمینۀ علم و دین بود. او از معدود فیزیک‌دانانی بود که این موضوع را نه مسئله‌ای حاشیه‌ای و صرفاً کلامی، بلکه پرسشی بنیادی دربارۀ ماهیت علم، مبانی معرفتی آن و افق‌های فهم انسان از جهان می‌دانست. از نظر او، علم و دین دو قلمرو بی‌ارتباط و ناگزیر متعارض نبودند؛ بلکه می‌توانستند در فهم واقعیت، تبیین جایگاه انسان در جهان و پاسخ‌گویی به پرسش‌های بنیادین یکدیگر را یاری کنند.

در این میان، مطالعۀ رابطۀ قرآن و طبیعت جایگاه ویژه‌ای در آثار و فعالیت‌های او داشت. کتاب «قرآن و علوم طبیعت» نمونۀ روشنی از این دغدغه است. گلشنی می‌کوشید نشان دهد که مواجهه با طبیعت و مطالعۀ نظام‌مند آن، در جهان‌بینی دینی، صرفاً فعالیتی فنی و عاری از معنا نیست؛ بلکه می‌تواند با تأمل در آیات الهی و فهم نظم و حکمت حاکم بر جهان پیوند یابد. او در آثار دیگر خود، از جمله «از علم سکولار تا علم دینی» و «علم و دین و معنویت در آستانۀ قرن بیست‌ویکم»، ابعاد گوناگون این مسئله را پی گرفت و دربارۀ پیش‌فرض‌های فلسفی و جهان‌بینانۀ علم جدید به بحث پرداخت. استاد گلشنی در سال ۱۹۹۵ برای درس «علم و دین» در دانشگاه صنعتی شریف، جایزۀ برنامۀ آموزشی علم و دین بنیاد جان تمپلتون را دریافت کرد.

از خدمات ماندگار دکتر گلشنی، مدیریت و توسعۀ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی است. او از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۸۸ ریاست این پژوهشگاه را بر عهده داشت و در این دوره کوشید دامنه فعالیت‌های علمی و پژوهشی آن را گسترش دهد و ساختارهای تازه‌ای برای پاسخ‌گویی به نیازهای متنوع علوم انسانی و مطالعات فرهنگی از جمله مرکز تحقیقات امام علی(ع)، پژوهشکدۀ اقتصاد، گروه اندیشۀ سیاسی اسلام، گروه غرب‌شناسی، گروه مطالعات زنان، گروه علم و دین و گروه فلسفه برای کودکان، پدید آورد. گسترش پژوهشگاه در دورۀ مدیریت استاد گلشنی، با این هدف بود که علوم انسانی و مطالعات فرهنگی بتوانند دربارۀ مسائل بنیادین جامعه، فرهنگ، تاریخ و تمدن، اقتصاد، دین، علم و تحولات جهان جدید به‌صورت تخصصی و در عین حال مرتبط با یکدیگر و میان رشته‌ای تحقیق کنند.

با این همه، شاید مهم‌ترین میراث فکری دکتر گلشنی را باید در باور راسخ او به پیوند علم و ارزش‌ها جست‌وجو کرد. او تصور رایجی که علم را فعالیتی کاملاً خنثی، مستقل از مبانی فلسفی و جهان‌بینی و فارغ از ارزش‌های انسانی می‌انگارد، نپذیرفت. از نظر او، علم در خلأ شکل نمی‌گیرد؛ نه تنها انتخاب مسائل پژوهش، صورت‌بندی پرسش‌ها، جهت‌گیری تحقیقات و نحوۀ بهره‌برداری از دستاوردهای علمی، بلکه حتی مبانی علوم، همگی می‌توانند از ارزش‌ها و پیش‌فرض‌های فکری و فرهنگی تأثیر بپذیرند.

از این رو، ارزش‌های دینی می‌توانند در تعیین مبانی و غایات علم، جهت‌بخشی به فعالیت علمی و ارزیابی پیامدهای آن نقش ایفا کنند. به‌ویژه، علم در جهان‌بینی دینی نباید تنها در خدمت قدرت، ثروت، سلطه یا ارضای نیازهای مادی قرار گیرد؛ بلکه باید بتواند در مسیر حقیقت‌جویی، تعالی انسان، عدالت، مسئولیت اخلاقی و خیر عمومی به کار گرفته شود. از این منظر، خدمت علم به ارزش‌های دینی به معنای کنار گذاشتن روش علمی یا تحمیل نتایج از پیش تعیین‌شده بر پژوهش نیست؛ بلکه به معنای توجه به مبانی، غایات و مسئولیت‌های اخلاقی دانش و قرار دادن توانایی‌های علمی در افقی انسانی و الهی است.

یاد و نام استاد گلشنی در تاریخ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و در عرصۀ مطالعات علم و دین باقی خواهد ماند. آثار و کوشش‌های او، به‌ویژه در زمینه پیوند علم، فلسفه و دین، همچنان می‌تواند موضوع نقد، گفت‌وگو و پژوهش‌های تازه باشد. یادبود او صرفاً یادآوری خدمات یک استاد فقید نیست؛ بلکه فرصتی است برای بازاندیشی دربارۀ نوع علمی که جستجو می‌کنیم، نسبتی که میان دانش و ارزش برقرار می‌سازیم و مسئولیتی که دانشمند در برابر حقیقت، انسان و جامعه بر عهده دارد. با درگذشت استاد دکتر مهدی گلشنی، یکی از چهره‌های برجستۀ فیزیک و از پیشگامان گفت‌وگوی علم و دین در ایران از میان ما رفت؛ اما دغدغۀ او برای پیوند دادن دانش با معنا، حقیقت و ارزش‌های الهی، همچنان پیش روی جامعۀ علمی و دانشگاهی کشور قرار دارد.

ضمن تسلیت درگذشت استاد گلشنی به اعضای محترم هیئت علمی و کارکنان گرامی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، جامعۀ علمی کشور و به ویژه اعضای دانشگاه صنعتی شریف، از خداوند متعال برای آن استاد فقید رحمت و مغفرت و علو درجات، و برای خانواده، شاگردان، همکاران و دوستداران ایشان صبر و شکیبایی مسئلت داریم.

منبع: مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

نخستین جلسه دوره جدید هیئت امنای دانشگاه علم و فرهنگ برگزار شد

۱۰۰ بورسیه تحصیلی روسیه به دانشجویان مستعد و شایسته اعطا می‌شود

میراث فکری دکتر گلشنی سرمشق نخبگان در مسیر خیزش علمی کشور است

آغاز فرصت مجدد ثبت نام آزمون دانشنامه و گواهینامه دندانپزشکی سال ۱۴۰۵

همزمانی تشییع دکتر گلشنی در دانشگاه با سی‌امین سالگرد تاسیس فلسفه علم

اعلام زمان‌بندی کلاس‌های دانشگاه آزاد برای ورودی‌های جدید کاردانی و کارشناسی

اگر شبکه ملی اطلاعات تکمیل نشود شهروندان سیلیکون‌ولی می‌شویم

چین استخراج منابع از ماه را تا سال ۲۰۳۰ هدف‌گذاری کرد

ضوابط استفاده از هوش مصنوعی در دانشگاه‌ها به‌زودی ابلاغ می‌شود

عکس روز ناسا از سیاره نپتون

واکنش آموزش و پرورش به خبر فوت سوگند صیادی

برگزیدگان رویداد «جوان سال» به مدرسه حکمرانی جوانان راه می‌یابند

تعطیلی مدارس آخرین راهکار مقابله با آلودگی هواست

نظارت بر تلاش شبانه‌روزی آماده‌سازی کتاب‌ درسی سال تحصیلی جدید

رکوردشکنی دانش‌آموزان ایرانی با ۲۴ طلای علمی در جنگ

قسمت جدید «ریحانه» با اجرای ژیلا صادقی امشب روی آنتن می‌رود

اژدهای افتخاری گوتبورگ جلوی پای سازندگان «ارزش احساسی» خوابید

ساخت مجموعه مستند ۱۴ قسمتی «طولانی ترین جنگ» با نگاهی به زندگی حاج قاسم

قصه فداکاری و عشق محض یک‌ مرد به همسرش در یک فیلم

رویداد ملی «ایران‌دخت» درباره توانمندی‌های زنان است

نکاتی جالب درباره تقسیم بندی‌های مختلف قرآن

کتاب «پس از پیامبر (ص)» منتشر شد

تصویری از موشک حاج قاسم با سر جنگی موشک خیبرشکن

ماجرای زندگی نویسنده مفاتیح الجنان برای نسلی که او را نمیشناسد

استاد گلشنی افق‌ بلند علوم تجربی و فیزیک را با ژرفای اندیشه فلسفی پیوند زد

زره مخصوص از فضانوردان در مقابل زباله‌های فضایی محافظت می‌کند

دکتر مهدی گلشنی، استاد ممتاز فیزیک دانشگاه شریف درگذشت

تربیت بیش از ۸۰ هزار دانش‌آموخته در دانشگاه صنعتی امیرکبیر

پذیرش مستقیم دستیاری از بین پزشکان عمومی نیمه دوم آذر اجرایی می‌شود

قابل توجه دانشجویان: فراخوان فرصت پژوهانه فولاد مبارکه برای دانشجویان منتشر شد

جشن استقبال از دانشجویان نوورود شریف ۲ آذرماه برگزار می‌شود+پوستر

یک ریاضیدان مسئله ۱۶۷ ساله ریاضی را با کمک هوش مصنوعی حل کرد

ایران و ترکیه در مسیر افزایش انتشار دی‌اکسیدکربن

ماموریت محرمانه نیروی فضایی آمریکا به مدار زمین انجام شد

ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان دانشگاه پیام نور از امروز آغاز می‌شود

واکنش رئیس دانشگاه تهران به مقاله نیویورک تامز درباره توجیه حمله به زیرساخت‌های آبی ایران

دامنه حمله‌های سایبری به اتحادیه اروپا رسید

اف بی آی و وزارت کشاورزی آمریکا جدیدترین قربانیان هکرها شدند

۳۰ درصد ظرفیت منتقل‌شده پزشکی و دندانپزشکی از پذیرش سال ۱۴۰۶ کسر می‌شود

نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل» منتشر شد

مجسمه‌هایی با پوششی از نقوش ایرانی به نیاوران آمدند

در دیدار آهنگساز ایتالیایی با مدیران بنیاد رودکی چه گذشت؟

طرح سینما کارت دانش‌آموزی اجرا می‌شود

ناهید شعشعانی، دوبلور پیشکسوت درگذشت

همراه با فیلم‌های آخر هفته تلویزیون؛ از «به وقت شام» تا «در بروژ»

از کتاب اختران تهران رونمایی شد

روایت تازه‌ای از جهان فکری و میراث فلسفی فارابی در هم اندیشی اساتید و پژوهشگران

انسان معاصر در عصر انفجار اطلاعات به حقیقت نزدیک‌تر شده است؟

پیشنهاد تشکیل شورای مستقل علوم پایه در دومین نشست هم‌اندیشی استادان

لزوم رفع فوری چالش‌های دانشجویان ایرانی در روسیه در دیدار رئیس سازمان امور دانشجویان و سفیر جمهوری اسلامی ایران

اعلام نتایج ارزشیابی فعالیت تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی +جدول

ارتقاء رتبه دانشگاه تربیت مدرس در نظام رتبه‌بندی جهانی گرین متریک

تصویری از احمد نجفی در اتاق گریم سریال سلمان فارسی

ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام می‌شود

۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند

تصویب ضوابط ایجاد دوره‌های تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»

نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد

دانشگاه‌ها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند

کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد

تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکده‌ها بر پوشش دانشجویان

پیام‌نور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس می‌دهد+جزئیات

آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه می‌شوند

توسعه همکاری‌های علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی

نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی

تأکید رئیس دانشگاه علمی‌کاربردی بر تشکیل انجمن دانش‌آموختگان

یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد

مشوق‌های جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژه‌های پرریسک

سیستم‌های زیرساختی آمریکا شکاف‌های رفع نشدنی دارند

ثبت رویداد از ایده تا کسب‌وکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی

کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد

درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف

پاویون دانش‌بنیان‌ها در نمایشگاه توانمندی‌های صادراتی جمهوری اسلامی

نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ

تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد

مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت

نشست تخصصی دستگاه‌های پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد

ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد

نتایج نهایی رشته‌های با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد

آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه

تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام می‌شود

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

تلگرام در عراق فیلتر شد

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد

اعلام نتایج ارزشیابی فعالیت تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی +جدول

پاویون دانش‌بنیان‌ها در نمایشگاه توانمندی‌های صادراتی جمهوری اسلامی

۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند

تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه

سرمایه‌گذاری در اتاق شیشه‌ای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرم‌های مالی دیجیتال است؟

نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ

پیام‌نور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس می‌دهد+جزئیات

روایت تازه‌ای از جهان فکری و میراث فلسفی فارابی در هم اندیشی اساتید و پژوهشگران