به گزارش ثریا در میان مباحث تاریخی و اعتقادی مربوط به حوادث صدر اسلام، مسئله چگونگی تشییع و تدفین حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) و دلایل مخفی بودن قبر ایشان، همواره مورد پرسش و کنکاش بوده است.
یکی از پرسشهای مطرح در این زمینه، علت عدم افشای محل دفن آن حضرت توسط افرادی است که ادعا شده در مراسم تشییع حضور داشتهاند.
در ادامه، پاسخ ارائهشده از سوی مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی در کتاب مالک فدک تقدیم شما مخاطبین گرامی میگردد.
پرسش:
اگر مخفی بودن قبر مطهر حضرت زهرا سلام الله علیها آنقدر مهم بود پس چرا طلحه و زبیر که در تشیعجنازه حضرت بودند و بعداً با امام علی علیهالسلام دشمنی کردند، قبر حضرت را افشا نکردند؟
پاسخ:
حضرت فاطمه سلام الله علیها از دستگاه خلافت و اقدامات آنان ناراضی بود و نمیخواست آنان در تشیع و نماز بر جنازه مطهرش حضور یابند، لذا بنا بر مستندات روایی و شواهد متعدد تاریخی حضرت فاطمه سلام الله علیها وصیت فرمود که قبرش مخفی باشد. در این مسئله تردیدی نیست و اگر این مسئله مهم نبود حضرت فاطمه سلام الله علیها چنین وصیتی نمیکرد.
اما نسبت به پرسش مذکور باید گفت، درباره طلحه چنین ادعایی نشده است، اما درباره زبیر اولاً بر اساس گزارشهای تاریخی حضور زبیر در تشیعجنازه حضرت زهرا سلام الله علیها امری قطعی نیست، زیرا برخی روایات مرتبط، نامی از او نبرده و قائل به حضور او نیستند. برخی کتب تنها به حضور او در نماز بر حضرت فاطمه سلام الله علیها اشاره کردهاند. ثانیاً: اینکه اگر زبیر در تشییع چنانچه هم حضور داشت، دلیلی برای اینکه بخواهد بعد از گذشت ۲۵ سال، محل دفن حضرت فاطمه سلام الله علیها را آشکار سازد، وجود نداشت؛ زیرا این کار کمکی به او و پیروانش نمیکرد. بلکه صرفاً حرکتی ایذایی محسوب میشد و سودی برای آنان نداشت زیرا تعیین نقطه دقیق دفن حضرت زهرا سلام الله علیها بدون حضور در مدینه برای او امکانپذیر نبود. از طرفی ورود به این قضیه چهبسا به لحاظ اجتماعی به ضررشان تمام میشد و این تصویر را در ذهن مردم تداعی میکرد که آنان برای اهداف سیاسی خود حرمت دختر رسول خدا صلیالله علیه و آله و قبر او را رعایت نمیکنند و در حقیقت وجهه و موقعیت سیاسی و اجتماعی آنان را تضعیف میکرد. بهویژه اینکه رابطه خویشاوندی بین زبیر با خاندان حضرت محمد صلیالله علیه و آله وجود داشت و این خود مانعی بود.
معمولاً در بین عرب بهویژه اشراف و بزرگان، از رفتارهای زشت و تحقیرآمیز اجتناب میکردند مانند کشتن زنان و کودکان در جنگها که در صورت انجام چنین کارهایی نام ننگ بر آنها میماند. چنانکه رسول خدا صلیالله علیه و آله از جنگیدن با زنان و کودکان و کشتن آنان نهی فرمود. بنابراین اقدامی نسبت به قبر مطهر حضرت فاطمه سلامالله علیها چنین ننگ و تحقیری را برای آنان به دنبال داشت؛ و مردم چنین تحلیل میکردند که آنها چون قدرت جنگیدن با امیرالمؤمنین علیهالسلام را نداشتند به رفتار ایذایی نسبت به قبر دختر رسول خدا صلیالله علیه و آله دست زدند.
علاوه بر این اگر هم آنان چنین ارادهای میکردند که قبر حضرت فاطمه سلامالله علیها را نمایان سازند با توجه به اینکه امام علی علیهالسلام خلیفه و حاکم جامعه بود اجازه ورود به این قضیه را نمیداد و مردم هم به آن توجه نمیکردند.
نتیجه اینکه حضور زبیر در تشییعجنازه حضرت فاطمه سلامالله علیها قطعی نیست، علاوه بر این، اگر هم حاضر بود در صورت اقدام به معرفی محل دفن حضرت فاطمه سلامالله علیها، این کار نه تنها برای او سودی نداشت بلکه به ضرر او تمام میشد.
منابع:
ابن بابویه، محمد بن علی الامالی (للصدوق)، ص ۶۵۸، همو علل الشرایع جلد ۱ ص ۱۸۵
ابن شهرآشوب مازندرانی، محمد بن علی. مناقب آل ابیطالب (ع). جلد ۳، صفحه ۳۶۳؛ مجلسی محمدباقر. بحار الأنوار.
مؤسسه الطبع و النشر.جلد ۴۳ صفحه ۱۸۳
طبرسی، فضل بن حسن اعلام الوری
برقی احمد ابن محمد ابن خالد
حمایت بانکها از ۴ دانشگاه آسیب دیده از جنگ کلید خورد
ساخت چندین ماهواره سنجشی ایران با دقت تصویربرداری یک متر
نوبل فیزیک به «پیامهای شبحوار از فضا» رسید
آرای نهایی ۱۴ پرونده انضباطی دانشجویان مرتبط با حوادث دیماه صادر شد
تصویب صندوق عدالت آموزشی برای حمایت از دانشآموزان مناطق محروم
دانشجویان دانشگاه هنر نقوش ایرانی را در طراحی پوشاک بهکار گرفتند
آغاز اجرای طرح «ردا کارت» دانشجویی در ۲۰ دانشگاه کشور طی ۱۰ روز آینده
مدیر ناسا: یوفوها میتوانند یک «لحظه اسپوتنیک» باشند
«کامپیوتر شریف» انتخاب اول برترین رتبه های ریاضی کنکور ۱۴۰۵
واتساپ ورود کاربران با سیستمعامل قدیمی را مسدود میکند
کشف سیاره ای که از خاکستر ستاره اش متولد شد
اوپن ای آی ویکی مدیا را هم هک کرد
رتبه ۶ کنکور: جنگ را مدیریت کردم، نه اینکه تسلیمش شوم
وزیر آموزش و پرورش: معیشت معلمان را جدی پیگیری میکنیم
ارتقای کیفیت آموزشی اولویت مدارس غیردولتی است
توزیع ۷۶۵ میلیارد تومان تجهیزات ورزشی در ۶۲ هزار مدرسه
قهرمانی دانشآموزان ایرانی در مالزی؛ سه سکوی نخست برای ایران
سرپرست صندوق ذخیره فرهنگیان منصوب شد
وزیر آموزش و پرورش وارد لامرد شد
کاظمی: ظرفیتهای آموزشی ایران و عراق باید بیش از گذشته توسعه یابد
حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاههای جهان تایمز ۲۰۲۷
برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶ معرفی شدند؛ کنترل سلولهای عصبی با نور
اسپانیا و پرتغال مقصد جدید اعضای هیئت علمی برای فرصت مطالعاتی
توافق مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی سهمیههای کنکور
ثبت نام در رشتههای بدون آزمون کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد
دیار: نخستین همکاری شهرام ناظری و تهمورس پورناظری
تام کروز شکست فیلمش را نپذیرفت
دیوارنگاره میدان جهاد به رنگ پایتخت درآمد
علت لغو کنسرت علیرضا قربانی در شاندیز چه بود؟
پیشنهاد برای ساخت فصل دوم سریال «اکسیر»؛ بازخورد خوبی گرفتیم
کمک اربعین به بازتولید حافظه تاریخی مقاومت و سرمایه اجتماعی فراملیتی
ضرورت انتقال پژوهشهای علمی هیئات از دانشگاه به هیئت
دوازدهمین شماره «خردورزی» با پروندهای درباره نسل نو منتشر شد
جستارهایی در فلسفه علوم حکمی کتاب شد
آغاز انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵؛ لزوم دریافت رسید انتخاب رشته
شانسهای جایزه نوبل فیزیک کدامند؟
مطالبات دانشجویان دانشگاه الزهرا(س) در نشست با مسئولان بررسی شد
هوش مصنوعی کسب وکار یابندگان باگ های نرم افزاری را کساد کرد
وجه مغفول شخصیت شهید سید حسن نصرالله امامت اوست
آمادگی ۴۰ کشور برای حضور در مسابقات بینالمللی قرآن
سید حسن نصرالله رهبران جنبشهای آزادیبخش را تحتتأثیر قرار داد
تمدید مهلت ثبتنام دومین آزمون بسندگی زبان فارسی ویژه دانشجویان خارجی
اسامی معرفیشدگان رشتههای خاص آزمون کاردانی به کارشناسی اعلام شد
تفاهمنامه چهارجانبه طرح رداکارت دانشجویان فردا ۱۴ مهر امضاء میشود
گامی تازه در توسعه آموزش بینالمللی؛ مجتمع آموزشی بینالمللی حکیم با افتتاح ساختمان جدید به ۷ شعبه رسید
فراخوان بورس ویژه هنگکنگ برای دانشجویان دکتری منتشر شد
نحوه انتخاب رشتههای بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت
تعیین تکلیف بدهی وامهای دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی
تقدیر از برگزیدگان سومین همایش علمی هیئت در سالروز ولادت حضرت زینب(س)
آیتالله رشاد: خروج آمریکا از عراق باید برای مسئولان درس عبرت باشد
خاموشی: وقت عبور از برنامهمحوری به اثرمحوری در فعالیتهای فرهنگی است
واکاوی اندیشه امام شهید در باب امت واحده
ارائه مقالاتی از کشورهای مختلف در نشست اربعین، گفتمان مقاومت
«بینام» روایتگر مفاهیمی از معنویت؛ تئاتری که زندانی آزاد میکند!
«اشراق» شنیدنی شد؛ بیان موسیقی ایرانی با امکانات موسیقی عربی!
موسیقی اعتراضی در آمریکا: رئیس جمهورِ من یک جنایتکار است!
سید حسن نصرالله مقاومت را مسیر پیشرفت و عزت بشریت میدانست
ناشنوایان فعال اربعینی در همایش ملی «قهرمانان سکوت» تجلیل شدند
جنگها و تحولات اخیر به کتابهای درسی نهم و یازدهم رسید
خانه فرهنگ در خوابگاههای دانشگاه فرهنگیان راهاندازی میشود
بازگشت معتمدآریا و یک یادآوری درباره حفظ حرمت سرزمین مادری
چه خبر از گیشه سینماها؟ فروش سینماها رو به افزایش است
فیلم نماینده ایران در اسکار انتخاب شد
سمپوزیوم راهکارهای قرآنی برای حل مشکلات تمدن معاصر
الگوی قرآن برای حل اختلافات شدید خانوادگی چیست؟
مساجد ۳۲ استان به دنبال طراحی برنامههای قرآنی ویژه
بچههای مسجدی با حداقل امکانات، کارهای «نشد» را «شد» میکنند
حکمرانی فضای مجازی در پیچ تعدد نهادها؛ نمیتوان دستوری حکمرانی کرد
وقتی امامزادگان در روزهای جنگ به کانون خدمترسانی تبدیل شدند
ایرباس به فناوری «پوست کوسه» مجهز میشود
نوشته جالب در دانشگاه شهید بهشتی
اعتبار ردیف استخدامی ۴۶۵ نفر از فراخوان سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ تأمین شد
تمدید مهلت معرفی مشمولان پذیرفتهشدگان آزمون دستیاری پزشکی تا ۳۰ مهر
لشکر پهپادهای زیر آبی چین رکورد زد
شرکتهای فناوری درباره هوش مصنوعی با ترامپ چه توافقی کردند؟
اولویتهای استادان برای سال تحصیلی پیشرو بررسی شد
اختصاص ۳۰ میلیارد تومان تسهیلات معاونت علمی به حوزه بازیهای رایانهای
برگزاری همایش ملی نخبگان لغو شد
تشریح جزئیات اجرای آییننامه جذب استعدادهای برتر در دانشگاه فرهنگیان
سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت
ثبت نام در رشتههای بدون آزمون کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد
نحوه انتخاب رشتههای بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
گامی تازه در توسعه آموزش بینالمللی؛ مجتمع آموزشی بینالمللی حکیم با افتتاح ساختمان جدید به ۷ شعبه رسید
تعیین تکلیف بدهی وامهای دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی
تمدید مهلت معرفی مشمولان پذیرفتهشدگان آزمون دستیاری پزشکی تا ۳۰ مهر
جنگها و تحولات اخیر به کتابهای درسی نهم و یازدهم رسید
خانه فرهنگ در خوابگاههای دانشگاه فرهنگیان راهاندازی میشود
اولویتهای استادان برای سال تحصیلی پیشرو بررسی شد
چه خبر از گیشه سینماها؟ فروش سینماها رو به افزایش است
اعتبار ردیف استخدامی ۴۶۵ نفر از فراخوان سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ تأمین شد
فراخوان بورس ویژه هنگکنگ برای دانشجویان دکتری منتشر شد
حکمرانی فضای مجازی در پیچ تعدد نهادها؛ نمیتوان دستوری حکمرانی کرد
حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاههای جهان تایمز ۲۰۲۷
فیلم نماینده ایران در اسکار انتخاب شد
بازگشت معتمدآریا و یک یادآوری درباره حفظ حرمت سرزمین مادری
۳۰۰ گروه و کانال فیشینگ در سکوهای خارجی فعالیت میکنند
الگوی قرآن برای حل اختلافات شدید خانوادگی چیست؟
ایرباس به فناوری «پوست کوسه» مجهز میشود
سمپوزیوم راهکارهای قرآنی برای حل مشکلات تمدن معاصر
آیتالله رشاد: خروج آمریکا از عراق باید برای مسئولان درس عبرت باشد
ثبت نام آزمون بسندگی زبان فارسی ویژه دانشجویان بینالملل ۱۴۰۵ آغاز شد
اختصاص ۳۰ میلیارد تومان تسهیلات معاونت علمی به حوزه بازیهای رایانهای
پارک فناوری دانشگاه تهران پلتفرم سرمایه گذاری مجازی راه اندازی کرد
واکاوی اندیشه امام شهید در باب امت واحده
تشریح جزئیات اجرای آییننامه جذب استعدادهای برتر در دانشگاه فرهنگیان
وقتی امامزادگان در روزهای جنگ به کانون خدمترسانی تبدیل شدند
مساجد ۳۲ استان به دنبال طراحی برنامههای قرآنی ویژه
ارائه مقالاتی از کشورهای مختلف در نشست اربعین، گفتمان مقاومت
اسپانیا و پرتغال مقصد جدید اعضای هیئت علمی برای فرصت مطالعاتی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.