به گزارش ثریا شعب ابیطالب یکی از سختترین و تاریکترین دوران زندگی پیامبر اسلام و یارانش بود که طی آن، مسلمانان اولیه سه سال تمام در محاصرهای کامل و خفقانآور قرار گرفتند و با گرسنگی، بیماری و مرگ دستوپنجه نرم کردند.
آغاز محاصره و صحیفه ظالمانه قریش
این شعب، درهای کوچک در کوههای اطراف مکه بود که متعلق به ابوطالب، عموی پیامبر بود به همین خاطر به این نام معروف شد.
در سال هفتم بعثت، زمانی که قریش دید تهدید، شکنجه و آزار جسمی نتوانسته جلوی گسترش اسلام را بگیرد و تعداد مسلمانان روزبهروز بیشتر میشد، تصمیم به اقدامی سازمانیافتهتر و خشنتر گرفت. سران قریش در دارالندوه جمع شدند و قراردادی نوشتند که بر اساس آن، تمام روابط اقتصادی و اجتماعی با بنیهاشم و بنیالمطلب قطع شد. این دو قبیله به دلیل حمایتشان از پیامبر اکرم(ص)، هدف این تحریم قرار گرفتند، حتی اگر خودشان مسلمان نشده بودند. قریش این قرارداد را روی پوستی نوشت و در دیوار کعبه آویخت تا همه به آن پایبند باشند و هیچکس نتواند از آن سرپیچی کند.
براساس این قرارداد ظالمانه، هیچکس حق نداشت به این خانوادهها غذا یا هر نوع کالای دیگری بفروشد، ازدواج با آنها ممنوع اعلام شد، هرگونه معامله تجاری با آنها حرام شمرده شد و کسی نمیتوانست با آنها نشستوبرخاست یا حتی صحبت کند. هدف قریش روشن بود: با گرسنه گذاشتن و انزوای کامل اقتصادی، پیامبر را مجبور کنند یا از رسالتش دست بکشد یا اینکه خود به خود همه از بین بروند.
پیامبر خدا، همراه با حدود چهل خانواده از بنیهاشم و بنیالمطلب، مجبور شدند به این دره محدود و تنگ بروند. این دره عملاً به زندانی بزرگ تبدیل شد که در آن مردان، زنان، کودکان و سالمندان در شرایطی اسفناک زندگی میکردند. محاصره آنقدر شدید بود که حتی صدای گریه کودکان گرسنه از درون شعب تا مکه شنیده میشد، اما دلهای سنگی سران قریش نرم نمیشد.
زندگی در محاصره؛ نبرد با گرسنگی و محرومیت
تامین غذا در این سه سال یکی از بزرگترین چالشها بود. در روزهای عادی، هیچکس جرات نداشت برای آنها غذا بیاورد، چون قریش سخت مراقب بود و هر کسی که میخواست به آنها کمک کند، خودش تحت تعقیب و تهدید قرار میگرفت. تنها در تاریکی شب، عدهای معدود که هنوز وجدان داشتند، مخفیانه و با خطر جان کمی غذا برای آنها میآوردند. حکیم بن حزام، برادرزاده حضرت خدیجه(س)، یکی از این افراد شجاع بود که شبها مخفیانه کیسهای گندم یا خرما برای آنها میبرد.
در ماههای حج که قریش نمیتوانست آشکارا جلوی محاصرهشدگان را بگیرد چون نمیخواست بدنامی پیدا کند، مسلمانان اجازه داشتند به بازار بیایند، اما قریشیها برنامهریزی کرده بودند که قیمتها را چند برابر کنند. بازرگانان قریش پیشقیمت میدادند و کالاها را خودشان میخریدند تا چیزی به دست مسلمانان نرسد، و اگر هم چیزی میماند، آنقدر گران بود که نمیتوانستند بخرند. حضرت خدیجه(س)، همسر پیامبر اکرم(ص) که ثروتمند و تاجر بود، تمام دارایی و سرمایهاش را در این سه سال برای خرید غذا و تامین نیازهای این جمع صرف کرد، تا جایی که وقتی محاصره تمام شد، دیگر چیزی از ثروتش باقی نمانده بود.
در روزهای عادی که نه حج بود و نه ماه حرام، محاصرهشدگان مجبور بودند هر چه پیدا کنند بخورند. برگ درخت، پوست درخت و حتی چرم خشکشده را در آب میخیساندند و میجویدند تا گرسنگیشان را کم کنند.
بسیاری از کودکان و سالمندان به دلیل سوءتغذیه و ضعف شدید جان باختند. زنان باردار و شیرده در وضعیت فجیعی بودند و شیرخواران از گرسنگی گریه میکردند اما مادرانشان چیزی برای دادن به آنها نداشتند.
رفتوآمد و ارتباط با بیرون نیز تقریباً ناممکن بود. در روزهای عادی، قریش محاصره را شدید نگه میداشت و کسی حق نداشت از شعب خارج شود یا به داخل آن برود. فقط در ماههای حرام و ایام حج بود که اندکی آزادی حرکت داشتند، اما باز هم تحت نظارت شدید بودند. هر کسی که سعی میکرد با آنها ارتباط برقرار کند یا کمکشان کند، خودش در معرض خطر قرار میگرفت و ممکن بود از قبیلهاش طرد شود یا مورد آزار و اذیت قرار بگیرد.
تجارت و معامله نیز برای محاصرهشدگان عملاً غیرممکن شده بود. قبل از محاصره، بسیاری از بنیهاشم تاجر بودند و کاروانهای تجاری داشتند، اما حالا دیگر هیچکس حاضر نبود با آنها معامله کند. اگر کاروانی میخواست کالایی به آنها بفروشد، قریشیها جلویش را میگرفتند و خودشان کالا را میخریدند. حتی اگر کسی توانسته بود چیزی بفروشد و پول به دست آورد، این پول هم فایدهای نداشت چون کسی حاضر نبود چیزی به آنها بفروشد. این یک محاصره تمامعیار اقتصادی بود که هدفش نابودی کامل این جمع بود.
پایان محاصره و معجزه صحیفه
سرانجام در سال دهم بعثت، پس از سه سال محاصره خفقانآور، پنج نفر از سران قریش که وجدانشان آرام نمیگرفت و از این کار پشیمان بودند، تصمیم گرفتند این ظلم را تمام کنند. این پنج نفر عبارت بودند از: زهیر بن ابیامیه، مطعم بن عدی، ابوالبختری بن هشام، زمعه بن اسود و هشام بن عمرو. آنها با هم توطئه کردند که صحیفه را پاره کنند و محاصره را بشکنند. وقتی به سراغ صحیفهای رفتند که روی دیوار کعبه آویخته بود، پیامبر اکرم(ص) به آنها خبر داد که خداوند موریانه را فرستاده و تمام آن نوشته ظالمانه را خورده است و فقط جمله "بسمالله الرحمن الرحیم" باقی مانده. وقتی صحیفه را باز کردند، دیدند واقعاً همانطور است که پیامبر اکرم(ص) گفته بود. این اتفاق آنچنان آنها را تکان داد که با قدرت بیشتری صحیفه را پاره کردند و اعلام کردند که این قرارداد باطل است. اینگونه محاصره شکسته شد و مسلمانان پس از سه سال رنج و سختی، دوباره به زندگی عادی برگشتند، هرچند خیلی از آنها دیگر سلامتیشان را از دست داده بودند.
منبع: حوزه
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو
گوشوارههایی که تاریخ فراموششان نکرد
چمران هنوز زنده است
یک فهرست متفاوت از بهترینهای سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقلها پیشتازند
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
مذاکره با دستگاهها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیینهای مذهبی
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود
افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار
بنیامیه، نخستین و وحشتناکترین «خصولتی» تاریخ اسلام
بذر انحراف مجاهدین از سال۴۴ کاشته شد/نقش ساواک و زندان در تعمیق انحراف
شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
بررسی ظرفیتهای هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر میبرد
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی
یکی از این ستارههای دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است
میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کردهاند؟
تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان
وزیر آموزش و پرورش: بهرهبرداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی
معاون تربیتبدنی و سلامت: یک میلیون دانشآموز سفیر ایمنی و کمکهای اولیه شدند
۵۰۰ هزار دانشآموز زیر چتر کارت نشاط قرار گرفتند
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
قصهای خواندنی برای کودکان: وقتی روباه جنگل را بههم ریخت
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
از بچههای میناب تا ناوچه دنا و انستیتو همه در مستندهای جدید جنگی
مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز میگردد
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
تمدید مهلت پذیرش دانشجویان بینالمللی در دانشگاه علامه طباطبائی
قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یکبار قابل مشاهده به واتساپ میآید
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
ساماندهی برنامههای هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
رئیس سازمان فضایی ایران خبر داد: بهکارگیری ظرفیتهای ویژه ماهوارهای در تشییع رهبر شهید انقلاب
زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته میشود
معافیت برخی المپیادها از کنکور و همزمانی آزمونها؛ همچنان چالش اصلی دانشآموزان
قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول
هشدار به مدارس غیردولتی؛ با هرگونه دریافت شهریه غیرقانونی برخورد میشود
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاهها واگذار شود
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یکبار قابل مشاهده به واتساپ میآید
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز میگردد
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.