به گزارش ثریا - زیسترایانه نوعی سامانه محاسباتی است که از مواد زیستی مانند دیانای، پروتئینها یا بافت زنده برای مثال نورونهای پرورشیافته در آزمایشگاه مشتق شده و برای انجام وظایف محاسباتی استفاده میشود.
به نقل از آیای، در این فرآیند، نورونها رشد داده میشوند، به خوشههای کوچک به نام «ارگانوئیدها» تبدیل میشوند و سپس این خوشهها به الکترودها وصل میشوند تا مانند رایانههای بسیار کوچک عمل کنند. جالب اینکه این زیسترایانهها انرژی بسیار کمتری از رایانههای معمولی مصرف میکنند. در حال حاضر، این فناوری هنوز بسیار جدید است و فعلا زیسترایانهها تنها قادر به انجام فعالیتهای ساده هستند.
در سال ۲۰۲۲، شرکت استرالیایی کورتیکال لبز (Cortical Labs) با خبرساز شدن نشان داد که چگونه میتوان نورونهای مصنوعی را وادار کرد بازی کلاسیک پونگ (Pong) را انجام دهند. نمونه دیگر، سامانه زیست محاسباتی «Brainoware» است که سلولهای زنده مغزی را به رایانه متصل میکند تا به قابلیتهای ساده تشخیص گفتار دست پیدا کند.
به تازگی، در ماه اوت، یک گروه در دانشگاه بریستول گزارش داد که از ارگانوئیدهای مغزی انسانی برای تشخیص حروف بریل استفاده کرده است. تمرکز فعلی در چندین آزمایشگاه دانشگاهی و تجاری روی رشد نورونهای انسانی و تبدیل آنها به سامانههای کارکردی مشابه «ترانزیستورهای زیستی» است.
بهرهگیری از توان مغز
کارشناسان تلاش میکنند به راندمان خارقالعاده مغز انسان نزدیک شوند؛ مغزی که با مصرف کمتر از ۲۰ وات قادر است در هر ثانیه یک میلیارد عملیات ریاضی انجام دهد.
در مقابل، قویترین ابررایانهها هرچند از نظر سرعت قابل رقابتاند یک میلیون برابر انرژی بیشتر مصرف میکنند.
برام سروِی، دانشجوی دکتری مهندسی پزشکی دانشگاه ملبورن میگوید: بنیانهای محاسبات زیستی نزدیک به ۵۰ سال پیش شکل گرفت. نخستین بار، نورونها روی آرایههای کوچک الکترودی رشد داده شدند تا الگوهای عملکرد آنها بررسی شود.
تا اوایل دهه ۲۰۰۰، ارتباط دوطرفه ابتدایی میان نورونها و الکترودها ایده «محاسبات زیستـهیبریدی» را ایجاد کرد، اما پیشرفت جدی تا سال ۲۰۱۳ و ظهور ارگانوئیدهای مغزی صورت نگرفت.
این ارگانوئیدها ساختارهای سهبعدی و شبهمغزی بودند که از سلولهای بنیادی رشد داده میشدند. اکنون استفاده از این ارگانوئیدها که معمولا با فناوری «اندام روی تراشه» همراه است در پژوهشهای دارویی و مطالعات رشد عصبی استاندارد به کار میرود.
چالشهای اخلاقی
این حوزه در سال ۲۰۲۲، زمانی که کورتیکال لبز نشان داد نورونهای کشت داده شده میتوانند بازی پونگ را یاد بگیرند، وارد مرحلهای پرحاشیه شد. بحث بیشتر نه به دلیل علم، بلکه به خاطر استفاده از اصطلاح مناقشهبرانگیز «احساس تجسمی» بود.
به دنبال آن، محققان اصطلاح «هوش اَرگانوئیدی» را مطرح کردند؛ عبارتی جذاب، اما گمراهکننده، زیرا ممکن است شباهت نادرستی با هوش مصنوعی پیشرفته القاء کند، در حالی که عملکرد این دو کاملا متفاوت است.
چارچوبهای اخلاقی هنوز عقبترند، زیرا ارگانوئیدها در قوانین فعلی تنها بهعنوان ابزارهای زیستپزشکی طبقهبندی میشوند. همین موضوع باعث شده درخواستهایی فوری برای تدوین دستورالعملهای اخلاقی جدید مطرح شود تا با سرعت تجاریسازی هماهنگ شود.
در حالی که حتی بدون تحریک خارجی زیاد، رفتارهای شبکهای پیچیده در ارگانوئیدها ظاهر میشود، کارشناسان عموما توافق دارند که این ارگانوئیدها نه آگاه هستند و نه حتی نزدیک به آگاهی قرار دارند.
پیشرفت جهانی
شرکتها و مؤسسات دانشگاهی در سراسر جهان از جمله در آمریکا، سوئیس، چین و استرالیا در حال ساخت پلتفرمهای زیستـهیبریدی هستند.
شرکتهایی مانند فاینال اسپارک (FinalSpark) که دسترسی آنلاین به ارگانوئیدها ارائه میدهد و کورتیکال لبز که زیسترایانههای رومیزی CL۱ را عرضه میکند، انتظار دارند مشتریانی فراتر از صنعت داروسازی، از جمله پژوهشگران هوش مصنوعی، جذب آنها شوند. گزارش شده که بلندپروازیهای دانشگاهی نیز بالاست؛ مثلا دانشگاه کالیفرنیا سندیگو قصد دارد تا سال ۲۰۲۸ از ارگانوئیدها برای پیشبینی نشت نفت در آمازون استفاده کند. در این حوزه، اولویتهای کاری فوری شامل پیشرفت گامبهگام، تکرارپذیری و توسعه مقیاسپذیر سامانههای نمونه است.
بهطور قابلتوجهی، بسیاری از گروهها در حال بررسی ارگانوئیدها بهعنوان جایگزینی برای مدلهای حیوانی در پژوهشهای علوم اعصاب و سمشناسی هستند. یک چارچوب کاربردی برای ارزیابی تاثیر مواد شیمیایی بر رشد اولیه مغز پیشنهاد شده است. همچنین، ترکیب نورونها و سامانههای الکترونیکی امیدهای تازهای در پیشبینی بهتر فعالیت مغزی مرتبط با صرع نشان داده است.
منبع : هوش مصنوعی
مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز میشوند
ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است
از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»
چه کسی گفته است قهرمانها فقط در خط مقدم ساخته میشوند؟
نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟
غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل میدهد؟
روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا
حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد
فیلم ۱۰۰ جشنواره ایدههاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی
معرفی بهترین برنامههای تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
روند پرداخت یارانههای تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.