به گزارش ثریا محمدحسن ناصری در طرح پسادکتری خود با راهنمایی شعبان شتایی جویباری در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، پژوهشی با عنوان «شناسایی و پایش سرخشکیدگی و خشکیدگی درختان جنگلی با استفاده از دادههای طیفی و الگوریتمهای نوین هوش مصنوعی» انجام داده است.
ناصری با اشاره به اهمیت پایش سلامت جنگلها گفت: سرخشکیدگی و خشکیدگی درختان از جمله چالشهای مهم بومشناختی و مدیریتی در جنگلهای ایران است. شناسایی بهموقع این پدیدهها میتواند به مدیران جنگل کمک کند تا کانونهای آسیبدیده را سریعتر شناسایی کرده و اقدامات مدیریتی مناسب را در مناطق بحرانی انجام دهند.
وی افزود: هدف این پژوهش، ارائه روشی نوین برای شناسایی، پایش و بررسی تغییرات مکانی درختان سرخشکیده و خشکیده با استفاده از دادههای سنجشازدور با قدرت تفکیک مکانی بالا نظیر تصاویر رقومی پهپاد و التراکم و بهکارگیری الگوریتمهای پیشرفته هوش مصنوعی بود. منطقه جنگلی النگدره گرگان بهعنوان محدوده مطالعه انتخاب شد و وضعیت درختان در سالهای ۱۳۹۳، ۱۳۹۵ و ۱۴۰۴ مورد بررسی قرار گرفت.
این پژوهشگر اظهار کرد: در مرحله نخست، تصاویر مربوط به سالهای مورد مطالعه پس از انجام اصلاحات هندسی پردازش شدند و مدلهای رقومی سطح و ارتوفتوموزاییک منطقه تهیه شد. سپس با برداشت و تهیه نقشههای دقیق واقعیت زمینی، موقعیت درختان سرخشکیده و خشکیده مشخص شد تا از این اطلاعات برای آموزش و ارزیابی مدلهای هوش مصنوعی استفاده شود.
وی ادامه داد: برای شناسایی خودکار درختان هدف، چهار مدل هوش مصنوعی شامل YOLO۱۱s-SAM، YOLO۱۱s-seg، DeepLabV۳+ و SegFormer به کار گرفته شدند. عملکرد این مدلها با استفاده از شاخصهایی مانند F۱-score، صحت کلی و ضریب کاپا مورد ارزیابی قرار گرفت تا میزان دقت آنها در شناسایی درختان آسیبدیده مشخص شود.
ناصری افزود: نتایج ارزیابی عملکرد اجرایی مدلها نشان داد که مدل SegFormer در سه دوره مورد بررسی عملکرد بهتری داشت. بااینحال، در ارزیابی نقطهای، مدل تلفیقی YOLO۱۱s-SAM در هر سه سال بهترین عملکرد را نشان داد. در ارزیابی مبتنی بر پلیگون نیز YOLO۱۱s-SAM در سالهای ۱۳۹۳ و ۱۳۹۵ و SegFormer در سال ۱۴۰۴ عملکرد برتری داشتند.
وی با اشاره به بخش دیگری از پژوهش گفت: علاوهبر شناسایی درختان آسیبدیده، الگوی پراکنش مکانی آنها نیز مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور از روشهایی مانند الگوریتم نزدیکترین همسایه، شاخص کلارک ـ ایوانز و شاخص موران استفاده شد. نتایج تمامی این تحلیلها نشان داد که درختان سرخشکیده و خشکیده در طول دوره مورد مطالعه، گرایش قابلتوجهی به خوشهایشدن داشتهاند.
این پژوهشگر ادامه داد: تحلیل نقاط داغ و سرد با استفاده از آماره گتیس نیز افزایش مناطق دارای تجمع درختان آسیبدیده را در سطوح اطمینان بالاتر از ۹۵ درصد نشان داد. همچنین گسترش خوشههای داغ و سرد در برخی مناطق مشاهده شد که میتواند بیانگر تمرکز عوامل تنشزا در بخشهایی از منطقه جنگلی باشد.
وی اظهار کرد: بررسی همبستگی مکانی با استفاده از همبستگی مارک نیز نشان داد که در سالهای ۱۳۹۳ و ۱۳۹۵ الگوی همبستگی پایداری وجود داشته است، درحالیکه در سال ۱۴۰۴ همبستگیهای مثبت و منفی در برخی نواحی مشاهده شد. این تغییرات میتواند نشاندهنده تغییر در عوامل مؤثر بر پراکنش درختان آسیبدیده در طول زمان باشد.
ناصری افزود: یکی از یافتههای مهم پژوهش، روند افزایشی تعداد درختان خشکیده در منطقه مورد مطالعه بود. همچنین تعداد درختان سرخشکیده نسبت به سال ۱۳۹۳ حدود سهبرابر افزایش یافت. این افزایش، ضرورت پایش مستمر وضعیت سلامت جنگل و شناسایی سریع عوامل ایجادکننده تنش را بیش از گذشته نشان میدهد.
وی با اشاره به عوامل احتمالی مؤثر بر این روند گفت: تغییر الگوی پراکنش درختان آسیبدیده به سمت تشکیل خوشههای قوی و افزایش مناطق داغ میتواند با تشدید برخی عوامل تنشزا مانند آفات و بیماریها مرتبط باشد. همچنین در برخی مناطق، فعالیتهای انسانی از جمله گردشگری نیز میتواند در ایجاد فشار بر پوشش جنگلی نقش داشته باشد؛ بااینحال، تعیین سهم دقیق هر یک از این عوامل به مطالعات تکمیلی نیاز دارد.
این پژوهشگر در پایان خاطرنشان کرد: نتایج این پژوهش نشان داد تلفیق دادههای سنجشازدور با قدرت تفکیک مکانی بالا و الگوریتمهای پیشرفته هوش مصنوعی، بهویژه مدلهای یادگیری عمیق، ظرفیت بالایی برای پایش کمی و کیفی سلامت جنگل و شناسایی درختان سرخشکیده و خشکیده دارد. این رویکرد میتواند بهعنوان ابزاری کارآمد برای شناسایی زودهنگام کانونهای بحران، پایش تغییرات سلامت جنگل و اتخاذ تصمیمهای مدیریتی هدفمند در راستای حفظ پایداری اکوسیستمهای جنگلی مورد استفاده قرار گیرد.
منبع: مهر
مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز میشوند
ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است
از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»
چه کسی گفته است قهرمانها فقط در خط مقدم ساخته میشوند؟
نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟
غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل میدهد؟
روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا
حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد
فیلم ۱۰۰ جشنواره ایدههاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی
معرفی بهترین برنامههای تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
روند پرداخت یارانههای تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.