به گزارش ثریا - زلزله یکی از مخاطرات طبیعی است که برخلاف بسیاری از حوادث، زمان وقوع آن قابل پیشبینی دقیق نیست و همین موضوع، آن را به تهدیدی جدی برای شهرها و سکونتگاههای انسانی تبدیل میکند. استان تهران به دلیل جمعیت بسیار بالا، تمرکز فعالیتهای سیاسی، اقتصادی و اداری و همچنین گستردگی شهرنشینی، بیش از بسیاری از مناطق کشور در معرض پیامدهای مخرب زلزله قرار دارد. این استان روی پهنهای با لرزهخیزی بالا واقع شده و وجود چندین گسل فعال در محدوده و اطراف آن، خطر وقوع زمینلرزههای شدید را افزایش میدهد. تجربههای تاریخی نیز نشان میدهند که در گذشته، زلزلههای بزرگی این منطقه را تحت تأثیر قرار داده و خسارتهای قابلتوجهی به بار آوردهاند.
در دهههای اخیر، گسترش ساختوساز، افزایش تراکم جمعیت و توسعه شبکههای زیرساختی در استان تهران باعث شده است که موضوع کاهش آسیبپذیری و افزایش تابآوری بیش از گذشته اهمیت پیدا کند. تابآوری به زبان ساده، توانایی یک سیستم یا جامعه برای تحمل شوک، سازگاری با شرایط بحرانی و بازگشت به وضعیت عادی است. در حوزه زلزله، این مفهوم به این معناست که شهر و زیرساختهای آن تا چه اندازه میتوانند در برابر لرزش زمین مقاومت کنند، خدمات حیاتی را حفظ کنند و پس از حادثه، روند بازیابی را با سرعت و کارایی مناسب طی کنند. شبکه راهها بهعنوان یکی از زیرساختهای حیاتی، نقشی کلیدی در امدادرسانی، انتقال مجروحان و دسترسی به مراکز درمانی و اسکان اضطراری دارد و هرگونه اختلال در آن میتواند پیامدهای انسانی و اجتماعی گستردهای به دنبال داشته باشد.
زهره عارفی از دانشکده مهندسی شیمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر با همراهی دانشگاه صنعتی مالک اشتر در همین راستا پژوهشی را با تمرکز بر ارزیابی خطر گسلها در شبکه راه استان تهران انجام دادهاند. این تحقیق که با رویکرد برنامهریزی مسیرهای اضطراری طراحی شده، تلاش کرده است به شکلی کاربردی نشان دهد کدام بخشهای شبکه معابر در معرض خطر بیشتری قرار دارند و چگونه میتوان با استفاده از تحلیلهای علمی، مسیرهای مناسبتری برای شرایط بحرانی پیشنهاد داد.
برای انجام این پژوهش، از سیستم اطلاعات جغرافیایی یا GIS استفاده شده است؛ ابزاری که امکان تحلیل دادههای مکانی و نمایش آنها روی نقشه را فراهم میکند. پژوهشگران دادههایی مانند نقشههای استان تهران، شبکه معابر شهری و برونشهری، موقعیت گسلها، اطلاعات زلزلههای چهار دهه اخیر، مراکز درمانی، ایستگاههای آتشنشانی و مراکز اسکان اضطراری را گردآوری کرده و مورد بررسی قرار دادهاند. سپس با استفاده از روشهای تحلیلی مختلف، ارتباط میان شبکه راهها و مناطق پرخطر لرزهای تحلیل شده و سناریوهای دسترسی در شرایط پس از زلزله مورد توجه قرار گرفتهاند.
یافتههای پژوهش نشان میدهند که بخش قابلتوجهی از شبکه راههای استان تهران در محدودههای پرخطر لرزهای قرار دارند. با استفاده از تحلیلهای موسوم به «نقاط داغ» و تحلیل چگالی، مناطقی با تراکم بالای رخداد زلزله شناسایی شدهاند. همچنین با در نظر گرفتن حریمی به شعاع ۱۰ کیلومتر در اطراف گسلها و بررسی همپوشانی آن با شبکه معابر، مشخص شده است که بیش از ۷۳ درصد از کل شبکه راههای استان تهران در معرض آسیبپذیری قرار دارند. این رقم برای شبکه معابر شهر تهران نیز قابل توجه و نگرانکننده گزارش شده است.
در بخش نتیجهگیری، محققان تأکید میکند که چنین سطحی از آسیبپذیری میتواند در زمان وقوع زلزله، دسترسی به مراکز امدادی را با مشکل جدی مواجه کند. با این حال، انجام تحلیلهای مسیریابی و ایجاد شبکه راهی در محیط GIS، امکان شناسایی مسیرهای بهینه برای امدادرسانی و انتقال آسیبدیدگان را فراهم کرده است. این نتایج میتواند به مدیران و برنامهریزان بحران کمک کند تا پیش از وقوع حادثه، برای بهبود تابآوری شبکه حملونقل تصمیمهای مؤثرتری بگیرند.
بر اساس اطلاعات تکمیلی این مطالعه، بیشترین خوشههای زلزلههای با بزرگی بالا در بخشهای شمالی و شمالشرقی استان تهران و در امتداد گسلهای فعال این نواحی قرار دارند. در مقابل، زلزلههای با بزرگی کمتر، عمدتا در مناطق جنوبی و جنوبغربی استان مشاهده شدهاند. تحلیل چگالی نیز تمرکز رخدادهای لرزهای را در شهرستانهایی مانند دماوند و فیروزکوه و همچنین مناطق شمالی شهر تهران تأیید میکند. این یافتهها تصویر روشنی از توزیع خطر زلزله در استان ارائه میدهد.
اهمیت این نتایج در آن است که علاوه بر هشدار درباره وضعیت فعلی شبکه راهها، مسیرهای بهینه امدادرسانی و دسترسی به مراکز اسکان اضطراری را نیز مشخص میکنند. به این ترتیب، پژوهش فوق میتواند مبنایی برای افزایش آمادگی شهری، کاهش خسارات احتمالی و ارتقای تابآوری استان تهران در برابر زلزلههای آینده باشد؛ موضوعی که با توجه به جمعیت بالا و نقش حیاتی پایتخت، از اهمیت ملی برخوردار است.
این نتایج علمیپژوهشی در فصلنامه «مدیریت بحران» منتشر شدهاند؛ نشریهای که وابسته به دانشگاه صنعتی مالک اشتر است و به انتشار پژوهشهای مرتبط با مدیریت خطر، کاهش آسیبپذیری و ارتقای تابآوری در برابر حوادث طبیعی و انسانساخت میپردازد.
منبع : زلزله
جدایی متا از شریک چینی جنجالی کلید خورد
احتمال اعمال محدودیت دوباره بر اینترنت بینالملل وجود دارد؟
خدمات ابری گوگل در هند مختل شد
اقدامات حرم حضرت ابوالفضل العباس(ع) برای استقبال از ماه محرم
رویکردی اجتهادی بر جایگاه مردم در حکمرانی از منظر فقه شیعه در کتاب «فقه، مردم و حکمرانی»
واکاوی در مسئله عرفان و سلامت معنوی کودکان در یک نشست
نتیجه نهایی گفتگوی پیامبر با مسیحیان نجران پس از ماجرای مباهله چه شد؟
افتتاح سردخانه دومداره آمونیاکی شهر اهر با حضور حجت الاسلام خاموشی
هشدار قالیباف به ترامپ و دیگر رهبران جهان+عکس
حجتالاسلام قمی: زبان در وصف شما مردم مبعوث شده قاصر است
طرح روضههای خانگی سدره به مناسبت ماه محرم آغاز به کار کرد
نیاز داریم که همگی نسبت به معضلات و نیازها احساس مسئولیت کنیم
جزئیات جدید اعمال سوابق تحصیلی در کنکور سراسری ۱۴۰۵ را اینجا بخوانید
به کارگیری هوش مصنوعی جمینای در کروم به غرب آسیا رسید
زیرساخت حقیقی این سرزمین، تمدن کهن، فرهنگ و هنر ماندگارش است
تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاههای غیردولتی بر اساس نرخ تورم
از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
اقتدار دفاعی ایران، ایدهای نو در بازیهای رومیزی
۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
پویش «ایران در پناه قرآن» تا پایان خرداد تمدید شد
برگزاری نمایشگاه معماری حرمین شریفین در مکه مکرمه
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
آیا در جنگ هرکاری مجاز است؟ نگاهی به اخلاق در میدان نبرد
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
آذینبندی و شادیهای عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد
فرایند محدودیت در اینترنت شفاف میشود؛ ماجرای اینترنت پرو و خط سفید چه بود؟
۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
تداوم فعالیت علمی دانشگاه شهید بهشتی با وجود آسیب در جنگ
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
نسخه جدید چتجیپیتی؛ از تولید عکس تا رزرو سفر در یک پنجره
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی
ایران در جمع ۶ کشور دارای توان ساخت تجهیزات پیشرفته کرایوژنیک
چرا نقش استادان دانشگاه فراتر از کلاس درس است؟
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
هوش مصنوعی زلزله یاب شد
ثبتنام خودکار ۸۵ درصد دانشآموزان ابتدایی در استان سمنان
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
هفته بینالمللی قرآن در کربلا افتتاح شد
چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟
ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است
تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوانسالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
دستگاههای اجرایی ملزم به استفاده از پیامرسانهای بومی شدند
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
پیش ثبتنام الکامپ ۲۹ آغاز شد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
جزئیات احکام انضباطی دانشجویان در ایمیل معاون دانشجویی دانشگاه شریف به اساتید
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
زندگی امام موسی کاظم (ع) تابلویی تمامعیار از مدیریت بحران و کادرسازی دینی است
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ
آیتالله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راهها و شکستن بنبستهاست
ثبت نام ۲ هزار هیئت جدید در سامانه عطر سیب/ رویکرد نمایشگاه امسال خانواده محور است
خدمترسانی موکب ها به زائران عید غدیر در نجف اشرف
روایتی از بزرگترین وقف درمانی تهران در کتاب «میراث فرمانفرما»
آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی
بازیگر معروف فیلم پدرخوانده ترامپ را ظالم و فاسد خواند
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
آنچه سیاهچالهای عباسی درباره امام کاظم(ع) پنهان نکردند
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوانسالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
رویکرد تحولی سمپاد از تربیت دانشآموز موفق به سوی پرورش انسان اثرگذار
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت
خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.