به گزارش ثریا - پژوهش جدیدی نشان میدهد اقیانوس باستانی و ناپدیدشدهای به نام تتیس که روزگاری بین قارههای زمین واقع بود، نقشی شگفتانگیز در شکلگیری کوههای مرتفع آسیای مرکزی داشته است.
زمینشناسان دانشگاه آدلاید استرالیا به یافتههای تازهای رسیدهاند: نیروهایی که در عصر دایناسورها به شکلگیری آسیای مرکزی کمک کردند، احتمالاً منشأیی بسیار دور از این منطقه داشتهاند. به نظر میرسد اقیانوس کهن تتیس عامل تأثیرگذار و غیرمنتظرهای در پیدایش و فرسایش کوههای این قاره در دوره کرتاسه بوده است.
این گروه پژوهشی به جای تکیه بر یک مجموعه داده واحد، صدها مدل تاریخچه حرارتی را که در طول سه دهه پژوهش در آسیای مرکزی منتشر شده بودند، با هم ترکیب کردند. آنها با یکپارچهسازی این حجم عظیم داده، توانستند الگوهای زمینشناختی بلندمدتی را شناسایی کنند که در مطالعات پراکنده قبلی قابل تشخیص نبود.
بازنگری در نظریههای پیشین
تا پیش از این، توپوگرافی خشن آسیای مرکزی عموماً حاصل برهمکنش حرکات زمینساختی (تکتونیک)، تغییرات اقلیمی و فرآیندهای عمق گوشته زمین در ۲۵۰ میلیون سال گذشته دانسته میشد. اما این پژوهش جدید نشان میدهد که این تصویر احتمالاً ناقص است و بهویژه نقش آبوهوا و فعالیتهای گوشته باید بازبینی شود.
دکتر سَم بون (Sam Boone)، پژوهشگر ارشد این مطالعه میگوید: دریافتیم که تغییرات اقلیمی و فرآیندهای گوشته تأثیر کمی بر چشمانداز آسیای مرکزی داشتهاند؛ منطقهای که بخش عمده ۲۵۰ میلیون سال گذشته در شرایط آبوهوایی خشک باقی مانده است. در عوض، دینامیک اقیانوس دوردست تتیس را میتوان مستقیماً با دورههای کوتاهمدت کوهزایی در آسیای مرکزی مرتبط دانست.
اقیانوس تتیس در آن زمان میان خشکیهای بزرگ گسترده شده بود و نقشی محوری در حرکت صفحات زمینساختی ایفا میکرد. بستهشدن تدریجی این اقیانوس در دوران میانهزیستی و نوزیستی (۲۵۰ میلیون سال گذشته)، تغییرات زمینساختی را کلید زد که در سراسر اوراسیا طنینانداز شد. امروزه فقط دریای مدیترانه بازمانده این اقیانوس عظیم است، اما به نظر میرسد تأثیر آن در کوههای باستانی آسیای مرکزی حفظ شده است.
کوهزایی پیش از هیمالیا
استین گلوری (Stijn Glorie)، استاد دانشگاه آدلاید و از نویسندگان این مقاله میافزاید: شکلگیری نهایی کوههای امروزی آسیای مرکزی عمدتاً حاصل برخورد صفحه هند به اوراسیا است، اما حتی در دوره کرتاسه و همزمان با زندگی دایناسورها نیز یک منظره کوهستانی مشابه منطقه حوضه و رشتهکوه در غرب آمریکا وجود داشته است. به نظر میرسد گسترش صفحهای در ناحیه تتیس، که به دلیل فرورانش پوسته اقیانوسی رخ داده، باعث فعالسازی دوباره گسلهای قدیمی و تشکیل یک سری رشتهکوههای موازی در آسیای مرکزی شده است؛ این مناطق هزاران کیلومتر با منطقه برخورد هیمالیا فاصله دارند.
کاربرد این روش در سایر نقاط جهان
پروفسور گلوری تأکید میکند که میتوان از همین روش برای رمزگشایی از تاریخ زمینشناختی سایر نقاط جهان نیز استفاده کرد. وی میگوید: بسیاری از نقاط کره زمین هستند که محرکها و زمان دقیق کوهزایی یا گسلخوردگی در آنها به خوبی درک نشده است.
گلوری مثال میزند: تاریخ جدا شدن استرالیا از قطب جنوب تا حدی معماست. استرالیا حدود ۸۰ میلیون سال پیش جدا شد، اما هیچ نشانه واضحی از این رویداد در سابقه تاریخ حرارتی مرزهای بین صفحات زمینساختی صفحه قطب جنوب یا استرالیا ثبت نشده است. در عوض، این سوابق، تاریخچههای سرد شدن بسیار قدیمیتری را نشان میدهند. ما در حال به کارگیری همان رویکردی هستیم که در آسیای مرکزی استفاده کردیم تا به درک بهتری از جدایش استرالیا و قطب جنوب دست پیدا کنیم.
منبع : کوه های اسیا
اقتدار دفاعی ایران، ایدهای نو در بازیهای رومیزی
۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
پویش «ایران در پناه قرآن» تا پایان خرداد تمدید شد
برگزاری نمایشگاه معماری حرمین شریفین در مکه مکرمه
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
آیا در جنگ هرکاری مجاز است؟ نگاهی به اخلاق در میدان نبرد
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
آذینبندی و شادیهای عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد
فرایند محدودیت در اینترنت شفاف میشود؛ ماجرای اینترنت پرو و خط سفید چه بود؟
۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
تداوم فعالیت علمی دانشگاه شهید بهشتی با وجود آسیب در جنگ
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
نسخه جدید چتجیپیتی؛ از تولید عکس تا رزرو سفر در یک پنجره
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی
ایران در جمع ۶ کشور دارای توان ساخت تجهیزات پیشرفته کرایوژنیک
چرا نقش استادان دانشگاه فراتر از کلاس درس است؟
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
هوش مصنوعی زلزله یاب شد
ثبتنام خودکار ۸۵ درصد دانشآموزان ابتدایی در استان سمنان
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
هفته بینالمللی قرآن در کربلا افتتاح شد
چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟
ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است
تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوانسالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
دستگاههای اجرایی ملزم به استفاده از پیامرسانهای بومی شدند
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
پیش ثبتنام الکامپ ۲۹ آغاز شد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
جزئیات احکام انضباطی دانشجویان در ایمیل معاون دانشجویی دانشگاه شریف به اساتید
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
زندگی امام موسی کاظم (ع) تابلویی تمامعیار از مدیریت بحران و کادرسازی دینی است
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ
آیتالله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راهها و شکستن بنبستهاست
ثبت نام ۲ هزار هیئت جدید در سامانه عطر سیب/ رویکرد نمایشگاه امسال خانواده محور است
خدمترسانی موکب ها به زائران عید غدیر در نجف اشرف
روایتی از بزرگترین وقف درمانی تهران در کتاب «میراث فرمانفرما»
آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی
بازیگر معروف فیلم پدرخوانده ترامپ را ظالم و فاسد خواند
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
آنچه سیاهچالهای عباسی درباره امام کاظم(ع) پنهان نکردند
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
وزارت آموزش و پرورش اعلام برنامه امتحانات نهایی را تکذیب کرد
رویکرد تحولی سمپاد از تربیت دانشآموز موفق به سوی پرورش انسان اثرگذار
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
تعلل دولت در اجرای طرح ترمیم حقوق، شکاف بیاعتمادی را گسترش داد
نمایهشدن سه مجله دانشگاه تهران در کتابخانه دیجیتال آلمان
مصاحبه دکتری دانشگاه علامه طباطبائی از فردا آغاز میشود
یک روز جابجایی در برنامه امتحانات دانشگاه صنعتی شریف
اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت
مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
جناب خان و هومن به آنتن تلویزیون برگشتند
کتاب برای رهبر شهید ابزار ساخت انسان و جامعه بود
پیکر آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض در کاظمین و کربلا تشییع شد
ممیزیهای فراوان کلینیک رویا صدای بازیگران را در آورد
حمایت از ۳۵۰ استاد برای هدایت تحقیقات
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
تاثیر معدل در کنکور به دلیل غیبت شما هنوز بررسی نشده است
جزئیات آزمون مرحله غیرمتمرکز سی و یکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
آغاز کلاسهای حضوری دانشگاه صنعتی شریف از ۲۳ خرداد
جزئیات ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی را اینجا بخوانید
غدیر؛ واقعهای فراتر از تاریخ با ابعاد کلامی و تمدنی
مداح بحرینی سلب تابعیت شده به ایران میآید
آیتالله فیاض رحلت کرد/ مرجعی که آیتالله خویی او را نور چشمش می دانست
بررسی وضعیت اشتغال بیش از ۴۰۹ هزار دانشآموخته/ علوم پزشکی در صدر اشتغال
تنگه هرمز را بیشتر بشناسید
حقوق اساتید چه نیازهایی را برآورده میکند؟
مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند
حجتالاسلام محمد قمی: نهضت خمینی همچنان ادامه دارد
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
اجماع اولیه فرو ریخت/ خبرگان بر روی رهبر شهید به توافق نرسیدند
سیمای فراتاریخی «قهرمان مردم» در لایههای هنر، عرفان و ادبیات
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
غدیرخم تبیینگر مدل حکمرانی الهی و الگوی زیست مؤمنانه است
غدیر برای کودک نیازمند تخیل است
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
سه انفجار خورشیدی در یک شبانهروز رخ داد
درک پیام غدیر؛ امامت، ستون فقرات حفظ اسلام در جامعه
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.