به گزارش ثریا کتاب مثنوی معنوی، اثر بی‌بدیل مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، فراتر از یک اثر ادبی، به عنوان یکی از عمیق‌ترین دانشنامه‌های عرفانی و معرفتی در جهان اسلام شناخته می‌شود. این اثر که به آن قرآن منظوم به زبان فارسی نیز اطلاق شده، جایگاهی چنان رفیع دارد که نه تنها در ایران، بلکه در سراسر جغرافیای فرهنگی شرق و غرب، به عنوان مرجعی برای فهم حقایق هستی و سلوک معنوی مورد استناد قرار می‌گیرد. مثنوی با بهره‌گیری از تمثیل، حکایت و تفسیر آیات و روایات، پیچیده‌ترین مباحث کلامی و فلسفی را به زبان داستان بازگو می‌کند تا برای مخاطبان در سطوح مختلف قابل درک باشد.
با این حال، جایگاه برجسته مثنوی در طول تاریخ همواره با چالش‌ها و مخالفت‌های جدی، به‌ویژه از سوی برخی جریان‌های سنتی، روبرو بوده است. این مخالفت‌ها ریشه در چندین محور اصلی دارد.بسیاری از منتقدان، آموزه «وحدت وجود» را که در تار و پود مثنوی تنیده شده، با مبانی توحید در کلام رسمی سازگار نمی‌دانند و آن را نوعی حلول یا یکی پنداشتن خالق و مخلوق تلقی می‌کنند که از دیدگاه آنان مرزهای شرع را درمی‌نوردد.
حضور شخصیت‌هایی چون شمس تبریزی و یا اشارات مثبت به برخی صوفیان که در نگاه برخی، التزام کافی به ظواهر شریعت نداشته‌اند، یکی از نقاط اصطکاک اصلی است.علاوه بر آن مولوی در برخی حکایات برای انتقال مفاهیم عمیق اخلاقی یا نقد تزویر، از زبانی بسیار صریح و گاهی تعابیر عامیانه استفاده کرده است. برخی عالمان این سبک را دور از شأن یک کتاب اخلاقی و دینی دانسته و آن را وهن به ساحت معرفت قلمداد کرده‌اند.مثنوی به شدت بر اولویت «عشق» و «شهود» بر «عقل استدلالی» تاکید دارد (پای استدلالیان چوبین بود). این رویکرد طبیعتاً با روش‌شناسی حوزوی که بر منطق، فقه و اصول استوار است، در تعارض قرار می‌گیرد و به عنوان تضعیف عقلانیت دینی تعبیر شده است.
علیرغم این مخالفت‌ها، طیف وسیعی از فیلسوفان و عارفان بزرگ حوزوی مانند ملاصدرا، علامه طباطبایی و امام خمینی همواره به مثنوی با دیده‌ی احترام نگریسته و آن را شرحی بر دقایق توحید دانسته‌اند.
مرحوم دکتر صادق طباطبایی(۱) نقل خواندنی از پدرش آیت الله سلطانی طباطبایی درباره مثنوی دارد:«آقای آیت الله سید صدرالدین صدر(از مراجع ثلاث) هرگز با فلسفه و عرفان مخالف نبودند. آقاجون یعنی آیت الله سلطانی طباطبایی می گفتند من یک روز در باره یکی از اشعار مولوی از آقای صدر سؤالی کردم. آقای صدر بعد از پاسخ به من توصیه کردند از آقای آیت الله سید محمدتقی خوانساری (از مراجع ثلاث) بخواه برایت یک درس شرح مثنوی بگذارد.آیت الله سلطانی طباطبایی می گفتند که ما سه نفر شدیم و یک ساعت مانده به اذان صبح به منزل آقای خوانساری می رفتیم و ایشان برای ما شرح مثنوی می .گفت آن هم در چه زمانی؟ در زمانی که مثنوی مولوی در حوزه معادل کفر ابلیس بود.
آقاجون میگفتند یک شب که خدمت آیت الله سید محمدتقی خوانساری نشسته بودیم و ایشان مثنوی را شرح می کردند شنیدیم که کسی در راه پله «یا الله یا الله» می گوید و بالا می آید همه صدای مرحوم صاحب الداری متولی مدرسه فیضیه را شنیدیم.
آقای خوانساری خیلی آهسته عبایشان را روی کتاب کشیدند و ماها نیز کتاب هایمان را زیر بغل گذاشتیم. ایشان وارد شدند و همه به احترام بلند شدیم و تعارفات اولیه رد و بدل شد آقاجون می گفتند چند لحظه ای که نشستیم، احساس کردم که اگر آقای صاحب الداری سؤال کند که خوب چه بحث می کردید، آقای خوانساری در محذور خواهد افتاد برای این که ایشان انسانی فوق العاده اخلاقی و با تقوا بود و هرگز حاضر نمی شد خلاف واقع بگوید.
گفتند فکری کردم و بعد از چند لحظه به آقا گفتم اگر اجازه دهید، بقیه بحث تقریرات را انشاء الله برای جلسه بعد بگذاریم و شما الآن به آقای صاحب الداری برسید. چون ایشان حتماً کار مهمی دارند که این وقت شب آمده اند. گفتند آقای صاحب الـداری پاسخ دادند که نه شما بحثتان را ادامه دهید و من نیز محظوظ خواهم شد.
آقاجون گفتند ما دیگر مجال ندادیم و بلند شدیم می گفتند این درس برای مدتی تعطیل شد. ظاهراً یک طلبه کنجکاوی دیده بود که این چند نفر این موقع شب به طور مرتب به منزل آقای خوانساری می روند و لابد باید خبری باشد که چنین یواشکی می روند و می آیند.»
پی نوشت
۱- مرحوم دکتر سید صادق طباطبایی (۵ فروردین ۱۳۲۲ – ۲ اسفند ۱۳۹۳) سیاستمدار، استاد دانشگاه، روشنفکر و نویسنده ایرانی بود. او از افراد تأثیرگذار در سال‌های پیش و پس از انقلاب ۱۳۵۷ بود و سخنگویی دولت موقت ایران در دوره مهندس مهدی بازرگان را نیز برعهده داشت.
منبع: مهر
کتاب «کلمات نقاشی می‌کنند» در انتشارات صداوسیما منتشر شد
اختصاص سهمیه به داوطلبان آزمون سراسری آسیب‌دیده از جنگ ابلاغ شد
توضیح درباره تغییرات احتمالی و عدم تشکیل جلسات شورای فضای مجازی
پژوهش جدید: استفاده از هوش مصنوعی کارهای سخت را سخت‌تر می‌کند
متا نخستین هوش مصنوعی پیشرفته‌اش را ارائه کرد
شروع دوره قبولی‌های آزمون دستیاری تا دوم آبان؛ ضرورت ثبت‌نام در زمان مقرر
شاخص‌های صدور مجوز رشته‌محل در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی دولتی
محمد کاسبی با هنرش کاسبی نکرد؛ کاش قدرمان را بعد از مرگ ندانند!
بازیگر جوان «برکینگ بد» به پایان راه رسید؛ واکنش والتر وایت به مرگ پسرش
مازیار لرستانی پس از ۶ سال به کارگردانی بر‌میگردد
کشف استعدادها کافی نیست؛ هنرمندان جوان به حمایت مستمر نیاز دارند
جواد رضویان: انتقال گویش قمی به آیندگان، میراثی مهم برای حفظ هویت بومی است
بازگشت ۴۸ هزار کودک بازمانده از تحصیل به مدرسه
کاظمی: کمبود کتاب درسی در مدارس ناشی از جابه‌جایی دانش‌آموزان است
وزیر آموزش و پرورش: جنایت میناب در تاریخ ثبت خواهد شد
روایتی تازه از زندگی آیت الله سیدمحمود طالقانی به کتابفروشی‌ها رسید
تمدید مهلت ثبت نام و انتخاب رشته در پذیرش بدون کنکور سال ۱۴۰۵
تعطیلی یک ساختمان واحد علوم و تحقیقات؛ نشت گاز تکذیب شد
اعمال تأثیر مثبت معدل در آزمون‌های علوم پزشکی با شرایط جدید
کاوشگر استقامت ناسا رکورد راهپیمایی روی مریخ را شکست
دبیر شورای عالی فضای مجازی: توان قطع اینترنت استارلینک را داریم
نحوه آگاه سازی مشتریان از تخفیف‌ها؛ راهکارهایی برای افزایش فروش
۲۲ میلیون پوند برای تجاری‌سازی نانوماده‌ای که آینده را می‌سازد
رونمایی از لندری برای ماموریت فضایی با ۷ سیارک
مدرسه انگلیسی مداد و کاغذ را به لپ تاپ ترجیح داد
انتخاب رشته آزمون دستیاری دندانپزشکی آغاز شد
بیش از ۱۸۰ دانشجو و استاد سال گذشته شهید شدند/ضرورت تبدیل «آموزش ایستادگی» به یک اصل تاریخی
اعلام حدنصاب قبولی آزمون‌های علوم پایه پزشکی و دندانپزشکی، پیش‌کارورزی
تقویت کلاس هوشمند به دستور رئیس جمهور؛ احتمال وقفه آموزش به دلیل جنگ
مراسم بازگشایی دانشگاه‌ها با حضور رئیس جمهور برگزار شد
جف بزوس: هوش مصنوعی هفته کاری را به ۳ روز کاهش می‌دهد
خلق عکسی از ۱۱۰ جسم آسمانی در ۳۵۲ ساعت
مخزن تحت فشار چگونه طراحی، ساخته و آزمایش می‌شود؟
حسگر مچی عرق بدن را می سنجد
پهپاد هواشناسی چندبارمصرف برای پرواز در ارتفاع ۱۰ کیلومتری
وزیر آموزش و پرورش: هیچ کودکی نباید قربانی فقر و محرومیت شود
شبکه دانش‌آموختگان سمپاد راه‌اندازی شد
عدالت آموزشی یعنی هیچ استعدادی از فرصت رشد محروم نماند
مدارس جدید بدون مناسب‌سازی افتتاح نمی‌شوند
تهران ملی‌ترین شهر ایران است
از تسخیر اذهان تا بحران حقیقت؛ بازخوانی دو اثر تازه در عصر رسانه
چرا سیدحسن حاضر بود همه فرماندهانش شهید شوند اما ایران آسیب نبیند؟
راغب از تازه‌ترین آلبوم خود رونمایی کرد؛ دنبال جذب و دفع فالوور نیستم!
ارتقای ۹ پله‌ای دانشگاه صنعتی امیرکبیر در ارزیابی شبکه آزمایشگاهی کشور
ردپای یک متخصص امنیت سایبری کانادا در سرقت از اف بی آی
تلسکوپ جیمز وب منشأ یک انفجار سریع رادیویی دوردست را شناسایی کرد
خرابکاری جدید کلاود؛ نفوذ به وب سایت های دولتی آمریکا
ایلان ماسک یک مدیر فناوری هندی را مسخره می کند!
حمایت ۱۲۰میلیون تومانی دانشگاه امام صادق (ع) از رتبه‌های زیر ۵۰۰ کنکور
بررسی راهکارهای پذیرش دانشجویان بین‌الملل در دانشگاه الزهرا(س)
جذب رتبه‌های برتر در رشته های اولویت دار کشور در کنکور ۱۴۰۵
مهلت انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ تمدید نمی‌شود
اصلاحات شرایط استخدام اعضای هیئت علمی؛ تغییر محاسبه فوق‌العاده حقوق
نتایج نهایی پذیرش در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی اعلام شد
صدور حکم بدوی برای ۳۰ پرونده انضباطی دانشجویان؛ حکم اخراجی نداشتیم
وام دستیاری برای متاهلین و مجردین ۴۰ و ۳۰ میلیون تعیین شد
جدیدترین آمار انتخاب رشته در کنکور ۱۴۰۵؛ فردا آخرین فرصت انتخاب رشته
افزایش چشمگیر کاربران وفادار به سکوهای ایرانی؛ خدمات سکوها پایدار شد
ترکیه دسترسی کودکان زیر ۱۵ سال به شبکه‌های اجتماعی را ممنوع کرد
آغاز آنلاین مشاوره و آموزش سلامت روان؛ خدمات سلامت روان با زبان نسل زد
شیوه جدید پذیرش دانشجو در دوره های «هم‌آموز» کلید خورد
تأکید بر توسعه بازرسی‌های پیشگیرانه و داده‌محور در وزارت ارتباطات
مجلات نمایه‌شده SCIE و ESCI در ارزشیابی مقالات دارای اعتبار ISI هستند
اختصاص بورس نخبگان دانشگاه تهران به رتبه های زیر ۱۰۰ در کنکور
تعلیق برنامه گرین‌کارت مایکروسافت
ساعت ۱۲ امشب آخرین مهلت انتخاب رشته در کنکور سراسری سال ۱۴۰۵
مهلت ثبت‌نام آزمون وکالت مرکز وکلای قوه قضائیه مجدد تمدید شد
تمدید مهلت انتخاب رشته آزمون های سراسری و پذیرش دانشجو معلم تا ۱۹ مهر
مخاطرات ورود هوش مصنوعی به کلاس‌های درس
اوپن ای آی میزان استفاده روزانه نوجوانان از چت بات را اعلام کرد
بخشنامه و ضوابط جامع فعالیت مؤسسات جذب دانشجویان بین‌الملل ابلاغ شد
رشته‌محل‌های جدید و اصلاحات دفترچه انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
شرایط خوابگاهی دانشگاه‌های کشور برای داوطلبان کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
تحلیل وزیر آموزش و پرورش از نقش فراجا در تأمین امنیت کشور
مجتبی جباری به «هم‌کلام» می‌آید
اختتامیه رویداد ملی «همچو سرو» برگزار شد
«پپا»، همراه کوچک کودکان در یک روز پرماجرا
روایت ۸۰ روز زندگی یک خبرنگار در دل جنگ غزه، منتشر شد
وقتی صدای جمع، صدای عقل را خاموش می‌کند
برگزاری نشست تخصصی «مبانی الهیاتی و اجتماعی جان‌فدا» در تهران
رشته‌محل‌های جدید و اصلاحات دفترچه انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
مهلت ثبت‌نام آزمون وکالت مرکز وکلای قوه قضائیه مجدد تمدید شد
تمدید مهلت انتخاب رشته آزمون های سراسری و پذیرش دانشجو معلم تا ۱۹ مهر
ساعت ۱۲ امشب آخرین مهلت انتخاب رشته در کنکور سراسری سال ۱۴۰۵
بخشنامه و ضوابط جامع فعالیت مؤسسات جذب دانشجویان بین‌الملل ابلاغ شد
شرایط خوابگاهی دانشگاه‌های کشور برای داوطلبان کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
اختصاص بورس نخبگان دانشگاه تهران به رتبه های زیر ۱۰۰ در کنکور
نتایج نهایی پذیرش در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی اعلام شد
اصلاحات شرایط استخدام اعضای هیئت علمی؛ تغییر محاسبه فوق‌العاده حقوق
تعلیق برنامه گرین‌کارت مایکروسافت
جذب رتبه‌های برتر در رشته های اولویت دار کشور در کنکور ۱۴۰۵
مهلت انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ تمدید نمی‌شود
شیوه جدید پذیرش دانشجو در دوره های «هم‌آموز» کلید خورد
مخاطرات ورود هوش مصنوعی به کلاس‌های درس
صدور حکم بدوی برای ۳۰ پرونده انضباطی دانشجویان؛ حکم اخراجی نداشتیم
آغاز آنلاین مشاوره و آموزش سلامت روان؛ خدمات سلامت روان با زبان نسل زد
وام دستیاری برای متاهلین و مجردین ۴۰ و ۳۰ میلیون تعیین شد
جدیدترین آمار انتخاب رشته در کنکور ۱۴۰۵؛ فردا آخرین فرصت انتخاب رشته
اختتامیه رویداد ملی «همچو سرو» برگزار شد
تحلیل وزیر آموزش و پرورش از نقش فراجا در تأمین امنیت کشور
بررسی راهکارهای پذیرش دانشجویان بین‌الملل در دانشگاه الزهرا(س)
مجلات نمایه‌شده SCIE و ESCI در ارزشیابی مقالات دارای اعتبار ISI هستند
«پپا»، همراه کوچک کودکان در یک روز پرماجرا
اوپن ای آی میزان استفاده روزانه نوجوانان از چت بات را اعلام کرد
مشاوران مبعوث؛ پیشگامان هدایت آگاهانه و انتخاب رشته کنکور
حمایت ۱۲۰میلیون تومانی دانشگاه امام صادق (ع) از رتبه‌های زیر ۵۰۰ کنکور
روایت ۸۰ روز زندگی یک خبرنگار در دل جنگ غزه، منتشر شد
وقتی صدای جمع، صدای عقل را خاموش می‌کند
افزایش چشمگیر کاربران وفادار به سکوهای ایرانی؛ خدمات سکوها پایدار شد
ترکیه دسترسی کودکان زیر ۱۵ سال به شبکه‌های اجتماعی را ممنوع کرد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.