به گزارش ثریا آذرتاش آذرنوش، استاد زبان و ادبیات عرب دربارهاش نوشته است: «من این کتاب را مانند یک رمان روان تا آخر خواندم و کوتاهنویسی و مجملنویسی مؤلف را کاری مدرن میدانم. مؤلف توانسته با ظرافتهای خاص خود ثابت کند کتابهای مشابه ترجمه تفسیر طبری، در واقع اقتباسی از این اثر هستند و بیش از آنچه فکر میکنیم تقلیدی از ترجمه رسمی محسوب میشوند.» کتاب قرآن فارسی کهن، نوشته سید محمد عمادی حائری کتابی است درباره اولین ترجمه های قرآن به فارسی، و با این که حجم کمی دارد در شناخت تاریخ ترجمه این متن مقدس الهی و روند آن بسیار روشنگر است.
ترجمههای قرآنی بخشی مهم از متون فارسی بهشمار میآیند که هم در تاریخ زبان فارسی و هم در تاریخ متون دینی جایگاهی ویژه دارند. «ترجمه تفسیر طبری» از کهنترین آثار فارسی نو است که با خط فارسی ـ عربی نوشته شده و ترجمه آیات قرآن در ضمن آن، نخستین ترجمه فارسی قرآن (متعلق به قرن چهارم) محسوب میشود.
این ترجمه که با پشتوانه فتوای فقیهان ماوراءالنهر پدید آمد، سالها به عنوان برگردانی معتبر و معیار شناخته میشد و دستکم تا دو قرن بعد، مبنای ترجمهها و تحریرهای دیگر قرآن به فارسی قرار گرفت. رساله حاضر به شناخت، تحلیل و نقد این ترجمه کهن و پنج تحریر قدیم و جدید آن میپردازد و از این رهگذر به حوزههایی چون تاریخ ادبیات فارسی، تاریخ زبان فارسی، دستور تاریخی، زبانشناسی، سبکشناسی، متنشناسی، تصحیح متون و نیز بخشی از تاریخ و علوم قرآن وارد میشود.
پشت جلد این کتاب میخوانیم:
«بنابر برخی نقلها سلمان فارسی صحابی بزرگ پیامبر (ص) نخستین کسی بود که بخشهایی از قرآن را به فارسی برگرداند. این گزارشها صرف نظر از صحت و سقم آن، نشان از علاقه دیرینه ایرانیان مسلمان به آگاهی از مفاهیم قرآنی دارد. اما نخستین بار در قرن چهارم هجری است که از ترجمه کامل قرآن به فارسی سخن به میان می آید. ترجمه ای که به دستور امیر سامانی، منصور بن نوح (حکـ: ٣٥٠ - ٣٦٦ ق) و با پشتوانه فتوای فقهای ما وراء النهر صورت انجام پذیرفت. این ترجمه کهن فارسی نه تنها اولین ترجمه سراسری قرآن به فارسی بود بلکه به عنوان ترجمه معیار قرآن جایگاهی یافت که میتوان از آن به قرآن فارسی تعبیر کرد. بدین گونه بود که این ترجمه از زمان پیدایش تا دو - سه قرن بعد، مادر ترجمه های فارسی قرآن گردید.
تعیین نخستین ترجمه قرآن و تحلیل و نقد افزون بر شش تحریر قدیم و جدید کهنترین ترجمه قرآن به فارسی موضوع کتاب پیش روست. مؤلف برای پژوهش خود ترجمه سوره یوسف را برگزیده و بدین منظور ویراستی تازه از شش تحریر (متعلق به قرون چهارم تا ششم ترجمه سوره یوسف از قرآن فارسی کهن عرضه کرده است. وی در طی این اثر، مسائل عمده متن شناسی را به بحث میگذارد و از آموزههای تازهای در تصحیح متون سخن به میان میآورد.»
کتاب قرآن فارسی کهن در هفت بخش سامان یافته است. پنج بخش نخست به بررسی زبان فارسی نو و نسبت آن با اسلام، زمینه فرهنگی کهنترین ترجمه فارسی قرآن، جایگاه ترجمه رسمی قرآن نزد ایرانیان مسلمان، ترسیم جغرافیای متون قرآنی فارسی و نیز مطالعه سبکشناختی شش ترجمه کهن (بهعنوان تحریرهایی از قدیمترین ترجمه فارسی قرآن) اختصاص دارد و در ضمن، مسائل مهم متنشناسی مانند تحریرهای گوناگون یک متن، تاریخگذاری، گونههای زبانی و شیوههای نگارش را با تکیه بر سوره یوسف بررسی میکند.
بخش ششم بر پایه یافتههای پژوهش، آموزهها و راهکارهای تازهای در تصحیح متون ارائه میدهد و بخش هفتم متن ویرایششده سوره یوسف را بر اساس همان شش ترجمه عرضه میکند که مبنای تحلیلهای پیشین بوده است. افزون بر این، کتاب شامل کتابشناسی جامعی از متون چاپی قرآنی فارسی تا نیمه قرن هفتم (همزمان با حمله مغول) و نیز مقالهای دانشنامهای درباره مبانی نظری تصحیح متون ـ با تأکید بر متون فارسی ـ است که برای فهم بهتر مباحث رساله سودمند خواهد بود.
کتاب قرآن فارسی کهن، به قلم سید محمد عمادی حائری پژوهشگر دینپژوهی و زبان و ادبیات فارسی و عضو هیئت علمی بنیاد دایرةالمعارف اسلامی، نخستین بار در سال ۱۳۸۶ در ۲۲۶ صفحه توسط موسسه میراث مکتوب منتشر و تا کنون سه بار تجدید چاپ شده است.
منبع: مهر
محقق ایرانی پمپ مینیاتوری برای نرم روباتها ابداع کرد
اندیشمندان مسلمان از شهدای کودک میناب میگویند
خبر خوش برای فناوران علوم شناختی؛ حمایت بدون سقف از طرحهای فناوری
دانشجویان میتوانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند
وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه میشوند
زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته ۱۴۰۵ جابهجا شد
خودروهای خودران بایدو با نام «AmiGo» مجوز فعالیت در شرق سوئیس گرفتند
رقابت سخت منطقهای برای جذب دانشجویان خارجی؛ هشدار دانشگاه امیرکبیر
امضای تفاهمنامه مشترک دانشگاههای صنعتی UT۵ برای تقویت همافزایی
تغییر زمان امتحانات دانشگاهها در ایام تشییع رهبر شهید انقلاب
تأثیر مثبت نمرات پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵؛ سوابق دوازدهم همچنان ۶۰ درصد
طرح «حامی» برای جبران کاستیهای یادگیری دانشآموزان اجرا میشود
وام ودیعه مسکن دانشجویان علوم پزشکی برای شهر تهران افزایش یافت
شهید لاریجانی؛ الگویی که مصلحت جامعه را بر فرد مقدم میدانست
بحران صندلی خالی در دانشگاهها؛ هشدار درباره آینده نزدیک
رئیس دانشگاه جامع انقلاب اسلامی: روحیه دفاع مقدس را در علم و فناوری بازتولید کنیم
حذف آزمون جامع در راه است؟ برنامه تحول وزارت علوم برای مقاطع کارشناسی تا دکتری
سنت منطقی اسلامی چگونه پشتوانه مواجهه با منطق ریاضی است؟
جهان اسلام به این روحانی فرزانه و اهل ادب میبالد
بانو مجتهده امین نماد توانمندی زنان است
بازیگر معروف: صداپیشگان شایسته دریافت اسکار بازیگری هستند
اختتامیه پویش ملی وطن به روایت من برگزار شد
اهدای نامه سید مجید موسوی و انگشتر یادبود به فرزند شهید سید مصطفی میرغفاری
حرمهای کربلا در آستانه محرم سیاه پوش شدند
زمان تشییع رهبر شهید اعلام شد +جزئیات را اینجا بخوانید
هزینه ثبتنام جهش تحصیلی دانشآموزان اعلام شد
مجموعهکتاب «داستانهای غولی» درباره اهمیت آب به کودکان میآموزد
نگاهی به نقش توییتر در جنگ رسانهای دشمن در کتاب «توئیتری شدن سیاست»
تکرار سنت اهریمنی استکبار در عاشورای ۱۴۰۵ در حمله به یک منابع آب
طراح بازی «نجات دختران اپستین توسط بچههای میناب» از این بازی میگوید
درباره زندگی رازآمیز درختان در این کتاب بخوانید
هکرها پیامرسان دولتی فرانسه را هک کردند
رونمایی آستان مقدس علوی از پروژه نگارش نسخهای نفیس از نهجالبلاغه
اختراع کتی که هوا را به آب آشامیدنی تبدیل میکند
وزیر علوم: اساتید دانشگاه با امید و انگیزه در کلاس درس حاضر شوند
مقابله با موج محتوای غیرقانونی در بحرانها؛ بریتانیا شبکههای اجتماعی را ملزم به سازوکار ویژه کرد
شکایت جدید علیه OpenAI؛ ChatGPT نتوانست جلوی خودکشی کاربر را بگیرد
مأموریت دانشگاهها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم
بازگشت ۴۵۰۰ دانشجوی دانشگاه شریف از امروز
تأکید رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه بر نقش کلیدی فناوری در دفاع ملی
آگهی/ از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
توانمندسازی مدرسان آموزش خانواده با رویکرد جوانی جمعیت
ایلان ماسک نخستین تریلیونر دنیا میشود
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
تاکید بر ارتقای کیفیت آموزش هُنر در مدارس
اپ ادیتس متا صاحب دستیار هوش مصنوعی می شود
تبدیل شدن آئین تعویض پرچم امام حسین(ع) به رویدادی جهانی
اهمیت هوش مصنوعی در مسیر ارتقای کیفیت آموزشی
جلسه تلاوت و هماندیشی قاریان بینالمللی مزین به نام رهبر شهید
فلسفه در اندیشه حضرت امام، مقدمهای ضروری برای رسیدن به عرفان است
جریان قاتلان حسین (ع) امروز در مقابل امت ایشان قرار گرفتهاند
جدایی متا از شریک چینی جنجالی کلید خورد
احتمال اعمال محدودیت دوباره بر اینترنت بینالملل وجود دارد؟
خدمات ابری گوگل در هند مختل شد
چه چیزی کلید مرگ را در کهکشانها میچرخاند؟
جنجال غیبت زنان در میان فضانوردان آرتمیس ۳
داستان جالب کندترین آزمایش جهان چه بود؟
تاثیر باورنکردنی چای بر سلامتی و افزایش طول عمر
اقدامات حرم حضرت ابوالفضل العباس(ع) برای استقبال از ماه محرم
رویکردی اجتهادی بر جایگاه مردم در حکمرانی از منظر فقه شیعه در کتاب «فقه، مردم و حکمرانی»
واکاوی در مسئله عرفان و سلامت معنوی کودکان در یک نشست
نتیجه نهایی گفتگوی پیامبر با مسیحیان نجران پس از ماجرای مباهله چه شد؟
افتتاح سردخانه دومداره آمونیاکی شهر اهر با حضور حجت الاسلام خاموشی
هشدار قالیباف به ترامپ و دیگر رهبران جهان+عکس
حجتالاسلام قمی: زبان در وصف شما مردم مبعوث شده قاصر است
طرح روضههای خانگی سدره به مناسبت ماه محرم آغاز به کار کرد
نیاز داریم که همگی نسبت به معضلات و نیازها احساس مسئولیت کنیم
جزئیات جدید اعمال سوابق تحصیلی در کنکور سراسری ۱۴۰۵ را اینجا بخوانید
به کارگیری هوش مصنوعی جمینای در کروم به غرب آسیا رسید
زیرساخت حقیقی این سرزمین، تمدن کهن، فرهنگ و هنر ماندگارش است
تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاههای غیردولتی بر اساس نرخ تورم
از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
اقتدار دفاعی ایران، ایدهای نو در بازیهای رومیزی
۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاههای غیردولتی بر اساس نرخ تورم
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
جزئیات جدید اعمال سوابق تحصیلی در کنکور سراسری ۱۴۰۵ را اینجا بخوانید
از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
رویکردی اجتهادی بر جایگاه مردم در حکمرانی از منظر فقه شیعه در کتاب «فقه، مردم و حکمرانی»
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
مأموریت دانشگاهها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم
واکاوی در مسئله عرفان و سلامت معنوی کودکان در یک نشست
۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
نیاز داریم که همگی نسبت به معضلات و نیازها احساس مسئولیت کنیم
افتتاح سردخانه دومداره آمونیاکی شهر اهر با حضور حجت الاسلام خاموشی
حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی
آذینبندی و شادیهای عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
خدمات ابری گوگل در هند مختل شد
هوش مصنوعی زلزله یاب شد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
اقدامات حرم حضرت ابوالفضل العباس(ع) برای استقبال از ماه محرم
ایران در جمع ۶ کشور دارای توان ساخت تجهیزات پیشرفته کرایوژنیک
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.