کد خبر: 171319
ف
به قلم علی ملکوتی‏‌نیا:
ماه رمضان، فرصتی برای برنامه‌ریزی در جهش پایدار فرهنگ اسلامی
ماه رمضان باید فرصت تحقیق و تولید علمی باشد، نه تکرار مطالب. هر دوره تبلیغ باید به اثر مکتوب ماندگار بینجامد. با برنامه‌ریزی، نوآوری و نگارش، این ماه می‌تواند جهشی پایدار در دانش و فرهنگ اسلامی ایجاد کند.

شبکه علمی ثریا- حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی(مد ظله العالی) در درس خارج فقه قضا و شهادت(۲۱/۱۱/۱۴۰۴) فرمودند:

«ماه مبارک رمضان باید فرصت تحقیق، مطالعه و تولید محتوای عمیق علمی باشد، به‌گونه‌ای که حاصل یک دوره تبلیغ، دست‌کم یک اثر مکتوب و ماندگار باشد. اتلاف وقت و بسنده‏ کردن به مطالب تکراری، با شأن حوزه‌های علمیه سازگار نیست! ... چرا به خودمان اجازه می‏دهیم که شب و روز، نتیجۀ کار ما یک رسالۀ عمیق علمی نباشد؟ چرا وقتی بعد از سی روز برمی‏گردیم، نتیجۀ سی روزه، سی صفحه کتاب علمی نباشد که مجموعاً یک کتاب عمیق بشود؟».

این عبارات حضرت استاد، سراسر دُرّ و گوهر است که در ادامه به شرح و توضیح آن می‏پردازیم.

ماه مبارک رمضان، فراتر از یک دورۀ روزه‌داری و عبادت صرف، یک فرصت استثنایی برای جهش علمی و پژوهشی است. شرایط خاص این ماه، از جمله فضای معنوی حاکم و کاهش نسبی مشغله‌های روزمره، باید به طور هوشمندانه به سکویی برای ارتقای سطح علمی و تولیدات فکری تبدیل شود. در این دوران، ذهن آماده‌تر و قلب نورانی‏تر، می‌تواند در مسائل پیچیده علمی و فلسفی غور کند و به بینش‌های نوینی دست یابد. بهره‌گیری از این فرصت، مستلزم برنامه‌ریزی دقیق و عزمی راسخ است.

آنچه از یک دورۀ تبلیغی انتظار می‌رود، نباید صرفاً در انتقال شفاهی و موقتی معارف دین خلاصه شود. هر دورۀ حضور و فعالیت تبلیغی، به‌ویژه اگر با تحقیق و مطالعه عمیق همراه باشد، باید خروجی ملموس و پایداری داشته باشد. نتیجه مطلوب، خلق یک اثر مکتوب یا پژوهشی ماندگار است که چراغ راه دیگران باشد و پس از اتمام دورۀ تبلیغ، همچنان به عنوان یک منبع علمی مورد استفاده قرار گیرد. این رویکرد، عمق حضور و تأثیرگذاری را برای همیشه تضمین می‌کند.

برای نمونه، یک مبلّغ یا پژوهشگر می‌تواند سلسله سخنرانی‌های خود را به یک کتاب یا مقاله‌ای جامع تبدیل کند. یا یک دورۀ آموزشی فشرده در مورد یک موضوع خاص می‌تواند به تولید یک جزوه آموزشی ساختاریافته با مثال‌های کاربردی بینجامد. حتی می‌توان از مفاهیم عمیق دینی برای تحلیل مسائل روز جامعه بهره برد و مقاله‌ای با رویکرد بین‌رشته‌ای تولید نمود. ارزش چنین آثاری تنها در ماندگاری آن‌ها نیست، بلکه در تبدیل «دانش ضمنی» به «دانش صریح» و قابل اشتراک برای نسل‌های آینده است.

متأسفانه گاهی مشاهده می‌شود که این فرصت گران‌بها صرف بیان مطالب تکراری، بازنویسی صرف منابع واسطه، یا اتلاف وقت در امور کم‌اهمیت می‌شود. این رویه، در تضاد آشکار با رسالت و شأن ذاتی حوزه‌های علمیه و مراکز پژوهشی است که همواره باید پیشتاز در تولید علم اصیل و نوآوری باشند.

نوآوری علمی لزوماً به معنای ابداع موضوعات کاملاً جدید نیست؛ بلکه می‌تواند در ارائه خوانش جدید از متون کهن، تطبیق اصول ثابت بر مسائل نوپدید، یا ترکیب دانش‌های مختلف برای حل معضلات امروزین باشد. ماه مبارک رمضان، با فراغت نسبی از هیاهوی دنیا، فرصت مناسبی برای تفکر خلاق و خلق ایده‌های نو است. بنابراین، باید از ورود به چرخه‌های بی‌حاصل گفتگوهای تکراری، مطالعه آثار کم ‏مایه و بدون افزودن ارزش جدید، و درگیرشدن در منازعات حاشیه‌ای پرهیز کرد.

یک معیار ساده برای اجتناب از تکرار این است که پژوهشگر از خود بپرسد: «آیا حاصل کار من چیزی به گنجینۀ موجود دانش می‌افزاید؟ آیا محصول تلاش علمی من در حل مسائل و مشکلات علمی و عملی جامعه، راه‏گشا یا گره‏گشا هست؟» اگر پاسخ منفی یا مبهم است، باید مسیر کار را تصحیح نمود. گاه یک مقاله کوتاه اما عمیق و روشنگر، از یک کتاب حجیم اما فاقد بینش جدید، ارزشمندتر است. از این رو طلاب، فضلا و پژوهشگران محترم باید ماه مبارک رمضان را نه فرصتی برای استراحت از مطالعه، بلکه فرصتی برای تمرکز بر «تولید محتوای عمیق» بدانند تا سهمی در غنای فرهنگی و علمی جهان اسلام داشته باشند. این تعهد به تحقیق، مطالعه و نگارش، همان راهی است که شأن علمی را حفظ و جایگاه مبلّغان معارف دینی را تقویت می‌نماید.

پیشنهاد عملی این است که؛ برنامه‌ای شخصی برای این ماه تهیه کنیم. یک پروژۀ مشخص(مقاله، کتاب، طرح پژوهشی) را تعریف نموده و روزانه زمانی ثابت و محافظت‌شده را به پیشبرد آن اختصاص دهیم. از فضای سحر و افطار برای تفکر و از ساعات میانی روز برای نگارش و تحقیق استفاده کنیم. با هم‌فکری با اساتید و هم‌پژوهان، از کیفیت کار خود اطمینان حاصل نماییم. به یاد داشته باشیم که ثمرۀ این یک ماه می‌تواند سال‌ها بدرخشد و راهگشای بسیاری باشد.

ماه مبارک رمضان، ماه نزول قرآن حکیم، بزرگ‌ترین و ماندگارترین کتاب هدایت الهی است. بهترین ادای احترام به این کتاب حیاتبخش، الگوگیری از روحیۀ علمی، پژوهشی و خلق آثار ماندگاری است که نشان‌دهندۀ پویایی و عمق فکری امت اسلامی باشد. بیایید این ماه را به کارگاهی برای تولید علم تبدیل کنیم.

امید است این دعوت، انگیزه‌ای برای حرکتی جمعی و جهشی علمی در حوزه‌های دانش و فرهنگ اسلامی باشد؛ «قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الَّذینَ یَعْلَمُونَ وَ الَّذینَ لا یَعْلَمُونَ إِنَّما یَتَذَکَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ»(زمر/ ۹).


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

ایلان ماسک نخستین تریلیونر دنیا می‌شود

افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبت‌نام

اپ ادیتس متا صاحب دستیار هوش مصنوعی می شود

جدایی متا از شریک چینی جنجالی کلید خورد

احتمال اعمال محدودیت دوباره بر اینترنت بین‌الملل وجود دارد؟

خدمات ابری گوگل در هند مختل شد

چه چیزی کلید مرگ را در کهکشان‌ها می‌چرخاند؟

جنجال غیبت زنان در میان فضانوردان آرتمیس ۳

داستان جالب کندترین آزمایش جهان چه بود؟

تاثیر باورنکردنی چای بر سلامتی و افزایش طول عمر

اقدامات حرم حضرت ابوالفضل العباس(ع) برای استقبال از ماه محرم

رویکردی اجتهادی بر جایگاه مردم در حکمرانی از منظر فقه شیعه در کتاب «فقه، مردم و حکمرانی»

واکاوی در مسئله عرفان و سلامت معنوی کودکان در یک نشست

نتیجه نهایی گفتگوی پیامبر با مسیحیان نجران پس از ماجرای مباهله چه شد؟

افتتاح سردخانه دومداره آمونیاکی شهر اهر با حضور حجت الاسلام خاموشی

هشدار قالیباف به ترامپ و دیگر رهبران جهان+عکس

حجت‌الاسلام قمی: زبان در وصف شما مردم مبعوث شده قاصر است

طرح روضه‌های خانگی سدره به مناسبت ماه محرم آغاز به کار کرد

نیاز داریم که همگی نسبت به معضلات و نیازها احساس مسئولیت کنیم

جزئیات جدید اعمال سوابق تحصیلی در کنکور سراسری ۱۴۰۵ را اینجا بخوانید

به کارگیری هوش مصنوعی جمینای در کروم به غرب آسیا رسید

زیرساخت حقیقی این سرزمین، تمدن کهن، فرهنگ و هنر ماندگارش است

تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاه‌های غیردولتی بر اساس نرخ تورم

از خرید کابل برق چه می‌دانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید

اقتدار دفاعی ایران، ایده‌ای نو در بازی‌های رومیزی

۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد

آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد

بازی‌های تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش می‌شود

معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی

روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایت‌های اشتباه رسانه‌ای گم شد

جزئیات برنامه‌های محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد

دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است

پویش «ایران در پناه قرآن» تا پایان خرداد تمدید شد

برگزاری نمایشگاه معماری حرمین شریفین در مکه مکرمه

حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ

آیا در جنگ هرکاری مجاز است؟ نگاهی به اخلاق در میدان نبرد

تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور

راز حذف زمینه‌های فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن

آذین‌بندی و شادی‌های عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد

فرایند محدودیت در اینترنت شفاف می‌شود؛ ماجرای اینترنت پرو و خط سفید چه بود؟

۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت

آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه

مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است

تداوم فعالیت علمی دانشگاه شهید بهشتی با وجود آسیب در جنگ

ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران

نسخه جدید چت‌جی‌پی‌تی؛ از تولید عکس تا رزرو سفر در یک پنجره

مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد

حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی

ایران در جمع ۶ کشور دارای توان ساخت تجهیزات پیشرفته کرایوژنیک

چرا نقش استادان دانشگاه فراتر از کلاس درس است؟

انویدیا با غول‌های فناوری کره جنوبی قرارداد بست

هوش مصنوعی زلزله یاب شد

ثبت‌نام خودکار ۸۵ درصد دانش‌آموزان ابتدایی در استان سمنان

فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانش‌آموزی

هفته بین‌المللی قرآن در کربلا افتتاح شد

چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟

ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است

تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوان‌سالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعال‌تر جهاد دانشگاهی صادر می‌شود

دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها

دستگاه‌های اجرایی ملزم به استفاده از پیام‌رسان‌های بومی شدند

طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بی‌نظیر

پیش ‌ثبت‌نام الکامپ ۲۹ آغاز شد

امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانش‌آموختگان فراهم شد

اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵

جزئیات احکام انضباطی دانشجویان در ایمیل معاون دانشجویی دانشگاه شریف به اساتید

امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد

امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت می‌داد

خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند

موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کرده‌اند؟

زندگی امام موسی کاظم (ع) تابلویی تمام‌عیار از مدیریت بحران و کادرسازی دینی است

بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی می‌کند+عکس

بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگ‌ترین سرمایه یک هنرمند است

متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ

آیت‌الله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راه‌ها و شکستن بن‌بست‌هاست

ثبت نام ۲ هزار هیئت جدید در سامانه عطر سیب/ رویکرد نمایشگاه امسال خانواده محور است

خدمت‌رسانی موکب ها به زائران عید غدیر در نجف اشرف

روایتی از بزرگ‌ترین وقف درمانی تهران در کتاب «میراث فرمانفرما»

آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی

بازیگر معروف فیلم پدرخوانده ترامپ را ظالم و فاسد خواند

طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بی‌نظیر

امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانش‌آموختگان فراهم شد

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعال‌تر جهاد دانشگاهی صادر می‌شود

دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها

انویدیا با غول‌های فناوری کره جنوبی قرارداد بست

بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگ‌ترین سرمایه یک هنرمند است

بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی می‌کند+عکس

موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کرده‌اند؟

امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد

تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوان‌سالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی

متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ

آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه

امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت می‌داد

اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵

مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است

تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاه‌های غیردولتی بر اساس نرخ تورم

خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند

تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور

روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف

آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی

آیت‌الله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راه‌ها و شکستن بن‌بست‌هاست

چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟

هفته بین‌المللی قرآن در کربلا افتتاح شد

فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانش‌آموزی

بازیگر معروف فیلم پدرخوانده ترامپ را ظالم و فاسد خواند

ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است

راز حذف زمینه‌های فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن

مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد

زندگی امام موسی کاظم (ع) تابلویی تمام‌عیار از مدیریت بحران و کادرسازی دینی است

حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ