کد خبر: 171319
ف
به قلم علی ملکوتی‏‌نیا:
ماه رمضان، فرصتی برای برنامه‌ریزی در جهش پایدار فرهنگ اسلامی
ماه رمضان باید فرصت تحقیق و تولید علمی باشد، نه تکرار مطالب. هر دوره تبلیغ باید به اثر مکتوب ماندگار بینجامد. با برنامه‌ریزی، نوآوری و نگارش، این ماه می‌تواند جهشی پایدار در دانش و فرهنگ اسلامی ایجاد کند.

شبکه علمی ثریا- حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی(مد ظله العالی) در درس خارج فقه قضا و شهادت(۲۱/۱۱/۱۴۰۴) فرمودند:

«ماه مبارک رمضان باید فرصت تحقیق، مطالعه و تولید محتوای عمیق علمی باشد، به‌گونه‌ای که حاصل یک دوره تبلیغ، دست‌کم یک اثر مکتوب و ماندگار باشد. اتلاف وقت و بسنده‏ کردن به مطالب تکراری، با شأن حوزه‌های علمیه سازگار نیست! ... چرا به خودمان اجازه می‏دهیم که شب و روز، نتیجۀ کار ما یک رسالۀ عمیق علمی نباشد؟ چرا وقتی بعد از سی روز برمی‏گردیم، نتیجۀ سی روزه، سی صفحه کتاب علمی نباشد که مجموعاً یک کتاب عمیق بشود؟».

این عبارات حضرت استاد، سراسر دُرّ و گوهر است که در ادامه به شرح و توضیح آن می‏پردازیم.

ماه مبارک رمضان، فراتر از یک دورۀ روزه‌داری و عبادت صرف، یک فرصت استثنایی برای جهش علمی و پژوهشی است. شرایط خاص این ماه، از جمله فضای معنوی حاکم و کاهش نسبی مشغله‌های روزمره، باید به طور هوشمندانه به سکویی برای ارتقای سطح علمی و تولیدات فکری تبدیل شود. در این دوران، ذهن آماده‌تر و قلب نورانی‏تر، می‌تواند در مسائل پیچیده علمی و فلسفی غور کند و به بینش‌های نوینی دست یابد. بهره‌گیری از این فرصت، مستلزم برنامه‌ریزی دقیق و عزمی راسخ است.

آنچه از یک دورۀ تبلیغی انتظار می‌رود، نباید صرفاً در انتقال شفاهی و موقتی معارف دین خلاصه شود. هر دورۀ حضور و فعالیت تبلیغی، به‌ویژه اگر با تحقیق و مطالعه عمیق همراه باشد، باید خروجی ملموس و پایداری داشته باشد. نتیجه مطلوب، خلق یک اثر مکتوب یا پژوهشی ماندگار است که چراغ راه دیگران باشد و پس از اتمام دورۀ تبلیغ، همچنان به عنوان یک منبع علمی مورد استفاده قرار گیرد. این رویکرد، عمق حضور و تأثیرگذاری را برای همیشه تضمین می‌کند.

برای نمونه، یک مبلّغ یا پژوهشگر می‌تواند سلسله سخنرانی‌های خود را به یک کتاب یا مقاله‌ای جامع تبدیل کند. یا یک دورۀ آموزشی فشرده در مورد یک موضوع خاص می‌تواند به تولید یک جزوه آموزشی ساختاریافته با مثال‌های کاربردی بینجامد. حتی می‌توان از مفاهیم عمیق دینی برای تحلیل مسائل روز جامعه بهره برد و مقاله‌ای با رویکرد بین‌رشته‌ای تولید نمود. ارزش چنین آثاری تنها در ماندگاری آن‌ها نیست، بلکه در تبدیل «دانش ضمنی» به «دانش صریح» و قابل اشتراک برای نسل‌های آینده است.

متأسفانه گاهی مشاهده می‌شود که این فرصت گران‌بها صرف بیان مطالب تکراری، بازنویسی صرف منابع واسطه، یا اتلاف وقت در امور کم‌اهمیت می‌شود. این رویه، در تضاد آشکار با رسالت و شأن ذاتی حوزه‌های علمیه و مراکز پژوهشی است که همواره باید پیشتاز در تولید علم اصیل و نوآوری باشند.

نوآوری علمی لزوماً به معنای ابداع موضوعات کاملاً جدید نیست؛ بلکه می‌تواند در ارائه خوانش جدید از متون کهن، تطبیق اصول ثابت بر مسائل نوپدید، یا ترکیب دانش‌های مختلف برای حل معضلات امروزین باشد. ماه مبارک رمضان، با فراغت نسبی از هیاهوی دنیا، فرصت مناسبی برای تفکر خلاق و خلق ایده‌های نو است. بنابراین، باید از ورود به چرخه‌های بی‌حاصل گفتگوهای تکراری، مطالعه آثار کم ‏مایه و بدون افزودن ارزش جدید، و درگیرشدن در منازعات حاشیه‌ای پرهیز کرد.

یک معیار ساده برای اجتناب از تکرار این است که پژوهشگر از خود بپرسد: «آیا حاصل کار من چیزی به گنجینۀ موجود دانش می‌افزاید؟ آیا محصول تلاش علمی من در حل مسائل و مشکلات علمی و عملی جامعه، راه‏گشا یا گره‏گشا هست؟» اگر پاسخ منفی یا مبهم است، باید مسیر کار را تصحیح نمود. گاه یک مقاله کوتاه اما عمیق و روشنگر، از یک کتاب حجیم اما فاقد بینش جدید، ارزشمندتر است. از این رو طلاب، فضلا و پژوهشگران محترم باید ماه مبارک رمضان را نه فرصتی برای استراحت از مطالعه، بلکه فرصتی برای تمرکز بر «تولید محتوای عمیق» بدانند تا سهمی در غنای فرهنگی و علمی جهان اسلام داشته باشند. این تعهد به تحقیق، مطالعه و نگارش، همان راهی است که شأن علمی را حفظ و جایگاه مبلّغان معارف دینی را تقویت می‌نماید.

پیشنهاد عملی این است که؛ برنامه‌ای شخصی برای این ماه تهیه کنیم. یک پروژۀ مشخص(مقاله، کتاب، طرح پژوهشی) را تعریف نموده و روزانه زمانی ثابت و محافظت‌شده را به پیشبرد آن اختصاص دهیم. از فضای سحر و افطار برای تفکر و از ساعات میانی روز برای نگارش و تحقیق استفاده کنیم. با هم‌فکری با اساتید و هم‌پژوهان، از کیفیت کار خود اطمینان حاصل نماییم. به یاد داشته باشیم که ثمرۀ این یک ماه می‌تواند سال‌ها بدرخشد و راهگشای بسیاری باشد.

ماه مبارک رمضان، ماه نزول قرآن حکیم، بزرگ‌ترین و ماندگارترین کتاب هدایت الهی است. بهترین ادای احترام به این کتاب حیاتبخش، الگوگیری از روحیۀ علمی، پژوهشی و خلق آثار ماندگاری است که نشان‌دهندۀ پویایی و عمق فکری امت اسلامی باشد. بیایید این ماه را به کارگاهی برای تولید علم تبدیل کنیم.

امید است این دعوت، انگیزه‌ای برای حرکتی جمعی و جهشی علمی در حوزه‌های دانش و فرهنگ اسلامی باشد؛ «قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الَّذینَ یَعْلَمُونَ وَ الَّذینَ لا یَعْلَمُونَ إِنَّما یَتَذَکَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ»(زمر/ ۹).


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

تصویری از ابابیل ۳ در آسمان کویت

امنیت ایران با صلح تحمیلی معامله‌ پذیر نیست

فروش بدون کارمزد خودرو در استان‌های درگیر جنگ

کشف یک مولکول ناشناخته روی قمر زحل و پلوتو که دانشمندان توضیحی برای آن ندارند

جزئیات ترم تابستانی دانشگاه خوارزمی اعلام شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر در جایگاه سوم رتبه بندی بنیاد ملی نخبگان

تفاهم دانشگاه شهید بهشتی با بانک برای پرداخت تسهیلات مسکن

فرانسه شبکه‌های اجتماعی را برای کودکان ممنوع می‌کند

کلید اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ تا فردا منتشر می شود

حضور گسترده دانشجویان با ۱۷۵ موکب در مراسم تدفین رهبر شهید

هوش مصنوعی به همتای خود حمله سایبری کرد

پایان مکاتبات کاغذی در ثبت اساسنامه مؤسسات اعزام دانشجو

تصویر منتشر نشده از آیت الله سید مجتبی خامنه‌ای

علت کوری‌های بی‌بازگشت کشف شد

اختصاص وام ضروری به دانشجویان آسیب دیده از جنگ

نتفلیکس استارتاپ هوش مصنوعی بازیگر معروف را خرید

فضاپیمای چینی برای دفاع از زمین با یک سیارک برخورد می کند

قابلیت تماشای عکس‌های اسلایدی به تلگرام آمد

فرزهای دندانپزشکی نانویی در ایران تولید شد

روبات‌ها با خواندن فکر فرمانبردار شما می‌شوند

میراث آیت الله شاه‌آبادی پیوند میان «عرفان شیعی» و سیاست و جهاد بود

«قرآن رنانی» با دستخط رهبر شهید به بازار نشر رسید

برگزاری همایش موکب‌داران «جاماندگان اربعین حسینی» در فرهنگسرای ولاء

آغاز طرح امنیتی و خدماتی زیارت اربعین حسینی در نجف اشرف

«سی‌وشش هفت» غم‌ میناب را از زبان خانواده شهدا به تصویر می‌کشد

ماندگاری ۸۲ درصدی نخبگان؛ جذب ۴۲۰ فارغ‌التحصیل از دانشگاه‌های برتر جهان

تیک تاک دوباره برای کارمندان دولت آمریکا مجاز شد

آیین بزرگداشت رهبر شهید انقلاب فردا در دانشگاه تهران برگزار می‌شود

شرکت سامسونگ کارمندانش در آمریکا را تعدیل کرد

توییت جالب اکانت سفارت ایران درباره ادعای رهگیری موشک های ایران

اعلام نتایج نهایی آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ در دهه اول مردادماه

نحوه برگزاری امتحانات و کلاس‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی استان‌های جنوبی

مهلت تخلیه خوابگاه‌های دانشجویی دانشگاه الزهراء تمدید شد

درخشش تیم ملی رباتیک ایران در رقابت روبوکاپ جهانی ۲۰۲۶

توضیح معاون علمی رئیس جمهور درباره سند راهبردی «توسعه فرانچایز دانش‌بنیان»

امارات مقصد بعدی موشک‌های ایرانی؟ +عکس

تغییر در فرایند پذیرش دانشجومعلمان/ ایجاد سهمیه بومی برای برخی رشته‌ها

بررسی افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی وام‌های دانشجویی

آخرین وضعیت صدور احکام انضباطی دانشجویان خاطی حوادث دی ماه اعلام شد

دفترچه سوالات کنکور ارشد ۱۴۰۵ منتشر شد/ اعلام کلید تا ۳۱ تیر

فروشگاه‌های اپ طرف ثالث بالاخره وارد اندروید می‌شوند

ترامپ دسترسی به پست‌هایش در شبکه اجتماعی تروث را می‌فروشد

آزمون‌ کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ در رشته‌های شناور برگزار شد

کنکور سراسری ۱۴۰۵ در موعد مقرر برگزار می‌شود/تامین امنیت آزمون

بزرگداشت رهبر شهید و دکتر مصباح‌الهدی باقری‌کنی در دانشگاه امام صادق

گوگل باید دسترسی به سرویس‌هایش را برای رقبا فراهم کند

نوبت آخر آزمون‌ کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ برگزار شد

رگولاتور انگلیس درباره تیک تاک تحقیق می کند

برگزاری کنکور ارشد ۱۴۰۵ برای توان‌خواهان و زندانیان

آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ در سلامت و آرامش برگزار شد

نوشته‌ای که بالای سر یک کودک سرطانی در بیمارستان بقایی اهواز نصب شده

دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) به پیش‌بینی حذف شرور جهان پرداخت

حال خواننده معروف موسیقی بختیاری خوب نیست

سیاست بچه‌گانه ترامپ سوژه کارتون هنرمند برزیلی شد

ایران قبرستان متجاوزین+عکس

کارگردان سریال پایتخت درباره رهبر شهید مستند می‌سازد

کامران نجف زاده به جنوب سفر کرد

وزیر آموزش و پرورش: کیفیت‌بخشی و عدالت آموزشی دو راهبرد اصلی دولت است

غرق شدن ترامپ، سوژه جدیدترین دیوارنگاره تهران

آغاز دوره‌های راهبردهای تربیت و یادگیری مربیان پیش‌دبستانی در مراکز کانون پرورش فکری

نقش سازنده نخبگان در حل مسائل کشور

پویش «حفظ جزء ۳۰ قرآن» ویژه کودکان و نوجوانان برگزار می‌شود

جزئیات ثبت نام آزمون دانشنامه و گواهینامه تخصصی دندانپزشکی اعلام شد

امتحانات نهایی رشته‌های تحصیلی پایه دوازدهم در ۴ استان لغو شد

لزوم چرخش تحولی در دانشگاه فرهنگیان

الگوریتم ایکس پاسخ‌های دوستان کاربر به پست‌ها را اولویت می‌دهد

الگوریتم ایکس پاسخ‌های دوستان کاربر به پست‌ها را اولویت می‌دهد

واکنش معاون نهاد رهبری به اخراج یک کارمند دانشگاهی به دلیل پیگیری پوشش

مهلت پژوهش برای مادران پژوهشگر به ازای تولد فرزند تمدید شد

نخستین ماهواره راداری کشور در آستانه رونمایی

بیش از ۴۲۰ هزار داوطلب آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ کارت گرفتند

جزئیات طرح جدید تغذیه دانشجویی اعلام شد

تبریک وزیر آموزش و پرورش به قهرمانان المپیاد جهانی فیزیک

روایت ایستادگی ایران در مجلات رشد دانش آموزان

دستورالعمل تداوم برپایی میادین و تجمعات مردمی اعلام شد

پایگاه‌سازی برای آینده جهان تشیع/ارتباط عاطفی آیت الله بروجردی با مسجد چگونه بود؟

نسب رهبر شهید به کدام امامزاده‌های ایران می‌رسد؟

تصویری دیده‌نشده از آیت الله سید مجتبی خامنه‌ای در سرپل‌ ذهاب

آخرین تصویر منتشر شده از لیندسی گراهام قبل از مرگش در اوکراین+عکس

نگاهی دقیق به ارزیابی احادیث تحلیلی با تکیه بر روش فهرستی در این کتاب خواندنی

امتحانات نهایی رشته‌های تحصیلی پایه دوازدهم در ۴ استان لغو شد

مهلت پژوهش برای مادران پژوهشگر به ازای تولد فرزند تمدید شد

آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ در سلامت و آرامش برگزار شد

جزئیات ثبت نام آزمون دانشنامه و گواهینامه تخصصی دندانپزشکی اعلام شد

لزوم چرخش تحولی در دانشگاه فرهنگیان

ایران قبرستان متجاوزین+عکس

بررسی افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی وام‌های دانشجویی

نحوه برگزاری امتحانات و کلاس‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی استان‌های جنوبی

حال خواننده معروف موسیقی بختیاری خوب نیست

وزیر آموزش و پرورش: کیفیت‌بخشی و عدالت آموزشی دو راهبرد اصلی دولت است

آغاز دوره‌های راهبردهای تربیت و یادگیری مربیان پیش‌دبستانی در مراکز کانون پرورش فکری

کامران نجف زاده به جنوب سفر کرد

دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) به پیش‌بینی حذف شرور جهان پرداخت

نخستین ماهواره راداری کشور در آستانه رونمایی

ماندگاری ۸۲ درصدی نخبگان؛ جذب ۴۲۰ فارغ‌التحصیل از دانشگاه‌های برتر جهان

شرکت سامسونگ کارمندانش در آمریکا را تعدیل کرد

واکنش معاون نهاد رهبری به اخراج یک کارمند دانشگاهی به دلیل پیگیری پوشش

برگزاری کنکور ارشد ۱۴۰۵ برای توان‌خواهان و زندانیان

مهلت تخلیه خوابگاه‌های دانشجویی دانشگاه الزهراء تمدید شد

گوگل باید دسترسی به سرویس‌هایش را برای رقبا فراهم کند

آخرین وضعیت صدور احکام انضباطی دانشجویان خاطی حوادث دی ماه اعلام شد

پویش «حفظ جزء ۳۰ قرآن» ویژه کودکان و نوجوانان برگزار می‌شود

نقش سازنده نخبگان در حل مسائل کشور

نوشته‌ای که بالای سر یک کودک سرطانی در بیمارستان بقایی اهواز نصب شده

درخشش تیم ملی رباتیک ایران در رقابت روبوکاپ جهانی ۲۰۲۶

دفترچه سوالات کنکور ارشد ۱۴۰۵ منتشر شد/ اعلام کلید تا ۳۱ تیر

تغییر در فرایند پذیرش دانشجومعلمان/ ایجاد سهمیه بومی برای برخی رشته‌ها

کنکور سراسری ۱۴۰۵ در موعد مقرر برگزار می‌شود/تامین امنیت آزمون

اعلام نتایج نهایی آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ در دهه اول مردادماه

کارگردان سریال پایتخت درباره رهبر شهید مستند می‌سازد