به گزارش ثریا -در سالهای اخیر، نظامهای آموزشی با تغییرات گستردهای در شیوه آموزش و انتقال مفاهیم درسی روبهرو شدهاند. اگرچه کتابهای درسی همچنان ستون اصلی آموزش رسمی به شمار میروند، اما محدودیت حجم، تنوع بالای مفاهیم و رسمیبودن زبان آنها باعث شده است که بسیاری از دانشآموزان برای درک بهتر مطالب به منابع دیگری روی بیاورند. در این میان، کتابهای کمکدرسی بهعنوان ابزاری برای تکمیل آموزش مطرح شدهاند؛ کتابهایی که معمولاً با مثالهای بیشتر، تمرینهای متنوعتر و زبان سادهتر سعی میکنند یادگیری را آسانتر کنند. همین ویژگیها باعث شده است استفاده از آنها بهسرعت در میان دانشآموزان و حتی برخی معلمان گسترش یابد.
با این حال، افزایش چشمگیر تولید و مصرف کتابهای کمکدرسی، نگرانیهایی را نیز به همراه داشته است. برخی صاحبنظران معتقدند تکیه بیش از حد بر این کتابها میتواند به سطحیشدن یادگیری، کاهش خلاقیت و دورشدن از اهداف اصلی آموزش منجر شود. از سوی دیگر، هزینهبر بودن این منابع ممکن است نابرابریهای آموزشی را تشدید کند، چرا که همه خانوادهها توان خرید آنها را ندارند. در کنار این مسائل، فشارهای ناشی از آزمونهای کنکورمحور و نگرانی والدین از آینده تحصیلی و شغلی فرزندان، استفاده از کتابهای کمکدرسی را به یک انتخاب تقریباً اجتنابناپذیر برای بسیاری از دانشآموزان تبدیل کرده است. همین تضادها ضرورت انجام پژوهشهای دقیق در این حوزه را برجسته میکند.
در همین زمینه، اشرفالسادات شکرباغانی، محقق علوم پایه در پژوهشکده برنامهریزی درسی و نوآوریهای آموزشی، با همکاری دانشگاه الزهرا تحقیقی را درباره روند گسترش استفاده از کتابهای کمکدرسی انجام داده است. در این پژوهش که با تمرکز بر بررسی فرایندها و دلالتهای این پدیده انجام شده است، تلاش شده دلایل گرایش دانشآموزان، خانوادهها و حتی معلمان به این کتابها روشن شود و حتیالامکان نشان داده شود که این گرایش چگونه در بستر نظام آموزشی شکل میگیرد.
دادههای مورد نیاز این تحقیق از طریق مصاحبه با ۲۷ نفر شامل معلمان، مدیران مدارس، متخصصان آموزشی و مؤلفان کتابهای درسی و کمکدرسی از استانهای مختلف کشور گردآوری شدند.
یافتههای پژوهش فوق نشان میدهند عوامل متعددی در گسترش استفاده از کتابهای کمکدرسی نقش دارند. این عوامل در چهار دسته اقتصادی، فردی، اجتماعی و آموزشی قرار میگیرند.
ضعف نظارت، ناهماهنگی میان بخشهای مسئول، مشکلات قانونگذاری و تعارض منافع نیز بهعنوان شرایط زمینهای شناسایی شدهاند. در کنار این موارد، نگرانی خانوادهها، نیاز به تکمیل یادگیری و توقعات سطحی مانند تمرکز بر تستزنی، از عوامل مداخلهگر مهم به شمار میروند.
نتایج پژوهش که در فصلنامه «نوآوریهای آموزشی» وابسته به سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی منتشر شدهاند، حاکی از آن هستند که پیامدهای استفاده گسترده از کتابهای کمکدرسی لزوماً مثبت نیست. غلبه نگاه بازاری بهجای نگاه فرهنگی، تبدیل ابزار آموزشی به هدف، و سطحیشدن فرایند تدریس از جمله نتایجی است که توسط پاسخگویان ادراک شده است.
هسته مرکزی این پدیده، از نگاه پژوهشگران، «ضعف بسندگی آموزش رسمی» و «منفعتگرایی» است؛ یعنی زمانی که آموزش رسمی پاسخگوی نیازها نباشد، بازار کتابهای کمکدرسی تقویت میشود.
طبق اطلاعات تکمیلی این مطالعه، رشد بیرویه کتابهای کمکدرسی سابقهای چند دههای دارد و بهویژه پس از شدتگرفتن تب کنکور افزایش یافته است. هرچند تلاشهایی برای استانداردسازی این کتابها صورت گرفته، اما همچنان نبود مدیریت و نظارت کافی، موجب آشفتگی در استفاده از آنها شده است.
پژوهش تأکید میکند که اتکای بیش از حد به این منابع میتواند کتابهای درسی را به حاشیه ببرد و هدف آموزش را از یادگیری عمیق به صرف مهارت تستزنی محدود کند.
در عین حال، نتایج نشان میدهند بسیاری از دانشآموزان بدون استفاده از منابع کمکآموزشی مناسب، در درک کامل محتوای کتابهای درسی با مشکل مواجهاند. به همین دلیل، مجریان این تحقیق، استفاده از «منابع کمکآموزشی استاندارد» بهجای انبوه کتابهای کمکدرسی تجاری را پیشنهاد میکند؛ راهکاری که میتواند هم به بهبود یادگیری کمک کند و هم از تشدید نابرابریهای اجتماعی جلوگیری کند.
منبع : اموزش و پرورش
بازگشت ۴۵۰۰ دانشجوی دانشگاه شریف از امروز
تأکید رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه بر نقش کلیدی فناوری در دفاع ملی
آگهی/ از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
توانمندسازی مدرسان آموزش خانواده با رویکرد جوانی جمعیت
ایلان ماسک نخستین تریلیونر دنیا میشود
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
تاکید بر ارتقای کیفیت آموزش هُنر در مدارس
اپ ادیتس متا صاحب دستیار هوش مصنوعی می شود
تبدیل شدن آئین تعویض پرچم امام حسین(ع) به رویدادی جهانی
اهمیت هوش مصنوعی در مسیر ارتقای کیفیت آموزشی
جلسه تلاوت و هماندیشی قاریان بینالمللی مزین به نام رهبر شهید
فلسفه در اندیشه حضرت امام، مقدمهای ضروری برای رسیدن به عرفان است
جریان قاتلان حسین (ع) امروز در مقابل امت ایشان قرار گرفتهاند
جدایی متا از شریک چینی جنجالی کلید خورد
احتمال اعمال محدودیت دوباره بر اینترنت بینالملل وجود دارد؟
خدمات ابری گوگل در هند مختل شد
چه چیزی کلید مرگ را در کهکشانها میچرخاند؟
جنجال غیبت زنان در میان فضانوردان آرتمیس ۳
داستان جالب کندترین آزمایش جهان چه بود؟
تاثیر باورنکردنی چای بر سلامتی و افزایش طول عمر
اقدامات حرم حضرت ابوالفضل العباس(ع) برای استقبال از ماه محرم
رویکردی اجتهادی بر جایگاه مردم در حکمرانی از منظر فقه شیعه در کتاب «فقه، مردم و حکمرانی»
واکاوی در مسئله عرفان و سلامت معنوی کودکان در یک نشست
نتیجه نهایی گفتگوی پیامبر با مسیحیان نجران پس از ماجرای مباهله چه شد؟
افتتاح سردخانه دومداره آمونیاکی شهر اهر با حضور حجت الاسلام خاموشی
هشدار قالیباف به ترامپ و دیگر رهبران جهان+عکس
حجتالاسلام قمی: زبان در وصف شما مردم مبعوث شده قاصر است
طرح روضههای خانگی سدره به مناسبت ماه محرم آغاز به کار کرد
نیاز داریم که همگی نسبت به معضلات و نیازها احساس مسئولیت کنیم
جزئیات جدید اعمال سوابق تحصیلی در کنکور سراسری ۱۴۰۵ را اینجا بخوانید
به کارگیری هوش مصنوعی جمینای در کروم به غرب آسیا رسید
زیرساخت حقیقی این سرزمین، تمدن کهن، فرهنگ و هنر ماندگارش است
تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاههای غیردولتی بر اساس نرخ تورم
از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
اقتدار دفاعی ایران، ایدهای نو در بازیهای رومیزی
۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
پویش «ایران در پناه قرآن» تا پایان خرداد تمدید شد
برگزاری نمایشگاه معماری حرمین شریفین در مکه مکرمه
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
آیا در جنگ هرکاری مجاز است؟ نگاهی به اخلاق در میدان نبرد
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
آذینبندی و شادیهای عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد
فرایند محدودیت در اینترنت شفاف میشود؛ ماجرای اینترنت پرو و خط سفید چه بود؟
۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
تداوم فعالیت علمی دانشگاه شهید بهشتی با وجود آسیب در جنگ
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
نسخه جدید چتجیپیتی؛ از تولید عکس تا رزرو سفر در یک پنجره
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی
ایران در جمع ۶ کشور دارای توان ساخت تجهیزات پیشرفته کرایوژنیک
چرا نقش استادان دانشگاه فراتر از کلاس درس است؟
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
هوش مصنوعی زلزله یاب شد
ثبتنام خودکار ۸۵ درصد دانشآموزان ابتدایی در استان سمنان
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
هفته بینالمللی قرآن در کربلا افتتاح شد
چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟
ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است
تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوانسالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
دستگاههای اجرایی ملزم به استفاده از پیامرسانهای بومی شدند
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
پیش ثبتنام الکامپ ۲۹ آغاز شد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
جزئیات احکام انضباطی دانشجویان در ایمیل معاون دانشجویی دانشگاه شریف به اساتید
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاههای غیردولتی بر اساس نرخ تورم
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوانسالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
هفته بینالمللی قرآن در کربلا افتتاح شد
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی
آیتالله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راهها و شکستن بنبستهاست
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.