به گزارش ثریا محمدحسین اسماعیلی مدیرکل دفتر توسعه آموزش های هنری معاونت امور هنری وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی روز سه شنبه بیست و هفتم مرداد با برگزاری یک نشست خبری که در سالن جلسات دفتر موسیقی برگزار شد، جزئیات برنامه های «هفته آموزش هنر» را تشریح کرد.

آغاز تغییرات در آموزش هنر از مهر ماه ۱۴۰۵

وی در ابتدای صحبت های خود گفت: مهم‌ترین مسئله در تحول آموزش‌های هنری، بازنگری در ساختارها و محتوای آموزشی است. بسیاری از منابع و سرفصل‌های موجود در مراکز آموزش هنر یا وجود نداشتند یا بسیار قدیمی بودند و یا به بازنگری اساسی نیاز دارند. از سوی دیگر، قوانین بالادستی مانند «نظام جامع آموزش فنی‌وحرفه‌ای و مهارتی» و «برنامه هفتم توسعه»، دستگاه‌های فرهنگی و آموزشی را موظف به تدوین و به‌روزرسانی آموزش‌های هنری و مهارتی کرده‌اند. به همین منظور، در ۲ سال گذشته جلسات گسترده‌ای با حضور حدود ۱۳۰ نفر از متخصصان در کارگروه‌های تخصصی رشته‌های مختلف فرهنگی و هنری برگزار شد که جمعاً به ۳۵۰ ساعت نشست انجامید. در این چارچوب و بر اساس قوانین بالادستی و چارچوب صلاحیت حرفه‌ای ملی، تمامی رشته‌های قابل‌ تدریس در مراکز آموزش هنر از جمله موسیقی، گرافیک، نقاشی، چاپ، پویانمایی، سینما، نمایش و عکاسی مورد بازطراحی قرار گرفتند. در این زمینه تاکنون استانداردهای شایستگی، ارزشیابی و آموزشی برای ۲۰ رشته فرهنگی و هنری تدوین شده است و روند کار همچنان ادامه دارد.

مدیر کل دفتر توسعه آموزش های هنری بیان کرد: این استانداردها از مهر سال جاری در مراکز آموزش هنر، هنرستان‌های هنرهای زیبا، هنرستان‌های وزارت آموزش و پرورش و آموزشگاه‌های آزاد هنری اجرا خواهند شد. نقطه قوت این طرح، پیوند معنادار میان آموزش و مشاغل هنری است که به ارتقای مهارت‌های متناسب با بازار کار و در نتیجه رونق اقتصاد فرهنگ و هنر کمک می‌کند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌عنوان متولی حوزه فرهنگ و هنر هم، برای نخستین بار این نظام جامع آموزشی را تدوین کرده است و انتظار می‌رود تمامی دستگاه‌ها و مراکز مرتبط، آموزش‌های خود را بر مبنای این استانداردهای به‌روز پیش ببرند؛ اقدامی که می‌تواند تحولی بزرگ در آموزش‌های هنری کشور ایجاد کند.

تشکیل «مرکز ملی سنجش صلاحیت حرفه‌ای فرهنگ و هنر»

وی با اشاره به تدوین ساختار محتوایی آموزش های هنری گفت: اکنون تألیف کتب آموزشی متناسب با این ساختارها در دست اقدام است و کارگروه‌های تخصصی آن تشکیل شده‌اند. این کتاب‌ها با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت آموزش و پرورش تهیه می‌شوند. همچنین جلسات و تفاهم‌هایی با نهادهای آموزشی دیگر از جمله دانشگاه علمی‑کاربردی، دانشگاه ملی مهارت، وزارت آموزش و پرورش و سازمان فنی‌وحرفه‌ای برگزار شده است که می‌تواند هم‌افزایی ارزشمندی در حوزه آموزش‌های هنری ایجاد کند. در دستور کار دیگر، تشکیل «مرکز ملی سنجش صلاحیت حرفه‌ای فرهنگ و هنر» است که مراحل اداری و قانونی خود را طی می‌کند. این مرکز، تمامی آموزش‌های حوزه فرهنگ و هنر را ارزشیابی کرده و به شرکت‌کنندگان در آزمون‌های مربوط، گواهینامه‌های معتبر صلاحیت حرفه‌ای اعطا خواهد کرد که گامی مؤثر در ارتقای آموزش‌های هنری به شمار می‌رود.

اسماعیلی با اشاره به اینکه در بخش ساختارهای فنی و اجرایی نیز اقدامات مهمی صورت گرفته است، توضیح داد: تصویب چارت سازمانی هنرستان‌های هنرهای زیبا در سازمان اداری و استخدامی کشور، راه‌اندازی سامانه‌های دیجیتال برای مدیریت آموزش‌های فرهنگی و هنری، از جمله سامانه هنرستان‌های هنرهای زیبا، سامانه نظارت و ارزیابی آموزشگاه‌های آزاد هنری و اپلیکیشن آزمون و سنجش هنر، ثبت برند «هنرستان‌های هنرهای زیبا» و «آموزشگاه‌های آزاد هنری» در مرکز مالکیت معنوی سازمان ثبت اسناد کشور به نام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، طراحی سردر واحد و یکپارچه برای تمامی مراکز آموزش هنر، صدور گواهینامه‌های معتبر مهارتی و رتبه‌بندی و درجه‌بندی این مراکز، رتبه‌بندی و ساماندهی کارت صلاحیت تدریس برای مدرسان و مربیان از جمله اقداماتی است که در این زمینه انجام گرفته است.

برنامه جدید آموزشی ارشاد برای شهرستان میناب

مدیرکل دفتر توسعه آموزش های هنری ضمن ارائه گزارش آماری از تعداد هنرستان های هنرهای زیبای کشور هم گفت: در حال حاضر ۷۰ هنرستان هنرهای زیبا در کشور فعال است که این تعداد، افزایش قابل‌توجهی نسبت به گذشته محسوب می‌شود. تا امروز بیش از ۹ هزار هنرجو در رشته‌های گوناگون هنری در این مراکز مشغول به تحصیل هستند. برای سال تحصیلی جدید هم دست‌کم پنج هنرستان دیگر افتتاح خواهد شد که در مجموعه تعداد کل هنرستان‌ها به ۷۵ خواهد رسید. در این چارچوب اولویت اصلی ما، راه‌اندازی این هنرستان‌ها در مراکز استان‌ها است؛ به‌گونه‌ای که در هر مرکز استان، حداقل یک هنرستان پسرانه و یک هنرستان دخترانه دایر شود. پس از آن، شهرستان‌هایی که ظرفیت و امکانات لازم برای تأسیس هنرستان را داشته باشند، در اولویت بعدی قرار می‌گیرند. در این میان، شهرستان میناب امسال توجه ویژه‌ای را به خود جلب کرده است؛ شهری که با وجود شرایط ناگواری که از سوی دشمنان آمریکایی و صهیونیستی برای آن رقم خورده و فاجعه‌ای آفریده شده، همچنان برای ما عزیز و مورد علاقه است.

وی تاکید کرد: بر اساس برنامه ریزی های انجام گرفته در مهر امسال، یک هنرستان هنرهای زیبا در شهرستان میناب افتتاح خواهد شد. امید داریم که این اقدام بتواند هرچند اندک، بخشی از غم بزرگ واردشده به همگان را از نظر آموزشی جبران کند. همچنین در شهرستان‌های دیگری همچون دامغان، سیرجان، گچساران و لارستان که ظرفیت لازم را دارند، توسعه هنرستان‌ها را در دستور کار قرار داده‌ایم و به‌ویژه بر شهرستان‌های کم‌برخوردار از نظر آموزشگاه‌های آزاد هنری تمرکز داریم.

اسماعیلی با بیان اینکه در حال حاضر، بیش از ۶ هزار و ۶۰۰ آموزشگاه آزاد هنری در سراسر کشور فعال هستند، تاکید کرد: برای اساتید این مراکز، مقرر شد کارت گواهی آموزشی و مربیگری صادر شود. تا امروز، با پیگیری‌های انجام‌شده، ۹ هزار و ۴۳۰ مدرس آموزشگاه‌های آزاد هنری موفق به دریافت این گواهی شده‌اند.

جزئیات «هفته آموزش هنر» و چند نکته مهم درباره «المپیاد هنر»

مدیرکل دفتر توسعه آموزش های هنری معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگری از این نشست رسانه ای با اشاره به برگزاری «هفته آموزش هنر» اظهار کرد: از سال گذشته، ایده‌ای تحت عنوان «هفته آموزش هنر» مطرح شد که به‌دلیل شرایط جنگ و مشکلات پیش‌آمده برای کشور، برگزاری آن از اردیبهشت‌ به شهریور موکول شد. این هفته طی روزهای ۳۱ مرداد تا ۶ شهریور ۱۴۰۵ با هدف جلب توجه عمومی به جایگاه آموزش‌های هنری در جامعه و میان متولیان فرهنگی و آموزشی، جریان‌سازی و توسعه آموزش‌های فرهنگی و هنری، توجه به مراکز آموزش هنر همچون آموزشگاه‌ها و هنرستان‌ها، عمومی‌سازی آموزش‌های هنری و تحقق عدالت فرهنگی و آموزشی طراحی شده است. در این زمینه برنامه‌ها و رویدادهای ویژه‌ای برگزار خواهد شد.

وی درباره برگزاری «المپیاد هنر» بیان کرد: این رویداد از ۲ سال پیش برای هنرجویان مراکز آموزش هنر تعریف شده است؛ چراکه تا پیش از آن، رویدادی با محوریت آموزش و با تمرکز ویژه بر مراکز آموزش هنر در کشور نداشتیم. هرچند المپیادهای متعددی در رشته‌های علمی و گوناگون برگزار می‌شود، اما این المپیاد به‌طور خاص به حوزه هنر اختصاص دارد. هدف اصلی از برگزاری این المپیاد هم، شناسایی، کشف و هدایت استعدادهای هنری به‌ویژه در میان جوانان و نوجوانان، تشویق به کار تیمی و گروهی و ارتقای مهارت‌های فردی، گروهی و اجتماعی هنرجویان مراکز آموزش هنر است. توضیح اینکه فراخوان حضور هنرمندان در آبان‌ماه ۱۴۰۴ منتشر شد و با وجودی که شرایط جنگ و مشکلات پیش‌آمد اما استقبال خوبی صورت گرفت. در مجموع ۵ هزار و ۵۸۴ نفر در قالب ۱۳۹۶ تیم شرکت کردند و آثار خود را ارسال کردند. از این تعداد، ۸۳۶ تیم از آموزشگاه‌های هنری و ۵۶۰ تیم از هنرستان‌های هنری کشور (هم هنرستان‌های وزارت ارشاد و هم هنرستان‌های آموزش و پرورش) برای نخستین بار در کنار یکدیگر به رقابت پرداختند.

اتفاق مهمی که در جنگ رمضان رقم خورد

اسماعیلی افزود: این المپیاد به‌صورت لیگی برگزار شد که ابتدا رقابت در سطح مراکز آموزش هنر، سپس تیم‌های برگزیده در سطح استانی با هم رقابت و در نهایت تیم‌های منتخب به مرحله ملی راه یافتند. پس از داوری، ۱۸۰ تیم (متشکل از ۹۲۶ نفر) به مرحله نهایی راه پیدا کردند. تیم‌های قهرمان مشخص شده‌اند و در مراسم اختتامیه که روز دوم شهریور در فرهنگسرای نیاوران برگزار می‌شود، معرفی خواهند شد. همچنین نمایشگاه آثار برگزیده شرکت‌کنندگان در همین مکان در معرض دید عموم قرار خواهد گرفت.

مدیر کل دفتر توسعه آموزش های هنری معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه این نشست خبری به ماجرای راه اندازی «پویش هنر» اشاره کرد و گفت: در ایام جنگ، اتفاق مهمی رقم خورد و آن مشارکت مراکز آموزش هنر در پویش «هنر برای ایران» بود. در این پویش، آثار فراوانی تولید شد که منتخبی از آنها در نمایشگاه یادشده به نمایش درخواهد آمد. شرکت‌کنندگان این پویش ۱۱۶۸ نفر بودند که ۴ هزار و ۶۷۲ اثر در رشته‌های نقاشی، گرافیک، تصویرسازی، عکس، کاریکاتور، خوشنویسی، موسیقی و همچنین دلنوشته‌هایی در قالب داستان کوتاه، شعر، نمایشنامه و نثر ادبی تولید کردند. این مشارکت گسترده، نشان‌دهنده حضور جدی هنرجویان و مراکز آموزش هنر در جنگ رمضان است. آثار منتخب این پویش به مدت یک هفته در فرهنگسرای نیاوران در معرض دید عموم قرار خواهد گرفت.

«هفته آموزش هنر» دیگر یک رویداد ستادی نخواهد بود

اردشیر میرمُنْگره، دبیر هفته آموزش هنر، در ادامه این مراسم به تشریح جزئیات این رویداد پرداخت و گفت: امسال به‌عنوان نخستین سال، این برنامه فقط در بخش ستادی و در سطح وزارتخانه اجرا خواهد شد. اما در نظر داریم که در سال‌های آینده، این رویداد را به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کنیم که ادارات کل استان‌ها نیز بتوانند برنامه‌هایی در سطح استانی داشته باشند. هنرستان‌های هنرهای زیبا نیز در مقیاس خود، اقداماتی همچون برگزاری کارگاه‌ها، نمایشگاه‌ها، رویدادهای رقابتی، فعالیت‌های پژوهشی و تجلیل از استادان را انجام دهند. امیدواریم از سال آینده بتوانیم این هفته را به‌صورت گسترده، در سطح ملی و در تمام مراکز آموزشی برگزار کنیم.

دبیر هفته آموزش هنر، هدف از نام‌گذاری این هفته را ایجاد تمرکز و نقطه‌عطفی برای فعالیت‌های آموزش هنر دانست. امسال برنامه تنها در وزارتخانه برگزار می‌شود اما برنامه‌ریزی برای سال‌های بعد به‌گونه‌ای است که استان‌ها و هنرستان‌ها نیز مشارکت داشته باشند و فعالیت‌هایی مانند کارگاه، نمایشگاه، مسابقه، پژوهش و تجلیل از استادان را شامل شود.

ماجرای نشست های تخصصی «الف تا ی» چیست؟

میرمُنْگره بیان کرد: برای امسال (۳۱ مرداد تا ۶ شهریور) مجموعه‌ای از برنامه‌ها در نظر گرفته شده است که بخشی از آن به نمایشگاه اختصاص دارد. در این نمایشگاه، آثار برگزیده المپیاد ملی هنر و همچنین آثار پویش ملی «هنر برای ایران» در نگارخانه‌های شماره ۱ و ۲ نیاوران به نمایش درمی‌آیند و پس از آن، مراسم اختتامیه این ۲ رویداد برگزار خواهد شد. علاوه بر این، در دفتر آموزش‌های هنری، مجموعه‌ای از نشست‌های تخصصی با عنوان «نشست‌های الف تا ی» تعریف شده است. هر یک از این نشست‌ها در حوزهٔ هنرهای تجسمی، موسیقی، یا هنرهای نمایشی برگزار می‌شوند و برخی جلسات نیز به‌صورت بین‌رشته‌ای و مشترک خواهند بود.

وی افزود: نخستین نشست، در زمستان سال گذشته و در حوزه هنرهای تجسمی برگزار شد و دومین نشست، هم‌زمان با هفته آموزش هنر برگزار می شود. این نشست، با عنوان «هم‌آفرینی در هنر و تأثیر کار گروهی در آموزش و آفرینش هنری»، با حضور اساتید و کارشناسان موسیقی، نمایش و هنرهای تجسمی برگزار می‌شود. خروجی این نشست‌ها هم به‌صورت مکتوب در نشریه آموزش هنر دفتر آموزش‌های هنری منتشر شده و همچنین روی سایت دفتر و وزارتخانه در دسترس هنرآموزان و هنرجویان قرار خواهد گرفت.

امضای یک تفاهم نامه مهم میان وزیر فرهنگ و وزیر آموزش و پرورش

دبیر هفته «اموزش هنر» در بخش دیگری از صحبت های خود گفت: یکی دیگر از برنامه‌های این هفته، نشست تخصصی مدیران هنرستان‌های هنرهای زیباست. این هنرستان‌ها شامل ۷۰ مرکز آموزشی هستند و ۷۰ نفر از مدیران آنها در یک نشست یک‌روزه، با نظام جامع استاندارد رشته‌های فنی‌وحرفه‌ای و هنرستان‌ها آشنا می‌شوند. این نشست به‌صورت دوره آموزشی و کارگاهی برگزار خواهد شد و تغییرات و تدوین جدیدی که امسال در این نظام انجام شده و به آن ابلاغ شده، مجدداً در قالب کارگاه آموزشی ارائه می‌شود. این برنامه از طریق مدیران هنرستان‌ها در سال تحصیلی جدید اجرا خواهد شد. از دیگر برنامه‌های هفته آموزش هنر با توجه به تأکید نهادهای بالادستی و کارشناسان، موضوع رشته پویانمایی است. از میان ۷۰ هنرستان فعال در سراسر کشور، ۱۷ هنرستان دارای رشته پویانمایی هستند. مقرر شده است که یک روز، مدیران این هنرستان‌ها با کارشناسان مربوطه دیدار و گفتگو کنند.

امضای تفاهمنامه همکاری معاونت هنری با دانشگاه علمی‌کاربردی در حوزه فعالیت‌های آموزش هنر، امضای تفاهمنامه همکاری بین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت آموزش و پرورش، جلسه رونمایی از «نظام آموزش‌های فرهنگی هنری جدید» شامل مجموعه‌ای از استانداردهای شایستگی و آموزشی، دیدار و تجلیل از چند تن از اساتید پیشکسوتی که نقش مؤثری در آموزش هنر داشته‌اند، بازدید از چند مرکز آموزش هنر، از جمله آموزشگاه‌های آزاد هنری از جمله رویدادهایی است که در این هفته پیش روی مخاطبان قرار می گیرد.

مدیرکل دفتر توسعه آموزش‌های فرهنگی و هنری معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در بخش پرسش‌وپاسخ این نشست با خبرنگاران، از بازطراحی رشته‌ها بر اساس چارچوب صلاحیت حرفه‌ای ملی خبر داد و گفت: بسیاری از رشته‌ها (بازی‌های رایانه‌ای، موسیقی، پویانمایی) در سطوح بالای این نظام تعریف شده‌اند، در حالی که هنرستان‌ها فقط تا سطح ۳ مجوز آموزش دارند. با پیگیری‌هایی که انجام شده، برخی رشته‌ها به سطوح پایین‌تر منتقل شده‌اند و مذاکرات برای سایر رشته‌ها ادامه دارد.

وی در پایان گفت: نظام جدید آموزشی به‌گونه‌ای طراحی شده که فارغ‌التحصیلان بتوانند وارد بازار کار شوند و اصلاحات آئین‌نامه‌ای نیز برای امکان تأسیس آموزشگاه و تدریس در دستور کار است. طرح «آموزش هنر برای همه» هم تاکنون ۱۰۰ هزار نفر را در مناطق محروم پوشش داده و گام سوم آن در نیمه دوم سال اجرا خواهد شد.