کد خبر: 173985
ف
 وقتی مستند، حافظه میراث ملی را بیدار می‌کند
سینماتک موزه هنرهای معاصر تهران میزبان نشستی با محوریت نمایش و گفتگو درباره ۲ فیلم مستند «دیولافوآ» و «گیرشمن» بود.

به گزارش ثریا در نشست تخصصی بررسی نقش سینمای مستند بر آگاهی‌بخشی مردم در حفظ آثار فرهنگی - هنری در موزه هنرهای معاصر تهران، ۲ فیلم مستند «دیولافوآ» و «گیرشمن» به نمایش درآمد. این ۲ فیلم بخشی از مجموعه‌ای درباره تاریخ مطالعات و کاوش‌های باستان‌شناسی در ایران هستند و به فعالیت باستان‌شناسان فرانسوی در محوطه باستانی شوش در دوره قاجار و پهلوی می‌پردازند.

فیلمی برای بازخوانی یک فاجعه میراثی

پژمان مظاهری‌پور در ابتدای نشست درباره انگیزه خود از ساخت این مجموعه توضیح داد: فیلم‌ها بخشی از یک مجموعه چندقسمتی هستند که تاریخ مطالعات باستان‌شناسی در ایران را از منظر خود باستان‌شناسان روایت می‌کنند نه صرفاً با هدف معرفی محوطه‌های تاریخی، بلکه برای نشان دادن اینکه این محوطه‌ها چگونه شناسایی شدند، چگونه مورد کاوش قرار گرفتند و در ادامه چه سرنوشتی پیدا کردند.

وی بیان کرد: ۲ قسمت نمایش‌داده‌شده به فعالیت‌های مارسل دیولافوآ و رومن گیرشمن در شوش اختصاص دارند. هر ۲ چهره در شکل‌گیری مطالعات باستان‌شناسی این محوطه سهم علمی داشته‌اند، اما شیوه‌های کاوش و مناسبات حاکم بر باستان‌شناسی در دوره فعالیت آنان، در مواردی به تخریب گسترده بناها، از بین رفتن لایه‌های باستان‌شناختی و خروج شمار زیادی از آثار از ایران انجامیده است. بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌های اولیه باستان‌شناسی با هدف کشف و انتقال اشیای تاریخی انجام می‌شد و در بسیاری موارد، معماری و لایه‌های باستان‌شناختی در جریان حفاری‌ها آسیب می‌دید. تنها ۲۰ درصد شوش کاوش شده و ۸۰ درصد آن هنوز ناشناخته مانده است اما متأسفانه همان ۲۰ درصد نیز با روش‌های غیرعلمیِ آن دوران، آسیب جدی دیده‌اند!

مظاهری‌پور در ادامه بحث را از مفهوم «ایران» و پیشینه حضور انسان در فلات ایران آغاز و تأکید کرد که یافته‌های باستان‌شناسی دائماً در حال تغییر و تکمیل تصویر ما از گذشته هستند و سابقه حضور گونه‌های انسانی در این سرزمین بسیار قدیمی‌تر از تاریخ شکل‌گیری ایران به معنای سیاسی و امروزی آن است.

وی گفت: مساله اصلی فیلم‌های او صرفا معرفی آثار تاریخی نیست، بلکه تلاش برای نشان دادن مسیر شکل‌گیری دانش باستان‌شناسی و چگونگی کشف و شناخت محوطه‌های تاریخی است. هرچه جامعه جزئیات بیشتری درباره یک محوطه، یک بنا یا یک تمدن بداند، ارزش آن را بهتر درک خواهد کرد و در نتیجه امکان شکل‌گیری حساسیت اجتماعی نسبت به حفاظت از میراث فرهنگی نیز افزایش خواهد یافت.

تجربه ساخت فیلم در شوش

مظاهری‌پور با اشاره به اینکه فیلمبرداری در دوران همه‌گیری کرونا انجام شده بود، درباره دشواری‌های فیلمبرداری در محوطه‌ای سخن گفت که بخش زیادی از سازه‌های آن از میان رفته و تنها بقایای معماری و لایه‌های تاریخی آن باقی مانده است.

یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده در نشست، نقش آموزش و هنر در ایجاد آگاهی عمومی بود. فرانک آرتا با اشاره به تجربه فعالیت‌های فرهنگی و آموزشی در موزه هنرهای معاصر تهران، بر اهمیت ایجاد ارتباط میان مخاطب و آثار هنری و تاریخی تأکید کرد. از نگاه او، چنین ارتباطی می‌تواند به‌تدریج از گسست فرهنگی و تاریخی بکاهد و حساسیت نسل جدید را نسبت به میراث خود افزایش دهد.

سینمای مستند و تبدیل ناخودآگاه جمعی به آگاهی

در پایان نشست، بر اهمیت سینمای مستند و دیگر اشکال هنری در ایجاد این آگاهی تاکید شد. از نگاه حاضران، حفاظت از میراث فرهنگی تنها وظیفه نهادهای رسمی نیست و جامعه، هنرمندان، پژوهشگران، رسانه‌ها و موزه‌ها نیز در این مسیر نقش دارند. سینمای مستند در این میان می‌تواند نقشی فراتر از ثبت یک رویداد یا معرفی یک محوطه داشته باشد. فیلم می‌تواند واقعیت‌ها را ثبت کند، پرسش ایجاد کند و بخشی از آنچه را که در ناخودآگاه جمعی جامعه وجود دارد به سطح آگاهی بیاورد؛ به‌ویژه در موضوعاتی که به‌دلیل فاصله زمانی یا فشار مسائل روزمره، کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند.

در این نشست، تاریخ کاوش‌های شوش تنها به‌عنوان بخشی از گذشته باستان‌شناسی ایران مطرح نشد، بلکه خود به موضوعی برای بازاندیشی درباره شیوه شناخت، حفاظت و روایت میراث تبدیل شد.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران

آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه

مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار می‌کنند

هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود

منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد

ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهش‌های حدیثی و دینی

پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته می‌شود

یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار می‌کنند

واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون

دلاور تنگستانی که حماسه‌ بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد

تاب‌آوری کودکان در جنگ را با داستان‌ افزایش دهیم

برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید

از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟

برگزاری آزمون‌های تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد

اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمون‌های دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی

ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی

محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمون‌های بین‌المللی

ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل می‌شود

ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون

واکنش وزیر علوم به تحریم‌های علمی آمریکا

مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسی‌ارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد

ویژه برنامه‌های هفته وحدت در تجمعات شبانه

افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور

برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب

دانشجویان خارجی جشنواره هنر و رسانه عهد همزیستی را برگزار می‌کنند

وقف بر پایه ایثار، نوع‌دوستی و دوراندیشی استوار است

آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد

شرکت های فناوری خواستار افزایش دفاع سایبری در مقابل حملات هوش مصنوعی

نوار نانویی ۳ داروی مسکن را در کمتر از ۲ ثانیه آزاد می‌کند

قدرتمندترین موشک اروپا به پرواز درآمد

تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک

نزاع حجاب، از ابتدا نزاع بر سر قدرت زن بود

البرز زیر بار کمبود مدرسه؛ مهاجرت چالش بزرگ مدارس البرز

توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان

جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵

غرامت ۱۸ میلیارد دلاری متا برای فرار از شکایت ایالت‌های آمریکا

واکنش دانشگاه صنعتی خواجه نصیر به کناره گیری رئیس آن

نفوذ هکرهای چینی به ناسا و سنای آمریکا ردیابی شد

موبایل‌های آینده چگونه تغییر می‌کنند؟

از خیال‌پردازی سرامیک تاشاعرانگی کاغذ در ماه هنر؛ تکثرِ بودن در پایتخت

محمد اصفهانی در دومین شب از «روایت رحمت» روی صحنه می‌رود

در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان

پرچم ایران روایتی از خون، باور، ایستادگی و تمنای رسیدن

تاکید بر نقش هنرستان‌ها در مقابله با چالش‌های جنگ اقتصادی

کاظمی: دشمن تلاش می‌کند تا دولت‌ها را از صف مردم جدا کند

امین و مهدیه احمدزاده؛ خواهر و برادر شهید مینابی

پذیرش برگزیدگان المپیادهای جغرافیا و علوم زمین بدون کنکور ابلاغ شد

نتایج آزمون صلاحیت گروه پرستاری سال ۱۴۰۵ اعلام شد

جزئیات آزمون مرحله انفرادی هجدهمین المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی

دفترچه انتخاب رشته آزمون کارشناسی‌ارشد سال ۱۴۰۵ منتشر شد

آغاز انتخاب رشته داوطلبان مجاز آزمون کارشناسی‌ارشد سال ۱۴۰۵ از امروز

سینمای زیرزمینی ایران بررسی شد؛ از بحران بازنمایی تا اقتصاد نامرئی

روایت دبیر انجمن سرود کانون پرورش فکری از برگزاری یک جشنواره ملی

«حبیبی یا نبی»؛ نغمه‌ای برای پیامبر رحمت

ریدلی اسکات با «ستاره های سگی» بدترین فیلمش را ساخت

«کوری» از پرونده‌های قضایی تا ممیزی؛ این سریال مروج مشروبات الکلی است؟

رازهایی که در یک کشو پنهان است؛ چه کسی دست‌خط قاتل را تقلید کرد؟

برای پویایی صنف باید صدای جوان‌ها را جدی گرفت؛ سکوت معنا دارد

نسخه ویژه نابینایان «روزی روزگاری» منتشر می‌شود

وقتی مستند، حافظه میراث ملی را بیدار می‌کند

ایرانی‌خوانی نمایشنامه «تاجماه» برگزار شد

«رویای نیمه شب» و ضرورت ساخت آثار تلویزیونی با موضوع مهدویت

وقف رقیب اقتصاد کشور نیست

بیستمین آزمون سراسری قرآن پس از وقفه ای طولانی برگزار می‌شود

دانشمندی که هنوز رازهایش کشف نشده است؛ کیمیای رازی در تاریخ علم

تجلیل از ۴۵ چهره شاخص در اولین دوره جایزه جهانی دیپلماسی فرهنگی

تاسیس ۱۳ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت

برگزاری آزمون بخش معارفی چهل و نهمین دوره مسابقات سراسری قرآن اوقاف

شرق‌شناسی بدون ایران‌شناسی، امکان یا امتناع؟

متن نوبت‌دهی آرایشگاه برای عید؛ نمونه‌هایی برای جذب مخاطب

دانشگاه‌ها با ورزش تاب‌آوری دانشجویان را تقویت کنند

راهنمای ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان دکتری دانشگاه علامه طباطبائی اعلام شد

پایان رویای «تنگه ترامپ» و غروب توهمات طاغوت روزگار در اعماق خلیج فارس

بهنام تشکر کارآگاه علوی جدید شد

برگزاری بزرگداشت ابن سینا با حضور اندیشمندان ایرانی و خارجی

تجربه‌های جهانی بازسازی پساجنگ در ۱۲ جلد کتاب

تلقی رایج از موسسات خیریه غلط است؛ انتشار نخستین گزارش زیست بوم خیریه

برگزاری جشن‌های میلاد پیامبر مهربانی‌ها با محوریت خون‌خواهی رهبر شهید

رجبی دوانی: نیازمند «انقلابی درون انقلاب» هستیم

آیا بین «امر تاریخی» و «امر ایمانی» می توان تمایزی مفهومی ایجاد کرد؟

ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون

محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمون‌های بین‌المللی

واکنش وزیر علوم به تحریم‌های علمی آمریکا

مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسی‌ارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد

اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمون‌های دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی

برگزاری آزمون‌های تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد

ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی

برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید

ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل می‌شود

از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟

تاب‌آوری کودکان در جنگ را با داستان‌ افزایش دهیم

جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵

البرز زیر بار کمبود مدرسه؛ مهاجرت چالش بزرگ مدارس البرز

در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان

تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک

دلاور تنگستانی که حماسه‌ بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد

آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد

نوار نانویی ۳ داروی مسکن را در کمتر از ۲ ثانیه آزاد می‌کند

خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران

هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود

منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد

یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار می‌کنند

توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان

آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه

واکنش دانشگاه صنعتی خواجه نصیر به کناره گیری رئیس آن

وقف بر پایه ایثار، نوع‌دوستی و دوراندیشی استوار است

برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب

امین و مهدیه احمدزاده؛ خواهر و برادر شهید مینابی

افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور

پرچم ایران روایتی از خون، باور، ایستادگی و تمنای رسیدن