به گزارش ثریا در نشست تخصصی بررسی نقش سینمای مستند بر آگاهیبخشی مردم در حفظ آثار فرهنگی - هنری در موزه هنرهای معاصر تهران، ۲ فیلم مستند «دیولافوآ» و «گیرشمن» به نمایش درآمد. این ۲ فیلم بخشی از مجموعهای درباره تاریخ مطالعات و کاوشهای باستانشناسی در ایران هستند و به فعالیت باستانشناسان فرانسوی در محوطه باستانی شوش در دوره قاجار و پهلوی میپردازند.
فیلمی برای بازخوانی یک فاجعه میراثی
پژمان مظاهریپور در ابتدای نشست درباره انگیزه خود از ساخت این مجموعه توضیح داد: فیلمها بخشی از یک مجموعه چندقسمتی هستند که تاریخ مطالعات باستانشناسی در ایران را از منظر خود باستانشناسان روایت میکنند نه صرفاً با هدف معرفی محوطههای تاریخی، بلکه برای نشان دادن اینکه این محوطهها چگونه شناسایی شدند، چگونه مورد کاوش قرار گرفتند و در ادامه چه سرنوشتی پیدا کردند.
وی بیان کرد: ۲ قسمت نمایشدادهشده به فعالیتهای مارسل دیولافوآ و رومن گیرشمن در شوش اختصاص دارند. هر ۲ چهره در شکلگیری مطالعات باستانشناسی این محوطه سهم علمی داشتهاند، اما شیوههای کاوش و مناسبات حاکم بر باستانشناسی در دوره فعالیت آنان، در مواردی به تخریب گسترده بناها، از بین رفتن لایههای باستانشناختی و خروج شمار زیادی از آثار از ایران انجامیده است. بخش قابلتوجهی از فعالیتهای اولیه باستانشناسی با هدف کشف و انتقال اشیای تاریخی انجام میشد و در بسیاری موارد، معماری و لایههای باستانشناختی در جریان حفاریها آسیب میدید. تنها ۲۰ درصد شوش کاوش شده و ۸۰ درصد آن هنوز ناشناخته مانده است اما متأسفانه همان ۲۰ درصد نیز با روشهای غیرعلمیِ آن دوران، آسیب جدی دیدهاند!
مظاهریپور در ادامه بحث را از مفهوم «ایران» و پیشینه حضور انسان در فلات ایران آغاز و تأکید کرد که یافتههای باستانشناسی دائماً در حال تغییر و تکمیل تصویر ما از گذشته هستند و سابقه حضور گونههای انسانی در این سرزمین بسیار قدیمیتر از تاریخ شکلگیری ایران به معنای سیاسی و امروزی آن است.
وی گفت: مساله اصلی فیلمهای او صرفا معرفی آثار تاریخی نیست، بلکه تلاش برای نشان دادن مسیر شکلگیری دانش باستانشناسی و چگونگی کشف و شناخت محوطههای تاریخی است. هرچه جامعه جزئیات بیشتری درباره یک محوطه، یک بنا یا یک تمدن بداند، ارزش آن را بهتر درک خواهد کرد و در نتیجه امکان شکلگیری حساسیت اجتماعی نسبت به حفاظت از میراث فرهنگی نیز افزایش خواهد یافت.
تجربه ساخت فیلم در شوش
مظاهریپور با اشاره به اینکه فیلمبرداری در دوران همهگیری کرونا انجام شده بود، درباره دشواریهای فیلمبرداری در محوطهای سخن گفت که بخش زیادی از سازههای آن از میان رفته و تنها بقایای معماری و لایههای تاریخی آن باقی مانده است.
یکی دیگر از موضوعات مطرحشده در نشست، نقش آموزش و هنر در ایجاد آگاهی عمومی بود. فرانک آرتا با اشاره به تجربه فعالیتهای فرهنگی و آموزشی در موزه هنرهای معاصر تهران، بر اهمیت ایجاد ارتباط میان مخاطب و آثار هنری و تاریخی تأکید کرد. از نگاه او، چنین ارتباطی میتواند بهتدریج از گسست فرهنگی و تاریخی بکاهد و حساسیت نسل جدید را نسبت به میراث خود افزایش دهد.
سینمای مستند و تبدیل ناخودآگاه جمعی به آگاهی
در پایان نشست، بر اهمیت سینمای مستند و دیگر اشکال هنری در ایجاد این آگاهی تاکید شد. از نگاه حاضران، حفاظت از میراث فرهنگی تنها وظیفه نهادهای رسمی نیست و جامعه، هنرمندان، پژوهشگران، رسانهها و موزهها نیز در این مسیر نقش دارند. سینمای مستند در این میان میتواند نقشی فراتر از ثبت یک رویداد یا معرفی یک محوطه داشته باشد. فیلم میتواند واقعیتها را ثبت کند، پرسش ایجاد کند و بخشی از آنچه را که در ناخودآگاه جمعی جامعه وجود دارد به سطح آگاهی بیاورد؛ بهویژه در موضوعاتی که بهدلیل فاصله زمانی یا فشار مسائل روزمره، کمتر مورد توجه قرار میگیرند.
در این نشست، تاریخ کاوشهای شوش تنها بهعنوان بخشی از گذشته باستانشناسی ایران مطرح نشد، بلکه خود به موضوعی برای بازاندیشی درباره شیوه شناخت، حفاظت و روایت میراث تبدیل شد.
پذیرش برگزیدگان المپیادهای جغرافیا و علوم زمین بدون کنکور ابلاغ شد
نتایج آزمون صلاحیت گروه پرستاری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
جزئیات آزمون مرحله انفرادی هجدهمین المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی
دفترچه انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ منتشر شد
آغاز انتخاب رشته داوطلبان مجاز آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ از امروز
سینمای زیرزمینی ایران بررسی شد؛ از بحران بازنمایی تا اقتصاد نامرئی
روایت دبیر انجمن سرود کانون پرورش فکری از برگزاری یک جشنواره ملی
«حبیبی یا نبی»؛ نغمهای برای پیامبر رحمت
ریدلی اسکات با «ستاره های سگی» بدترین فیلمش را ساخت
«کوری» از پروندههای قضایی تا ممیزی؛ این سریال مروج مشروبات الکلی است؟
رازهایی که در یک کشو پنهان است؛ چه کسی دستخط قاتل را تقلید کرد؟
برای پویایی صنف باید صدای جوانها را جدی گرفت؛ سکوت معنا دارد
نسخه ویژه نابینایان «روزی روزگاری» منتشر میشود
وقتی مستند، حافظه میراث ملی را بیدار میکند
ایرانیخوانی نمایشنامه «تاجماه» برگزار شد
«رویای نیمه شب» و ضرورت ساخت آثار تلویزیونی با موضوع مهدویت
وقف رقیب اقتصاد کشور نیست
بیستمین آزمون سراسری قرآن پس از وقفه ای طولانی برگزار میشود
دانشمندی که هنوز رازهایش کشف نشده است؛ کیمیای رازی در تاریخ علم
تجلیل از ۴۵ چهره شاخص در اولین دوره جایزه جهانی دیپلماسی فرهنگی
تاسیس ۱۳ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
برگزاری آزمون بخش معارفی چهل و نهمین دوره مسابقات سراسری قرآن اوقاف
شرقشناسی بدون ایرانشناسی، امکان یا امتناع؟
متن نوبتدهی آرایشگاه برای عید؛ نمونههایی برای جذب مخاطب
دانشگاهها با ورزش تابآوری دانشجویان را تقویت کنند
راهنمای ثبتنام پذیرفتهشدگان دکتری دانشگاه علامه طباطبائی اعلام شد
پایان رویای «تنگه ترامپ» و غروب توهمات طاغوت روزگار در اعماق خلیج فارس
بهنام تشکر کارآگاه علوی جدید شد
برگزاری بزرگداشت ابن سینا با حضور اندیشمندان ایرانی و خارجی
تجربههای جهانی بازسازی پساجنگ در ۱۲ جلد کتاب
تلقی رایج از موسسات خیریه غلط است؛ انتشار نخستین گزارش زیست بوم خیریه
برگزاری جشنهای میلاد پیامبر مهربانیها با محوریت خونخواهی رهبر شهید
رجبی دوانی: نیازمند «انقلابی درون انقلاب» هستیم
آیا بین «امر تاریخی» و «امر ایمانی» می توان تمایزی مفهومی ایجاد کرد؟
ابنشهرآشوب روایات را دستکاری میکرد؟
تشخیص زودهنگام سرطان سینه با طراحی یک نانوزیستحسگر در دانشگاه تهران
استکبار جهانی به زبالهدان تاریخ میپیوندد؛ خونخواهی رهبر شهید حق ماست
حمایت مجری معروف اخبار عراق، از خلیج فارس+عکس
جدیدترین تصویر از آیت الله سیستانی
صعود دانشجوی دانشگاه آزاد به بام ایران با یاد دانشمند شهید دکتر طهرانچی +عکس
آغاز کلاسهای نیمسال اول دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور
حمله هکرهای ایرانی یک واحد تولید برق را در انگلیس تعطیل کرد
شکایت آمریکا از تیک تاک با ۴۰۰ میلیون دلار تسویه شد
واکنش قالیباف به جنگ اقتصادی ترامپ و داردستهاش+عکس
کلید اولیه ۵ آزمون علوم پزشکی منتشر شد
کلید اولیه آزمونهای سراسری و پذیرش دانشجو معلم سال ۱۴۰۵ منتشر شد
سنتهای اجتماعی قرآن، راهی برای فهم عمیق حوادث بزرگ اجتماعی
میراث علمی ادبی ابن سینا از زبان محققان روسی، ازبکستانی و گرجستانی
مسجد سوخته کوی نصر بازسازی و افتتاح شد
رهبر شهید چگونه «وابستگی موشکی» را پیش از شکلگیری خنثی کرد؟
تصویب عناوین درسی مدارس بینالملل ایران برای نخستینبار
برنامههای درسی دانشگاه فرهنگیان بهروزرسانی شود
افتخارآفرینی دانشآموزان ایرانی در رقابت بینالمللی نوآوری فیزیک مالزی
فروش کتابهای درسی دانشآموزان فقط از سامانه رسمی مقدور است
در جامعه مهدوی رفتارها بر پایه ایثار و حذف انگیزههای سودجویانه است
بحارالانوار گردآوری جهتدار احادیث نیست؛ مجلسی و شکل دهی جامعه شیعه
ورود دانشجویان جدید با تأخیر انجام میشود/ کلاسها حتما حضوری است
نتایج اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ در دهه اول شهریور اعلام می شود
پذیرش پژوهشگران پسادکتری تقاضامحور در ۱۲ دانشگاه و مرکز پژوهشی کشور
خدمات مرکز مشاوره دانشگاه علم و صنعت حضوری شد
ثبتنام ۴ هزارنفر در فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی/اعلام ظرفیت خالی
کوانتوم در آستانه تجاریسازی/ ۵ حوزهای که کوانتوم در حال تغییر آنهاست
توسعه تعاملات علمی و پژوهشی ایران و کشورهای بریکس
اعلام جزئیات شهریه دانشجویان شهریهپرداز دانشگاه الزهرا(س)
تکلیف افزایش ۲۰ درصدی ظرفیت پزشکی و دندانپزشکی تا سال ۱۴۰۴ مشخص شد
کاظمی: فرهنگ ایثار و شهادت، مزیت رقابتی ما در برابر دنیای استکبار است
واکنش سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه به ادعای کمرشکنترین عملیات اقتصادی تاریخ
«لباس شخصی»سراغ یک پرونده امنیتی رفت
۵ نمایشنامه از ۵ درامنویس زن خوانده میشود
شکست «ددپول و ولورین» توسط «اودیسه»؛ رایان رینولدز تبریک گفت!
حجت الاسلام قمی: «مسجد» محور جامعه مبعوث است
بازگشت عمو پورنگ پس از ۵ سال به سیما
حجتالاسلام قمی: مسجد باید پرچمدار حرکت مؤمنان و جامعهسازی باشد
حجت الاسلام قمی: مسجد محدود به اقامه نماز نیست
حکمرانی شبکهای امام هادی(ع) در زندان و منشور کلامی زیارت جامعه کبیره
از سامرای محاصرهشده تا عصر غیبت/روایت راهبرد امام عسکری(ع) برای شیعه
فیلمساز ایرانی داور جشنواره یونانی شد
سفر «سندرم بلوغ» به انگلیس
«سیاوش» به هیچ نهادی وابسته نیست؛ هزینهها کاملا شخصی است!
شنیدن زمزمه عود و تمبک در آلبومی که به خواهر تقدیم شد
کلید اولیه آزمونهای سراسری و پذیرش دانشجو معلم سال ۱۴۰۵ منتشر شد
نتایج اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ در دهه اول شهریور اعلام می شود
کلید اولیه ۵ آزمون علوم پزشکی منتشر شد
پذیرش پژوهشگران پسادکتری تقاضامحور در ۱۲ دانشگاه و مرکز پژوهشی کشور
آغاز کلاسهای نیمسال اول دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور
بازگشت عمو پورنگ پس از ۵ سال به سیما
حمایت مجری معروف اخبار عراق، از خلیج فارس+عکس
حجت الاسلام قمی: مسجد محدود به اقامه نماز نیست
حجتالاسلام قمی: مسجد باید پرچمدار حرکت مؤمنان و جامعهسازی باشد
حجت الاسلام قمی: «مسجد» محور جامعه مبعوث است
برگزاری جشنهای میلاد پیامبر مهربانیها با محوریت خونخواهی رهبر شهید
ورود دانشجویان جدید با تأخیر انجام میشود/ کلاسها حتما حضوری است
برنامههای درسی دانشگاه فرهنگیان بهروزرسانی شود
در جامعه مهدوی رفتارها بر پایه ایثار و حذف انگیزههای سودجویانه است
تجربههای جهانی بازسازی پساجنگ در ۱۲ جلد کتاب
رهبر شهید چگونه «وابستگی موشکی» را پیش از شکلگیری خنثی کرد؟
توسعه تعاملات علمی و پژوهشی ایران و کشورهای بریکس
جزئیات فصل جدید یک رویداد موسیقایی؛ وقتی موسیقی از تهران خارج میشود
فروش کتابهای درسی دانشآموزان فقط از سامانه رسمی مقدور است
سنتهای اجتماعی قرآن، راهی برای فهم عمیق حوادث بزرگ اجتماعی
رجبی دوانی: نیازمند «انقلابی درون انقلاب» هستیم
دانشگاهها با ورزش تابآوری دانشجویان را تقویت کنند
«لباس شخصی»سراغ یک پرونده امنیتی رفت
اعلام جزئیات شهریه دانشجویان شهریهپرداز دانشگاه الزهرا(س)
شکست «ددپول و ولورین» توسط «اودیسه»؛ رایان رینولدز تبریک گفت!
تصویب عناوین درسی مدارس بینالملل ایران برای نخستینبار
میراث علمی ادبی ابن سینا از زبان محققان روسی، ازبکستانی و گرجستانی
حکمرانی شبکهای امام هادی(ع) در زندان و منشور کلامی زیارت جامعه کبیره
واکنش سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه به ادعای کمرشکنترین عملیات اقتصادی تاریخ
برگزاری بزرگداشت ابن سینا با حضور اندیشمندان ایرانی و خارجی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.