به گزارش شبکه علمی ثریا، اولین پیش نشست کنگره بین المللی توسعه و تعالی علوم بر پایه عقلانیت وحیانی (با تاکید بر اندیشه های علامه جوادی آملی) و با موضوع توسعه و تعالی علم سیاست و اخلاق در پژوهشگاه فرهنگ و علوم اسلامی قم برگزار شد. در این نشست علیرضا صدرا عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران با موضوع «علم مدنی؛ اجتماعی و سیاسی (انسان فطری) متعالی» به سخنرانی پرداخت.
وی با اشاره به سه قسمت بحث خود یعنی نگاه علمی متعالی، نظریه علمی متعالی و نظام علمی متعالی، گفت: در نگاه علمی متعالی این پرسش ها وجود دارد که علم چیست؟ آیا علم شناخت و دانستن است؟ علم در برابر جهل است. جهالت نادانی است یا ناآگاهی یا نابینایی و عدم بصیرت؟ چیستی، چرایی و چگونگی این مسائل جزو سوالات اساسی است که از زمان سقراط تاکنون وجود داشته است.
صدرا در ادامه افزود: آیا علم شناسایی است یا شناساندن؟ یا هردو است؟ در این صورت نیز باید پاسخ که داد که چرا، چگونه و چیست؟ نکته بعدی در قسمت اول این است که منظور از علم شناخت یقینی است، ظنی است و یا شناخت توهمی است؟ نگاه علمی ما باید به این سوالات جواب بدهد.
این مدرس دانشگاه در بخش دوم سخنرانی خود با اشاره به نظریه علمی متعالی، گفت: در نظریه علمی متعالی، ترکیب و ترتیبات علمی مشخص می شود. در اینجا مطرح می شود که آیا نظریه علمی روشمند، نظام مند، قالب مند و هدفمند باید باشد یا نه؟ درباره چه چیزی می خواهیم مطالعه کنیم؟ آیا درباره نظام مندی های حاکم بر پدیده ها مطالعه می می شود و یا اینکه صرفا راجع به توصیف کار می شود؟ کدام پدیده ها مدنظر است؟ پدیده های طبیعی یا انسانی؟ پدیده های طبیعی جبری اند و «قوانین» بر اینها حاکم است. اما پدیده های انسانی ارادی هستند و «قواعد» بر آنها حاکم هستند. در حوزه سیاست با پدیده های تدبیری مواجه می شویم.
وی افزود: آیا علم ما چگونگی شناسی است یا چیستی شناسی و یا هستی شناسی؟ پوزیتویست ها و پراگماتیست ها به چگونگی شناسی می پردازند. اینجا به شناخت ظاهری پدیده پرداخته می شود. اصطلاح ساینس ترجمه همین معنا است. امثال هایدگر به بودشناسی می پردازند نه نمودشناسی و به آن علم می گویند. بعضی نیز به دنبال هستی شناسی هستند و دنبال واقعیت خارجی پدیده هستند و عوارض نه گانه آن را مطالعه می کنند.
صدرا ادامه داد: سوال اصلی در زمینه نظریه علم سیاسی این است که این علم چگونگی شناسی است یا چیستی شناسی و یا هستی شناسی؟ یا اینکه هر سه هستند. و اگر هر سه هستند ترتیب آنها چگونه است؟ یا هردو هست، یکی فرایند نظری است و دیگری فرایند عملی است. نگرش سیاسی از واقعیت شروع می کند و به بنیادها می رسد اما گرایش سیاسی برعکس است از مبانی شروع می کند و به مظاهر می رسد. در حکمت متعالیه به هرسه پرداخته می شود. در اینجا نیز سوال چرا، چگونه و چیست مطرح است. ملاصدرا علم را دارای دو فرایند نظری و عملی می داند که هریک سه مرتبه وجودی و معرفتی دارند. حکمای صدرایی و نوصدرایی همه در این فضا این را روزآمد می کنند و پیش می برند.سیاست پدیده ای انسانی است. تمام علم سیاست جدید روی غریزه بسته شده و به روح نمی پردازد. (human) یعنی بشر نه انسان anthropol)) . (rasion) نیز به معنای هوش یا شعور است نه خرد(wisdom). هوش جزئی است و واسطه خرد متعالی با واقعیات است. هوش به ما اطلاعات می دهد و چگونگی را می شناسد و خرد هستی را می شناسد. خرد حکمت خیز و هدایت گر است. الان بحث این است که ما در علم کدام را در نظر می گیریم؟
این نویسنده و پژوهشگر اضافه کرد: خرد هوش را انکار نمی کند. هوش سود و زیان را تشخیص می دهد ولی خیر و شر را تشخیص نمی دهد و هدایت و ضلالت را تشخیص نمی دهد. چیزی که در غرب وجود دارد هوش (rasion) است نه خرد(wisdom). ما هوش ابزاری را قبول داریم ولی آن را ابزار خرد متعالی می دانیم. فرمان آن باید دست خرد متعالی باشد.اگر گفتیم انسان بشر است، جامعه نیز می شود بشری. وقتی هابز می گوید «انسان» منظورش گرگ است. و وقتی می گوید جامعه یعنی گله گرگ. منتسکیو می آید و این را درباره روابط اجتماعی ادامه می دهد. روابط اجتماعی در اینجا روابط گله های گرگ است. سیاست هم در اینجا گرگی می شود. ولی مفهومی که ما از انسان داریم متفاوت است. اگر سیاست متعالی شد، سیرت سیاست اخلاق است و صورت اخلاق سیاست است. این دو جسم و روح است. روح سیاست اخلاق است و جسم آن دولت و قدرت است.
عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در بخش سوم سخنرانی خود با اشاره به نظام علمی متعالی، ادامه داد: منبع چگونگی شناسی حس و عرف است. روش آن تجربه است. اما اگر بخواهیم چیستی شناسی کنیم منبع آن وحی است. اما منبع هستی شناسی عقل و فطرت است، فطرت عقلی و قلبی.عقل نیامده هستی را نشان بدهد، آمده که چیستی را نشان بدهد. وحی است که هستی را نشان می دهد. حس چگونگی را نشان می دهد. این هر سه با همدیگر ما را به یک معرفت می رسانند. اینها وجوه یگانه ای هستند و سه ضلع یک مثلث اند.
منبع: مهر
نماز شب اول قبر چگونه خوانده میشود؟ زمان اقامه نماز رهبر شهید
سیره امام سجاد(ع) در کادرسازی فکری و تجدید حیات معنوی جامعه
دستیابی به جامعه قرآنی هدف متعالی رهبر شهید
گسست معرفتی در اندیشه ایرانی از چالشها تا راهکارها
لبنانیها هفته بزرگداشت تشییع امام مستضعفان را برگزار می کنند
آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)
تصویر/ما همه خونخواه توییم خامنهای...
پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده میشود
برای بابای زهرای کوچک و آزمون سخت او در شهادت زن و فرزند
ریشه انتقام در فرهنگ ایرانی شیعی به کجا برمیگردد؟
روسیه به دنبال مختل کردن استارلینک در اوکراین
تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی
کاهش تنوع مدارس با هدف تحقق عدالت آموزشی در دستور کار آموزش و پرورش
شیوهنامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد
درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی
وداع با معلم یک ملت تجلی سرمایه اجتماعی یک ملت
جایگاه آموزش و پرورش در منظومه فکری رهبر شهید کجا بود؟
رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری
توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز میشود
اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی
نسخه جدید چت جی تی پی راه اندازی میشود
رباتها حس لامسه پیدا میکنند
یک خبر ترسناک: ربات انسان نما به همکارانش حمله کرد
زبالههای فضایی در ساحل استرالیا نمایان شدند
تولید سوخت جت پایدار از دی اکسیدکربن صنعتی ممکن شد
کاوشگر ژاپنی توانست از یک سیارک تصویر ثبت کند
هوش مصنوعی دیپ سیک به دنبال تراشه سازی رفت
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان
اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید
رهبر شهید ایران در آغوش ملت ایران
کلاسهای تابستانی دانشگاه آزاد مجازی شد
ضوابط برگزاری امتحانات مجازی و جزئیات ترم تابستان شریف اعلام شد
گروههای امدادی دانشگاه آزاد از نخستین لحظات تشییع رهبر شهید به خدمترسانی زائران پرداختند
محتوای کاربران گوگل برای آموزش هوش مصنوعی به کار میرود
تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب
حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند
هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی میشود
بسیج همهجانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید
نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید
هدایتهای روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری
شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد
چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟
تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنهای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است
جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی
«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمیکند/اخلاق ویژه جامعه شبهمدرن شهری!
پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید
روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان
کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد
دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانشآموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع
میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید
ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد
تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست
دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید
تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی
آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید
قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد
توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاستگذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان
نقشۀ مسدودی خیابانهای منتهی به مصلی تهران
حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب
رزمندگان هوافضای سپاه در آماده باش کامل عملیاتی
کشف یک سیاره قابل سکونت در ۲۵ سال نوری از زمین
چگونه ناتوانی دولت قاجار و ظلم دشمن، «قحطی بزرگ»را در جنگ جهانی رقم زد؟
دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید
دعوت ستاد کانونهای مساجد از مردم برای حضور در تشییع رهبر شهید
تصویری از یادبود کودکان مظلوم و شهید میناب
بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران
آیا تو را تشییع میکنیم، یا بخشی از هویت خویش را؟
رقیب چینی جدید اوپن ای آی و آنتروپیک از راه رسید
جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران
رهبر شهید انقلاب اسلامی، حکمرانان را خادمان ملت میدانستند
رهبر شهید: متن تاریخ، منظومه معرفت، میراث تمدن
واکنش زینب سلیمانی به آخرین وداع با رهبر شهید در حسینیه امام
سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ
هماکنون انتظار دلدادگان رهبر شهید برای ورود به مصلی تهران
بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید
گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد
مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد
دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران
دانشگاهها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده میشوند
اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید
تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری
گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان
توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز میشود
درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی
اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی
شیوهنامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد
پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده میشود
آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)
تصویر/ما همه خونخواه توییم خامنهای...
روسیه به دنبال مختل کردن استارلینک در اوکراین
برای بابای زهرای کوچک و آزمون سخت او در شهادت زن و فرزند
لبنانیها هفته بزرگداشت تشییع امام مستضعفان را برگزار می کنند
رهبر شهید ایران در آغوش ملت ایران
کاهش تنوع مدارس با هدف تحقق عدالت آموزشی در دستور کار آموزش و پرورش
ریشه انتقام در فرهنگ ایرانی شیعی به کجا برمیگردد؟
وداع با معلم یک ملت تجلی سرمایه اجتماعی یک ملت
نماز شب اول قبر چگونه خوانده میشود؟ زمان اقامه نماز رهبر شهید
سیره امام سجاد(ع) در کادرسازی فکری و تجدید حیات معنوی جامعه
نسخه جدید چت جی تی پی راه اندازی میشود
جایگاه آموزش و پرورش در منظومه فکری رهبر شهید کجا بود؟
یک خبر ترسناک: ربات انسان نما به همکارانش حمله کرد
تولید سوخت جت پایدار از دی اکسیدکربن صنعتی ممکن شد
ضوابط برگزاری امتحانات مجازی و جزئیات ترم تابستان شریف اعلام شد
دستیابی به جامعه قرآنی هدف متعالی رهبر شهید
گسست معرفتی در اندیشه ایرانی از چالشها تا راهکارها
زبالههای فضایی در ساحل استرالیا نمایان شدند
کاوشگر ژاپنی توانست از یک سیارک تصویر ثبت کند
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.