کد خبر: 173317
ف
به قلم محمدعلی رنجبر:
رهبر شهید: متن تاریخ، منظومه معرفت، میراث تمدن
از این پس، «خامنه‌ای شهید» تنها یک شخصیت سیاسی یا یک رهبر معاصر نیست؛ او به یک متن تاریخی، یک منظومه معرفتی و یک میراث تمدنی بدل خواهد شد.

شبکه علمی ثریا- حجابِ معاصرت، همواره یکی از پرده‌های دشوار در فهم و داوری درباره شخصیت‌های بزرگ تاریخ است؛ پرده‌ای که اجازه نمی‌دهد افقِ یک اندیشه در لحظه‌های کوتاه زیست تاریخی‌اش به‌تمامی دیده شود. در چنین وضعی، رهبرانی ظهور می‌کنند که عظمت فکری و عملی آنان، نه در بازتاب‌های فوری زمانه، بلکه در امتداد تاریخ و در نسبت با تحولات معرفتی و تمدنی آشکار می‌شود.

در میان این چهره‌ها، می‌توان از رهبری سخن گفت که منظومه فکری او را نمی‌توان در اجزای منفصل فلسفه، کلام، فقه، اصول، اخلاق یا عرفان محدود کرد؛ زیرا بنیان نگاه او بر «طرح کلان» و «هندسه جامع» استوار بود. در این افق، علوم دینی نه مجموعه‌ای از قطعات جداگانه، بلکه شبکه‌ای به‌هم‌پیوسته از معارف‌اند که همگی از قرآن کریم به‌عنوان متنِ زنده و جهت‌دهنده، در قالب یک منظومه واحد فهم می‌شوند؛ منظومه‌ای که در آن «جزءنگریِ بریده از کل» جای خود را به «کل‌نگریِ هدایت‌محور» می‌دهد.

در همین چارچوب است که نوآوری در تفسیر، از سطح برداشت‌های موضوعی و پراکنده فراتر رفته و به «طرح کلی اندیشه قرآنی» ارتقا می‌یابد؛ تفسیری که به جای توقف در آیات منفرد، به شبکه معنایی قرآن، نسبت‌های مفهومی، و جهت‌گیری‌های تمدنی آن توجه می‌کند. این رویکرد، نوعی بازسازی روش فهم دین است؛ بازسازی‌ای که در آن قرآن نه کتابی برای استنباط‌های جزیره‌ای، بلکه نقشه راهی برای ساخت انسان و جامعه تلقی می‌شود.

در حوزه تاریخ نیز، با طرح ایده‌هایی چون «انسان ۲۵۰ ساله»، نوعی نوآوری در خوانش سیره معصومان علیهم‌السلام شکل می‌گیرد؛ به‌گونه‌ای که تاریخ اهل‌بیت نه مجموعه‌ای از وقایع منفصل، بلکه یک حرکت واحد، پیوسته و هدفمند در مسیر تحقق حقیقت و عدالت فهم می‌شود. این نگاه، تاریخ را از سطح روایت‌گری صرف، به سطح تحلیل راهبردی و فهم امتداددار ارتقا می‌دهد.

در عرصه سیاست نیز، نظریه «مردم‌سالاری دینی» به‌عنوان تلاشی برای جمع میان دوگانه‌های ظاهراً متعارض مطرح می‌شود: دین و مردم، مشروعیت الهی و مقبولیت اجتماعی، ثبات ارزشی و پویایی سیاسی. در این منظومه، وحدت در عین کثرت نه یک شعار، بلکه یک منطق حکمرانی است؛ منطقی که تلاش می‌کند هم‌زمان از فروپاشی هویتی در کثرت‌گرایی بی‌ضابطه و از انسداد سیاسی در تمرکزگرایی مطلق پرهیز کند.

در سطح مدیریت و حکمرانی نیز، این نگاه کلان‌نگر خود را در تأکید بر پیوند میان ارزش و کارآمدی، معنا و ساختار، و آرمان و اجرا نشان می‌دهد. حکمرانی در این چارچوب، صرفاً اداره امور نیست، بلکه هدایت یک جامعه در مسیر تحقق یک افق تمدنی است؛ افقی که در آن علم، فرهنگ، اقتصاد و سیاست، اجزای یک منظومه واحد تلقی می‌شوند.

بدین‌سان، اگر بخواهیم تصویری کلی از این نحوه تفکر ارائه دهیم، باید گفت با یک «نظام فکری یکپارچه و کلان‌نگر» مواجهیم که در آن، دین به مثابه یک هندسه جامع برای فهم انسان، جامعه و تاریخ عمل می‌کند؛ هندسه‌ای که تلاش دارد از دل سنت، امکان‌های نو برای آینده بگشاید، بدون آن‌که از ریشه‌های معرفتی خود جدا شود.

و شاید همین ویژگی است که فهم چنین منظومه‌ای را در زمان حیات صاحبان آن دشوار می‌سازد؛ زیرا عظمت آن، نه در اجزای منفرد، بلکه در کلّیتی است که تنها با فاصله گرفتن از هیاهوی زمان، و با عبور از حجاب معاصرت، به تدریج قابل مشاهده و تحلیل می‌شود.

به نظرم پایان را می‌توان از حالت صرفاً ادبی، به یک «فراز ماندگار» تبدیل کرد؛ فرازی که هم تصویرساز باشد و هم پیام اصلی را منتقل کند:

و اکنون...ایران، تنها پیکر یک رهبر را تا منزلگاه ابدی بدرقه نمی‌کند؛ ایران، مردی را تشییع می‌کند که از قید زمان رها شده است.

تا دیروز، حجابِ معاصرت، بسیاری را از درک تمامی ابعاد شخصیت و منظومه فکری او بازمی‌داشت؛ اما تاریخ، رسم دیگری دارد. گاه مرگ، پایان یک انسان نیست، آغاز خوانشِ درستِ اوست. گاه با دفن جسم، اندیشه از حصار روزمرّگی آزاد می‌شود و روح یک مصلح، در گستره تاریخ مجال بیشتری برای سخن گفتن می‌یابد.

از این پس، «خامنه‌ای شهید» تنها یک شخصیت سیاسی یا یک رهبر معاصر نیست؛ او به یک متن تاریخی، یک منظومه معرفتی و یک میراث تمدنی بدل خواهد شد؛ میراثی که نسل‌های آینده، فارغ از غوغای سیاست روز، آن را خواهند خواند، نقد خواهند کرد، خواهند آموخت و ابعاد ناشناخته‌اش را بیش از پیش کشف خواهند نمود.

تشییع امروز، بدرقه یک پیکر است؛ اما در حقیقت، آغاز حیاتی دیگر برای یک اندیشه است. جسم، در خاک آرام می‌گیرد؛ اما فکر، از حجاب معاصرت رهایی می‌یابد، روح، در حافظه تاریخ امتداد پیدا می‌کند و منظومه‌ای که سال‌ها در متن حوادث جاری بود، اکنون فرصت آن را می‌یابد که در افق بلند تاریخ، آن‌گونه که شایسته است، دیده، فهمیده و شناخته شود.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آغاز دریافت کارت ۵ آزمون علوم پزشکی از امروز

جدیدترین تغییرات فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی را اینجا ببینید

آغاز ثبت نام پذیرفته شدگان آزمون دکتری از اول شهریور

جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد

نتایج نهایی آزمون دکتری اعلام شد

بیش از ۷۵۰ هزار نفر کارت کنکور ۱۴۰۵ و آزمون پذیرش دانشجو معلم گرفتند

زمان و تعداد سوالات گروه‌های پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد

هشدار درباره کاهش رتبه علمی ایران در جهان

پایان اسکرول بی‌نهایت و شمارش لایک در اینستاگرام

آزمون تربیت معلم همزمان با کنکور سراسری ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

بزرگترین هواپیمای تمام برقی جهان ۲۷ دقیقه پرواز کرد

«ایران دیجیتال»؛ پیوند فناوری و نظام تعلیم و تربیت

تضمین امنیت کنکور رکن اصلی تحقق عدالت آموزشی/ برخورد قانونی با تقلب

توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد

ناسا به طرح لشکرکشی روبات‌های کروی به تایتان گرنت داد

حضور بیش از ۱۰۰ استارتاپ در اینوتکس ۲۰۲۶ قطعی شد

برگزاری محفل قرآنی‌ها به مناسبت چهلم رهبر شهید انقلاب

صفحه اینترنتی معرفی رهبر شهید به زبان ژاپنی راه اندازی شد

تهیه کننده سریال اسباب زحمت: شخصیت‌های سریال‌های آقاخانی از جنس مردم هستند

گرامیداشت رهبر شهید با نگاهی به اندیشه ایشان در حوزه‌های انسانی

جدول پخش شبکه ۴ تغییر کرد

گردهمایی اصحاب هنر و اندیشه با گفتاری درباره آینده نزدیک ایران برگزار می‌شود

مرحوم ابوترابی الگوی مقاومت در شرایط سخت‌ اسارت

نگاهی به حدود ۶۰۰ آیه مرتبط با جهاد و قتال و پاسخ به چالش‌های امروز در این کتاب

مهران مدیری تحت عمل جراحی و درمان قرار گرفت

آموزش و پرورش باید در کنار سه قوه، «قوه چهارم» کشور باشد

حامد همایون مهمان درجام شد

«غوطه‌ور» در صف اکران رفت

خوراک رسانه‌ای کودک دهه ۶۰ با امروز فرق دارد

چگونه ایمان‌ در زمان جنگ تقویت می‌شود؟

بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا

درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌های سراسری و آزاد حضوری شد

آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵

ثبت‌نام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵

حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد

مسعود امیرلویی پس از ۵ سال مبارزه درگذشت

تمدید مهلت ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵

حمله سایبری گسترده به تأسیسات آب آمریکا

دستگاه‌های عکسبرداری پزشکی کوچک‌تر می‌شوند

اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌ها حضوری شد

راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی

مهلت ویرایش محل برگزاری چهلمین دوره آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد

دستور جدید ترامپ به شرکت ها برای حمله سایبری

اخراج ۲ دانشجو به دلیل توهین به پرچم مقدس ایران

یافته‌های جدید از نقش استارلینک در تجاوز نظامی آمریکا به ایران

مراسم معرفی سرپرست صندوق رفاه دانشجویان برگزار شد

تمهیدات لازم برای بازگشایی مطلوب مدارس خوزستان

رئیس جمهور: مسجد یکی از ظرفیت‌های مؤثر در ارتقای سطح سواد عمومی است

تابستان؛ فرصتی برای جبران بخشی از عقب‌ماندگی‌ها دانش آموزان

آغاز پیش‌ثبت‌نام تکمیل ظرفیت میان‌پایه و پایه دهم مدارس شاهد

۲۴۰۷ پروژه مدرسه‌سازی سال گذشته تحویل شد

نظر پیامبر (ص) درباره خاک بازی کودکان چیست؟

شنیدن صدای جامعه باید با یک سازوکار شفاف انجام شود

نماز خواندن در خانه ای که سگ در آن است چه حکمی دارد؟

«زوتوپیا ۳» ساخته می‌شود

آغاز پخش برنامه «محفل ستاره‌ها»؛ این برنامه برای حال خوب کودکان است

آغاز پخش «هزار داستان» با اجرای مجری معروف

مدیرعامل جدید مؤسسه فرهنگی دارالعرفان شیعی معرفی شد

چرا باید سیره مبارزاتی ائمه اطهار را بازخوانی کنیم؟

حمایت از نخبگان با اولویت هوش مصنوعی با تمرکز بر همکاری با دانشگاه‌های تراز اول

روسیه توسعه رقیب استارلینک را به سرعت ادامه می‌دهد

۱۰ سؤال از محاسبه نتیجه آزمون دستیاری حذف شد

پاول دوروف تولد ۱۳ سالگی تلگرام را تبریک گفت

آغاز سال تحصیلی دانشگاه‌ها از ۴ مهرماه

در سوگ یکی از پرطنین‌ترین صداهای تاریخ موسیقی ایران

علی نصیریان مهمان نخستین برنامه «هم‌کلام» شد

حسین خواجه امیری «پهلوان آواز» به سوی خانه ابدی بدرقه شد

بردلی کوپر فیلمبرداری پیش‌درآمد «اوشن» را شروع کرد

چرا ربیع‌الاول، بهار ماه‌ها نامگذاری شده است؟

سه پروژه راهبردی پژوهشگاه ملی سرطان در انتظار حمایت

امسال آیفون ۱۸ عرضه نمی‌شود؟

اختلال در بخش پرداخت هزینه سامانه ثبت نام آزمون‌های علوم پزشکی کشور

شنبه آخرین مهلت ثبت‌نام در ۵ آزمون علوم پزشکی

آغاز نام‌نویسی بیست‌ودومین فراخوان جذب هیئت علمی پزشکی از فردا

کنسرت‌ها دوباره آغاز می‌شوند/ بازگشت خوانندگان به روی صحنه

تعلیق داوری در مناظره امام رضا(ع) با جاثلیق و مسئله گفت‌وگوی امروز

آخرین وصایای امام رضا(ع) به اباصلت‌

پایان ماه صفر گریختن از یک زمان نحس نیست

رتبه‌بندی مدارس غیردولتی از مهرماه آغاز می‌شود

تعیین ظرفیت ۴۸۳۰ نفری برای آزمون ارشد علوم پزشکی

توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از ۲۶ مرداد آغاز می‌شود/ اعلام نحوه رفع نقص کارت

مهلت جشنواره جوان خوارزمی تا ۱۵ شهریور تمدید شد

تمدید مهلت ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵

آشنایی نسل جدید با سیره امام رضا(ع) از دریچه این کتاب‌ها

کمک داوطلبانه یا شهریه پنهان؛ مرز دریافت پول از والدین کجاست؟

۱۰ سؤال از محاسبه نتیجه آزمون دستیاری حذف شد

اعمال شب و روز ۲۸ صفر چیست؟

اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵

رامبد جوان با یک مسابقه هوش مصنوعی بازمی‌گردد

سرپرست صندوق رفاه دانشجویان منصوب شد

منوچهر هادی بر سر مزار اکبر عبدی حاضر شد+عکس

راهبردهای پیامبر(ص) در مدیریت بحران؛ الگویی زنده برای امروز

آغاز سال تحصیلی دانشگاه‌ها از ۴ مهرماه

حسین خواجه امیری «پهلوان آواز» به سوی خانه ابدی بدرقه شد

۲/۵ میلیون دانش‌آموز در مسیر آموزش دقیق هوش مصنوعی

شنبه آخرین مهلت ثبت‌نام در ۵ آزمون علوم پزشکی

کمپین تابستانی فیدیبو برای کتاب‌خوان‌ها

صلح امام حسن (ع) چه تاثیری در افشای چهره واقعی نفاق اموی داشت؟

آغاز نام‌نویسی بیست‌ودومین فراخوان جذب هیئت علمی پزشکی از فردا

راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی

سید جلال حسینی درگذشت

انتشار کتاب‌های «احکام کاربردی نوجوان» برای تازه‌مکلف‌ها

چالش‌های مربوط به «از دست نرفتن روایت»در عرصه بین‌المللی از زبان معاون وزیر علوم

اختلال در بخش پرداخت هزینه سامانه ثبت نام آزمون‌های علوم پزشکی کشور

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌ها حضوری شد

سفر جهادی به بشاگرد در کتاب «تخته‌های سفید» روایت شد

شکایت از ترامپ برای فروش پست‌هایش

هوش مصنوعی با یک هزار میلیارد پارامتر به رقابت اوپن ای آی می‌رود