کد خبر: 173317
ف
به قلم محمدعلی رنجبر:
رهبر شهید: متن تاریخ، منظومه معرفت، میراث تمدن
از این پس، «خامنه‌ای شهید» تنها یک شخصیت سیاسی یا یک رهبر معاصر نیست؛ او به یک متن تاریخی، یک منظومه معرفتی و یک میراث تمدنی بدل خواهد شد.

شبکه علمی ثریا- حجابِ معاصرت، همواره یکی از پرده‌های دشوار در فهم و داوری درباره شخصیت‌های بزرگ تاریخ است؛ پرده‌ای که اجازه نمی‌دهد افقِ یک اندیشه در لحظه‌های کوتاه زیست تاریخی‌اش به‌تمامی دیده شود. در چنین وضعی، رهبرانی ظهور می‌کنند که عظمت فکری و عملی آنان، نه در بازتاب‌های فوری زمانه، بلکه در امتداد تاریخ و در نسبت با تحولات معرفتی و تمدنی آشکار می‌شود.

در میان این چهره‌ها، می‌توان از رهبری سخن گفت که منظومه فکری او را نمی‌توان در اجزای منفصل فلسفه، کلام، فقه، اصول، اخلاق یا عرفان محدود کرد؛ زیرا بنیان نگاه او بر «طرح کلان» و «هندسه جامع» استوار بود. در این افق، علوم دینی نه مجموعه‌ای از قطعات جداگانه، بلکه شبکه‌ای به‌هم‌پیوسته از معارف‌اند که همگی از قرآن کریم به‌عنوان متنِ زنده و جهت‌دهنده، در قالب یک منظومه واحد فهم می‌شوند؛ منظومه‌ای که در آن «جزءنگریِ بریده از کل» جای خود را به «کل‌نگریِ هدایت‌محور» می‌دهد.

در همین چارچوب است که نوآوری در تفسیر، از سطح برداشت‌های موضوعی و پراکنده فراتر رفته و به «طرح کلی اندیشه قرآنی» ارتقا می‌یابد؛ تفسیری که به جای توقف در آیات منفرد، به شبکه معنایی قرآن، نسبت‌های مفهومی، و جهت‌گیری‌های تمدنی آن توجه می‌کند. این رویکرد، نوعی بازسازی روش فهم دین است؛ بازسازی‌ای که در آن قرآن نه کتابی برای استنباط‌های جزیره‌ای، بلکه نقشه راهی برای ساخت انسان و جامعه تلقی می‌شود.

در حوزه تاریخ نیز، با طرح ایده‌هایی چون «انسان ۲۵۰ ساله»، نوعی نوآوری در خوانش سیره معصومان علیهم‌السلام شکل می‌گیرد؛ به‌گونه‌ای که تاریخ اهل‌بیت نه مجموعه‌ای از وقایع منفصل، بلکه یک حرکت واحد، پیوسته و هدفمند در مسیر تحقق حقیقت و عدالت فهم می‌شود. این نگاه، تاریخ را از سطح روایت‌گری صرف، به سطح تحلیل راهبردی و فهم امتداددار ارتقا می‌دهد.

در عرصه سیاست نیز، نظریه «مردم‌سالاری دینی» به‌عنوان تلاشی برای جمع میان دوگانه‌های ظاهراً متعارض مطرح می‌شود: دین و مردم، مشروعیت الهی و مقبولیت اجتماعی، ثبات ارزشی و پویایی سیاسی. در این منظومه، وحدت در عین کثرت نه یک شعار، بلکه یک منطق حکمرانی است؛ منطقی که تلاش می‌کند هم‌زمان از فروپاشی هویتی در کثرت‌گرایی بی‌ضابطه و از انسداد سیاسی در تمرکزگرایی مطلق پرهیز کند.

در سطح مدیریت و حکمرانی نیز، این نگاه کلان‌نگر خود را در تأکید بر پیوند میان ارزش و کارآمدی، معنا و ساختار، و آرمان و اجرا نشان می‌دهد. حکمرانی در این چارچوب، صرفاً اداره امور نیست، بلکه هدایت یک جامعه در مسیر تحقق یک افق تمدنی است؛ افقی که در آن علم، فرهنگ، اقتصاد و سیاست، اجزای یک منظومه واحد تلقی می‌شوند.

بدین‌سان، اگر بخواهیم تصویری کلی از این نحوه تفکر ارائه دهیم، باید گفت با یک «نظام فکری یکپارچه و کلان‌نگر» مواجهیم که در آن، دین به مثابه یک هندسه جامع برای فهم انسان، جامعه و تاریخ عمل می‌کند؛ هندسه‌ای که تلاش دارد از دل سنت، امکان‌های نو برای آینده بگشاید، بدون آن‌که از ریشه‌های معرفتی خود جدا شود.

و شاید همین ویژگی است که فهم چنین منظومه‌ای را در زمان حیات صاحبان آن دشوار می‌سازد؛ زیرا عظمت آن، نه در اجزای منفرد، بلکه در کلّیتی است که تنها با فاصله گرفتن از هیاهوی زمان، و با عبور از حجاب معاصرت، به تدریج قابل مشاهده و تحلیل می‌شود.

به نظرم پایان را می‌توان از حالت صرفاً ادبی، به یک «فراز ماندگار» تبدیل کرد؛ فرازی که هم تصویرساز باشد و هم پیام اصلی را منتقل کند:

و اکنون...ایران، تنها پیکر یک رهبر را تا منزلگاه ابدی بدرقه نمی‌کند؛ ایران، مردی را تشییع می‌کند که از قید زمان رها شده است.

تا دیروز، حجابِ معاصرت، بسیاری را از درک تمامی ابعاد شخصیت و منظومه فکری او بازمی‌داشت؛ اما تاریخ، رسم دیگری دارد. گاه مرگ، پایان یک انسان نیست، آغاز خوانشِ درستِ اوست. گاه با دفن جسم، اندیشه از حصار روزمرّگی آزاد می‌شود و روح یک مصلح، در گستره تاریخ مجال بیشتری برای سخن گفتن می‌یابد.

از این پس، «خامنه‌ای شهید» تنها یک شخصیت سیاسی یا یک رهبر معاصر نیست؛ او به یک متن تاریخی، یک منظومه معرفتی و یک میراث تمدنی بدل خواهد شد؛ میراثی که نسل‌های آینده، فارغ از غوغای سیاست روز، آن را خواهند خواند، نقد خواهند کرد، خواهند آموخت و ابعاد ناشناخته‌اش را بیش از پیش کشف خواهند نمود.

تشییع امروز، بدرقه یک پیکر است؛ اما در حقیقت، آغاز حیاتی دیگر برای یک اندیشه است. جسم، در خاک آرام می‌گیرد؛ اما فکر، از حجاب معاصرت رهایی می‌یابد، روح، در حافظه تاریخ امتداد پیدا می‌کند و منظومه‌ای که سال‌ها در متن حوادث جاری بود، اکنون فرصت آن را می‌یابد که در افق بلند تاریخ، آن‌گونه که شایسته است، دیده، فهمیده و شناخته شود.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

سنت‌های اجتماعی قرآن، راهی برای فهم عمیق حوادث بزرگ اجتماعی

میراث علمی ادبی ابن سینا از زبان محققان روسی، ازبکستانی و گرجستانی

مسجد سوخته کوی نصر بازسازی و افتتاح شد

رهبر شهید چگونه «وابستگی موشکی» را پیش از شکل‌گیری خنثی کرد؟

تصویب عناوین درسی مدارس بین‌الملل ایران برای نخستین‌بار

برنامه‌های درسی دانشگاه فرهنگیان به‌روزرسانی شود

افتخارآفرینی دانش‌آموزان ایرانی در رقابت بین‌المللی نوآوری فیزیک مالزی

فروش کتاب‌های درسی دانش‌آموزان فقط از سامانه رسمی مقدور است

در جامعه مهدوی رفتارها بر پایه ایثار و حذف انگیزه‌های سودجویانه است

بحارالانوار گردآوری جهت‌دار احادیث نیست؛ مجلسی و شکل دهی جامعه شیعه

ورود دانشجویان جدید با تأخیر انجام می‌شود/ کلاس‌ها حتما حضوری است

نتایج اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ در دهه اول شهریور اعلام می شود

پذیرش پژوهشگران پسادکتری تقاضامحور در ۱۲ دانشگاه و مرکز پژوهشی کشور

خدمات مرکز مشاوره دانشگاه علم و صنعت حضوری شد

ثبت‌نام ۴ هزارنفر در فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی/اعلام ظرفیت خالی

کوانتوم در آستانه تجاری‌سازی/ ۵ حوزه‌ای که کوانتوم در حال تغییر آنهاست

توسعه تعاملات علمی و پژوهشی ایران و کشورهای بریکس

اعلام جزئیات شهریه دانشجویان شهریه‌پرداز دانشگاه الزهرا(س)

تکلیف افزایش ۲۰ درصدی ظرفیت پزشکی و دندانپزشکی تا سال ۱۴۰۴ مشخص شد

کاظمی: فرهنگ ایثار و شهادت، مزیت رقابتی ما در برابر دنیای استکبار است

واکنش سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه به ادعای کمرشکن‌ترین عملیات اقتصادی تاریخ

«لباس شخصی»سراغ یک پرونده امنیتی رفت

۵ نمایشنامه از ۵ درام‌نویس زن خوانده می‌شود

شکست «ددپول و ولورین» توسط «اودیسه»؛ رایان رینولدز تبریک گفت!

حجت الاسلام قمی: «مسجد» محور جامعه مبعوث است

بازگشت عمو پورنگ پس از ۵ سال به سیما

حجت‌الاسلام قمی: مسجد باید پرچم‌دار حرکت مؤمنان و جامعه‌سازی باشد

حجت الاسلام قمی: مسجد محدود به اقامه نماز نیست

حکمرانی شبکه‌ای امام هادی(ع) در زندان و منشور کلامی زیارت جامعه کبیره

از سامرای محاصره‌شده تا عصر غیبت/روایت راهبرد امام عسکری(ع) برای شیعه

فیلمساز ایرانی داور جشنواره یونانی شد

سفر «سندرم بلوغ» به انگلیس

«سیاوش» به هیچ نهادی وابسته نیست؛ هزینه‌ها کاملا شخصی است!

شنیدن زمزمه عود و تمبک در آلبومی که به خواهر تقدیم شد

پذیرش تفاوت‌ها در یک انیمیشن؛ اگر زال شاهنامه دختر بود چه می‌شد؟

از شکل‌گیری ایده تا شروع کسب‌وکار؛ «کارخانه»در رادیو اقتصاد راه‌ افتاد

نمایشی با الهام از جهان موراکامی؛ ارتباط بین هنرمند و مخاطب مهم است

۳ چهره بزرگ در یک فیلم؛ حمایت برد پیت از مستند ویم وندرس درباره زومتور

جزئیات فصل جدید یک رویداد موسیقایی؛ وقتی موسیقی از تهران خارج می‌شود

تصویر معناداری که قالیباف در کنار خلیج فارس منتشر کرد

امیر جدیدی و حمید نعمت‌الله در پشتِ صحنه سریال داش آکل

«عید بیعت» در میدان ولیعصر(عج) برگزار می‌شود

بازگشت حماسی مصدق به قدرت،کینه شاه و دربار علیه دولت ملی را تعمیق کرد

شهادت امام حسن عسکری (ع) هیئت کجا برویم؟

مشرکان عصر جاهلیت موحد بودند؟

توییت معنادار معاون وزیر خارجه در پاسخ به ترامپ+عکس

سامرا آماده میزبانی از عزاداران امام حسن عسکری (ع) شد

اعلام برنامه‌های علمی هفته ملی ابن‌سینا در ایران

تلاش ملاعبدالله بهابادی در سازماندهی استنباط و روابط میان ادله

«عقل فعال» میراث حل مسائل روز؛ ابن سینا شاخصه عقلانیت در اسلام است

زبان‌آموز حرفه‌ای چگونه آلمانی یاد می‌گیرد؟ نگاهی تخصصی به مسیر رسیدن از سطح A1 تا C1

محقق ایرانی باکتری را به ترانزیستور تبدیل کرد

جیمز وب ۳ سیاه‌چاله فعال در یک کهکشان دوردست کشف کرد

مصوبه مهم درباره اقتصاد دیجیتال

تولید ماده اولیه داروی ایرانی درمان «فیبروز کبدی»

ایده امیرکبیر در تأسیس دارالفنون چه بود؟

پرچم انتقام و خونخواهی بر فراز گنبد مساجد کشور به اهتزاز درمی آید

راه‌اندازی موکب‌های دائمی در مرز ایران و عراق

چرا رهبر شهید به جوانان اروپایی نامه نوشتند؟

آثار و عوامل تجربه زیسته احساس تنهایی در دختران تجرد زیست

«فرمانده هرمز» را چقدر می‌شناسید؟

جزئیات برنامه‌های هفته آموزش هنر اعلام شد

شوراهای آموزش و پرورش؛ ظرفیت ملی برای جهش کیفیت و عدالت تربیتی

کاهش ۲۰ درصدی تخلفات اداری آموزش‌وپرورش

زنگ نماز همراه با زنگ مدرسه نواخته شود

آغاز دریافت کارت ۵ آزمون علوم پزشکی از امروز

جدیدترین تغییرات فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی را اینجا ببینید

آغاز ثبت نام پذیرفته شدگان آزمون دکتری از اول شهریور

جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد

نتایج نهایی آزمون دکتری اعلام شد

بیش از ۷۵۰ هزار نفر کارت کنکور ۱۴۰۵ و آزمون پذیرش دانشجو معلم گرفتند

زمان و تعداد سوالات گروه‌های پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد

هشدار درباره کاهش رتبه علمی ایران در جهان

پایان اسکرول بی‌نهایت و شمارش لایک در اینستاگرام

آزمون تربیت معلم همزمان با کنکور سراسری ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

بزرگترین هواپیمای تمام برقی جهان ۲۷ دقیقه پرواز کرد

«ایران دیجیتال»؛ پیوند فناوری و نظام تعلیم و تربیت

تضمین امنیت کنکور رکن اصلی تحقق عدالت آموزشی/ برخورد قانونی با تقلب

توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد

ناسا به طرح لشکرکشی روبات‌های کروی به تایتان گرنت داد

زمان و تعداد سوالات گروه‌های پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد

جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد

جدیدترین تغییرات فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی را اینجا ببینید

امتحانات ترم تابستان دانشگاه‌های سراسری و آزاد حضوری شد

حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد

آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵

زبان‌آموز حرفه‌ای چگونه آلمانی یاد می‌گیرد؟ نگاهی تخصصی به مسیر رسیدن از سطح A1 تا C1

درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید

بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا

ثبت‌نام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵

«غوطه‌ور» در صف اکران رفت

مهران مدیری تحت عمل جراحی و درمان قرار گرفت

توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد

نتایج نهایی آزمون دکتری اعلام شد

آزمون تربیت معلم همزمان با کنکور سراسری ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

هشدار درباره کاهش رتبه علمی ایران در جهان

حامد همایون مهمان درجام شد

آغاز ثبت نام پذیرفته شدگان آزمون دکتری از اول شهریور

آغاز دریافت کارت ۵ آزمون علوم پزشکی از امروز

خوراک رسانه‌ای کودک دهه ۶۰ با امروز فرق دارد

پرچم انتقام و خونخواهی بر فراز گنبد مساجد کشور به اهتزاز درمی آید

چرا رهبر شهید به جوانان اروپایی نامه نوشتند؟

مصوبه مهم درباره اقتصاد دیجیتال

آثار و عوامل تجربه زیسته احساس تنهایی در دختران تجرد زیست

چگونه ایمان‌ در زمان جنگ تقویت می‌شود؟

آموزش و پرورش باید در کنار سه قوه، «قوه چهارم» کشور باشد

«فرمانده هرمز» را چقدر می‌شناسید؟

ایده امیرکبیر در تأسیس دارالفنون چه بود؟

جزئیات برنامه‌های هفته آموزش هنر اعلام شد

مسعود امیرلویی پس از ۵ سال مبارزه درگذشت