به گزارش شبکه علمی ثریا، گروهی از اساتید دانشگاهی کانادا و آمریکا در بازدید از دانشگاه ها و مراکز پژوهشی و علمی ایران با محمد فناییاشکوری، استاد فلسفه و عرفان تطبیقی گفتوگویی داشتند که در ادامه، ترجمه برخی از این پرسش و پاسخ ها آن از نظر شما می گذرد:
*مفهوم جهاد در اسلام را که همراه با خشونت است، چطور توجیه می کنید؟
آنچه روی آن توافق و اجماع است، جهاد دفاعی است. بسیاری از فقها، جهاد ابتدایی را متعلق به زمان حضور امام می دانند. جهاد دفاعی همان طور که از اسمش پیدا است دفاع است که حق مسلم هر کسی است. این مفهوم اختصاص به اسلام ندارد؛ در همه ادیان از جمله در مسیحیت هم هست. مثلا توماس آکوییناس از جهاد عادلانه (just war) سخن می گوید.
*آیا توماس آکوییناس مفهوم جنگ عادلانه را از اسلام نگرفته است، چون او از ارسطوئیان مسلمان مثل ابن سینا متاثر بود؟!
خیر! آثار ابن سینا که به لاتین ترجمه شد آثار فقهی نیست و در آنها از جهاد بحث نشده است، بلکه آن آثار مربوط فلسفه، منطق، طب و علوم طبیعی است. آکوئیناس از این آثار بسیار استفاده کرده است. همین طور شرح ابن رشد بر منطق ارسطو مورد استنفاده توماس آکویناس بوده. اساسا قبل از ظهور اسلام در مسیحیت و یهودیت جنگ و خونریزی وجود داشته است.
آکویناس مفهوم جهاد را از دین خودش ـ مسیحیت ـ گرفته است. می دانیم بیشترین جنگ مذهبی در طول تاریخ در مسیحیت بوده است و کروسید یا جنگ صلیبی که جنگ مقدس مسیحیان است از آغاز بوده و تا امروز هم ادامه دارد. مسیحیان هم با پیروان ادیان دیگر جنگهای ویرانگر بسیاری داشته اند و هم آتش جنگهای داخلی بین فرقه های مسیحی همیشه روشن بوده است. این واقعیات تاریخی قابل کتمان نیست.
*مردم غرب از "شریعت" وحشت دارند اما تصویر منفی از فقه ندارند. چرا این چنین است؟
شریعت، همان فقه است. وحشتی که مردم از شریعت دارند ناشی از جنایاتی است که آنها از گروه های تروریستی مثل داعش و طالبان و القاعده و دولت سعودی دیده اند. دولت سعودی هر ساله جمع زیادی از مردم را گردن می زند. توجه دارید که این گروه های تروریستی دستپخت دولتهای غربی به ویژه آمریکا است و عربستان هم دوست و همپیمان نزدیک آمریکا و اروپا است.
*آیا به نظر شما عقل و وحی یک چیز است؟
خیر! عقل و وحی یک چیز نیستند، اما ما معتقدیم آنها با هم سازگارند. ما هم به عقل نیازمندیم و هم به وحی. بسیاری از حقایق را با عقل نمی توان رسید، بلکه باید از وحی آموخت، مانند بسیاری از احکام شریعت. اما ما معتقدیم اصول دین عقلی است و با عقل قابل اثبات است، البته در مسیحیت حتی برخی از اصول دین هم وابسته به وحی هستند. مثلا تثلیث یا اینکه حضرت عیسی(ع) نجات دهنده است را نمی توان از راه عقل اثبات کرد.
*انسانهایی هستند که وحی به آنها نرسیده است اما اخلاقی هستند، پس اخلاق به دین وابسته نیست. من می توانم اخلاقی باشم بدون اینکه دیندار باشم؟
در قرآن مفهومی هست، بنام فطرت. فطرت، همان خلقت و سرشت ذاتی انسان است. از قرآن استفاده می شود که همه انسانها برخوردار از فطرت هستند و حقایقی را از راه فطرت می دانند، مثل اعتقاد به خدا و اصول اخلاقی. اصول اخلاقی جهانی هستند، چون ریشه در فطرت دارند. این درست است که افرادی خارج از دین هم می توانند به اصول اخلاقی پایبند باشند. این امر ریشه در فطرت انسانی دارد، اما با این حال ما از دین بی نیاز نیستیم. دین فطرت را تأیید می کند و از کلیات فراتر می رود و تفصیلات و جزئیات را به ما می آموزد. به علاوه دین انگیزه نیرومندی برای اخلاقی زیستن در ما ایجاد می کند.
*از یک استاد مسلمان در دانشگاه جرج تون شنیدم که می گفت قرآن را به تنهایی هرگز نخوانید. با خواندن قرآن چیزی نخواهید فهمید؛ بلکه همیشه آن را با حدیث بخوانید. من خودم بخشهایی از قرآن را خواندم ولی چیزی نفهمیدم؟!
این درست است که ما باید در فهم قرآن از حدیث هم استفاده کنیم. آیاتی هم وجود دارد که بدون کمک حدیث نمی توان به درستی فهمید؛ اما چنین نیست که ما از قرآن به تنهایی چیزی نفهمیم. زبان قرآن بسیار روان، گویا و دلنشین است. بنابراین بنده با آن استاد موافق نیستم. نکته دیگر این است که قرآن لایه ها و بطون معنایی مختلف دارد و احادیث کمک می کنند به فهم آن معانی باطنی.
مطلب دیگر این است که سطحی از فهم قرآن هست که بدون طهارت درونی قابل فهم نیست. توصیه شده است که اولا قرآن را با تدبر باید خواند و ثانیا مکرر باید خواند. بسیاری از مسلمانان هر روز قرآن می خوانند. بله، اگر قرآن را مثل رمان بخوانیم شاید چیزی نصیبمان نشود.
*نظر اسلام دربارۀ تروریسم و استفاده از سلاحهای کشتار جمعی و شیمیایی چیست؟
اسلام به طور کلی هر نوع قتل بیگناهان را در همۀ اشکالش محکوم میکند. در اسلام کشتن فقط در دو صورت مجاز است: یکی در مقام دفاع و دوم به عنوان حکمی که از سوی محکمۀ عادلانه و مشروع برای برخی از جرائم صادر شود، مانند موارد قصاص. هر نوع کشتار دیگر چه به صورت جنگ و چه به صورت ترور، اعم از تروریسم دولتی و غیردولتی، بمباران غیرنظامیان توسط پهباد یا موشک یا هر شکل دیگر را جنایت علیه بشریت می داند.
می دانیم که آمریکا تنها دولتی است که در جهان از بمب اتمی برای کشتار مردم در دو شهر ژاپن استفاده کرد. هدف قرار دادن هواپیمای مسافربری ایران بر فراز خلیج فارس از سوی کشتی جنگی آمریکا و قتل حدود سیصد مسافر بیگناه از نمونه های وحشنتاک تروریسم دولتی در دوره معاصر است. به کارگیری سلاحهای شیمیایی و اتمی هم از نظر اسلام مجاز نیست. می دانیم که این سلاحها را کشورهای فقیر جهان سوم تولید نکرده اند. آمریکا و اروپا آنها را اختراع و تولید کرده و می فروشند.
دولتهای غربی با این سلاحها مشکلی ندارند؛ حتی استفاده از آن سلاح ها هم آنها را نگران نمی کند. آنها وقتی نگران می شوند که این سلاح علیه خود آنها یا هم پیمانانشان به کار گرفته شود. صدام در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران بارها برای کشتار مردم ایران و عراق از این سلاح استفاده کرد، اما دولتی های غربی حتی به صورت لفظی هم حاظر نشدند او را محکوم کنند. تروریستها به راحتی از این سلاح ها در سوریه استفاده می کنند اما دولت های غربی منافقانه دولت سوریه را متهم و محکوم می کنند، با اینکه میدانند سلاحهای شیمیایی ارتش سوریه تحت نظر سازمان ملل امحا شد.
*آینده روابط جهان اسلام و غرب را چگونه می بینید؟
آینده را نمیتوانیم پیشگویی کنیم، اما آینده وقتی درخشان است که اولا دولتهای غربی باید دست از خصومت علیه امت اسلامی به ویژه ایران بردارند و به حمایتهایشان از تروریسم پایان دهند، ثانیا آنچه وظیفه انسانهای حق طلب است این است که همه با هم برای استقرار عدالت، صلح و دوستی و پایان دادن به خشونت و جنگ و سلطه گری کوشش کنند و همۀ انسانها را مانند خود بدانند و آنچه برای خود می خواهند برای دیگران هم بخواهند و آنچه را که برای خود نمی پسندند برای دیگران نپسندند
نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل» منتشر شد
مجسمههایی با پوششی از نقوش ایرانی به نیاوران آمدند
در دیدار آهنگساز ایتالیایی با مدیران بنیاد رودکی چه گذشت؟
طرح سینما کارت دانشآموزی اجرا میشود
ناهید شعشعانی، دوبلور پیشکسوت درگذشت
همراه با فیلمهای آخر هفته تلویزیون؛ از «به وقت شام» تا «در بروژ»
از کتاب اختران تهران رونمایی شد
روایت تازهای از جهان فکری و میراث فلسفی فارابی در هم اندیشی اساتید و پژوهشگران
انسان معاصر در عصر انفجار اطلاعات به حقیقت نزدیکتر شده است؟
پیشنهاد تشکیل شورای مستقل علوم پایه در دومین نشست هماندیشی استادان
لزوم رفع فوری چالشهای دانشجویان ایرانی در روسیه در دیدار رئیس سازمان امور دانشجویان و سفیر جمهوری اسلامی ایران
اعلام نتایج ارزشیابی فعالیت تحقیقات و فناوری دانشگاههای علوم پزشکی +جدول
ارتقاء رتبه دانشگاه تربیت مدرس در نظام رتبهبندی جهانی گرین متریک
تصویری از احمد نجفی در اتاق گریم سریال سلمان فارسی
ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام میشود
۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند
تصویب ضوابط ایجاد دورههای تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»
نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
دانشگاهها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند
کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد
تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکدهها بر پوشش دانشجویان
پیامنور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس میدهد+جزئیات
آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه میشوند
توسعه همکاریهای علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی
نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی
تأکید رئیس دانشگاه علمیکاربردی بر تشکیل انجمن دانشآموختگان
یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد
مشوقهای جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژههای پرریسک
سیستمهای زیرساختی آمریکا شکافهای رفع نشدنی دارند
ثبت رویداد از ایده تا کسبوکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی
کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد
درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف
پاویون دانشبنیانها در نمایشگاه توانمندیهای صادراتی جمهوری اسلامی
نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ
تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد
مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت
نشست تخصصی دستگاههای پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد
ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد
نتایج نهایی رشتههای با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه
تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه
سرمایهگذاری در اتاق شیشهای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرمهای مالی دیجیتال است؟
تقدیر حجت الاسلام قمی از جانشین ستاد کل نیروهای مسلح
ششمین اجلاس مهدویت و انقلاب اسلامی فراخوان داد
تأسیس ۱۱ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
خدمات دینی و آثار ماندگار آیت الله وحید خراسانی سرمایه حوزه های علمیه
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
«مسلمانان در اتریش» کتاب شد
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.