بازرسی که در کلبهای بیپنجره از جنس بامبو، پایش را روی پایش انداخته، دکمۀ ضبط دوربین را فشار میدهد و از زن روهینگیایی از شبی میپرسد که سربازان آمدند.

به گزارش فرادید به نقل از AFP، زن 20 ساله، یکی از 700000 روهینگیایی است که حدود یک سال پیش مجبور به فرار از میانمار شدند و به بنگلادش آمدهاند. میگوید: "آنها در را شکستند، شوهرم را بیرون بردند و به او شلیک کردند. بعد پسرم را کشتند. چهار نفر از آنها به من تجاوز کردند".
به دلایل قانونی، امکان نام بردن از این زن وجود ندارد، و روبندش، به جز چشمها، باقی صورتش را پنهان کرده است. بیرون از کلبه باران موسمی میبارد.
تیمهای مختلفی از بازرسان با حضور در بزرگترین کمپ پناهجویان در بنگلادش که میزبان بیش از یک میلیون نفر است، بیسروصدا، رنجهایی را که اقلیت مسلمان میانمار در سال 2017 متحمل شدند را ثبت و ضبط میکنند.
از حرفهایهایی که برای دولتها کار میکنند، تا سازمان ملل و گروههای بینالمللی حقوق بشر، و داوطلبانی که تنها سلاحشان کاغذ و قلم است، همه در حال جمعآوری کوهی از مستندات و مدارک هستند، به این امید که شاید روهینگیاییهای قدری طعم عدالت را بچشند.
نوجهان، یکی دیگر از این شاهدهاست و شوهر و پسر او نیز به قتل رسیدهاند.
او وظیفۀ خود میداند که پیگیر اجرای عدالت در حق آنان و همۀ دختران دهکده که زور اسلحه مورد تجاوز قرار گرفتند، باشد.
او یکی از اولین چهارصد زن روهینگیایی است که انگشت جوهریشان را پای سندی زدند که به طور رسمی خواهان تحقیق از سوی دیوان کیفری بینالمللی شده است.
او عضو "شانتی موهیلا" (زنان صلح) است که عمدتاً از زنان بیسواد تشکیل شده است. این گروه شهادت قربانیان و امضا جمعآوری کرده تا در دیوان کیفری بین الملل که هزاران کیلومتر آنسوتر است، لابی کنند.
این زن 45 ساله میگوید: "ما پسرانمان را از دست دادهایم. دخترانمان مورد تجاوز قرار گرفتهاند. ما خواهان عدالت در حق آنها هستیم."
رویکرد منحصر به فرد
تنها شکایت دیگری که از سوی روهینگیاییها در تنها دادگاه دائمی جنایت جنگی مطرح شده، مربوط به قربانیان تولاتولی است. دهکدهای در میانمار که ساکنان مسلمان آن در 30 آگوست 2017، یکجا جمع شدند و بیرحمانه قتل عام شدند.
دادخواست برای یک تحقیق گستردهتر نیز به لاهه رسیده و از دیوان کیفری بینالمللی خواسته شده تا در مورد جنایت علیه بشریت، چیزی که میانمار رد میکند، تحقیق کند.
یک کمیسیون جدید از سوی میانمار مامور شده تا در مورد جنایات تحقیق کند، اما ناظران بسیار آن را یک شعبدۀ پوچ میدانند که در نهایت کسی را مسئول نخواهد دانست.
معدودی سرباز توسط میانمار به مشارکت در یک فقره قتل عام متهم شدهاند، اما گزارشگر سازمان ملل، یانگی لی گفته است که امید ندارد که ژنرالهای میانماری به این زودیها مورد محاکمه قرار گیرند.
میانمار از اعضای دیوان کیفری بینالمللی نیست، اما دادستانهای این دیوان و وکلای حقوق بشر رویکردی منحصر به فرد را انتخاب کردهاند و این استدلال را پیش کشیدهاند که جنایت کوچ اجباری تا زمانی که روهینگیاییهای وارد بنگلادش نشده بودند پایان نیافته بود.

از آنجایی که بنگلادش عضو این دیوان است، این وکلا میگویند که دادگاه برای رسیدگی به این جنایت صلاحیت دارد.
گروهی از قضات دیوان کیفری بینالمللی گفتهاند که در حال بررسی این درخواست بیسابقه هستند که باعث شده تا میانمار "نگرانی جدیاش" را ابراز کند.
مگان هرست، از موسسۀ حقوقیای در لندن که وکالت روستاییهای تولاتولی را بر عهده دارد، میگوید: "آنها از این موضوع احساس خطر میکنند. به نظرم این مسئلۀ مهمی است."
چند کودک؟
برگردیم به کمپهای بنگلادش. عثمان جهانگیر به زحمت به دنبال جمعآوری شواهد است. او یک بازرس میدانی است که برای یک نهاد دیدبان حقوق بشر بنگلادشی کار میکند.
پرسشهای غمانگیز او به توحش و خشونت سربازان میانماری شهادت میدهند.
او از پناهجویان میپرسد: "بنزین را از کجا آورده بودند؟ چند سرباز به تو تجاوز کردند؟ چند کودک را در رودخانه انداختند؟"
در چادری تاریک، جهانگیر مختصات دهکدۀ روهینگیایی را از روی گوگل ارث یادداشت میکند. هر وقت که امکانش باشد پروندههای پزشکی و فیلمهایی که با گوشی ضبط شدهاند را یادداشت میکند.

برخی از یافتهها با همکاری مرکز منابع حقوقی هنگ کنگ به دیوان کیفری بینالمللی فرستاده میشوند.
جهانگیر میگوید: "من جنگ بوسنی را مطالعه کردهام. دادگاهی برگزار شد و عدهای مسئول شناخته شدند. واقعاً امیدوارم که بتوانیم عدالت را در حق روهینگیا اجرا کنیم".
سازمانهای مردم نهاد و گروههای داوطبانه، فاقد منابع و تخصصی که بازرسان سازمان ملل یا وزارت خارجۀ آمریکا دارند، هستند. این دو نهاد، بازرسان کهنهکار خود را امسال به اینجا گسیل داشتهاند تا با بیش از 1000 پناهجو مصاحبه کنند.
متخصصان کیفری نگرانند که تلاشهای آماتوری برای جمعآوری شهادت، خطر خدشهدار کردن شواهد را در پی داشته باشد و باعث شود که دادستانها در دادگاه دست پایین را داشته باشند.
اما این نگرانی باعث نمیشود که عطش داوطلبان جمعآوری شواهد در اردوگاه کم شود.
محب الله، از معتمدین کمپ، در پایگاه دادهای را که از جنایات در روهینگیا توسط داوطلبان جمع آوری شده و شامل تجاوزهای گروهی، به آتش کشیدن مساجد و قتل میشود روی لپ تاپی کهنه مرور میکند. میگوید: "هیچ کس نمیتواند اینها را انکار کند."

وکیلهایی که وکالت روهینگیا را بر عهده دارند، امیدوارند که دیوان کیفری تصمیم بگیرد که میتواند به پرونده ورود کند.
وین جورداش، که وکالت گروه شانتی موهیلا را بر عهده دارد، میگوید: "اما به اینکه به این زودیهای کسی مجازات شود، چندان امیدی نیست."
در آن سوی جهان، در اردوگاه پناهجویان درب و داغان، موکلانش میگویند که آمادهاند که هر چه لازم باشد صبر کنند.
سوکاتارا، یکی دیگر از اعضای شانتی موهیلا، میگوید: "میدانیم که ممکن است مدت زیادی، حتی سالها طول بکشد، اما مهم نیست. ما فقط خواهان عدالت هستیم. حتی اگر بمیرم، و روزی عدالت نصیب فرزندانم شود، باز هم خوشحال خواهم بود".
مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز میشوند
ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است
از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»
چه کسی گفته است قهرمانها فقط در خط مقدم ساخته میشوند؟
نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟
غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل میدهد؟
روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا
حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد
فیلم ۱۰۰ جشنواره ایدههاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی
معرفی بهترین برنامههای تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
روند پرداخت یارانههای تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.