کد خبر: 37998
ف
علی پروهان:
بیم‌های خصوصی‌سازی آموزش پزشکی
طرح خصوصی‌سازی به صورت کاملا مشابه در دانشگاه‌های وزارت علوم هم اجرا شد و هم‌اکنون چند هزار دانشگاه خصوصی در این حوزه وجود دارد. نتیجه هم کاملاً مشخص است: زوال آموزش در آموزشگاه‌های خصوصی.
به گزارش ثریا، علی پروهان گفت: پس از یک مدت آرامش کوتاه، چند هفته پیش انتشار دستورالعمل تاسیس موسسات آموزش عالی علوم پزشکی خصوصی، جونسبتاً متلاطم علوم پزشکی کشور را به‌هم ریخت.این دستورالعمل که در خرداد ماه 97 بر اساس آیین‌نامهای که چند دهه پیش، توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی نوشته شده‌بود، در دی ماه 97 اعلان عمومی شد که خودِ فاصله زمانی، در قدم اول کمی تعجب برانگیز است.اساساً پس از طرح این دستورالعمل باید به یک سوال اساسی پاسخ گوییم:
 
هم‌اکنون وضعیت آموزش در دانشگاه‌های دولتی و آزاد چگونه است؟
تاکنون بیش از60 دانشگاه/دانشکده‌ی علوم پزشکی، در اقصی نقاط کشور فعالیت می‌کنند؛ که به این جمع باید خیل عظیمی از دانشگاه‌های آزاد را نیز اضافه نمود که همگی با چند برابر ظرفیت اسمی ( ظرفیتی که حتی نمی‌توان روی کاغذ هم گفت، توان پذیرش آن وجود دارد) دانشجو پذیرش می‌کنند. برای مثال، در یک استان چندین دانشگاه/دانشکده وجود دارد که بعضی از آن‌ها حتی سه عضو هیئت علمی مقیم هم ندارند. در تعداد زیادی از شهرهای دارای دانشگاه علوم‌پزشکی، بیمارستان جهت یادگیری آموزش‌های بالینی وجود ندارد؛ و این یعنی عملاً در یک بیمارستان مرکزی در استان، باید6 الی7 دانشگاه وارد شوند و محیط بالین را بین خود تقسیم کنند و این بدان معناست که فقط و فقط باید امیدوار باشیم، دانشجویان بتوانند، کیس‌های مرتبط با آموزش خود را از دور زیارت کنند. در چنین شرایطی یادگیری آموزش‌های لازم در برخورد با طیف مختلفی از بیماری‌ها اولویت خود را از دست می‌دهد و صرفاً گذراندن زمانی در بیمارستان، جهت پر نمودن زمان در ترم‌هایی که جهت گرفتن مدرک واجب است، اولویت اصلی دانشجویان خواهدبود.
 
مشکلاتی که ذکر شد، تنها برای دانشگاه‌های دولتی مطرح نیست و دانشگاه‌های آزاد علوم‌پزشکی نیز، با چندین برابر این مشکلات روبه‌روهستند و هرساله فراهم کردن امکانات حداقلی سخت‌افزاری و نرم‌افزاری در دانشگاه و بیمارستان جهت آموزش و جذب اساتید هیئت علمی را به سال‌های بعد موکول کرده و با روش‌های استیجاری یا مطابق روشی که در بالاتر ذکر شد، دانشجویان خود را آموزش می‌دهند.
 
در بسیاری از شهرهای کشور، صرفاً جهت تولید دانشگاه، فقط یک دانشکده ایجاد شده که در آن نهایتاً سه رشته تدریس می‌شود. به جهت اینکه این دانشکده‌ها بسیاری از حداقل‌های لازم برای تبدیل شدن به دانشگاه را ندارند، به آن‌ها دانشکده علوم‌پزشکی خطاب می‌شود؛ اما به صورت کلی از دانشگاه اصلی آن استان مجزا اداره می‌شوند.
 
آیا در کشور نیاز به افزایش پذیرش دانشجویان علوم‌پزشکیو ورود بخش خصوصی در آموزش علوم‌پزشکی کشور احساس می‌شود؟
اگر خوش‌بین باشیم که تمام دانشجوهای فارغ‌التحصیل شده از این طیف دانشگاه‌ها که البته تنها اسم دانشگاه‌های دولتی را با خود یدک می‌کشند، آموزش‌های حداقلی لازم را دریافت کرده‌ باشند، به امید بازارکار مثلا تضمین شده علوم پزشکی، وارد جامعه می‌شوند؛ اما اینجا نیز، با پارادوکسی عجیب مواجه‌اند؛ آن‌ها خود با استدلال کمبود نیرو در حوز‌ی علوم‌پزشکی با ظرفیت‌های چند برابری جذب شدند؛ اما حالا که فارغ‌التحصیل شدند، عملاً هیچ‌گونه جذبی حتی برای طرح نیروی انسانی نیز وجود ندارد.
 
طرح خصوصی‌سازی به صورت کاملا مشابه در دانشگاه‌های وزارت علوم هم اجرا شد و هم‌اکنون چند هزار دانشگاه خصوصی در این حوزه وجود دارد. نتیجه هم کاملاً مشخص است: زوال آموزش در آموزشگاه‌های خصوصی؛ آموزشگاه‌هایی که هیچگاه آموزش اولویتشان نبوده و صرفاً به جهت منافع مالی تبدیل به دستگاه دریافت پول و چاپ مدرک شدند و این مورد مشکلی است که متأسفانه علوم‌ مهندسی کشور را با تمام توانمندی‌های آن با چالشی جدی روبه‌رو نموده‌است.
 
حال، نکته جالب توجه این است که نایب رییس اتحادیه دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی غیردولتی نظرشان این است که 'واگذاری رشته‌های پزشکی به بخش خصوصی به نفع سلامت مردم نیست و بهتر است، وزارت بهداشت خود این رشته‌ها را سرویس دهد.'
 
حال، فرض کنیم این طرح در حوزۀ علوم پزشکی رخ دهد؛ نتیجه چیست؟
فارغ‌التحصیل شدن افرادی که دانش آکادمیک نداشته و حالا با جان مردم در بالین روبه‌رو هستند، یک جنایت است. آزمون و خطا با جان مردم بزرگ‌ترین تهدید ممکن حاصل از ورود این طیف افراد به حوزه سلامت کشور است و می‌توان گفت، این اتفاق سلامت مردم را با فاجعه‌ای بزرگ روبه‌رو خواهدکرد که به تعبیر یکی از بزرگان هم جنایت است، هم ظلم! به تمام این چالش‌ها، چالش افزایش بیش از پیش دانشجویان فارغ‌التحصیل شده که کار ندارند را هم اضافه کنید.
 
آیا وزارت بهداشت مسئول است؟
اما سوال بعدی اینجاست که خیلی از افراد اشاره دارند، این آیین‌نامه مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی و واجب‌الاجراست و وزارت تنها شرایط پذیرش آن را سخت‌تر کرده‌است و عملاً اعتراض باید به نهادهای قانون‌گذار مثل مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی صورت پذیرد.
 
جواب این است: بله، نهادهایی مثل شورای صنفی دانشجویان، باید از تمامی مراجع ذی‌ربط و مسئول مثل مجلس و شورای عالی پی‌گیر باشند؛ اما قوۀ مجریه همواره در اجرای قوانین می‌تواند،امکان‌پذیر بودن یا نبودن قانون را اعلام کند و البته قبل از پی‌گیر شدن جهت اجرای مصوبات 30 سال پیش کشور، قوه مجریه می‌تواند، به داد دانشگاه‌های دولتی که هیچ‌گونه امکاناتی ندارند، برسد. اما با فرض پذیرش واجب‌الاجرا بودن آیین‌نامۀ خصوصی‌سازی آموزش و کمک وزارت بهداشت بر سخت‌تر شدن پذیرش، سوال اینجاست که آیا برای مثال، فراهم کردن 10 مربی و استاد و چند اتاق، برای تأسیس یک دانشکدۀ پرستاری کافی است؟ آیا فراهم کردن یک ساختمان، آن هم استیجاری و با وسایل استیجاری سخت است؟ آیا این سخت‌تر کردن فرایند است یا تسهیل در آن؟
 
جالب اینجاست که موارد مشابه‌ی‌ از عدم اجرای قوانین گذشته در کارنامۀ وزارت بهداشت دیده می‌شود؛ اگر مسئولین وزارت به دنبال احیای قوانین قبلی و بهبود وضعیت هستند، پیشنهاد می‌کنیم، به مصوبات و قانون‌هایی که بیش از یک دهه از تصویب آنها می‌گذرد نیز، سری بزنند. « قانون تعرفه‌گذاری فعالیت پرستاران» یکی از این موارد است که هر سال به سال‌های آتی موکول شده است و انگار، هیچ نیازی هم به بررسی و بازبینی و سخت‌تر شدن‌های احتمالی ندارد.
 
البته لازم به ذکر است که نمایندگان و مسئولان محترم مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز، باید به واسطۀ این بازی با جان مردم پاسخ‌گو باشند و استدلال خود جهت حمایت از این متد آموزشی غلط را اعلام بدارند.
 
آزموده را آزمودن خطاست!
حال باز هم فرض می‌کنیم که این آیین‌نامه فرایند را جهت خصوصی‌سازی سخت‌تر کرده و نظارت خود را نیز بیشتر کرده‌است. برای سنجش این فرضیه و بررسی امکان‌پذیر بودن آن کافی است، به یکی دو سال پیش برگشته و طرح دیگری با تقریبا همین مضمون جهت پذیرش پرستار بیمارستانی و تربیت دانشجو در بیمارستان، که توسط مسئولین وقت مطرح شد را بررسی کنیم. آن زمان نیز، استدلال مسئولین این بود که با این روش وضعیت آموزش بهبود یافته، ملاک‌های آموزش دانشجویان پیشرفت داشته و حتی تربیت دانشجو در بیمارستان منجر به بهبود آموزش دانشجویان در کل دانشگاه خواهد شد؛ اما آن چیزی که در واقعیت شاهد آن بودیم، تنها و تنها نابودی این رشته آکادمیک بود که البته با پی‌گیری‌های شورای صنفی و سایر نهادهای مربوطه این طرح نیز، لغو شد.
 
سوال اصلی اینجاست که وقتی همگی واقفیم که آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های هرچند به ظاهر سخت، به سادگی توسط افراد ذی‌نفوذ نادیده گرفته شده و با لابی‌های مختلف، عملاً لزوم اجرایی خود را از دست می‌دهند، حال چه تضمینی وجود دارد که این طرح نیز، به سرنوشت طرح‌های قبلی دچار نشود؟ باز می‌گویم، آزموده را آزمودن خطاست.
 
اظهارات متناقض
یکی از چالش‌های اساسی در بررسی فعالیت نهادهایی مثل وزارت بهداشت، مغایرت در عملکرد و سخنان مسئولین وزارت بهداشت در این حوزه است. وزیر سابق بهداشت در صحبت‌های خود در مهرماه امسال، به کیفی‌سازی گزینش دانشجو پرداخته بود و به صورت ضمنی از دانشگاه آزاد اسلامی بابت این قضیه انتقاد کرد. ایشان اشاره داشتند:«به اعتقاد من با اجرای برنامه طرح تحول، مراکزی که استانداردهای لازم را در عرصه‌های مختلف نداشته‌باشد، باید تعطیلشوند». بر اساس گزارش سازمان سنجش، خوشبختانه ما صد درصد ظرفیت‌ها را در پذیرش دانشجو در دانشگاه‌های علوم‌پزشکی رعایت کرده‌ایم و هم‌چنان تاکید می‌کنیم، باید روی میزان ظرفیت پذیرش دانشجو در کشور بسیار حساس باشیم!
 
با این همه، اکنون این سوال در اذهان عمومی نقش می‌بندد که چرا وزارت بهداشت که تا این حد نسبت به گسترش رشته‌های علوم‌پزشکی مقاومت داشته‌است ، اکنون درصدد کمک به ایجاد موسسات کوچک خصوصی برای آموزش پزشکی که اولویتی جز درآمدزایی و تجاری کردن دانشگاه ندارند، برآمده ‌است؟
 
جمع بندی
در نهایت دو دید کلی جهت علت طرح این موضوع در کشور قابل حدس است: یا واقعا استفاده از ظرفیت‌های بخش خصوصی در بهبود آموزش کشور و البته بررسی و سخت‌تر کردن مصوبات قبلی در نهادهای بالادستی مد نظر است که توضیحات لازم جهت رد این موضوع داده‌شد و پیشنهاد می‌شود، از ظرفیت‌های بخش خصوصی در قسمت‌هایی مثل طرح تحول سلامت که با مشکلات سخت‌افزاری و مالی عدیده‌ای مواجه است، استفاده شود؛ یا اینکه دست‌هایی در پشت پرده جهت از بین بردن جرم مطالبۀ عمومی ورود به رشته‌های حوزه علوم‌پزشکی در دانش‌آموزان پشت کنکوری، قصد نابود کردن صورت مسئله را داشته و با ورود بیش از حد دانشجو و رساندن آن به هدف فوق اشباع مایل‌اند، این آتش را در جامعه سرکوب نمایند که باز هم می‌گویم، این کار هم خیانت است، هم ظلم؛ اما دانشجویان آگاه و دغدغه‌مند علوم‌پزشکی کشور فارغ از هرگونه جهت‌گیری و منفعت‌طلبی، صرفاً جهت حفظ سلامت کشور و جان مردم،تا حل این مسئله از پای نخواهند نشست.

مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

هواپیمای فضایی چین یک شیء مرموز را در مدار رها کرده است

آزمایش موشک «استارشیپ» پیش از پرواز سیزدهم با موفقیت به سرانجام رسید

صنعت هوانوردی اعلام کرد: ضایعات غذایی به سوخت جت تبدیل می‌شوند

شمارش معکوس تا پرتاب جدیدترین فناوری فضایی «اسپیس‌ایکس» آغاز شد

جدیدترین خبر از وضعیت فاطمه شکری بازیگر پیشکسوت

اکران فیلم استخر سروش صحت به تعویق افتاد

سری جدید انیمیشن «داستان اسباب‌بازی» همه رقبا را کنار زد

پیشنهاد وزیر علوم برای جذب دانشجویان پاکستانی در دانشگاه سیستان و بلوچستان

شرایط پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی فرهنگیان اعلام شد

فراهم شدن امکان ویرایش حوزه آزمون پذیرش دستیار تخصصی

زیرساخت‌های فرسوده ناسا دیگر پاسخگوی ماموریت‌های «آرتمیس» نیستند

راز کندی تنبل‌ها کشف شد

تأثیر پنهان طعم‌های محبوب سیگار الکترونیکی بر قلب را جدی بگیرید

آیا خاطرات را می‌توانیم بخوریم؟

عکس روز ناسا از ماراتن مریخ منتشر شد

کاروان دانش‌آموزی ایران با بهترین شرایط به ژیمنازیاد اعزام شود

دستورالعمل فعالیت‌های تابستانی مدارس ابلاغ شد

کلاس‌های جبرانی تابستانی دانش آموزان از ۱۵ تیرماه آغاز می‌شود

راه حل مقابله با مصرف مواد مخدر در محیط‌های دانشگاهی

صدور حکم اخراج دانشجوی امیرکبیر به دلیل اهانت به پرچم ایران

حضور ۱۱ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی کیواس ۲۰۲۷ ؛ دانشگاه تهران در صدر جدول

قرار بود ششم تیر و روز ترور آخرین روز جمهوری اسلامی باشد

تجلیل از گری اولدمن در جشنواره تلویزیونی بریتانیا

رسالت تداوم نهضت عاشورا و تاریخ‌نگاری زنده سیره تبلیغی امام سجاد(ع)

برگزاری ۵ شب عزاداری در دانشگاه تهران در دهه دوم ماه محرم

نگاهی به وضعیت معنویت انیمیشن کودکان در سه الگوی، دیزنی، پیکسار و جیبلی

پوشش بیش از ۱۰۰۰ رسانه‌ برای مراسم عاشورای کربلای معلی

مصاحبه دوره دکتری دانشگاه آزاد از امروز آغاز می‌شود

توسعه تعاملات دانشگاه‌های ایران و کشورهای عضو اکو در دستور کار

ایران به دانش فنی ساخت «مغز مصنوعی» دست یافت

در عصری هستیم که سرعت،فضیلت شده است/بحران معنایی انسان معاصر از کجاست؟

فراخوان کسب دانش فنی ساخت یک قطعه مهم در صنایع حساس و راهبردی

ثبت‌نام مدارس باید بر اساس محدوده محل سکونت انجام شود

زیارت تبلیغاتی صدام در عتبات/ سقوط یک سناریو توسط اسرای ایرانی

چرا امام حسین (ع) به پا خاست؟

تل زینبیه به روی بانوان زائر کربلا بازگشایی شد

اگر امام را نشناسیم، غربال خواهیم شد

هوش مصنوعی آنتروپیک شکاف در سیستم‌های دولت آمریکا را شناسایی کرد

امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

ارسال آیین‌نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها به شورای عالی انقلاب فرهنگی

آغاز پویش «کارت نشاط» برای حمایت از دانش‌آموزان

آموزش و پرورش: شرایط ثبت‌نام دانش‌آموزان اتباع اعلام خواهد شد

نتایج نقل و انتقالات فرهنگیان شنبه اعلام می‌شود

ابررایانه چینی از رقبای آمریکایی پیشی گرفت

خوابگاه‌های علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید

برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد

حضور وزیر علوم در آیین عاشورای حسینی در زینبیه استانبول

آماده تسهیل فرآیندهای اداری و حمایت از ابتکارات نوآورانه هستیم

ظرفیت ۶۸ هزار نفری پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ اعلام شد؛ ثبت‌نام تا شنبه ۳۰ خرداد

نقش شهادت در آثار محمدعلی نادری؛ وقتی قلمو با زبان درد سخن می‌گوید

شرایط بهره‌مندی مؤسسات قرآنی از نرخ صفر مالیاتی ابلاغ شد

نگاهی دوباره به ایران از دریچه «باد صبا»؛ میراثی که از دیروز به‌جا ماند

پیام تسلیت مدیرعامل مرکز گسترش به مناسبت درگذشت یک مستندساز

شاپور رحیمی خواننده و نوازنده پیشکسوت درگذشت

روایت احساسات در بطن تصاویر؛ محدودیت‌ها مانع ثبت جنایات جنگ شده‌اند

تام کروز ۴۶ سال حضورش در سینما را با یک کلیپ یادآوری کرد

حقوق طبیعی امام حسین (ع) در آخرین موعظه ایشان

ماجرای پیشگویی امام علی(ع) درباره کربلا و شهادت امام حسین(ع) چه بود؟

کل خیر فی الحسین؛ بزرگترین خسارت جدایی از حسین (ع) است

اسکار از ۵۲۹ نفر برای عضویت دعوت کرد؛ از نگار اسکندرفر تا جیکوب الوردی

آموزش تدبر در قرآن ویژه کارکنان دولت اجرایی می‌شود

تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئین‌های حسینی

بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت

انتقاد از یک بازیگر و کمدین برای حضور در مراسم ترامپ؛ با فاشیست‌ها عکس نگیر!

مجموعه کامل فیلم‌های استنلی کوبریک در یک بسته خاص عرضه می‌شود

عاشورا و پیوست فرهنگی ایران؛ از سوگ شیعی تا سرمایه انسجام ملی

تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟

سیره امام حسین(ع) آمیزه‌ای از تدبیر دینی و سیاسی و اخلاق اجتماعی بود

مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد

دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایان‌ترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد

مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمی‌شود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟

مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!

این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند می‌سازند

توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس

از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)

ماشین ثروت‌اندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی

همان‌گونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است

آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟

«حسینیه بهشت»، پیوند خانه‌های شهدا با خیمه‌های عاشورا

مهلت ثبت‌نام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه

مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد

دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایان‌ترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد

چمران هنوز زنده است

مهلت ثبت‌نام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه

همان‌گونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است

«حسینیه بهشت»، پیوند خانه‌های شهدا با خیمه‌های عاشورا

این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند می‌سازند

گوشواره‌هایی که تاریخ فراموششان نکرد

مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمی‌شود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟

یک فهرست متفاوت از بهترین‌های سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقل‌ها پیشتازند

آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟

توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس

ماشین ثروت‌اندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی

بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت

مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!

برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد

امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو

تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟

خوابگاه‌های علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید

ظرفیت ۶۸ هزار نفری پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ اعلام شد؛ ثبت‌نام تا شنبه ۳۰ خرداد

تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئین‌های حسینی

نقش شهادت در آثار محمدعلی نادری؛ وقتی قلمو با زبان درد سخن می‌گوید

از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)

آماده تسهیل فرآیندهای اداری و حمایت از ابتکارات نوآورانه هستیم

حضور وزیر علوم در آیین عاشورای حسینی در زینبیه استانبول

مجموعه کامل فیلم‌های استنلی کوبریک در یک بسته خاص عرضه می‌شود

ارسال آیین‌نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها به شورای عالی انقلاب فرهنگی

آموزش تدبر در قرآن ویژه کارکنان دولت اجرایی می‌شود

ابررایانه چینی از رقبای آمریکایی پیشی گرفت