کد خبر: 38667
ف
کثرت موهوم نیست/ هر موجودی در جهان در بنیاد وجودی با دیگران متحد است
سیدحمید طالب‌زاده در سخنرانی خود در همایش همگرایی و واگرایی؛ با تشریح و تفسیر حکمت متعالیه، به توضیح چگونگی ارتباط وجودها در ذات خود با یکدیگر و عدم مغایر بودن این مساله با وحدت وجود پرداخت.

به گزارش ثریا سیدحمید طالب‌زاده، استاد تمام گروه فلسفه دانشگاه تهران و دبیر شورای تحول علوم انسانی، در دومین روز از همایش بین المللی «همگرایی و واگرایی؛ گفتگویی میان فرهنگی-میان دینی» به سخنرانی درباره موضوع «حکمت متعالیه و امکان همگرایی» پرداخت.

طالب‌زاده با ارائه‌ی قرائت تازه‌ای از حکمت متعالیه، که نه در نظریات ملاصدرا و نه در نظریات شارحان او وجود داشته چنین بیان کرد: حکمت متعالیه نظام مابعدالطبیعی را به کمال رساند و بر بنیاد اصالت وجود واقع است. اصالت وجود در اینجا یعنی اینکه واقعیت امر واحدی است و آن وجود است. چیستی کثرت هم یک پرسش اساسی است. ملاصدرا در نظریه اصالت وجود، کثرت را موهوم نمی‌داند، بلکه در متن وحدت جستجو می‌کند. او بحث کثرت را در تشکیک وجود می‌برد. از نظر ملاصدرا، وحدت وجود، وحدت سنخی است؛ یعنی حقیقت وجود، حقیقت واحدی است اما درجات و مراتبی دارد که به یک اصل واحد برمی‌گردد.

وی در توضیح چیستی حقیقت وجود گفت: حقیقت وجود درست از آن جهت که وجود است حد و مرز ندارد، بلکه دارای سلسله مراتب است. مانند نور که در ذات خود روشنایی است اما درجات مختلفی دارد. وحدت سنخی با وحدت تشکیکی وجود یکی است. واقعیت اصیل، سنخ واحدی دارد و حقیقتی داینامیک یا سریانی است. همین حقیقت تشکیکی بنیاد کثرت است و حیث اختلاف وجود، همان حیث وحدت می‌باشد. همه موجودات که با هم اختلاف دارند، اختلاف شان ذاتی است؛ اما در حقیقت یکی هستند و آن وجودشان است. تشکیک وجود یعنی غیر از وجود چیزی نیست و اختلاف غیر از وحدتِ سریان یافته نیست. بسط وحدت بنیاد اختلاف است. از نظر ملاصدرا تشکیک وجود دو گونه است که شامل بسط طولی و بسط عرضی می‌شود. تشکیک طولی یعنی مشاهده اختلاف در مصادیق کیفیات و کمیات مثل دو مصداق سفیدی و سفیدی‌تر، اما معیار این تشکیک در چیست؟ اینکه در ابتدا حقیقت وجود از راه علیت نفوذ می‌کند و موجود معلول چیزی جز ربط به علت خود نیست. وجود علت کامل‌تر از معلول است. در سلسله موجودات سلسله طولی بر معنای کمال و نقص می‌باشد و هر موجود وجودی رابط است که این رابط بودن ربط یک طرفه است.

او در توضیح «تشکیک تواسعی» گفت: در نوع دیگری از تشکیک عرضی که در بحث ملاصدرا نیست، رابطه علیتی بین موجودات وجود ندارد؛ مثل رابطه دو پرنده یا رابطه قطرات آب. چنین تشکیکی را نمی‌توان طولی فهمید؛ چون معنای تشکیک یعنی اینکه مابه‌الاختلاف عین مابه‌الاشتراک است. جهان طبیعت، جهان زمان و مکان است که اینها عرض یکدیگر نیستند، موجودی این جهان، ذاتاً زمانی و مکانی است و هر دو در امتداد هم هستند، قطعات زمان و مکان طولی نیستند و برتری بر یک جز دیگری ندارند؛ اما مقوم هویت وجود هستند. هویت زمانی و مکانی موجودات، شالوده تشکیک عرضی است. بنا به تشکیک، هر وجودی با تمام وجود دیگر هم مشترک است و هم با آن مغایرت دارد. به بیان دیگر از همان جهت که یکی است از همان جهت مغایر هم است و هر مغایرت به وحدت برمی‌گردد. وجودهای مغایر عین بسط وجود دیگر است چرا که وجود غیر عین وجود خود او است و هر وجودی تمام وجودهای دیگر را فرا می‌خواند. به عبارت دیگر هر وجودی تکرار نشدنی است. به همین دلیل وجود دیگر را بسط می‌دهد. در غیر این صورت تکرار است. بنابراین تشکیک عرضی باعث وحدت وجودها می‌شود.

استاد تمام دانشگاه تهران در پایان با اشاره به بحث علامه بیان داشت: علامه در بحث خود با موضوع وجود معتقد است که تحقق وجود رابط و موجب وحدت بین آنها می‌شود. بنا به بیان علامه، وجود رابطه نحوه‌ای از وجود است که بر اساس آن می‌توان وجودهای فی‌النفسه را در ارتباط با هم قرار داد. اکنون می‌توانیم بگوییم موجودات در تشکیک عرضی هستند و این مساله مغایر با وحدت وجود نیست و وجودها در ذات خود با یکدیگر در ارتباط هستند. به بیان دیگر هر موجودی در جهان در بنیاد وجودی با دیگران متحد است اما تمایز در وجود و ماهیت و کثرت در آگاهی رخ می‌دهد.

منبع: فارس


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

بازار خودرو در شوک احتمال ریزش ناگهانی قیمت‌ها +جدول

ماجرای دستمزد میلیاردی مهران مدیری و رضا عطاران چیست؟

یاری خدا پس از عبور از ناملایمات اجتماعی

دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های برتر کشور معرفی شدند

ورود هیوندای توسان N لاین به بازار خودروی انگلستان + عکس

رژیم غذایی مردم قرون وسطی کشف شد

عجیب‌ترین راز باستان شناسی شرق آسیا پیچیده‌تر شد

سکه 500 هزار تومان ارزان شد

انفجار مرگبار در تعمیرگاه خودرو در تهران + عکس

خنده‌های داماد آقای وزیر در دادگاه + عگس

مجموعه ورزشی انقلاب آتش گرفت

قلیان میناکاری شده ناصرالدین شاه قاجار + عکس

سرویس ویژه ماه رمضان پیام رسان آیگپ راه اندازی شد

گوشی‌های جدید سری P هواوی رونمایی شدند

دانشمندان بلندترین صدای ممکن را تولید کردند

تضمین عمر لاستیک با رعایت شش نکته

تعریف و تمجید ساره بیات از رضا قوچان نژاد + عکس

دانشگاههایی که بهترین عملکرد را در جذب هیئت علمی داشتند

مجلس با بررسی فوری طرح تعویق برگزاری کنکور مخالفت کرد

استقرار تیم‌های نظارت بر مدارس غیردولتی در مناطق ۱ تا ۶ تهران

خدای حکمت متعالیه زاینده جهان است نه خالق آن

حداکثر شهریه مدارس غیردولتی در مقاطع مختلف تحصیلی اعلام شد

دستور روحانی به دستگاه‌های اجرایی برای تسهیل در فرایند سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی

لاریجانی: روند افزایش حقوق‌ها را پیگیری می‌کنیم

مجازات اسیدپاشی تشدید شد +جزئیات

روش مخالفت با فلسفه؛ از تفکیک تا تکفیر

میلاد امام حسن(ع) هیئت کجا برویم؟

مراسم سنتی پشم چینی گوسفندان در سمنان +عکس

آستارا بهشت زیبای کاکتوس‌ها +عکس

قیمت فضایی میوه‌های نوبرانه در بازار +عکس

افت قیمت طلا شدت گرفت +جزئیات

دستاورد فردید برای زمانه ما چیست؟/ انواع غرب زدگی

عنصر مردانگی و جوانمردی در بیان امام حسن مجتبی(ع)

حکمرانی آمریکا بر اینترنت پایان می یابد/ وزارت اینترنت تشکیل شود

قرار نداشتن ایران در میان ۲۰ کشور اول مهاجر فرست دنیا/تحصیل ۱.۳ از کل دانشجویان در خارج

وقتی پژو 206 میره تو دل کوه + عکس

افطاری در پس‌کوچه‌های تهران + عکس

واسه همه قیمتاتون مرسی + عکس

گام‌های اساسی زندگی مهدوی

پیگیری مشکل اپلیکیشن‌های ایرانی اپ‌استور با شکایت

خداحافظی اجباری هواوی از اندروید

آغاز مهلت مجدد ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی از امروز

معرفی ۳ دانشگاه برتر کشور در زمینه ثبت پتنت خارجی/صعود جایگاه دانشگاه تربیت مدرس

تفاوت شدت بروز بیماری‌ها در ساعات مختلف شبانه‌روز

اثرات مدرنیسم در زندگی غرب چیست؟

کارگردان «لانتوری» و قربانیان اسیدپاشی مهمان مجلس شورای اسلامی + عکس

تعریف و تمجید بهنوش بختیاری از خانم بازیگر + عکس

اسامی داوطلبان دارای حد نصاب کنکور دکتری به زودی اعلام می‌شود

شاسی بلند بنتلی بنتایگا Bengala به شکل یک تانک! + عکس

تصاویر لو رفته از خودروی جدید بی ام و قبل از انتشار رسمی + عکس

عوامل دستیابی به صلح پایدار/ انسان گرایی به معنای نفی خدا نیست

مزایای سینی زیر موتور چیست؟

شناسایی استعداد شغلی دانش آموزان با نرم افزار ایرانی

استقلال دانشگاه ها به معنای جدا بودن از سیاست های کشور نیست

بازنگری در برگزاری آزمون‌های کشوری دانشجویان پزشکی

اتصال مستقیم به تلگرام از پوسته‌های فارسی امن‌تر است

فرهنگ آخرت نگری در جامعه ترویج شود/ صبر؛ فایده آخرت نگری

راه‌اندازی و توسعه مدارس تخصصی و آکادمی‌های ورزشی در دستورکار دانشگاه آزاد

دولت سیاست‌های جدیدی برای بهبود و تقویت ارتباطات بین المللی دانشگاه‌ها ارائه دهد

طرح تحول آموزش پزشکی بعد از ۴ سال به کجا رسید؟

بروز حملات قلبی صبحگاهی شدیدتر است

افزایش جهانی نرخ ابتلا به سرطان روده در بین جوانان

تفاوت‌های ارثی در پاسخگویی بدن به داروها تاثیر دارد

روزه رشددهنده فضایل و ملکات شریفه است/ نقش علم در ایمان

مصرف نوشابه و آبمیوه موجب افزایش ریسک مرگ زودهنگام می‌شود

دعای روز چهاردهم ماه مبارک رمضان/ از خطاها دورم کن

داور عصر جدید و همسرش در یک مراسم +عکس

قارچ ارزان شد +جزئیات

بازیگر مشهور طنز بچه به دست +عکس

خوانندگان و بازیگران معروف در مراسم ختم بهنام صفوی +عکس

واکنش مهناز افشار به حکم حبس همسرش +عکس

فرونشست زمین در قبرستان قدیمی سمنان +عکس

امروز قیمت خودرو چند باشه خوبه؟ +عکس

انتقاد به پخش زیاد این تبلیغ از تلویزیون جواب داد +عکس

دوستی آراز و حنیف در پشت صحنه سریال برادرجان +عکس

دختر بازیگر معروف در بهترین حال زندگی +عکس

مراسم ختم بهنام صفوی با یک حاشیه همراه شد

پاسخ عوامل سریال «برادرجان» به پرویز پرستویی! +عکس

قهرمان یعنی ایشون! +عکس

ماجرای آنتن نصب شده نزدیک ویلای وزیر جوان چیست؟ +عکس

رضا رویگری و ابوالفضل پورعرب در مراسم افطاری احمدی‌نژاد +عکس

افت قیمت طلا شدت گرفت +جزئیات

پایان شوکه کننده سریال برادرجان

تبریک مجری ممنوع التصویر به آقای مربی +عکس

جوراب با طرح و موهای ترامپ +عکس

تصویری از روزه خواری علنی استقلالی‌ها + عکس

وقتی مجری معروف تلویزیون مو نداشت +عکس

خبر خوب برای اجاره نشین‌ها

مرگ ناگهانی مرد جوان در زمان عمل کاشت مو +عکس

ترامپ در دستشویی های چین + عکس

خنده‌های داماد آقای وزیر در دادگاه + عگس

پاسخ عوامل سریال «برادرجان» به پرویز پرستویی! +عکس

ستاره منچستریونایتد در جوار خانه کعبه +عکس

ماجرای آنتن نصب شده نزدیک ویلای وزیر جوان چیست؟ +عکس

بالاخره پیاز ارزان شد +جزئیات

نمایی از اسکلت یک شاهزاده ایرانی + عکس

عکس صمیمی گوهر خیراندیش با مهران مدیری

ارزان شدن آرام طلا و سکه +جزئیات

آخوند رنگین کمانی +عکس

بازار خودرو در شوک احتمال ریزش ناگهانی قیمت‌ها +جدول

اینم ترامپ در انتظار تماس ایران! +عکس

الماس زرد احمدشاه قاجار حراج شد +عکس

برف روبی با ارتفاع ۱۰ متر در جاده پادنای اصفهان +عکس

امروز قیمت خودرو چند باشه خوبه؟ +عکس

گربه مولتی میلیونر اینستاگرامی مرد +عکس

سریال پایتخت هم سانسور شد!

پاچه خواری به سبک آمریکایی + عکس

علت اصلی گرانی هندوانه +جزئیات

تشکر ویژه مهدی مهدوی‌کیا از برانکو + عکس

واکنش جنجالی بازیکن استقلالی به فحاشی‌ها + عکس