کد خبر: 38667
ف
کثرت موهوم نیست/ هر موجودی در جهان در بنیاد وجودی با دیگران متحد است
سیدحمید طالب‌زاده در سخنرانی خود در همایش همگرایی و واگرایی؛ با تشریح و تفسیر حکمت متعالیه، به توضیح چگونگی ارتباط وجودها در ذات خود با یکدیگر و عدم مغایر بودن این مساله با وحدت وجود پرداخت.

به گزارش ثریا سیدحمید طالب‌زاده، استاد تمام گروه فلسفه دانشگاه تهران و دبیر شورای تحول علوم انسانی، در دومین روز از همایش بین المللی «همگرایی و واگرایی؛ گفتگویی میان فرهنگی-میان دینی» به سخنرانی درباره موضوع «حکمت متعالیه و امکان همگرایی» پرداخت.

طالب‌زاده با ارائه‌ی قرائت تازه‌ای از حکمت متعالیه، که نه در نظریات ملاصدرا و نه در نظریات شارحان او وجود داشته چنین بیان کرد: حکمت متعالیه نظام مابعدالطبیعی را به کمال رساند و بر بنیاد اصالت وجود واقع است. اصالت وجود در اینجا یعنی اینکه واقعیت امر واحدی است و آن وجود است. چیستی کثرت هم یک پرسش اساسی است. ملاصدرا در نظریه اصالت وجود، کثرت را موهوم نمی‌داند، بلکه در متن وحدت جستجو می‌کند. او بحث کثرت را در تشکیک وجود می‌برد. از نظر ملاصدرا، وحدت وجود، وحدت سنخی است؛ یعنی حقیقت وجود، حقیقت واحدی است اما درجات و مراتبی دارد که به یک اصل واحد برمی‌گردد.

وی در توضیح چیستی حقیقت وجود گفت: حقیقت وجود درست از آن جهت که وجود است حد و مرز ندارد، بلکه دارای سلسله مراتب است. مانند نور که در ذات خود روشنایی است اما درجات مختلفی دارد. وحدت سنخی با وحدت تشکیکی وجود یکی است. واقعیت اصیل، سنخ واحدی دارد و حقیقتی داینامیک یا سریانی است. همین حقیقت تشکیکی بنیاد کثرت است و حیث اختلاف وجود، همان حیث وحدت می‌باشد. همه موجودات که با هم اختلاف دارند، اختلاف شان ذاتی است؛ اما در حقیقت یکی هستند و آن وجودشان است. تشکیک وجود یعنی غیر از وجود چیزی نیست و اختلاف غیر از وحدتِ سریان یافته نیست. بسط وحدت بنیاد اختلاف است. از نظر ملاصدرا تشکیک وجود دو گونه است که شامل بسط طولی و بسط عرضی می‌شود. تشکیک طولی یعنی مشاهده اختلاف در مصادیق کیفیات و کمیات مثل دو مصداق سفیدی و سفیدی‌تر، اما معیار این تشکیک در چیست؟ اینکه در ابتدا حقیقت وجود از راه علیت نفوذ می‌کند و موجود معلول چیزی جز ربط به علت خود نیست. وجود علت کامل‌تر از معلول است. در سلسله موجودات سلسله طولی بر معنای کمال و نقص می‌باشد و هر موجود وجودی رابط است که این رابط بودن ربط یک طرفه است.

او در توضیح «تشکیک تواسعی» گفت: در نوع دیگری از تشکیک عرضی که در بحث ملاصدرا نیست، رابطه علیتی بین موجودات وجود ندارد؛ مثل رابطه دو پرنده یا رابطه قطرات آب. چنین تشکیکی را نمی‌توان طولی فهمید؛ چون معنای تشکیک یعنی اینکه مابه‌الاختلاف عین مابه‌الاشتراک است. جهان طبیعت، جهان زمان و مکان است که اینها عرض یکدیگر نیستند، موجودی این جهان، ذاتاً زمانی و مکانی است و هر دو در امتداد هم هستند، قطعات زمان و مکان طولی نیستند و برتری بر یک جز دیگری ندارند؛ اما مقوم هویت وجود هستند. هویت زمانی و مکانی موجودات، شالوده تشکیک عرضی است. بنا به تشکیک، هر وجودی با تمام وجود دیگر هم مشترک است و هم با آن مغایرت دارد. به بیان دیگر از همان جهت که یکی است از همان جهت مغایر هم است و هر مغایرت به وحدت برمی‌گردد. وجودهای مغایر عین بسط وجود دیگر است چرا که وجود غیر عین وجود خود او است و هر وجودی تمام وجودهای دیگر را فرا می‌خواند. به عبارت دیگر هر وجودی تکرار نشدنی است. به همین دلیل وجود دیگر را بسط می‌دهد. در غیر این صورت تکرار است. بنابراین تشکیک عرضی باعث وحدت وجودها می‌شود.

استاد تمام دانشگاه تهران در پایان با اشاره به بحث علامه بیان داشت: علامه در بحث خود با موضوع وجود معتقد است که تحقق وجود رابط و موجب وحدت بین آنها می‌شود. بنا به بیان علامه، وجود رابطه نحوه‌ای از وجود است که بر اساس آن می‌توان وجودهای فی‌النفسه را در ارتباط با هم قرار داد. اکنون می‌توانیم بگوییم موجودات در تشکیک عرضی هستند و این مساله مغایر با وحدت وجود نیست و وجودها در ذات خود با یکدیگر در ارتباط هستند. به بیان دیگر هر موجودی در جهان در بنیاد وجودی با دیگران متحد است اما تمایز در وجود و ماهیت و کثرت در آگاهی رخ می‌دهد.

منبع: فارس


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آمار مصدومان چهارشنبه‌سوری؛ تا الان ۲۵ قطع عضو +عکس

قیمت مصوب میوه‌های شب عید اعلام شد

۴ رستوران بین راهی در جاده هراز پلمپ شدند

مجری قدیمی جایگزین پژمان بازغی در کودک‌شو شد

پدران فوتبالیست در کنار فرزندانشان +عکس

توقف اجرای طرح ترافیک و زوج و فرد در تهران

قیمت مرغ کاهش یافت +جزئیات

حمایت خواننده لس‌آنجلسی از عادل فردوسی‌پور

‌پوشش تحصیلی ۹۷ درصدی دانش‌آموزان ابتدایی

جاسازی عجیب ترقه توسط یک دانش‌آموز +عکس

با حقوق ۹۸ چه چیزهایی می‌توان خرید؟ +عکس

سرویس ارزش افزوده برای سیم کارتهای جدید غیرفعال شد

نقشه‌ راه بسته‌های تحول و نوآوری آموزش علوم پزشکی ترسیم شد

افق‌های جدید برای درک بهتر بیماری‌های ناشی از فشار روحی

تجارب موفق دانشگاه‌ها در تحول و نوآوری در سطح ملی گسترش می‌یابد

تازه‌ترین تصویر از دختر کوچک مهران غفوریان +عکس

شماره ۳۴ مجله «تاریخ فلسفه» منتشر شد

خواننده پاپ کشور برای عادل فردوسی‌پور خواند

محققان ایرانی یخچال پیشرفته نگهداری واکسن تولید کردند

جشن چهارشنبه سوری بسیار مرتبط با جشن فَروَردگان است

تولید سوخت هیدروژن از آب دریا

کاهش فشار خون با پالس‌های فراصوت

انسان‌ میدان مغناطیسی زمین را حس می‌کند

هشدار پلیس به مسافران: ۲۹ اسفند سفر نکنید

سلطان جاساز هم دستگیر شد + عکس

به روایت فائزه هاشمی اگر بابا زنده بود

کبوتری که یک میلیون یورو قیمت دارد +عکس

ریزش مرگبار کوه روی خودرو در سوادکوه +عکس

نقشه عجیب زن جوان برای جدایی از نامزد فقیرش!

عکس هوایی از کشتی غرق شده در بندرعباس +عکس

آخرین مهلت ثبت‌نام رشته‌های بدون آزمون کنکور اعلام شد

اشتباه عجیب و غریب علی ضیا روی آنتن زنده

پرویز پرستویی: حکایت عادل فردوسی‌پور مانند استاد شجریان است

آیپدهای جدید اپل رونمایی شد +تصاویر

قدر بهار و فرصت جوانی را بدانید

دانشگاه تهران در «ساعت زمین» خاموش می‌شود

تاسف ساعد سهیلی از کرایه پسته برای سفره هفت‌سین + عکس

یک فروند کشتی در بندر شهید رجایی غرق شد

امکان تکمیل مدارک آزمون تکمیلی تخصصی پزشکی فراهم شد

۱۰ نفر برتر آزمون دستیاری معرفی شدند/ دفترچه در حال ویرایش است

رامبد جوان: می‌خواهم بچه‌داری کنم

واکنش مهناز افشار به حذف عادل فردوسی‌پور از برنامه «۹۰»/ عکس

رونمایی اپل از آی پد ایر و آی پد مینی جدید

نخستین عمل جراحی مغز با اینترنت «۵جی» انجام شد

امتیازات ویژه دانشگاهها برای گذراندن فرصت مطالعاتی در صنعت

جت‌اسکی‌سواری در خیابان‌های قائم‌شهر + عکس

با مصرف خرما باهوش‌ترباشید

ژاپنی‌ها با ایجاد انفجار از عمق یک سیارک نمونه برداری می‌کنند

نوروز نوید می‌دهد همیشه آغازی دوباره ممکن است

چیزی که در ۹۰ حذف شده دیشب قرار بود پخش شود +عکس

شاسی‌بلند جدید مرسدس‌بنز در خیابان‌های تهران +عکس

گرانی وحشتناک تاکسی‌های اینترنتی +عکس

واکنش اینستاگرامی رامبد جوان به حذف عادل فردوسی پور از برنامه نود + عکس

سلطان ترقه هم پیدا شد! +عکس

پست جدید علی کریمی در اینستاگرام + عکس

چهارشنبه‌سوری چی بود، چی شد! +عکس

تیپ دهه شصتی دی‌کاپریو و برد پیت + عکس

۳ سناریوی ساخت ماهواره در دانشگاه امیرکبیر

حداقل دستمزد٣۶.۵درصد افزایش یافت/ سایر سطوح ۱۳درصد+۲۶۱هزار تومان

راه‌های تشخیص روغن سوزی موتور خودرو

دیوارنگاره جدید میدان ولیعصر + عکس

شاسی‌بلند جدید مرسدس‌بنز در ایران + عکس

توضیح احمدی نژاد در مورد عکس جنجالی با علی کریمی

بهنوش بختیاری هم به جمع حامیان فردوسی‌پور پیوست +عکس

واکنش ترامپ به حادثه تروریستی نیوزیلند

توضیحات فردوسی‌پور درباره علت واقعی پخش نشدن ۹۰

شوخی رهبر انقلاب با سن آیت الله جنتی

داعش به پایان خلافت خود اعتراف کرد

عظمت ملت ایران را برای دنیا تبیین کنید/سفارتخانه ها زمینه تبادل علمی و فرهنگی را مهیا کنند

تغییر و تحول در برنامه «نود» از سال آینده/ استفاده از ظرفیت «فردوسی‌پور» در برنامه‌های دیگر

واکنش کاربران توییتر به پایان فردوسی‌پور +تصاویر

ساخت قالیباف؛ ساخت حناچی! +عکس

اشکالات پایان نامه فردوسی پور/ رساله در حد مقطع دکتری نبود

صدا و نوردرمانی راه دیگری برای درمان آلزایمر

برپایی جشنواره بین‌المللی پروژه‌های دانش‌آموزی سینا

سنت‌های کهن، مانع فاصله میان انسان‌ها بود

طلبه‌ها به صورت جهادی پاکبان شدند +عکس

تلاش آرشیو اینترنت برای نجات مطالب گوگل پلاس

کتاب «پرسمان دانش‌آموزی» به چاپ سوم رسید

۳۵ میلیون ایرپاد به فروش رفت

مادر مرده‌ای که می‌خواست برق تهران را قطع کند +عکس

احمدی نژاد: مملکتی که با یه صحبت بهم می ریزه بذار بریزه + عکس

هشدار مجری معروف درباره وقوع یک فاجعه+عکس

صف کانادا خیلی شلوغه! +عکس

واریز سود سهام عدالت آغاز شد +جزئیات

آزاده نامداری هم از اجرای گلزار انتقاد کرد

توضیحات فردوسی‌پور درباره علت واقعی پخش نشدن ۹۰

هواپیمای ایرانی در فرودگاه دوحه دچار حادثه شد +عکس

قطر در حال خشکاندن خلیج فارس برای افزایش خاکش +عکس

سلطان ترقه هم پیدا شد! +عکس

نوروز ۵۰ سال قبل در تهران قدیم +عکس

افت ۸۰ درصدی فروش آجیل پس از تحریم خریدش

پراید و سمند ۲ میلیون افتادند؛ جدول نرخ‌ها

جزئیات مسلمان‌کشی گسترده در نیوزیلند +عکس

شغل جناب خان بعد از تعطیل شدن خندوانه

بهنوش بختیاری هم به جمع حامیان فردوسی‌پور پیوست +عکس

واکنش اینستاگرامی رامبد جوان به حذف عادل فردوسی پور از برنامه نود + عکس

۳ جواد محبوب سینما و تلویزیون در یک قاب + عکس

تصویر قدیمی از رامبد جوان و پژمان بازغی در کنار هم +عکس

کوه‌خواری در گیلان برای ساخت ویلا+عکس

گول تخفیف‌های شب عید رو نخورید! +عکس

زیدان مازیار ناظمی را دور زد! +عکس

همه چیز درباره قاتل استرالیایی حمله نیوزیلند +عکس

۹ خودرو در آبگرفتگی زیرگذر در تبریز گیر کردند +عکس

سریال پرطرفدار قدیمی در نوروز بازپخش می‌شود

این همه سلطان تو ایران چیکار می‌کنن؟ +عکس

مجری قدیمی جایگزین پژمان بازغی در کودک‌شو شد

کنایه سنگین محسن تنابنده به برندگان جشنواره جام جم +عکس

لحظه اخراج علی دایی از کنار زمین +عکس

پلاک ایران 30 هم آمد +عکس