به گزارش ثریا ابن عربی نامدارترین شخصیت عرفان نظری در تاریخ فرهنگ مسلمانان است. او علاوه بر آموزههای قرآنی به فلسفه یونانی خاصه ماترک نظری فلوطین امعان نظر داشت. همچنین با سفر در ایران و خاصه اقامت مشهورش در اصفهان با میراث علمی ایرانیان آشنا شد. گو اینکه فرهنگ اسلامی-عربی اغلب به دست دانشمندان ایرانی سر و سامان گرفت و صورتی قابل آموزش پیدا کرد. البته ابن عربی توسط شاگرادان ایرانی و شیعهاش دوباره برای ما منشا اثر بود و سخنانش در کلام و عرفان نظری و فلسفه و حتی ادبیات فارسی انعکاس یافت.
یکی از چیزهایی که اثرپذیری ابن عربی از فرهنگ ایرانی را به شکلی غیر قابل انکار نشان میدهد، توجهی است که او به تقویم و هیئت و نجوم ایرانی داشت. در حالی که مسلمین خارج از ایران به تقویم قمری اکتفا میکردند، وی تقویم شمسی را مورد بررسی قرار داده و تاویلهای عرفانی چندی را با آن تطبیق داده است. میدانیم که نجوم کهن مبتنی بر نور یعنی وجه بصری اجرام سماوی است. آنچه در مرکز مبحث نور قرار دارد، خورشید است که تقویم ایران باستان بر اساس آن تنظیم میشود. از میان اجرام منظومه شمسی تنها حرکات ماه و خورشید را میتوان در دوایر منظم در آسمان ستارگان ثابت نمایش داد. در این میان خورشید منشاء نور و ماه برخوردار از آن است. بر خلاف اعراب که کار را بر مدار قمر میسنجیدند، ایرانیان که مردمانی یک جانشین و متشکل بودند، کارهای خود را بر اساس فصول نظم میدادند.
جشن نوروز و جشن مهرگان مشهورترین وقایع منطبق با احوال طبیعت هستند که زندگی سیاسی و اجتماعی ما را رقم میزدند. اما ماجرای ما و طبیعت فراتر از هماهنگی ظاهری بود. نجوم کهن مانند کیمیاگری و دیگر علوم قدیم مبتنی بر ساحتی نمادین است و به شکلی تمثیلگونه به تفسیر آدمی و حالات وجودی وی میپردازد. این علوم ریشه در نگاهی نمادین و روحانی به عالم محسوس دارند؛ زیرا در عالم سنتی، هستی دارای جانی است که آن را نمیتوان از بعد مادیاش جدا کرد. لذا علوم طبیعی را نمیتوان به تعینات مادی صرف تقلیل داد. توجه کنیم که چرخهها در جهان محسوس تنها به صورت نسبی تکرار میشوند و نه مطلق؛ در مقابل آنچه در آسمان رخ میدهد به شکلی نسبتا ثابت تکرار میشود.
بحث ابن عربی با تطبیق حرکت ماه، با پیامبرانی که هر کدام در فلکی به سر میبرند و حتی حروف زبان عربی و اعداد، ساختاری پیچیده را میسازد که بحث از آن اکنون در حوصله این مقال نیست. آنچه در اینجا مهم است استفاده و برداشتی است که وی از تقسیم ۱۲ گانه دایرهالبروج به دست میدهد که بر اساس چرخه خورشیدی بنا شده است. این دوازده حالت که با دوازده ماه نشان دارند، هم اکنون مبنای شیوهای است که در نجوم و ستارهشناسی جدید کاربرد دارد.
ابن عربی این برجها را در چهار دور که هر کدام فصل خاصی هستند جا داده است. اما همه ماجرا با اعتدال بهاری آغاز میشود. بهار شامل سه ماه است که در طرح ابن عربی با حمل، ثور و جوزا مشخص شده و در زبان فارسی آنها را به ترتیب فروردین، اردیبهشت و خرداد مینامند. هر کدام از این ماهها طبع و وظایفی دارند.
حمل یا همان فروردین برجی گرم و خشک (آتشی) است. فرشته این برج مسئول خلق کیفیات و رخداد هاست.
ثور یا اردیبهشت برجی سرد و خشک (خاکی) است. فرشته آن مسئول خلق بهشت و جهنم است که ذیل نام هیبت الهی قرار دارد. صورت فلکی ثور شامل مثلثی شبیه سر گاو است.
جوزا یا خرداد برجی گرم و تر (بادی) است. فرشته آن به همراه ملائک دیگر بروج دوگانه، بر اجسام حکمرانی میکند. او به ویژه مسئول خلق فلزات است. صورت فلکی آن با ستارگان دو قلو شناخته می شود.
بهار و خاصه فروردین که دوباره خلقت را از نو آغاز میکند، در طرح ابن عربی جایگاه ویژه دارد. به نظر او جایگاه مکانی سیارات و خاصه زمین بر احوال شخصی که تحت نفوذ آن برج به دنیا آمده است تاثیر میگذارد؛ اما در طول زمان نیز هر برج میتواند بر جسم و قلب مردمی که روی زمین زندگی میکنند موثر باشد؛ زیرا هر ماه نامی از اسماء الهی را فعال میکند که آدمی به نوبه خود در معرض آن قرار میگیرد.
در این میان فروردین جایگاه خاصی دارد. زیرا همراه با طبیعت که دوباره متولد میشود، بار دیگر اسما الهی دور ظهور خود را آغاز و آشکار میکنند. البته آنچه ما به عنوان نمادهای عید نوروز میشماریم، نه تنها لزوما مطابق طرح ابن عربی نیست بلکه در دورههای مختلف، ایرانیها به خاطر فراموشی یا تحولات فرهنگی خود، نمادها و گاه محتوای آنها را تغییر دادهاند. به همین خاطر نمیدانیم نمادهای امروزی دقیقا چه نسبتی با نمادهای باستانی دارند. ولی مهم است که درک ایرانیان از احوال طبیعت در طول تاریخ، متفکران و دانشمندان را قانع کرده است که بر مبنای آن کار علمی خود را نظم دهند. شگفتآور است که در میان ملل جهان تنها ایرانیان تقویم زندگی سیاسی و اجتماعی خود را با ترتیب فصول هماهنگ میکردند و همواره این نگرش تقویمی را حفظ کردهاند.
منبع: فارس
شکست «ددپول و ولورین» توسط «اودیسه»؛ رایان رینولدز تبریک گفت!
حجت الاسلام قمی: «مسجد» محور جامعه مبعوث است
بازگشت عمو پورنگ پس از ۵ سال به سیما
حجتالاسلام قمی: مسجد باید پرچمدار حرکت مؤمنان و جامعهسازی باشد
حجت الاسلام قمی: مسجد محدود به اقامه نماز نیست
حکمرانی شبکهای امام هادی(ع) در زندان و منشور کلامی زیارت جامعه کبیره
از سامرای محاصرهشده تا عصر غیبت/روایت راهبرد امام عسکری(ع) برای شیعه
تصویر معناداری که قالیباف در کنار خلیج فارس منتشر کرد
امیر جدیدی و حمید نعمتالله در پشتِ صحنه سریال داش آکل
«عید بیعت» در میدان ولیعصر(عج) برگزار میشود
بازگشت حماسی مصدق به قدرت،کینه شاه و دربار علیه دولت ملی را تعمیق کرد
شهادت امام حسن عسکری (ع) هیئت کجا برویم؟
مشرکان عصر جاهلیت موحد بودند؟
توییت معنادار معاون وزیر خارجه در پاسخ به ترامپ+عکس
سامرا آماده میزبانی از عزاداران امام حسن عسکری (ع) شد
اعلام برنامههای علمی هفته ملی ابنسینا در ایران
تلاش ملاعبدالله بهابادی در سازماندهی استنباط و روابط میان ادله
«عقل فعال» میراث حل مسائل روز؛ ابن سینا شاخصه عقلانیت در اسلام است
زبانآموز حرفهای چگونه آلمانی یاد میگیرد؟ نگاهی تخصصی به مسیر رسیدن از سطح A1 تا C1
محقق ایرانی باکتری را به ترانزیستور تبدیل کرد
جیمز وب ۳ سیاهچاله فعال در یک کهکشان دوردست کشف کرد
مصوبه مهم درباره اقتصاد دیجیتال
تولید ماده اولیه داروی ایرانی درمان «فیبروز کبدی»
ایده امیرکبیر در تأسیس دارالفنون چه بود؟
پرچم انتقام و خونخواهی بر فراز گنبد مساجد کشور به اهتزاز درمی آید
راهاندازی موکبهای دائمی در مرز ایران و عراق
چرا رهبر شهید به جوانان اروپایی نامه نوشتند؟
آثار و عوامل تجربه زیسته احساس تنهایی در دختران تجرد زیست
«فرمانده هرمز» را چقدر میشناسید؟
جزئیات برنامههای هفته آموزش هنر اعلام شد
شوراهای آموزش و پرورش؛ ظرفیت ملی برای جهش کیفیت و عدالت تربیتی
کاهش ۲۰ درصدی تخلفات اداری آموزشوپرورش
زنگ نماز همراه با زنگ مدرسه نواخته شود
آغاز دریافت کارت ۵ آزمون علوم پزشکی از امروز
جدیدترین تغییرات فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی را اینجا ببینید
آغاز ثبت نام پذیرفته شدگان آزمون دکتری از اول شهریور
جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد
نتایج نهایی آزمون دکتری اعلام شد
بیش از ۷۵۰ هزار نفر کارت کنکور ۱۴۰۵ و آزمون پذیرش دانشجو معلم گرفتند
زمان و تعداد سوالات گروههای پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد
هشدار درباره کاهش رتبه علمی ایران در جهان
پایان اسکرول بینهایت و شمارش لایک در اینستاگرام
آزمون تربیت معلم همزمان با کنکور سراسری ۱۴۰۵ برگزار میشود
بزرگترین هواپیمای تمام برقی جهان ۲۷ دقیقه پرواز کرد
«ایران دیجیتال»؛ پیوند فناوری و نظام تعلیم و تربیت
تضمین امنیت کنکور رکن اصلی تحقق عدالت آموزشی/ برخورد قانونی با تقلب
توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد
ناسا به طرح لشکرکشی روباتهای کروی به تایتان گرنت داد
حضور بیش از ۱۰۰ استارتاپ در اینوتکس ۲۰۲۶ قطعی شد
برگزاری محفل قرآنیها به مناسبت چهلم رهبر شهید انقلاب
صفحه اینترنتی معرفی رهبر شهید به زبان ژاپنی راه اندازی شد
تهیه کننده سریال اسباب زحمت: شخصیتهای سریالهای آقاخانی از جنس مردم هستند
گرامیداشت رهبر شهید با نگاهی به اندیشه ایشان در حوزههای انسانی
جدول پخش شبکه ۴ تغییر کرد
گردهمایی اصحاب هنر و اندیشه با گفتاری درباره آینده نزدیک ایران برگزار میشود
مرحوم ابوترابی الگوی مقاومت در شرایط سخت اسارت
نگاهی به حدود ۶۰۰ آیه مرتبط با جهاد و قتال و پاسخ به چالشهای امروز در این کتاب
مهران مدیری تحت عمل جراحی و درمان قرار گرفت
آموزش و پرورش باید در کنار سه قوه، «قوه چهارم» کشور باشد
حامد همایون مهمان درجام شد
«غوطهور» در صف اکران رفت
خوراک رسانهای کودک دهه ۶۰ با امروز فرق دارد
چگونه ایمان در زمان جنگ تقویت میشود؟
بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا
درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید
امتحانات ترم تابستان دانشگاههای سراسری و آزاد حضوری شد
آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵
ثبتنام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵
حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد
مسعود امیرلویی پس از ۵ سال مبارزه درگذشت
تمدید مهلت ثبتنام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
حمله سایبری گسترده به تأسیسات آب آمریکا
دستگاههای عکسبرداری پزشکی کوچکتر میشوند
اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵
امتحانات ترم تابستان دانشگاهها حضوری شد
راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی
مهلت ویرایش محل برگزاری چهلمین دوره آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد
دستور جدید ترامپ به شرکت ها برای حمله سایبری
اخراج ۲ دانشجو به دلیل توهین به پرچم مقدس ایران
یافتههای جدید از نقش استارلینک در تجاوز نظامی آمریکا به ایران
تمدید مهلت ثبتنام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵
آغاز سال تحصیلی دانشگاهها از ۴ مهرماه
۱۰ سؤال از محاسبه نتیجه آزمون دستیاری حذف شد
اخراج ۲ دانشجو به دلیل توهین به پرچم مقدس ایران
راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی
حسین خواجه امیری «پهلوان آواز» به سوی خانه ابدی بدرقه شد
شنبه آخرین مهلت ثبتنام در ۵ آزمون علوم پزشکی
آغاز نامنویسی بیستودومین فراخوان جذب هیئت علمی پزشکی از فردا
امتحانات ترم تابستان دانشگاهها حضوری شد
حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد
امتحانات ترم تابستان دانشگاههای سراسری و آزاد حضوری شد
بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا
زمان و تعداد سوالات گروههای پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد
درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید
آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵
حمایت از نخبگان با اولویت هوش مصنوعی با تمرکز بر همکاری با دانشگاههای تراز اول
علی نصیریان مهمان نخستین برنامه «همکلام» شد
تمهیدات لازم برای بازگشایی مطلوب مدارس خوزستان
آغاز پخش برنامه «محفل ستارهها»؛ این برنامه برای حال خوب کودکان است
اختلال در بخش پرداخت هزینه سامانه ثبت نام آزمونهای علوم پزشکی کشور
مهلت ویرایش محل برگزاری چهلمین دوره آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد
«غوطهور» در صف اکران رفت
ثبتنام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵
امسال آیفون ۱۸ عرضه نمیشود؟
چرا ربیعالاول، بهار ماهها نامگذاری شده است؟
آغاز پخش «هزار داستان» با اجرای مجری معروف
سه پروژه راهبردی پژوهشگاه ملی سرطان در انتظار حمایت
حامد همایون مهمان درجام شد
جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.