به گزارش ثریا ابن عربی نامدارترین شخصیت عرفان نظری در تاریخ فرهنگ مسلمانان است. او علاوه بر آموزههای قرآنی به فلسفه یونانی خاصه ماترک نظری فلوطین امعان نظر داشت. همچنین با سفر در ایران و خاصه اقامت مشهورش در اصفهان با میراث علمی ایرانیان آشنا شد. گو اینکه فرهنگ اسلامی-عربی اغلب به دست دانشمندان ایرانی سر و سامان گرفت و صورتی قابل آموزش پیدا کرد. البته ابن عربی توسط شاگرادان ایرانی و شیعهاش دوباره برای ما منشا اثر بود و سخنانش در کلام و عرفان نظری و فلسفه و حتی ادبیات فارسی انعکاس یافت.
یکی از چیزهایی که اثرپذیری ابن عربی از فرهنگ ایرانی را به شکلی غیر قابل انکار نشان میدهد، توجهی است که او به تقویم و هیئت و نجوم ایرانی داشت. در حالی که مسلمین خارج از ایران به تقویم قمری اکتفا میکردند، وی تقویم شمسی را مورد بررسی قرار داده و تاویلهای عرفانی چندی را با آن تطبیق داده است. میدانیم که نجوم کهن مبتنی بر نور یعنی وجه بصری اجرام سماوی است. آنچه در مرکز مبحث نور قرار دارد، خورشید است که تقویم ایران باستان بر اساس آن تنظیم میشود. از میان اجرام منظومه شمسی تنها حرکات ماه و خورشید را میتوان در دوایر منظم در آسمان ستارگان ثابت نمایش داد. در این میان خورشید منشاء نور و ماه برخوردار از آن است. بر خلاف اعراب که کار را بر مدار قمر میسنجیدند، ایرانیان که مردمانی یک جانشین و متشکل بودند، کارهای خود را بر اساس فصول نظم میدادند.
جشن نوروز و جشن مهرگان مشهورترین وقایع منطبق با احوال طبیعت هستند که زندگی سیاسی و اجتماعی ما را رقم میزدند. اما ماجرای ما و طبیعت فراتر از هماهنگی ظاهری بود. نجوم کهن مانند کیمیاگری و دیگر علوم قدیم مبتنی بر ساحتی نمادین است و به شکلی تمثیلگونه به تفسیر آدمی و حالات وجودی وی میپردازد. این علوم ریشه در نگاهی نمادین و روحانی به عالم محسوس دارند؛ زیرا در عالم سنتی، هستی دارای جانی است که آن را نمیتوان از بعد مادیاش جدا کرد. لذا علوم طبیعی را نمیتوان به تعینات مادی صرف تقلیل داد. توجه کنیم که چرخهها در جهان محسوس تنها به صورت نسبی تکرار میشوند و نه مطلق؛ در مقابل آنچه در آسمان رخ میدهد به شکلی نسبتا ثابت تکرار میشود.
بحث ابن عربی با تطبیق حرکت ماه، با پیامبرانی که هر کدام در فلکی به سر میبرند و حتی حروف زبان عربی و اعداد، ساختاری پیچیده را میسازد که بحث از آن اکنون در حوصله این مقال نیست. آنچه در اینجا مهم است استفاده و برداشتی است که وی از تقسیم ۱۲ گانه دایرهالبروج به دست میدهد که بر اساس چرخه خورشیدی بنا شده است. این دوازده حالت که با دوازده ماه نشان دارند، هم اکنون مبنای شیوهای است که در نجوم و ستارهشناسی جدید کاربرد دارد.
ابن عربی این برجها را در چهار دور که هر کدام فصل خاصی هستند جا داده است. اما همه ماجرا با اعتدال بهاری آغاز میشود. بهار شامل سه ماه است که در طرح ابن عربی با حمل، ثور و جوزا مشخص شده و در زبان فارسی آنها را به ترتیب فروردین، اردیبهشت و خرداد مینامند. هر کدام از این ماهها طبع و وظایفی دارند.
حمل یا همان فروردین برجی گرم و خشک (آتشی) است. فرشته این برج مسئول خلق کیفیات و رخداد هاست.
ثور یا اردیبهشت برجی سرد و خشک (خاکی) است. فرشته آن مسئول خلق بهشت و جهنم است که ذیل نام هیبت الهی قرار دارد. صورت فلکی ثور شامل مثلثی شبیه سر گاو است.
جوزا یا خرداد برجی گرم و تر (بادی) است. فرشته آن به همراه ملائک دیگر بروج دوگانه، بر اجسام حکمرانی میکند. او به ویژه مسئول خلق فلزات است. صورت فلکی آن با ستارگان دو قلو شناخته می شود.
بهار و خاصه فروردین که دوباره خلقت را از نو آغاز میکند، در طرح ابن عربی جایگاه ویژه دارد. به نظر او جایگاه مکانی سیارات و خاصه زمین بر احوال شخصی که تحت نفوذ آن برج به دنیا آمده است تاثیر میگذارد؛ اما در طول زمان نیز هر برج میتواند بر جسم و قلب مردمی که روی زمین زندگی میکنند موثر باشد؛ زیرا هر ماه نامی از اسماء الهی را فعال میکند که آدمی به نوبه خود در معرض آن قرار میگیرد.
در این میان فروردین جایگاه خاصی دارد. زیرا همراه با طبیعت که دوباره متولد میشود، بار دیگر اسما الهی دور ظهور خود را آغاز و آشکار میکنند. البته آنچه ما به عنوان نمادهای عید نوروز میشماریم، نه تنها لزوما مطابق طرح ابن عربی نیست بلکه در دورههای مختلف، ایرانیها به خاطر فراموشی یا تحولات فرهنگی خود، نمادها و گاه محتوای آنها را تغییر دادهاند. به همین خاطر نمیدانیم نمادهای امروزی دقیقا چه نسبتی با نمادهای باستانی دارند. ولی مهم است که درک ایرانیان از احوال طبیعت در طول تاریخ، متفکران و دانشمندان را قانع کرده است که بر مبنای آن کار علمی خود را نظم دهند. شگفتآور است که در میان ملل جهان تنها ایرانیان تقویم زندگی سیاسی و اجتماعی خود را با ترتیب فصول هماهنگ میکردند و همواره این نگرش تقویمی را حفظ کردهاند.
منبع: فارس
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی
یکی از این ستارههای دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است
میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کردهاند؟
تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان
وزیر آموزش و پرورش: بهرهبرداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی
معاون تربیتبدنی و سلامت: یک میلیون دانشآموز سفیر ایمنی و کمکهای اولیه شدند
۵۰۰ هزار دانشآموز زیر چتر کارت نشاط قرار گرفتند
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
قصهای خواندنی برای کودکان: وقتی روباه جنگل را بههم ریخت
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
از بچههای میناب تا ناوچه دنا و انستیتو همه در مستندهای جدید جنگی
مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز میگردد
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
تمدید مهلت پذیرش دانشجویان بینالمللی در دانشگاه علامه طباطبائی
قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یکبار قابل مشاهده به واتساپ میآید
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
ساماندهی برنامههای هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
رئیس سازمان فضایی ایران خبر داد: بهکارگیری ظرفیتهای ویژه ماهوارهای در تشییع رهبر شهید انقلاب
زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته میشود
معافیت برخی المپیادها از کنکور و همزمانی آزمونها؛ همچنان چالش اصلی دانشآموزان
قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول
هشدار به مدارس غیردولتی؛ با هرگونه دریافت شهریه غیرقانونی برخورد میشود
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاهها واگذار شود
حاج اکبر مولایی در اولین شب از ماه محرم آسمانی شد
روایت شیخ حسین انصاریان از سه حقی که خداوند بر انسانها نهاده است
تجمعات خیابانی و مراسم ویژه در میادین تهران برای عزاداری محرم
مصرفگرایی؛ پارادایم فرهنگی که تمام زندگی بشر را تسخیر کرد
شروع برنامه ملی «میناب ۱۵۶»؛ بورسیه تحصیلی برای دانشجویان مستعد کمبرخوردار
علی دایی به دیدار اکبر عبدی رفت+عکس
خروج هواپیماهای سوخترسان آمریکایی از فلسطین اشغالی پس از تفاهم با ایران
امیرحسین مدرس برنامه نغمههای حسینی را به مناسبت ماه محرم اجرا میکند
منوچهر هادی: درآوردن سکانس صدای رئیس جمهور در سریال ۴۸ ساعت وقت گرفت
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) حال و هوای محرمی گرفت
نمایش تابوت عهد در تالار سایه به روی صحنه میرود
پانتهآ پناهیها در نمایش جدید صابر ابر به روی صحنه میرود
زمان تشییع پیکر بهروز رضوی اعلام شد
مساجد پایگاههایی برای شناسایی استعدادهای درخشان
به یاد کودکان میناب در جام جهانی فوتبال
اخلاص و پیامرسانی؛ کلید ماندگاری عاشورا
نگاهی به پیشینه تاریخی ایرانیان در عزاداری محرم
شبکههای اجتماعی برای زیر ۱۶ سالهها ممنوع شد
تمرکز بر امنیت سایبری و تابآوری شبکه در ایام تشییع رهبر شهید
دانشگاه علوم پزشکی تهران رتبه ۷۰۱ جهان را کسب کرد؛ همچنان صدرنشین دانشگاههای ایران
محقق ایرانی پمپ مینیاتوری برای نرم روباتها ابداع کرد
اندیشمندان مسلمان از شهدای کودک میناب میگویند
خبر خوش برای فناوران علوم شناختی؛ حمایت بدون سقف از طرحهای فناوری
دانشجویان میتوانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند
وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه میشوند
زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته ۱۴۰۵ جابهجا شد
خودروهای خودران بایدو با نام «AmiGo» مجوز فعالیت در شرق سوئیس گرفتند
رقابت سخت منطقهای برای جذب دانشجویان خارجی؛ هشدار دانشگاه امیرکبیر
امضای تفاهمنامه مشترک دانشگاههای صنعتی UT۵ برای تقویت همافزایی
تغییر زمان امتحانات دانشگاهها در ایام تشییع رهبر شهید انقلاب
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
مأموریت دانشگاهها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم
وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه میشوند
اپ ادیتس متا صاحب دستیار هوش مصنوعی می شود
اختتامیه پویش ملی وطن به روایت من برگزار شد
امضای تفاهمنامه مشترک دانشگاههای صنعتی UT۵ برای تقویت همافزایی
تأکید رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه بر نقش کلیدی فناوری در دفاع ملی
حذف آزمون جامع در راه است؟ برنامه تحول وزارت علوم برای مقاطع کارشناسی تا دکتری
تکرار سنت اهریمنی استکبار در عاشورای ۱۴۰۵ در حمله به یک منابع آب
شهید لاریجانی؛ الگویی که مصلحت جامعه را بر فرد مقدم میدانست
اهدای نامه سید مجید موسوی و انگشتر یادبود به فرزند شهید سید مصطفی میرغفاری
تاکید بر ارتقای کیفیت آموزش هُنر در مدارس
تبدیل شدن آئین تعویض پرچم امام حسین(ع) به رویدادی جهانی
بحران صندلی خالی در دانشگاهها؛ هشدار درباره آینده نزدیک
تغییر زمان امتحانات دانشگاهها در ایام تشییع رهبر شهید انقلاب
دانشگاه علوم پزشکی تهران رتبه ۷۰۱ جهان را کسب کرد؛ همچنان صدرنشین دانشگاههای ایران
مقابله با موج محتوای غیرقانونی در بحرانها؛ بریتانیا شبکههای اجتماعی را ملزم به سازوکار ویژه کرد
رئیس دانشگاه جامع انقلاب اسلامی: روحیه دفاع مقدس را در علم و فناوری بازتولید کنیم
زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته ۱۴۰۵ جابهجا شد
دانشجویان میتوانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند
شروع برنامه ملی «میناب ۱۵۶»؛ بورسیه تحصیلی برای دانشجویان مستعد کمبرخوردار
بازگشت ۴۵۰۰ دانشجوی دانشگاه شریف از امروز
زمان تشییع رهبر شهید اعلام شد +جزئیات را اینجا بخوانید
مجموعهکتاب «داستانهای غولی» درباره اهمیت آب به کودکان میآموزد
تأثیر مثبت نمرات پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵؛ سوابق دوازدهم همچنان ۶۰ درصد
نگاهی به نقش توییتر در جنگ رسانهای دشمن در کتاب «توئیتری شدن سیاست»
خودروهای خودران بایدو با نام «AmiGo» مجوز فعالیت در شرق سوئیس گرفتند
رقابت سخت منطقهای برای جذب دانشجویان خارجی؛ هشدار دانشگاه امیرکبیر
آگهی/ از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
ایلان ماسک نخستین تریلیونر دنیا میشود
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.