به گزارش شبکه علمی ثریا، موسسه پرسش با همکاری انجمن جامعهشناسی ایران درسگفتار «دیالکتیک در اندیشه دورکهایم» را با ارائه محمدامین قانعیراد برگزار میکند. شروع این دوره آموزشی از یکشنبه ۲۲ مرداد ماه ساعت ۱۷ و ۳۰ دقیقه خواهد بود.
داوید امیل دورکیم (زاده ۱۵ آوریل ۱۸۵۸ - درگذشته ۱۵ نوامبر ۱۹۱۷)، جامعهشناس بزرگ قرن نوزدهم و ابتدای قرن بیستم است. به عقیده بسیاری، دورکیم بنیانگذار جامعهشناسی بهشمار میرود. هرچند آگوست کنت به عنوان واضع واژه جامعهشناسی (Sociology) شناخته میشود، ولی اولین کسی که توانست کرسی استادی جامعهشناسی را تأسیس کند، دورکیم بود. وی همچنین مؤسس سالنامه جامعهشناسی (L'Année Sociologique) در فرانسه است.
قانعی راد در توضیح طرح این درسگفتار «دیالکتیک در اندیشۀ دورکیم» می نویسد: دورکیم را می توان به دلیل توجهات و تاملات گسترده اش در زمینۀ هستی شناسی جامعه، معرفت شناسی دانش و روش شناسی جامعه شناسی اصلی ترین جامعه شناس بنیانگذار و کلاسیک دانست. اکنون به نظر می رسد پس از فضای دوقطبی جنگ سرد، دو جامعه شناس کلاسیک یعنی مارکس و دورکیم در زمینه های گوناگون به بازخوانی های تازه ای نیاز دارند؛ بر خلاف تصورات و طبقه بندی های رایج در کتاب های درسی جامعه شناسی دورکیم را نمی توان به سادگی یک جامعه شناس اثبات گرا تلقی کرد و واکاوی اندیشه های او لایه های پدیدارشناختی و دیالکتیکی اندیشه هایش را آشکار می کند. بر خلاف پارادایم بندی های رایج او صرفاً به الگوی واقعیت اجتماعی تعلق ندارد و همچنین به تعریف اجتماعی نیز توجه دارد و البته او تعریف اجتماعی را به گونه ای دیالکتیکی به واقعیت اجتماعی پیوند می دهد. علاوه بر این موارد، پیشفرض های خوانش متمایز دورکیم در این درسگفتار به شرح زیر می باشند:
- پذیرش مبارزه و رقابت اجتماعی( رویکرد تضاد در برابر الگوی همبستگی و عدم تضاد)
- پذیرش ارزش های آزادی و عدالت در مطالعات خود(رویکرد انتقادی در برابر بی طرفی ارزشی پوزیتیویستی)
- پذیرش تمایل به تغییر و اصلاح گرا بودن (در برابر محافظه کاری و طرفداری از وضع موجود)
- پذیرش تاریخی بودن پدیده های جتماعی( در برابر ذات گرایی فیزیکی و متافیزیکی)
- تعیین قواعد بازار نه بر اساس دست نامرئی بلکه بر اساس کنش های جامعه مدنی
- باور به شکل دهی اجتماعی بازار یا اجتماعی کردن بازار
- پذیرش مداخله های دولت بر خلاف تفکرات لیبرالیستی
- گرایش به یک نوع سوسیالیسم جامعه شناختی
دورکیم با وجود تلاش برای گسترش «امر اجتماعی» جامعه معاصر را با نگرش تکثرگرایانه و بر مبنای تنوع و تفاوت توضیح می دهد.اومی گوید «نه لازم و نه ممکن است که زندگی اجتماعی از تعارض ومبارزه خالی باشد». این جامعه متکثر درگیر یک مبارزه برای برابر کردن شرایط خارجی مبارزه از طریق توسعۀ مناسبات قرار دادی و توافق اجتماعی است. برابری در شرایط خارجی قرار دادها مستلزم قرار داد آزادانه یا «هم ارز بودن ارزش های مبادله شده» است. در اینجا است که دورکیم پای عدالت را به میان می کشد و می نویسد «همبستگی جز به شرط از بین بردن هر چه بیشتر نابرابری های خارجی ممکن نیست».بدین ترتیب دورکیم برای رهایی از پیامدهای بحران دموکراسی در قرن نوزدهم اروپا و به طور خاص فرانسه مقولات همبستگی،آزادی و عدالت را مطرح می کند و به شیوۀ خاص خود به معضلۀ مورد نظر الکسی دو توکویل در خصوص شرایط دموکراتیک شدن جامعه مدرن می پردازد.
در دیالکتیک دورکیمی امر اجتماعی به طور همزمان هم یک واقعیت و هم یک آرمان است و به این دلیل می توان آن را «واقعیت-آرمان» نامید. در این درسگفتار فرایندهای ارتباط دیالکتیکی بین امر اجتماعی و امر فردی،امر سیاسی و امر اجتماعی، وظیفه و مطلوبیت اخلاقی،گروه های دومین و دولت، گروه های دومین و افراد، و مفهوم پردازی دیالکتیکی او از اخلاق،آزادی ،عدالت، فرد، گروه و....مورد بررسی قرار می گیرد. مفهوم وجدان جمعی دورکیم در عین حال درک جدید حقوقی را تحت تاثیر خود قرار داد و مفاهیم غیر دیالکتیکی از رابطۀ اخلاق و لایه های سازمان یافتۀ عرف اجتماعی را با چالش مواجه ساخت و مفاهیم جدیدی از جمله مسئولیت جمعی و حقوق اجتماعی را مطرح ساخت. همبستگی اجتماعی یک راهبرد برای سامانیابی گرایش های گریز از مرکز در جامعه است و در عین حال اهمیت مبارزات گفتمانی برای بازتولید و تولید امر اجتماعی را به رسمیت می شناسد. در دریافت دورکیمی، روابط لایه های مختلف اجتماعی با مفهوم همبستگی و تفاوت در ارتباط قرار دارند و در عین حال به شیوه های گوناگون با همدیگر رابطۀ دیالکتیکی برقرار می کنند.
بدین ترتیب در این درسگفتار مفهوم دیالکتیک در اندیشه های دورکیم مورد بازخوانی و تفسیر قرار می گیرد. در این بازخوانی آثار مهم دورکیم همچون تقسیم کار اجتماعی، قواعد روش جامعه شناسی،خودکشی، صورابتدایی زندگی دینی،جامعه شناسی و فلسفه،تربیت وجامعه شناسی مورد توجه قرار خواهند گرفت.
این درسگفتار در چهار جلسه و با محوریت مضامین زیر ارائه می شود:
- جلسۀاول: پایه های اندیشۀ دیالکتیک در فلسفه و علوم اجتماعی
- جلسۀ دوم: نگرش دیالکتیکی دورکیم به مسئلۀ دانش
- جلسۀ سوم: هستی شناسی دیالکتیکی جامعه و وجدان جمعی از نظر دورکیم
- جلسۀ چهارم: کاربرد روش شناختی دیالکتیکی در فهم امر اجتماعی
تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب
حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند
هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی میشود
بسیج همهجانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید
نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید
هدایتهای روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری
شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد
چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟
تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنهای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است
جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی
«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمیکند/اخلاق ویژه جامعه شبهمدرن شهری!
پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید
روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان
کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد
دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانشآموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع
میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید
ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد
تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست
دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید
تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی
آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید
قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد
توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاستگذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان
نقشۀ مسدودی خیابانهای منتهی به مصلی تهران
حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب
رزمندگان هوافضای سپاه در آماده باش کامل عملیاتی
کشف یک سیاره قابل سکونت در ۲۵ سال نوری از زمین
چگونه ناتوانی دولت قاجار و ظلم دشمن، «قحطی بزرگ»را در جنگ جهانی رقم زد؟
دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید
دعوت ستاد کانونهای مساجد از مردم برای حضور در تشییع رهبر شهید
تصویری از یادبود کودکان مظلوم و شهید میناب
بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران
آیا تو را تشییع میکنیم، یا بخشی از هویت خویش را؟
رقیب چینی جدید اوپن ای آی و آنتروپیک از راه رسید
جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران
رهبر شهید انقلاب اسلامی، حکمرانان را خادمان ملت میدانستند
رهبر شهید: متن تاریخ، منظومه معرفت، میراث تمدن
واکنش زینب سلیمانی به آخرین وداع با رهبر شهید در حسینیه امام
سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ
هماکنون انتظار دلدادگان رهبر شهید برای ورود به مصلی تهران
بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید
گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد
مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد
دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران
دانشگاهها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده میشوند
اسرار آیفون ۱۸پرو در وب تاریک فاش شد
«حرف دلم را قورت دادم» روایتی صمیمی برای بیان احساسات و دغدغههای نوجوانان
قابلیت تازه واتس اپ برای چت کردن بدون افشای شماره موبایل
۴.۵ میلیون دانشآموز در مدارس غیردولتی تحصیل میکنند
فراخوان روایت وداع برای ثبت خاطرات مردمی از بدرقه رهبر شهید انقلاب
استفاده دانشجویان از هوش مصنوعی نظام ارزشیابی را با چالش مواجه کرده است
وزیر آموزش و پرورش: تشدید نظارت بر عملکرد مدارس غیردولتی الزامی است
۴۰ مدرسه قرچک برای اسکان زائران مراسم وداع رهبر شهید آماده میشود
مدرسه کانون هویتسازی و پرورش عزت و امید است
لایحه ایمنی آنلاین کودکان و نوجوانان در مجلس آمریکا تصویب شد
چگونه عاشورا به سرچشمه حقیقت تبدیل شد؟
کشف این ژن راز شکست بسیاری از بارداریها را آشکار میکند
اولین تصویر تابوت متعلق به رهبر شهید انقلاب و خانواده ایشان
کاروان هنرهای نمایشی «بدرقه خورشید» راهی ۶ استان میشود
لحظهبهلحظه وداع ملت با رهبر شهید انقلاب از امواج رادیو قرآن شنیدنی میشود
گریم متفاوت بازیگر بچه مهندس پربازدید شد+عکس
علت فوت فرزاد جمشیدی چه بود؟
آزمون انتخاب سردفتر اسناد رسمی در شهریورماه برگزار میشود
حل مشکلات استخدامی اعضای هیئت علمی جدید در دستور کار دانشگاه تهران
قائممقام بنیاد ملی نخبگان: صدور مرحلهای کارت نخبگی بنیاد ملی نخبگان آغاز شد
اساسنامه جدید مؤسسات آموزش عالی غیردولتی توسط پزشکیان ابلاغ شد
تاخیر یک ساله در تشکیل جلسه شورای عالی فضای مجازی
تأمین کمکهزینه درمان زوجین نابارور/اعطای بسته سیسمونی به دانشجوی مادر
پیگیری اجرای مصوبه افزایش حقوق اساتید/بیش از ۴۰ درصد اساتید دانشگاه فاقد مسکن
۳ لایه پنهان تسلیحاتیسازی استارتاپها برای قتل عام سایبری و نظامی
رقابت جدید علمی بریکس؛ فرصت همکاری دانشمندان ایرانی با ۵ کشور عضو بریکس
اینستاگرام به دنبال شخصی سازی الگوریتم کاربران
جزئیات آزمون ارزیابی علمی متقاضیان انتقال رشته فیزیوتراپی از خارج اعلام شد
استرالیا جریمه شبکههای اجتماعی را دو برابر کرد
یک طرح جدید: یارانه غذای دانشجویان از ترم آینده مستقیم به کیف پول آنها واریز میشود
هواپیمای فضایی چین یک شیء مرموز را در مدار رها کرده است
آزمایش موشک «استارشیپ» پیش از پرواز سیزدهم با موفقیت به سرانجام رسید
صنعت هوانوردی اعلام کرد: ضایعات غذایی به سوخت جت تبدیل میشوند
شمارش معکوس تا پرتاب جدیدترین فناوری فضایی «اسپیسایکس» آغاز شد
جدیدترین خبر از وضعیت فاطمه شکری بازیگر پیشکسوت
مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد
دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران
دانشگاهها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده میشوند
بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید
دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید
بسیج همهجانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید
میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید
گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد
«حرف دلم را قورت دادم» روایتی صمیمی برای بیان احساسات و دغدغههای نوجوانان
۴.۵ میلیون دانشآموز در مدارس غیردولتی تحصیل میکنند
چگونه عاشورا به سرچشمه حقیقت تبدیل شد؟
۴۰ مدرسه قرچک برای اسکان زائران مراسم وداع رهبر شهید آماده میشود
وزیر آموزش و پرورش: تشدید نظارت بر عملکرد مدارس غیردولتی الزامی است
قابلیت تازه واتس اپ برای چت کردن بدون افشای شماره موبایل
اولین تصویر تابوت متعلق به رهبر شهید انقلاب و خانواده ایشان
نقشۀ مسدودی خیابانهای منتهی به مصلی تهران
استفاده دانشجویان از هوش مصنوعی نظام ارزشیابی را با چالش مواجه کرده است
کشف این ژن راز شکست بسیاری از بارداریها را آشکار میکند
توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاستگذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان
هدایتهای روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری
اسرار آیفون ۱۸پرو در وب تاریک فاش شد
دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید
لایحه ایمنی آنلاین کودکان و نوجوانان در مجلس آمریکا تصویب شد
مدرسه کانون هویتسازی و پرورش عزت و امید است
حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب
فراخوان روایت وداع برای ثبت خاطرات مردمی از بدرقه رهبر شهید انقلاب
تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب
جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران
چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟
تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.