کد خبر: 4247
ف
عطاءالله بیگدلی مطرح کرد؛
سه نگاه متضاد به مدرنیته در ایران
بیگدلی گفت: برخی معتقدند اگر تفکر دینی را به اضافه اخلاق اسلامی و اخلاق غربی مانند نظم، قانون پذیری و تکنولوژی کنیم، سعادتمند می شویم، نتیجه این تفکر مبتلا شدن به یک تذبذب و تشتت تمدنی است.

به گزارش شبکه علمی ثریا، عطاءالله بیگدلی، استاد حقوق دانشگاه امام صادق(ع)  در سومین دوره طرح ملی گفتمان نخبگان علوم  انسانی و در کلاس آموزشی «ما و مدرنیته» که در دهکده تحقیقاتی وسف دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم برگزار شد، از سه گانه مشهور تفکر، فرهنگ و تمدن سخن گفت.

وی با اشاره به نگاه و تفسیر جامعه انسان نسبت به جهان پیرامون، وجود، هستی، خداوند و مفاهیم بنیادی حیات مانند سعادت و شقاوت، این درک متفاوت را که امری ذهنی است،‌ تفکر نامید و ویژگی اصلی آن را نهادینه و باورمند شدن آن خواند.

استاد حقوق دانشگاه امام صادق(ع) منتهی شدن این باور راستین و واقعی به عمل را فرهنگ نامید و گفت: برای تسهیل این عمل در حوزه فرهنگ اقدام به ساخت سخت افزار می کنیم و سخت افزاری که ساخته می شود تناسب قابل قبولی با آن فعل و آن فعل با اندیشه و تفکر تناسب دارد.

وی در ادامه افزود: تمدن شامل نظام های نرم اقتصادی، سیاسی، اداری و بروکراتیک نیز می شود و اصلی ترین برهه تمدن سازی هر قوم زمانی است که اقدام به ساخت سخت افزار می کند و به دنبال آن فرایند تاریخی تمدن سازی، شکل می گیرد و اینها به تدریج در یک فرایند تاریخی گسترش پیدا می کند.

بیگدلی فرایند تمدن سازی را تدریجی و تاریخی دانست و با بیان اینکه هیچ قومی در طول تاریخ نتوانسته تمدنی بسازد که بگوید ایده ‌آل و آرزوی من است و بهتر از این نمی شود، عنوان کرد: اگر دو تفکر معنا مدعی ساخت یک جامعه ایده آل، آرمانی و فاضله باشند، این دو تفکر هیچ اشتراکی ندارند و دوگونه تفسیر از جهان را ارائه می کنند.

وی در توضیح این بحث، تمدن ایرانی چند هزار ساله را مثال زد و با بیان اینکه ایرانی ها در سال 150 هجری، اسلام را به عنوان مبنای تفسیر عالم پذیرفتند و از این سال به کاروان اسلام ملحق شدند، گفت: برخی اقوام اینگونه هستند که تا جهان را می شناسند آن را به ساحت عمل و تمدن می رسانند، اما برخی دیرتر به تحقق تمدنی این دانسته‌ها اقدام می‌کنند.

استاد دانشگاه امام صادق(ع) گفت: در این میان ما اندیشه هایمان را به تمدن نزدیک و به ساخت تمدن براساس اندیشه‌های دینی اقدام کردیم و خیلی زود موفق شدیم براساس اندیشه های دینی تمدن بسازیم و براساس نگاه اسلامی تئوری هایی همچون «خداوند شایسته عبودیت در تمامی ساحت ها» را طراحی کنیم و مبنای تسلیم خود را اسلام، کتاب مقدس، فقه و اقوال ائمه قرار دادیم.

وی با بیان اینکه در حدود 150 تا 200 سال پیش این تمدن به دلایل متعددی رو به ضعف نهاد و ما از درون بدون اینکه با بیرون تلاقی داشته و متوجه باشیم دچار گسست شدیم، رخداد جنگ های صلیبی، حمله مغول ها و حمله دیگر کشورها را سبب تقسیم جهان اسلام به عثمانی و صفوی و به هم زدن ساختارهای تمدنی جهان اسلام دانست.

بیگدلی اظهار داشت: حدود 400 سال پیش و در یک غفلت تاریخی که ایرانیان دچار آن شده بودند، تمدن دیگری در آن سوی مغرب زمین شکل گرفت که ما متوجه عمق قدرت و تغییری که آن طرف اتفاق می‌افتد نبودیم و نمی‌دانستیم که جهان در حال تغییر است، از رنسانس خبر نداشتیم و فکر می کردیم اروپائیان هنوز مسیحی هستند.

وی با بیان اینکه از قرن 18 اروپا به تمدن جدیدی رسید، با ساخت یک اندیشه مدرن کلیسا و خدای مسیحی را کنار گذاشته و در برابر آن یک بنیاد تمدنی جدیدی را با نام « Human» با محوریت انسان درست کرده بود، گفت: فیلسوفانی مانند دکارت و کانت مطرح کردند که باید تمدنی مبتنی بر عقل خود بنیان بسازیم که نیاز به حجت بیرونی، راهنما، کتاب، پاپ، خدا و هر امری بیرون از خود ندارد.

این استاد دانشگاه نگاه انسان محور غرب را که در اواخر قرن 18 بر سرمایه داری استوار شده بود منجر به تفکر استعماری و به دنبال آن حمله غرب به کشورهای ایران، هند و چین خواند که کشور ما را با سودای امپراتوری قدرت و تمدن سازی در سر، تحت تأثیر قرار داد.

وی با بیان اینکه شکست‌های مکرر در جنگ های با روسیه، یک سیلی محکمی بود که ایرانیان را از خواب بیدار کرد و آنان متوجه عقب افتادگی خود شدند، قالب اندیشه‌ای در ایران را تئوری زوال عنوان کرد که دائم از خود می‌پرسند اکنون که عقب افتاده و شکست خورده‌ایم چگونه آن را درست کنیم و این تفکر در کتاب‌های روشنفکرها به صورت پیش فرض مطرح شده است.

بیگدلی با اشاره به نسخه‌های متفاوتی که برای درمان این وضعیت از سوی متدینان ارائه شد، گفت: افراد متدین قائل بودند آن چیزی که با آن به عنوان تمدن فرنگ، فرنس، یوروپ، وضع متمدن و عالم حادث مواجه هستیم یک کل است و همه با هم از هنر گرفته تا لباس و غذا تناسب و یکپارچگی دارد که این یکپارچگی مبتنی بر کفر و الحاد بوده و از لحاظ دینی اخذ این تمدن حرام است، بنابراین باید تمدن قبلی، خود را احیا کنیم.

وی افزود: آنان معتقد بودند که این تمدن قابلیت احیا دارد و می‌توانیم با احیای نظام سیاسی از استبداد دوری گزنیم، فرهنگ شهرنشینی را بسازیم و در برابر این تمدن بایستیم. بسیاری از علما و بزرگان از شیخ فضل الله نوری گرفته تا صاحب عروه در نجف و فقهای سنتی‌تر براساس مبانی فقهی مانند حرمت تشبه به کفار فتوا می‌دادند.

استاد حقوق دانشگاه امام صادق(ع) به بیان دیدگاه متجددین در این زمینه پرداخت و گفت: آنان معتقد بودند که برهه تاریخی زندگی دینی گذشته و زمان زندگی، فهم، تفکر و تفسیر جهان از منظر دین به سر آمده و جهان به عصر علم رسیده و علم و تکنولوژی جهان را برای ما روشن کرده است.

وی عدم پذیرش صد درصد این دو تئوری را از سوی ایرانی‌ها سبب ایجاد تئوری ترکیب دانست که براساس آن معتقدند جهان غرب خوبی‌ها و بدی‌هایی دارد. ما باید خوبی‌ها را اخذ کنیم و بدی‌ها را کنار بگذاریم تا در دنیا و آخرت آبرومند زندگی کنیم و بهترین تمدن را با استفاده از تفکر دینی بسازیم.

بیگدلی تصریح کرد: معتقدان به این تفکر، این تئوری را ارائه دادند که اگر تفکر دینی را به اضافه اخلاق اسلامی و اخلاق غربی مانند نظم، قانون پذیری و تکنولوژی در یک نظام جمع کنیم، در دنیا و آخرت به خوشی زندگی خواهیم کرد و برای توجیه این جمع نیز سه نظریه بزرگ در بین روشنفکرها مطرح شد.

وی با بیان اینکه در نتیجه این تفکر ما دچار یک تذبذب تمدنی در کشور شده‌ایم، گفت: نظام علمی غرب هماهنگ است، براساس یک فهم از جهان و علم به پیش می‌رود و این فهم از علم یک ساختار تمدنی دارد، اما در کشور ما نهادهای مختلف دیدگاه‌های متضادی را ارائه می‌دهند، اندیشه ما به جهان یکسان نیست و دچار یک تشتت تمدنی هستیم.
 

 

منبع: مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل» منتشر شد

مجسمه‌هایی با پوششی از نقوش ایرانی به نیاوران آمدند

در دیدار آهنگساز ایتالیایی با مدیران بنیاد رودکی چه گذشت؟

طرح سینما کارت دانش‌آموزی اجرا می‌شود

ناهید شعشعانی، دوبلور پیشکسوت درگذشت

همراه با فیلم‌های آخر هفته تلویزیون؛ از «به وقت شام» تا «در بروژ»

از کتاب اختران تهران رونمایی شد

روایت تازه‌ای از جهان فکری و میراث فلسفی فارابی در هم اندیشی اساتید و پژوهشگران

انسان معاصر در عصر انفجار اطلاعات به حقیقت نزدیک‌تر شده است؟

پیشنهاد تشکیل شورای مستقل علوم پایه در دومین نشست هم‌اندیشی استادان

لزوم رفع فوری چالش‌های دانشجویان ایرانی در روسیه در دیدار رئیس سازمان امور دانشجویان و سفیر جمهوری اسلامی ایران

اعلام نتایج ارزشیابی فعالیت تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی +جدول

ارتقاء رتبه دانشگاه تربیت مدرس در نظام رتبه‌بندی جهانی گرین متریک

تصویری از احمد نجفی در اتاق گریم سریال سلمان فارسی

ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام می‌شود

۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند

تصویب ضوابط ایجاد دوره‌های تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»

نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد

دانشگاه‌ها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند

کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد

تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکده‌ها بر پوشش دانشجویان

پیام‌نور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس می‌دهد+جزئیات

آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه می‌شوند

توسعه همکاری‌های علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی

نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی

تأکید رئیس دانشگاه علمی‌کاربردی بر تشکیل انجمن دانش‌آموختگان

یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد

مشوق‌های جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژه‌های پرریسک

سیستم‌های زیرساختی آمریکا شکاف‌های رفع نشدنی دارند

ثبت رویداد از ایده تا کسب‌وکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی

کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد

درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف

پاویون دانش‌بنیان‌ها در نمایشگاه توانمندی‌های صادراتی جمهوری اسلامی

نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ

تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد

مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت

نشست تخصصی دستگاه‌های پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد

ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد

نتایج نهایی رشته‌های با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد

آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه

تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه

سرمایه‌گذاری در اتاق شیشه‌ای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرم‌های مالی دیجیتال است؟

تقدیر حجت الاسلام قمی از جانشین ستاد کل نیروهای مسلح

ششمین اجلاس مهدویت و انقلاب اسلامی فراخوان داد

تأسیس ۱۱ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت

خدمات دینی و آثار ماندگار آیت الله وحید خراسانی سرمایه‌ حوزه های علمیه

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)