به گزارش ثریا عافیتاندیشی از رشادت، از یکگی، از الهامگرفتن از رشادتهای پیشینیان و از دلسوزی برای آیندگان محروم است. میتوان لذت برد و لحظهلحظههای حال را چشید، اما در عین حال صرفاً در زمان بیرونی و روزمرگی نبود و زمان حال را بیحال نکرد. ما به نگریستنی به آینده نیاز داریم، اما نه نگریستن عافیتطلبانه. نگریستنِ عافیتطلبانه به آینده، حال را از دست ما خواهد گرفت و آن را مملوء از نگرانی و تشویش خواهد کرد و آرامش را مسلوب و مصلوب خواهد ساخت.
ارتباط زمان حال و آینده، موضوعی غامض است. در خصوص زمان به راحتی نمیتوان سخن گفت. آگوستینوس چه زیبا گفت تا وقتی (زمانی) که از ما نپرسیدهاند زمان چیست، میدانیم چیست اما وقتی میپرسند، به کلی آشفته و گیج میشویم (نقل به مضمون). ادموند هوسرل همین گفته آگوستینوس را میآورد و بسیار شیفته این گفته اوست. البته هوسرل هم درصدد تعریف زمان نیست و صرفاً میخواهد آن را توصیف کند.
موریس مترلینگ در کتاب «میزبان ناشناس» میگوید «زمان» شبیهترین مفهوم به خداست (مایستر اکهارت سکوت را شبیهترین مفهوم به خدا میداند).
در خصوص ارتباط آینده و حال باید گفت ما الگویی تحت عنوان «موجود موعود» داریم (نخستین بار این تعبیر را از آیتالله جوادی آملی خواندم). بر این اساس، مهدی را به منزله اکنون و امید در اکنون و آرمانشهری در اکنون و اینجا (here and now) میتوان تحلیل کرد. مهدی، زندگی است. مهدی، امید است و گذشته و حال و آینده را به هم متصل میکند. علاوه بر این تصور اتصال زمان ـ که در افواه عامه هم هست و آن را طبیعی و عینی میدانند ـ حتی با تعلیق هوسرلی، مهدی میتواند زمان درونی باشد.
باید توجه داشت مهدی آن لنگرگاه و یا نقطه دوختی نیست که مثلاً در خصوص کلیسای کلاسیک میبینیم. پس از پنداره مصلوب شدن مسیح (ع)، کلیسا نقش واسطه میان زمین و آسمان را بازی کرد و بدینترتیب از منظر ادبیات لاکانی نقش ساحت نمادین یا نقطه دوخت لحاف ایدئولوژی را ایفا ساخت، اما در اسلام، نبی و امام واسطه نیست، بلکه همآغوشی و حتی ترکیب شیمیایی و روحی دنیا و آخرت است.
مهدی، هم کشتی است و هم لنگرگاه. اگر صرفاً لنگرگاه بود، جمعهها کارکرد جدی مییافت. فقط در ساحل خیلی اهمیت پیدا میکرد؛ ساحل که همچون آخرین روز هفته بر لب و مرز ایستاده است. اگرچه در کوتاهترین سایه (اشاره به کوتاهترین سایه نیچه و اینکه خاموشترین کلمات طوفان میزایند) حقیقت بیش از هر جا خود را مینمایاند، اما نه فقط کوتاهترین سایه که بلندترین نور و کشتی نجات است در جهانی و دریایی طوفانی. راه از قبل هموار نیست و نجات پدیدهای مبهم و رازناک است و حتی اگر چنین نباشد، دمدستی و پیشِ بینی نیست و چندان هم قابل پیشبینی نیست. افسوس از کسی که جهانبینی او در حد جهانِ بینی است!
در این دریای نارام و ناآرام، جهانی که شبیه جهان حماسی فردوسی است، تنها کشتی مهدی میتواند تو را نجات دهد و او بیش از آنکه هدایت کند همچون ستاره قطبی، منجی است. شناکنان خود را به کشتی مهدی میرسانیم.
مهدی کلمه خاموش اما طربناک است؛ امر مکتوم اما نور جوشان است. او سخنِ پُر و پَر سخن است. او تظاهر به فریبخوردن میکند، اما فریب نمیخورَد. به راستی تنها فریبکاراناند که فریب میخورند! مهدی نمیبخشد بلکه فراموش میکند. این فراموشی را نباید به معنای ساده آن تقلیل داد. وضعیتی را تصور کنید که من خطای کسی را به یاد او نیاورم و دیگر این خطا مدام به ذهن من خطور نکند. در این وضعیت من نمیبخشم ـ بخشیدن به معنایی که در تداول اکثریت قابل فهم است ـ بلکه فراموش میکنم. در بخشیدن صِرف، منتگذاشتنی هست که مدام عمل بخشیدن و خطای فرد بخشودهشده را به یاد او میآوَرَد. پس مهدی انتقام نمیگیرد و حتی مجازات هم نمیکند. او فراموش میکند و به حافظه خدا میسپارد.
او میداند که حافظه دقیق، دشمن آینده است و او قرار است در آینده ظهور کند. نیک میداند حافظه جامع و دقیق و گذشتهگرایی، دشمن خلاقیّت است. او قلبی گشوده و دستی گشاده دارد. او میگشاید چون میگشاید. همچنان که به قول هایدگر گُل میشکفد، چون میشکفد. او همواره در راه است. او تمام نمیشود. به قول نیچه، افکاری که با پای کبوتران پیش میآیند، جهان را تسخیر میکنند. آرام، خاموش، پنهان، شاید بیاهمیت برای هرروزگی و هرزگی، اما با پای کبوتران خواهد آمد.
درخصوص زمان، آنچه از افلاطون و ارسطو به فلسفه اسلامی رسیده این است: «زمان عدد حرکت است از حیث پیش و پس». اما ما به زمانی درونی نیاز داریم. با الهام از مترلینگ و اکهارت و تلفیق آن دو باید گفت «زمان سکوت فرارسیده است». ما به تعلیق و سکوت نیاز داریم. این سکوت طوفان میزاید و بالاترین صداست.
امام زمان، تعلیق زمان و باور روزمره به زمان است. همان لحظهای که انسان مالک زمان میشود و دیگر، «زمان» مالک او نیست. همان لحظهای که انسان صاحب زمان میشود. باور به امامی که متفاوت از همه انسانها زیسته است، نوعی تمایز و تعلیق است؛ نوعی شکستن روزمرگی، رخگشایی آرمان و موعود موجود است؛ هم تعلیق است و هم ترکیب؛ ترکیبی شهودی از زمان را مقابل ما میگذارد.
تفکر آیندهگرا، برخلاف نگاه گذشتهگرای سلفی که امروز را به گذشته میبرد، با خلاقیّت عجین است. اینجا باید یادآوری کنم هانری برگسون مفهوم «دیمومت» را طرح کرد. مقصود او آوردن گذشته به حال بود که بیانگر تفکر آیندهگرا و خلاق است. ژاک دریدا نیز آیندهگرایی را آبستن تخیّل میداند و خلاقیّت، متناظر با این تخیّل و امکان تصور چیزی است که نیست.
منبع: خبرگزاری فارس
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو
گوشوارههایی که تاریخ فراموششان نکرد
چمران هنوز زنده است
یک فهرست متفاوت از بهترینهای سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقلها پیشتازند
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
مذاکره با دستگاهها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیینهای مذهبی
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود
افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار
بنیامیه، نخستین و وحشتناکترین «خصولتی» تاریخ اسلام
بذر انحراف مجاهدین از سال۴۴ کاشته شد/نقش ساواک و زندان در تعمیق انحراف
شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
بررسی ظرفیتهای هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر میبرد
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی
یکی از این ستارههای دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است
میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کردهاند؟
تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان
وزیر آموزش و پرورش: بهرهبرداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی
معاون تربیتبدنی و سلامت: یک میلیون دانشآموز سفیر ایمنی و کمکهای اولیه شدند
۵۰۰ هزار دانشآموز زیر چتر کارت نشاط قرار گرفتند
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
قصهای خواندنی برای کودکان: وقتی روباه جنگل را بههم ریخت
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
از بچههای میناب تا ناوچه دنا و انستیتو همه در مستندهای جدید جنگی
مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز میگردد
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
تمدید مهلت پذیرش دانشجویان بینالمللی در دانشگاه علامه طباطبائی
قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یکبار قابل مشاهده به واتساپ میآید
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
ساماندهی برنامههای هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
رئیس سازمان فضایی ایران خبر داد: بهکارگیری ظرفیتهای ویژه ماهوارهای در تشییع رهبر شهید انقلاب
زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته میشود
معافیت برخی المپیادها از کنکور و همزمانی آزمونها؛ همچنان چالش اصلی دانشآموزان
قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول
هشدار به مدارس غیردولتی؛ با هرگونه دریافت شهریه غیرقانونی برخورد میشود
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاهها واگذار شود
دانشگاه علوم پزشکی تهران رتبه ۷۰۱ جهان را کسب کرد؛ همچنان صدرنشین دانشگاههای ایران
شروع برنامه ملی «میناب ۱۵۶»؛ بورسیه تحصیلی برای دانشجویان مستعد کمبرخوردار
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
حاج اکبر مولایی در اولین شب از ماه محرم آسمانی شد
تجمعات خیابانی و مراسم ویژه در میادین تهران برای عزاداری محرم
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
منوچهر هادی: درآوردن سکانس صدای رئیس جمهور در سریال ۴۸ ساعت وقت گرفت
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاهها واگذار شود
نگاهی به پیشینه تاریخی ایرانیان در عزاداری محرم
معافیت برخی المپیادها از کنکور و همزمانی آزمونها؛ همچنان چالش اصلی دانشآموزان
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
علی دایی به دیدار اکبر عبدی رفت+عکس
زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته میشود
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
خروج هواپیماهای سوخترسان آمریکایی از فلسطین اشغالی پس از تفاهم با ایران
به یاد کودکان میناب در جام جهانی فوتبال
مساجد پایگاههایی برای شناسایی استعدادهای درخشان
اخلاص و پیامرسانی؛ کلید ماندگاری عاشورا
نمایش تابوت عهد در تالار سایه به روی صحنه میرود
پانتهآ پناهیها در نمایش جدید صابر ابر به روی صحنه میرود
مصرفگرایی؛ پارادایم فرهنگی که تمام زندگی بشر را تسخیر کرد
قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
شبکههای اجتماعی برای زیر ۱۶ سالهها ممنوع شد
روایت شیخ حسین انصاریان از سه حقی که خداوند بر انسانها نهاده است
امیرحسین مدرس برنامه نغمههای حسینی را به مناسبت ماه محرم اجرا میکند
تمرکز بر امنیت سایبری و تابآوری شبکه در ایام تشییع رهبر شهید
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) حال و هوای محرمی گرفت
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.