کد خبر: 56013
ف
تکنولوژی، تنوع فرهنگی را از بین می‌برد/ سه چالش تکنولوژی در فرهنگ
حجت الاسلام مریجی، رئیس دانشگاه باقرالعلوم در نشست ماهیت و پیامدهای تکنولوژی مدرن به تشریح چالش‌هایی پرداخت که تکنولوژی در حوزه فرهنگ ایجاد می کند.

به گزارش ثریا نشستی با موضوع «ماهیت و پیامدهای تکنولوژی مدرن» با سخنرانی حجت الاسلام شمس الله مریجی، رئیس دانشگاه باقر العلوم (ع) در مدرسه عالی مطالعات اسلام و غرب در قم برگزار گردید.

وی در ابتدا با اشاره به پیچیدگی بحث از ماهیت تکنولوژی گفت: بحث از تکنولوژی بحثی پیچیده و دارای ابعاد مختلف است، مخصوصاً پیچیدگی مباحث مربوط به تکنولوژی از ابتدای قرن ۲۰ با سرعت گرفتن تکنولوژی، بیشتر شده است، یعنی از زمانی که حاکمیت تکنولوژی مدرن بر بشر بیشتر شده است. به قول پُستمن، توفیق تکنولوژی در تأمین آسایش و رفاه و عدم اتلاف وقت و سرعت و وفور همه گونه مایحتاج انسان است. تکنولوژی سرشار از بهبود همه جوانب زندگی است به طوری که لازم نیست بشر به دنبال سرچشمه منابع دیگری مثل دین برود و نیاز به تکیه گاه دیگری احساس نمی‌کند. بعد از آمدن تکنولوژی مدرن بشر نسبت به دین و امور ماوراءالطبیعه احساس استغنا می‌کرد، دیگر برای کمبود آب نیاز به نماز استسقا را احساس نمی‌کرد. درد را خودش به راحتی درمان می‌کرد و نیاز به ملجئی الهی برای کاستن از دردهایش حس نمی‌کرد.

رئیس دانشگاه باقر العلوم (ع) در ادامه این سوال را مطرح کرد که با این توصیف از تکنولوژی چه کسی در نگرش سریع و بدوی به این دستاوردها از خودش می‌پرسد که چه اشکال دارد که تکنولوژی را داشته باشیم؟ پُستمن در تکنوپولی می‌گوید فقط کسانی که دارای قدرت تعقل هستند خود را از هیجان زندگی ناشی از نوآوری‌های تکنولوژی مصون می‌دارند و عنان از کف نمی‌دهند. ما فروید را فقط با عقده ادیپ می‌شناسیم در حالی که فروید نیز از دانشمندان بدبین به تکنولوژی است. در یکی از نوشته‌هایش می‌گوید: اختراعات ما چیزی نیست جز وسایل تکامل یافته برای هدفی تکامل نیافته! رابرت مک کین در کتاب خود چهار تعریف برای تکنولوژی دارد که در یکی از تعاریف می‌گوید: تکنولوژی رفتاری است فرهنگی، خودش معنا دارد و معنا ایجاد می‌کند، یعنی خنثی نیست. فعال است و ابزار صِرف نیست. اینگونه نیست که او در اختیار شما باشد، بلکه شما در اختیار او هستید و به مسیری که می‌خواهد شما را می‌برد، لذا روح دارد و شما را به دنبال خود می‌کشد.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: البته این بحث که تکنولوژی روح دارد یا خیر محل آرای بسیاری می‌باشد، اما به نظر ما ارزش باری تکنولوژی قطعی است، ولی چگونگی این ارزش باری مسئله‌ای پیچیده و غامض است و به ماهیت تکنولوژی مربوط است، اما اگر بخواهیم از دیدگاه جامعه‌شناختی به تکنولوژی نگاه کنیم به این سوال بر می‌خوریم که تکنولوژی چه چالش‌ها و دردسرها و پیامدهایی را برای بشر داشته است. چه برای جامعه‌ای که خاستگاه تکنولوژی بوده و چه جامعه‌ای که تکنولوژی به آن منتقل شده است. مخصوصاً در حوزه فرهنگ تکنولوژی چه چالش‌هایی برای ما داشته است؟

وی در ادامه گفت: برخی دانشمندان معتقدند تکنولوژی بخش مادی فرهنگ است. کسی منکر فرصت‌هایی که تکنولوژی در اختیار بشر قرار داده نیست، اما ما به هر حال باید فرصت‌ها را در کنار چالش‌ها قرار دهیم تا بتوانیم دست به مقایسه بزنیم و یکی را انتخاب کنیم! بعید نیست بشر روزی هر چه تولید کرده کنار بگذارد، کما اینکه می‌بینید امروزه بشر بسیاری از تکنولوژی‌های کشاورزی که محصول ده‌ها سال علم اندوزی در یک شاخه کشاورزی بوده را کنار گذاشته و به سراغ تولیدات ارگانیک با کمترین بهره‌وری از تکنولوژی رفته است و این یعنی خود بشر، خود خواسته تکنولوژی را در برخی عرصه‌ها کنار گذاشته است.

مریجی در نوع مواجهه دانشمندان با تکنولوژی مدرن گفت: دانشمندان در مواجهه با تکنولوژی به دو دسته شیفتگان و خوش‌بینان به تکنولوژی و بدبینان به تکنولوژی تقسیم می‌شوند. در کنار این دو دسته ما می‌توانیم دسته سومی را هم متصور باشیم که معتقدند باید از مزایای تکنولوژی استفاده و از مضرات آن پرهیز کرد. نگاه عاقلانه این است که چالش‌ها و فرصت‌ها را با هم ببینیم! تکنولوژی چالش‌های مختلفی در عرصه‌های مختلف دارد، اما بنده به صورت خاص چالش‌های فرهنگی تکنولوژی را مورد بحث قرار می‌دهم و پیامدهای منفی آن را در حوزه فرهنگ به بحث می‌گذارم. فرهنگ از موضوعات اجتماعی و از مفاهیم بنیادین است و اساساً جامعه بدون فرهنگ شکل نمی‌گیرد و مثل نخ تسبیح برای جامعه است. پس اگر فرهنگ دچار چالش شود، حیات جامعه و انسان به مخاطره می‌افتد. تکنولوژی چالش‌ها زیاد در حوزه فرهنگ دارد، اما سه چالش جدی وجود دارد.

وی در تبیین چالش اول گفت: اگر تکنولوژی را رفتاری فرهنگی بدانیم یکی از پیامدهای منفی آن این است که تکنولوژی تنوع فرهنگی را از بین می‌برد، خرده فرهنگ‌ها را لِه می‌کند. در این صورت ادامه حیات بشر را در فرهنگ‌های متعدد تقریباً ناممکن می‌کند. تکنولوژی فرهنگ‌های متنوع را کمرنگ و نابود می‌کند. در حالی که تنوع فرهنگی باعث خلاقیت و عامل نوآوری است و خدا به همین دلیل انسان‌ها را متنوع و متفاوت خلق کرده است.

وی ادامه داد: چالش دوم بحران هویتی است که تکنولوژی با خودش می‌آورد. تکنولوژی ابزاری است که برای جهانی‌سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در جهانی سازی به دنبال این هستند که هویت‌های متعدد را از بین ببرند و به وسیله هژمونی تکنولوژی تمام هویت‌ها را تحت الشعاع قرار دهند تا بر انسان‌ها تسلط پیدا کنند. در واقع وقتی هویت متزلزل می‌شود تسلط به راحتی اتفاق می‌افتد.

چالش سوم تبعیت فرهنگی است. رشد کمی و کیفی رسانه‌ای به اعتراف خالقان تکنولوژی در اختیار گروه معدودی از صهیونیست‌ها است. به قول تافلر در موج سوم؛ با وجود تکنولوژی رسانه‌ای دموکراسی هم فریبی بیش نیست، چون انسان‌ها و مخاطبین رسانه‌های تکنولوژی کاملاً منفعل هستند و آینه تمام نمای رسانه می‌باشند و رسانه آنها را به هر سمتی که می‌خواهد می‌برد و شما را تابع خود می‌کند. یکی دیگر از مصادیق تبعیت فرهنگی حتی در مجامع علمی ارزشمند بودن مقالات آی اس آی است. چه مقالاتی در این مجله چاپ می‌شود؟ مقالاتی که تابع ارزش‌های مورد نظر آنها باشد و این نوعی تبعیت فرهنگی است.

وی در بخش پایانی سخنانش به تبیین ماهیت تکنولوژی پرداخت؛ بحث اصلی و پیچیده در مورد تکنولوژی بحث از ماهیت آن است. اینکه آیا همه تکنولوژی‌ها پیامدهای منفی‌ای که برشمردیم دارند یا خیر؟ آیا فرهنگ اسلامی اگر تکنولوژی ایجاد کند همان چالش‌ها را دارد یا خیر؟ به نظر ما بستر فرهنگی و ارزشی که تکنولوژی در آن شکل می‌گیرد کاملاً در ماهیت تکنولوژی اثرگذار است. یعنی تکنولوژی متولد شده در بستر فرهنگ‌ها و ارزش‌های اسلامی تکنولوژی‌ای مبتنی بر آن ارزش‌ها خواهد بود. لذا این تکنولوژی چالش‌ها و ضررهای کمتری برای بشریت دارد. در واقع تکنولوژی کاملاً ارزش بار است، اگر ارزش سکولار باشد تکنولوژی سکولار و اگر ارزش دینی باشد تکنولوژی دینی خواهد بود یعنی تکنولوژی بر مبنای لذت گرایی با تکنولوژی بر مبنای عفت گرایی دو محصول متفاوت و دو ابزار متفاوت تولید می‌کند. لذا راه حل اصلی برون رفت از فضای چالش آمیز تکنولوژی مدرن رفتن به سمت تولید علم دینی است. یعنی در ابتدا نرم افزار را تولید کنیم و بر اساس آن سخت افزار یا تکنولوژی تولید کنیم، جامعه باید بر مبنای ارزش‌های خودش ابزار و تکنولوژی تولید کند.

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!