کد خبر: 62587
ف
تأثیرات طرح مکتب عرفانی شیعی فقاهتی توسط آیت الله خامنه‌ای
آیت الله خامنه ای با مطرح نمودن مکتب عرفانی شیعی فقاهتی به عنوان جریان «خاص الخاص» مسیر حرکت فرهنگی کشور و بلکه جهان تشیع را وارد ریل گذاری جدید نمودند.

به گزارش ثریا دیدگاه‌های آیت الله خامنه ای درباره عرفان و پرچمداران عرفان با عنوان «عرفان امین» به همت مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی و به قلم حجت‌الاسلام والمسلمین تولایی در ۴۷۲ صفحه منتشر شد و فایل الکترونیکی آن هم در اختیار مخاطبان قرار گرفته است.

این کتاب اتفاق تازه ای در ورود عرفان به عرصه عمومی است و جنبه‌های مختلف داشته و آثار جدیدی بر جا خواهد گذاشت.

نام این کتاب دو سطح دارد؛ هم یادآوری معرفی یک عرفان امن و سالم و به دور از آفات برخی عرفان‌های کاذب نوظهور یا قدیمی است و هم یادآور تخلص شعری آیت الله خامنه ای. ترکیب عرفان امین نشان می‌دهد دیدگاه‌های عرفانی ایشان، همانطور که در ادامه می‌خوانیم، بیشتر در شعر شامل اشعار خود و در شرح اشعار عرفانی امثال مولوی و حافظ جریان دارد نه در کتب و رساله‌های عرفانی.

نویسنده با توجه به وجود جریان‌های مخالف عرفان در درون حوزه و در میان نیروهای انقلابی، در مقدمه اذعان می‌کند که «خط بطلان کشیدن بر روی نزاع توهمی و ساختگی میان فقه و عرفان و شریعت و طریقت، آن هم برای شخصی با موقعیت حضرت آیت الله خامنه ای تا چه اندازه می‌تواند هزینه بر باشد». (ص ۱۴)

بخش اول این کتاب به تعاریف و تقسیم بندی عرفان می‌پردازد. ولی اصل کتاب در دو بخش بعدی است.

بخش دوم تجلیل ایشان از عرفایی مشهور و بعضاً جنجال برانگیز مانند مولوی و حافظ و ملاصدرا، بایزید بسطامی، ابوالحسن خرقانی، صفی الدین اردبیلی، فیض کاشانی، ملاهادی سبزواری و سید بن طاووس است. در ادامه، مکتب عرفانی نجف به عنوان جامع‌ترین عرفان متشرع خالص و شخصیت‌های ویژه آن به تفصیل معرفی می‌شود. در پایان این بخش هم ارتباط با عرفای معاصر با استناد به پیام‌ها و بعضاً خاطرات، هم مطرح می‌شود: شیخ عباس قوچانی، شیخ محمدتقی بهجت فومنی، سید کمال الدین موسوی شیرازی، سید رضا بهاءالدینی، سیّد محمدحسین حسینی طهرانی، شیخ عزیزالله خوشوقت، شیخ علی سعادت پرور (پهلوانی). با این روش بعضی عرفای دیگر مانند علامه حسن زاده آملی و ارتباطات کمتر مطرح شده مانند آیت الله یعقوبی قائنی در اینجا نیامده است.

عرفان مدنظر این کتاب همان عرفان وحدت وجودی است (نه فقط عرفان توحیدی ساده) که از زبان آیت الله خامنه ای در شرح اندیشه حافظ و دیگران تبیین می‌شود. وحدت وجود که به حافظ نسبت داده شده، به معنای همه خدایی، ناشی از عدم درک درست مسئله است… عرفا قائلند به وحدت فاعلیت و وحدت تجلیّ (ص ۹۶).

از همه مهم‌تر اعتقاد نویسنده این است که: آیت الله خامنه ای با مطرح نمودن مکتب عرفانی شیعی فقاهتی به عنوان جریان «خاص الخاص» مسیر حرکت فرهنگی کشور و بلکه جهان تشیع را وارد ریل گذاری جدید نمودند. (ص ۱۵). از جریان عرفانی ای که توسط مرحوم آیت الله شوشتری آغاز، مرحوم حاج ملّا حسین قلی همدانی گسترش وبا سید احمد کربلایی ادامه یافت و توسط مرحوم قاضی عمق پیدا نمود، در زبان متخصصان معاصر عرفان پژوهی، به عنوان «مکتب عرفانی نجف» یاد م ی شود. (ص ۱۴۷) از دیگر چهره‌های این مکتب میرزا جواد ملکی تبریزی، شیخ محمد بهاری و سید عبدالحسین لاری و علامه طباطبایی است که معرفی می‌شوند.

بخش سوم کتاب تبیین اندیشه‌های ایشان در دو قسمت عرفان نظری و عملی و با تمرکز بر دو موضوع وحدت وجود و انسان کامل است. نویسنده متوجه شده که آیت الله خامنه ای برخلاف امام خمینی در مسائل اعتقادی و معارفی به صورت مستقل دست به تألیف نزده (و اساساً در کتاب عرفان امین کتابهای ایشان جزو منابع نیست) و به حسب تتبع نویسنده نیز در هیچ سخنرانی و یا پیام مکتوبی، به صورت مستقل به تبیین دیدگاه خود در باب مسئلۀ توحید و نحوۀ ارتباط مخلوقات با خالق خود نپرداخته‌اند. تبیین اندیشه‌های عرفانی ایشان درباره وحدت وجود و… به جز نظرات اجمالی درباره مکتب نجف، از طریق شرح اشعار مولوی و حافظ آشکار شده است.

در این بخش، توصیه‌های عرفان عملی تأکید بر عمل و دوری از الفاظ و عدم توقف در عرفان نظری است و توصیه‌های ویژه عرفا مثل چله نشینی، مرید و مرادی و اذکار خاص (آنچنانکه در پیوستهای این کتاب آمده) مطرح نمی‌شوند و اگر هم سرفصل «استاد» در کتاب دیده می‌شود، با وجود آنکه نویسنده آرای عرفا درباره طلب استاد خاص هم می‌آورد ولی دیدگاه آیت الله خامنه ای بیشتر مبتنی بر اهل عمل و تهذیب بودن است نه معنای مشهور عرفانی آن. یا اگر بحث ذکر مطرح می‌شود منظور توصیه‌های خاص و عام سلوکی نیست بلکه همان یاد خدا در مراتب مختلف مدنظر است.

علت حجیم شدن این کتاب هم مشخص است. به جز مقدمه و مؤخره، نظرات ایشان و (با توجه به نیاز برای توضیح بیشتر) نظرات دیگران مانند امام خمینی و شهید مطهری به صورت تفصیلی آمده و گاه یک نقل قول چند صفحه ادامه دارد. به بهانه مباحث مطرح شده پیوست‌های مفیدی هم دارد مثلاً دستورالعمل‌های آیت الله سید علی قاضی در بخش دوم معرفی می‌شوند و در انتها مباحثی از امام خمینی و نمونه دستورات سلوکی مکتب نجف و ترجمه حدیث عنوان بصری و… هم آمده است. نقل قول و کمک از آثار دیگران برای شرح موضوعات عرفانی، به این اثر جنبه آموزشی نیز داده است. بیان تمثیل‌های معروف در پیوست برای توضیح و ساده کردن مفاهیم عمیق عرفان مانند موج و دریا، آینه، تکثیر نور و… هم بیشتر سبب شده تا کتاب حاضر برای مشتاقان آشنایی با عرفان جنبه آموزشی داشته باشد.

این کتاب علی رغم برخی کمبودها یک اثر آموزشی و مروج عرفان انقلابی، و علیه عرفان ستیزان، معرف تعداد زیادی از عرفای سلف و معاصر، بستر ورود به دنیای عرفان ونهایتاً موجب شناخت عمیق‌تر عرفان سیدعلی خامنه ای است.

دانلود کتاب به مدت محدود در سایت javanan.org امکان پذیر است.

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آغاز پویش «کارت نشاط» برای حمایت از دانش‌آموزان

آموزش و پرورش: شرایط ثبت‌نام دانش‌آموزان اتباع اعلام خواهد شد

نتایج نقل و انتقالات فرهنگیان شنبه اعلام می‌شود

ابررایانه چینی از رقبای آمریکایی پیشی گرفت

خوابگاه‌های علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید

برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد

حضور وزیر علوم در آیین عاشورای حسینی در زینبیه استانبول

آماده تسهیل فرآیندهای اداری و حمایت از ابتکارات نوآورانه هستیم

ظرفیت ۶۸ هزار نفری پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ اعلام شد؛ ثبت‌نام تا شنبه ۳۰ خرداد

نقش شهادت در آثار محمدعلی نادری؛ وقتی قلمو با زبان درد سخن می‌گوید

شرایط بهره‌مندی مؤسسات قرآنی از نرخ صفر مالیاتی ابلاغ شد

نگاهی دوباره به ایران از دریچه «باد صبا»؛ میراثی که از دیروز به‌جا ماند

پیام تسلیت مدیرعامل مرکز گسترش به مناسبت درگذشت یک مستندساز

شاپور رحیمی خواننده و نوازنده پیشکسوت درگذشت

روایت احساسات در بطن تصاویر؛ محدودیت‌ها مانع ثبت جنایات جنگ شده‌اند

تام کروز ۴۶ سال حضورش در سینما را با یک کلیپ یادآوری کرد

حقوق طبیعی امام حسین (ع) در آخرین موعظه ایشان

ماجرای پیشگویی امام علی(ع) درباره کربلا و شهادت امام حسین(ع) چه بود؟

کل خیر فی الحسین؛ بزرگترین خسارت جدایی از حسین (ع) است

اسکار از ۵۲۹ نفر برای عضویت دعوت کرد؛ از نگار اسکندرفر تا جیکوب الوردی

آموزش تدبر در قرآن ویژه کارکنان دولت اجرایی می‌شود

تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئین‌های حسینی

بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت

انتقاد از یک بازیگر و کمدین برای حضور در مراسم ترامپ؛ با فاشیست‌ها عکس نگیر!

مجموعه کامل فیلم‌های استنلی کوبریک در یک بسته خاص عرضه می‌شود

عاشورا و پیوست فرهنگی ایران؛ از سوگ شیعی تا سرمایه انسجام ملی

تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟

سیره امام حسین(ع) آمیزه‌ای از تدبیر دینی و سیاسی و اخلاق اجتماعی بود

مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد

دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایان‌ترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد

مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمی‌شود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟

مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!

این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند می‌سازند

توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس

از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)

ماشین ثروت‌اندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی

همان‌گونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است

آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟

«حسینیه بهشت»، پیوند خانه‌های شهدا با خیمه‌های عاشورا

مهلت ثبت‌نام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه

عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو

گوشواره‌هایی که تاریخ فراموششان نکرد

چمران هنوز زنده است

یک فهرست متفاوت از بهترین‌های سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقل‌ها پیشتازند

آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمون‌های سایر دانشگاه‌ها

امتحانات پایان‌ترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد

مذاکره با دستگاه‌ها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها

زمان مصاحبه‌های آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد

تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیین‌های مذهبی

زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد

سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود

افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار

بنی‌امیه، نخستین و وحشتناک‌ترین «خصولتی» تاریخ اسلام

بذر انحراف مجاهدین از سال۴۴ کاشته شد/نقش ساواک و زندان در تعمیق انحراف

شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست

اف‌بی‌آی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند

بررسی ظرفیت‌های هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی

ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی

ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر می‌برد

مصوبات جدید فرصت‌های تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد

زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام می‌شود

سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت

کشف نشانه‌های اولیه افسردگی در چشم کودکان

دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است

تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند

محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی

یکی از این ستاره‌های دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است

میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کرده‌اند؟

تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان

وزیر آموزش و پرورش: بهره‌برداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی

معاون تربیت‌بدنی و سلامت: یک میلیون دانش‌آموز سفیر ایمنی و کمک‌های اولیه شدند

۵۰۰ هزار دانش‌آموز زیر چتر کارت نشاط قرار گرفتند

آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد

پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام می‌شود

قصه‌ای خواندنی برای کودکان: وقتی روباه جنگل را به‌هم ریخت

حسن طهرانی‌مقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمی‌شودها مبارزه کرد؟

از بچه‌های میناب تا ناوچه دنا و انستیتو همه در مستندهای جدید جنگی

مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز می‌گردد

سریال‌های جدید برای پخش دوبله شدند

مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند

مصوبات جدید فرصت‌های تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد

آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمون‌های سایر دانشگاه‌ها

زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد

زمان مصاحبه‌های آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد

امتحانات پایان‌ترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد

چمران هنوز زنده است

دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایان‌ترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد

مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد

بررسی ظرفیت‌های هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی

اف‌بی‌آی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند

ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی

مهلت ثبت‌نام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه

همان‌گونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است

افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار

ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر می‌برد

بنی‌امیه، نخستین و وحشتناک‌ترین «خصولتی» تاریخ اسلام

مذاکره با دستگاه‌ها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها

«حسینیه بهشت»، پیوند خانه‌های شهدا با خیمه‌های عاشورا

این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند می‌سازند

تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیین‌های مذهبی

مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمی‌شود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟

سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود

آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟

یک فهرست متفاوت از بهترین‌های سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقل‌ها پیشتازند

گوشواره‌هایی که تاریخ فراموششان نکرد

توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس

ماشین ثروت‌اندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی

شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست

مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!

عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو