کد خبر: 65363
ف
کرونا و خانواده در غرب و اسلام/ کرونا و معنای زندگی
از جمله مسائل مهم انسان مدرن که در ایام کرونایی نمود بیشتری داشت، مسئله معنای زندگی است. پاسخ را باید در نوع نگاه به مسئله معنای زندگی و به طور خاص به رنج‌ها و سختی‌ها جست.

به گزارش ثریا حجت الاسلام والمسلمین عبدالله محمدی عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران در یادداشتی به مواجهه دو گفتمان اسلام و لیبرالیسم در مقابل پدیده گرونا پرداخته است:

مواجهه دو گفتمان اسلام و لیبرالیسم نسبت به پدیده کرونا و عوارض و حواشی آن بحث مهمی است. یکی از نقاطی که هم از جهت نظری و هم از نظر مصداقی، مناسبت مطلوبی برای این هدف دارد، «مفهوم خانواده» است. فلسفه خانواده، نوع تعامل افراد با یکدیگر، کارکردهای خانواده و … در تفکر اسلامی و غربی متفاوت است. این تفاوت را می‌توان در مواجهه هر دو با کرونا به نظاره نشست.

تفکر رایج در انسان مدرن، اصالت را به فرد می‌دهد و در نتیجه اولاً فلسفه تشکیل خانواده تأمین نیازهای فردی به ویژه نیاز حیوانی است. این بحث با توجه به مفهوم کمیت گرایی بهتر قابل فهم است. بر همین اساس، نوع تعامل با محوریت منفعت است. حتی زلال‌ترین روحیات فطری انسان مانند محبت، تحت سیطره منفعت قرار می‌گیرد و فرد محبت می‌کند تا محبت دریافت کند. گذشت و عفو می‌کند تا نسبت او تسامح شود. در تفکر فردگرا، اصل ازدواج با چرتکه منفعت دنبال می‌شود و این ضرب آهنگ در فرزندآوری و … و نگهداری سالمندان خانواده استمرار می‌یابد. کارکرد خانواده نیز نیز تأمین نیازهای مادی و حداکثر روان تنی است. خانه، خوابگاه و محلی برای استراحت است، محور فعالیت‌ها و حتی لذت‌ها خارج از خانواده است.

اما در تفکر اسلامی ازدواج به قصد تکامل روحیه و معنوی است. همسری شایسته است که در مسیر تعالی یاور همسرش باشد. خانواده نه خوابگاه، بلکه کانون فعالیت‌ها و لذت بردن است. فرزندآوری نه برای عصای دست دوران پیری، بلکه به قصد تقویت سپاه عبودیت است. «ربّ انّی نذرت لک ما فی بطنی محررّاً» (آل عمران / ۳۵) خانه هسته اصلی تربیت جامعه است. محبت بدون چشم داشت است که باعث افزایش محبت می‌شود. تعاون و ایثار از کودکی تمرین می‌شود. آنچه مدار ارتباطات است، «ما» است.

کرونا دو تصویر متفاوت از خانواده در دو سبک زندگی اسلامی و غربی را برای ما نمایان ساخت. در سبک زندگی غربی، دوران قرنطینه به تضاد منافع و در نتیجه تخاصم و اصطکاک بیشتر منجر شد. جوانان و زن‌ها که به خانه گریزی تشویق می‌شدند، کمتر تاب تحمل دیگری را در خانواده دارند. نگاه «من» و «تو» مناقشات را میان نوجوانان، جوانان و والدین بیشتر ساخته است. این روزها «حذف سالمندان برای بقای جوانان»، اصطلاح عجیب و حتی ناروایی نیست. به بهانه سرگرمی، غفلت، تنبلی و بطالت سیطره می‌یابد.

اما دوران قرنطینه به خانواده اسلامی فرصت تمرین محبت بدون چشم داشت می‌دهد. حضور در کنار هم، تنگ شدن حریم خصوصی شمرده نمی‌شود. زیاد شدن ارتباطات صمیمت بیشتر را به دنبال دارد نه شکنندگی. در صورت اختلاف، افراد با سعه صدر با هم برخورد می‌کنند، نه تساهل و تسامح غربی. سالمندان برکت خانواده‌ها به شمار می‌روند. با تعطیل شدن جلسات مذهبی، خانه‌ها الگوی کوچکی از مساجد شد. خانواده‌ها فقط مصرف کننده محتوای معنوی نیستند، بلکه خلاقانه مولد روش‌های معنوی هستند. نشاط‌ها درونی است و نه به مدد ابزار بیرونی. مرز نشاط و پوچی روشن می‌شود.

این روزها به روشنی می‌توان فهمید حتی اگر فقط به فکر شیرینی دنیای خود هستیم، الگوی زندگی غربی رهاوردی برایمان ندارد. خانواده‌هایی که با الگوی تربیت اسلامی همراهی بیشتری داشتند، در این ایام کارآمدتر نمایان شدند. بکوشیم در جامعه اسلامی، خانواده‌ها با الگوی تربیتی اسلام انس بیابند.

مسئله معنای زندگی

از جمله مسائل مهم انسان مدرن که در ایام کرونایی نمود بیشتری داشت، مسئله معنای زندگی است. این مسئله در شرایط رنج و سختی، ظهور بیشتری می‌یابد. در پس لبخندها و هیاهوی ظاهری، مسئله معنا و چرایی زندگی ذهن انسان دقیق را در خلوت به شدت به خود مشغول می‌کند. مؤمن و غیرمؤمن همزمان با پدیده‌ای به نام کرونا مواجه شدند و هر دو قربانی دادند، لکن چرا در جوامع غربی آمار خودکشی و خرید اسلحه برای دفاع از خود در برابر دیگر شهروندان بیش از جوامع ایمانی است؟ پاسخ را باید در نوع نگاه به مسئله معنای زندگی و به طور خاص به رنج‌ها و سختی‌ها جست. اکنون برخی مؤلفه‌های این دو نگرش را مقایسه می‌کنیم:

مؤمن آموخته است که:

۱️. هیچ چیز در هستی اتفاقی نیست…وقایع هستی را خداوندی کارگردانی می‌کند که از مادر به انسان مهربان‌تر است و خیر و شر او را بهتر از خودش می‌شناسد. قصد آزار و اذیت او را ندارد، و مانند یک مربی به دنبال رشد اوست. تکرار امتحانات نشانه مهربانی معلم است و سخت شدن امتحان، نشانه رشد دانش آموز.

۲. مؤمن می‌یابد که امتحان، بخشی از طرح کلی هستی و برای رشد اوست… مؤمن در پس هر رخداد به ظاهر تلخی، دستی حکیمانه را میبیند که به او آرامش می‌دهد. او می‌یابد که هر رخدادی می‌تواند برای او سکوی صعود یا سقوط باشد. بنابراین به جای مضطرب شدن، گلایه، نق زدن، متهم کردن دیگران، پاک کردن صورت مسئله و… می کوشد بهترین مواجهه با این رویداد را از خود نشان دهد. مهم‌ترین سوال مؤمن در چنین وقایعی آن است❗️که «اکنون وظیفه من چیست؟»❗️

۳️. آنچه شخص بهتر می‌شمارد، لزوماً برای او بهترین نیست، از همین روی از دست دادن‌ها او را ناخوشنود نمی‌کند. همان گونه که بیمار عاقل از ممنوعیت‌ها و پرهیزهای پزشک، عصبانی نمی‌شود. از درون آرام است و سختی‌های بیرونی او را متلاطم نمی‌کند.....

لکَیْلَا تَأْسَوْاْ عَلیَ‏ مَا فَاتَکُمْ وَ لَا تَفْرَحُواْ بِمَا ءَاتَئکُمْ وَ اللَّهُ لَا یحُبُّ کلُ‏مخُتَالٍ فَخُورٍ (۲۳ حدید)

۴️. با وجود مدبر مهربان و حکیم، گاه باید بر نداشته های خویش، بیش از داشته‌های خویش شکر کند…. و اجْعَلْ شُکْرِی لَکَ عَلَی مَا زَوَیْتَ عَنِّی أَوْفَرَ مِنْ شُکْرِی إِیَّاکَ عَلَی مَا خَوَّلْتَنِی (صحیفه سجادیه، دعای ۳۵)

۵. خداوند گاه به نعمتها او را امتحان می‌کند و گاه به سختی‌ها. فأَمَّا الْانسَانُ إِذَا مَا ابْتَلَئهُ رَبُّهُ فَأَکْرَمَهُ وَ نَعَّمَهُ فَیَقُولُ رَبیّ‏ أَکْرَمَنِ (۱۵) *وَ أَمَّا إِذَا مَا ابْتَلَئهُ فَقَدَرَ عَلَیْهِ رِزْقَهُ فَیَقُولُ رَبیّ‏ أَهَانَنِ (۱۶ فجر)

۶️. مؤمن مهربانی خداوند را در امتحانات کمتر از دوران خوشی نمی بیند… برخی گرفتاری‌ها نتایج رفتارهای خود اوست و بیش از دیگران باید، خود را ملامت کند و برای جبران آینده بکوشد. ما أَصَبَکُم مِّن مُّصِیبَةٍ فَبِمَا کَسَبَتْ أَیْدِیکُم‏ وَ یَعْفُواْ عَن کَثِیرٍ (۳۰ شوری)

۷. با توجه به همین اصل، مؤمن بلا را عرصه فرار یا خانه نشینی نمی بیند بلکه مؤمن حقیقی وظایف خود را در بلا با شدت و همت بیشتری انجام می‌دهد.

۸️. زمان، مکان و چگونگی مرگ در اختیار ما نیست، بلکه چگونگی زندگی در اختیار ماست.

در برابر در تفکر مادی که ایمان به غیب و حکیمانه بودن زندگی ندارد، ویروس کوچک و نامرئی به کابوسی عظیم تبدیل می‌شود:

۱. زندگی ارزش تحمل سختی‌هایش را ندارد.

۲. ترس از مشکلات بیش از خود مشکلات آزاردهنده است.

۳. برای کسی که این اسباب ظاهری را مؤثر و تکیه گاه می‌دانست، ناکارآمدی این اسباب بدترین عذاب است. نه ثروت، نه شهرت، نه عناوین اجتماعی و … هیچکدام نتوانستند در قبال کرونا به انسان مادی کمکی کنند.

۴. تکیه به اسباب ظاهری و نمایش ناتوانی آنها، اضطراب او را بیشتر خواهد ساخت. این اسباب شاید آسایش فیزیکی او را بیشتر کنند، ولی آرامش درونی او را افزایش نمی‌دهند...

۵. بدترین گرفتاری بشر کنونی آن است که به حیوانی ترین سطح زندگی انس گرفته و نمی‌تواند افق دیدش را از این مرتبه بالاتر ببرد. جدا شدن از این سطح حیوانی برای او همچون شکنجه است.

۶. او چون هستی را تحت تدبیر الهی نمی‌داند، با کوچک‌ترین سختی منقلب و مضطرب می‌شود....

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

نماز متفاوت عید فطر در مکه +عکس

سلاخی زرافه‌ای که به ایران آمده بود+عکس

موج جدید کرونا در این استان در راه است؟

چگونگی فاصله گذاری اجتماعی در حوزه‌های علمیه/ بررسی سلامت طلاب

پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول از میزان تورم در ایران

چرا بحران کرونا جنوب کشور را گرفت؟

ژاله صامتی و همسر بازیگرش+عکس

صدیقه کیانفر درگذشت +علت فوت

وضع این روزهای هر ایرانی در خانه‌اش+عکس

تصاویر جدید از ورود نفتکش‌های ایران به ونزوئلا+عکس

شورای نگهبان درباره حذف چهار صفر به زودی اعلام نظر می‌کند

دانشگاه‌ها در راستای اجرای سند دانشگاه اسلامی ارزیابی می‌شوند

واکنش این مرد در لحظه ورود به حرم امام رضا(ع)+عکس

لحظه بازگشایی حرم رضوی بعد از ۶۹ روز +عکس

زمزمه جنگ میان آمریکا و چین

وضعیت جسمانی محمدعلی کشاورز در بیمارستان

گدایی با رعایت فاصله اجتماعی در خیابان+عکس

تمساح هیتلر از دنیا رفت+عکس

اولین جلسه دادگاهی نتانیاهو+عکس

این هفته موبایل بخریم؟

چگونه می‌توان از رسیدگی مالیاتی معاف شد؟

چرا دلار گران شد؟

فوت ۸ نفر در تصادف پژو

سقط جنین مکرر ریسک دیابت را افزایش می‌دهد

عادات خواب موجب تشدید بیماری آسم می‌شود

اضافه وزن موجب بروز درد مفاصل می‌شود

این ۱۳ استان فوتی کرونا نداشتند

تلاش آمازون برای مخفی کردن تعداد کارگران مبتلا به کرونا

انگلیس استفاده از تجهیزات ۵G هواوی را محدود می‌کند

لباس روحانی تلویزیون خبرساز شد +عکس

علت برگشت خوردن ۲۰۰ واگن هندوانه صادراتی به ترکیه

هوسرل، پدیدارشناسی و سیاست

فاجعه کشته شدگان کرونا در آمریکا+عکس

تخریب خانه‌های دوگنبدان در زلزله+عکس

دلتنگی‌ دختر سردار سلیمانی برای پدر در روز عید+عکس

فرمانده ارتش در کنار جانبازان حادثه کنارک+عکس

سهامداران عدالت این طور می‌توانند به بانک وکالت فروش دهند

آدمی پس از فرایند روزه داری ماه رمضان دوباره متولد می‌شود

اختلاف در اعلام عید موضوعی فقهی است/مردم به نظر مرجع خود عمل کنند

حرکت کشور به سوی گشایش‌های اقتصادی را شتاب بخشیم

ضرورت بازگشایی مرزهای ایران و ترکیه با رعایت پروتکل‌های بهداشتی

ظریف: به توانایی‌ها و پیروزی امت اسلامی ایمان راسخ داریم

برگزاری امتحانات دانشگاه خوارزمی به صورت حضوری و مجازی

دستورالعمل ساعت کار کارکنان دانشگاه آزاد ابلاغ شد

طرح‌های پژوهشی مربوط به کرونا اولویت دانشگاه علامه اعلام شد

دانشگاه‌ها تا هفته بعد درباره مجازی شدن ترم آینده تصمیم می‌گیرند

لحظه ورود نفتکش ایرانی به ونزوئلا+عکس

اسکورت نفتکش ایرانی توسط نیروی دریایی ونزوئلا+عکس

فطریه بر این افراد واجب نیست

ریزش کوه در گچساران بر اثر زلزله+عکس

پرچم ایران در ونزوئلا برافراشته شد+عکس

آتش سوزی گسترده مرکز تجاری تهران+عکس

جشن بندگی و اعتراف به عظمت الهی/ روزی که به قیامت تشبیه شده است

نماز عیدفطر با رعایت پروتکل بهداشتی+عکس

آژانس فضایی اروپا هم عید فطر را تبریک گفت+عکس

قوانین ثبت‌نام در طرح فروش خودرو

علت خجالت آور خروج قطار مشهد از ریل+عکس

اینم ماسک مخصوص ترامپ +عکس

اتوبان تهران- کرج قفل شد +عکس

رگ‌هایی با قطر کم توسط محققان کشور ساخته شد

تعیین میزان اسیدیته سلول با نانوذرات برای کمک به بیماران سرطانی

۸ نکته برای محافظت از استرس کودکان در برابر کرونا

حادثه تلخ برای قطار همدان- مشهد

کروناویروس می‌تواند غده تیروئید را آلوده نماید

فرآیند تشکیل سیاره رصد شد

زمان رونمایی از گلکسی نوت ۲۰

افزودن دوستان به واتس اپ با کد مخصوص

نحوه لو رفتن سیستم عامل جدید اپل مشخص شد

ثبت سفارش کتاب‌های درسی سال تحصیلی ادامه دارد

بیش از ۷۵ درصد دانش آموزان خوزستانی به شبکه «شاد» پیوستند

منظم‌ترین نمایندگان مجلس برای این شهرها بودند+اسامی

فردا عید فطر است

تصویر شوکه کننده از مهدکودک کره شمالی+عکس

با اتحاد و همدلی بیشتر قوا به خوبی می‌توان از بحران‌های تحمیلی عبور کرد

رهبر انقلاب با عفو و تخفیف مجازات تعدادی از محکومان موافقت کردند

تصویر جنجالی از مهدکودک کره شمالی+عکس

خداحافظی لاریجانی با روحانی و رئیسی+عکس

خرمشهر بعد از جنگ خرم شد +عکس

بابک زنجانی بخشیده می‌شود؟

آیا رونق بورس به سود صنعت تمام می‌شود؟

تصویر لو رفته از خانه محتکر خودرو+عکس

لباس روحانی تلویزیون خبرساز شد +عکس

تمساح هیتلر از دنیا رفت+عکس

تصویر شوکه کننده از مهدکودک کره شمالی+عکس

محل دپوی خودروهای ایرانی لو رفت+عکس

خداحافظی تهرانی‌ها با کرونا +عکس

مهمان جنجالی امشب برنامه دورهمی+عکس

تصادف کامیون از پراید چیزی باقی نگذاشت+عکس

علت برگشت خوردن ۲۰۰ واگن هندوانه صادراتی به ترکیه

آمار بسیار زیاد کرونا در این استان +جزئیات

مقصر ۸۰ میلیونی شدن پراید پیدا شد

تصویری که فضای مجازی را شوکه کرد+عکس

علت خجالت آور خروج قطار مشهد از ریل+عکس

صدیقه کیانفر درگذشت +علت فوت

قیمت پراید امروز چند بود؟

واکنش این مرد در لحظه ورود به حرم امام رضا(ع)+عکس

خواهر تتلو بازداشت شد+عکس

از هواپیمای مسافربری پاکستان چیزی باقی نماند+عکس

عروس و داماد با فاصله چهل سانت +عکس

سرانجام پزشک چینی که بر اثر کرونا سیاه شده بود +عکس

ترامپ برای اولین بار ماسک زد+عکس

گدایی با رعایت فاصله اجتماعی در خیابان+عکس

شما امسال در ماه رمضان روزه گرفتید؟ +عکس

مشکل سانسوری باباطاهر عریان حل شد+عکس

لاستیکی که خودش را تعمیر می‌کند+عکس

علی لاریجانی قبل از پایان ریاست+عکس

فاصله نفتکش ایرانی تا آب‌های ونزوئلا+عکس

تحویل این توله‌ خرس به محیط‌ زیست خوزستان +عکس

اینم ماسک مخصوص ترامپ +عکس

داماد سید حسن نصرالله کیست؟