صبح امروز اولین نشست خبری حسن ملکی بعد از انتصابش به ریاست سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در محل این سازمان برگزار شد.

وی در ابتدای این نشست درباره اهم برنامه‌های سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، گفت: اگر بخواهیم این سازمان را در یک جمله تعریف کنیم همان عبارت رهبر معظم انقلاب را انتخاب می‌کنم که فرمودند سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی قلب آموزش و پرورش است. بنده این بیان را حکیمانه و رسانه می دانم برای تعریف این سازمان.

وی ادامه داد: تولیدات این سازمان برنامه‌های درسی است که در وزارت آموزش و پرورش محور فعالیت هاست.

ملکی ماموریت اصلی سال تحصیلی جاری را عملیاتی کردن اسناد تحولی دانست و گفت: ۱۱ حوزه تربیت و یادگیری در سند تحول بنیادین ذکر شده است. اعتقاد داریم اگر بتوانیم طبق سند تحول بنیادین و برنامه درسی پیش برویم ۵ ویژگی کلان را باید دنبال کنیم که شامل مومن پروری است و پرداختن به تربیت ایمانی، عالم و آگاه پروری، متفکر پروری، اخلاق محوری و عامل محوری است.

معاون وزیر آموزش و پرورش گفت: ۱۱ حوزه تربیت و یادگیری در راستای کار در نظر گرفته شده است که عناوین آن عبارتند از، معارف اسلامی، قرآن و عربی، علوم انسانی، ریاضیات، علوم تجربی، زبان‌های خارجی، زبان و ادبیات فارسی، سلامت و تربیت بدنی، هنر، کار و فناوری، و آداب و مهارت‌های زندگی و بنیان خانواده، این‌ها در سایر فعالیت‌هایی که ما دنبال می‌کنیم محوریت دارند.

ملکی بیان کرد: همچنین ساحت عبادی و اخلاقی، ساحت تربیت اجتماعی و سیاسی، تربیت زیستی و بدنی، ساحت زیبایی شناختی و هنری، ساحت تربیت اقتصادی و حرفه‌ای، ساحت تربیت علمی و فناوری شش ساحت مهمی است که باید در برنامه‌های درسی تحقق پیدا کنند.

وی با بیان اینکه اگر مواد درسی آگاهانه و بر پایه این محورها تولید نشوند آن مواد آموزشی کارایی نخواهند داشت، گفت: ما دنبال بسته یادگیری هستیم نه کتاب درسی صرف، منظور از بسته یادگیری مجموعه مواد آموزشی همراه با ابزارهای مختلف است. ما در سال ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ آماده اجرای آزمایشی این بسته‌های یادگیری هستیم که البته به صورت آزمایشی خواهد بود و به موازات آن دوره‌های تحصیلی را هم طراحی می‌کنیم.

گنجاندن معارف انقلاب اسلامی در ۲۷ عنوان کتاب

وی بیان کرد: در مهر ماه سال جاری و سال تحصیلی آتی بنا داریم معارف انقلاب اسلامی ایران را در کتاب‌های درسی وارد کنیم. البته این مساله از قبل بوده اما بنا داریم که این اقدام حساب شده‌تر باشد. حدود ۱۲ عنوان درسی در کتاب‌های دوره کاردانش و فنی حرفه‌ای و حدود ۱۵ عنوان کتاب درسی نظری و فنی به این مساله می‌پردازند. در بخش فنی و حرفه‌ای در کتاب‌های دانش فنی پایه در رشته زراعت، در رشته باغبانی، در رشته دامپروری، صنایع غذایی، ماشین‌های کشاورزی، عملیات آزمایشگاهی در صنایع شیمیایی، دانش فنی پایه در رشته‌های الکترونیک و مخابرات دریایی، مکانیک دریایی، تولید برنامه‌های تلویزیونی و متالوژی معارف انقلاب اسلامی درج خواهد شد و در بخش نظری در دروس آمادگی دفاعی، مطالعات اجتماعی، تاریخ ۳ علوم انسانی و تاریخ معاصر نیز از جمله کتاب‌هایی است که مباحث معارف انقلاب اسلامی و همچنین مباحثی درباره شهید قاسم سلیمانی در آن درج خواهد شد.

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی تاکید کرد که ما نباید بگذاریم علاقه به انقلاب اسلامی در میان دانش آموزان تضعیف شود، قوی‌ترین راه برای این کار راه تربیتی و فرهنگی است.

وی ادامه داد: این اقدامات لطمه‌ای به دیگر محتواهای درسی نخواهد زد و سعی شده یک هماهنگی میان محتوای هر کدام از کتاب‌ها و مطالبی که قرار است گنجانده شود، وجود داشته باشد و قرار نیست از محتوای کتاب‌ها چیزی حذف شود. ممکن است جملات و عباراتی حذف شود تا این هماهنگی بهتر رخ دهد اما قرار نیست به ساختار کتاب‌ها لطمه‌ای وارد شود.

وی در پاسخ به پرسش خبرنگار مهر در خصوص اینکه پژوهش در ساختار این سازمان باید مقدم بر پژوهش باشد اما در این سال‌ها خروجی پژوهشی درباره تصمیمات آموزشی مشاهده نشده است و یا در جامعه مطرح نشده است، چه برنامه‌ای برای تقویت پژوهش دارید، گفت: اینکه پژوهش مقدم بر برنامه‌ریزی درسی است، درست است و قطعاً کارشناسان ما پیش از هر چیزی پژوهش خواهند کرد و این پژوهش‌ها پشتیبان برنامه درسی است اما آنچه جامعه می بیند برنامه هاست و نه پژوهش‌ها. ما برای ساماندهی این موضوع باید قدم‌های کامل‌تر و بهتری را برداریم. ما دفتری با عنوان مطالعات راهبری و آینده پژوهی در ساختار جدید پیش بینی کردیم که مورد تایید وزیر آموزش و پرورش هم قرار گرفته و برای تصویب تقدیم هیات امنا شده است.

ملکی در پاسخ به پرسش دیگر خبرنگار مهر درباره اینکه آیا در خصوص چالش‌های آموزش مجازی پژوهش‌های جدی شده است تا در مهرماه مبنا قرار بگیرد. بیان کرد: آموزش مجازی به یک واقعیت تبدیل شده و همه بسیج شدند که در این رابطه قدم‌های موثر علمی بردارند. البته ما باید بسته آموزش مجازی داشته باشیم که یکی از برنامه‌های آتی ما است.

معاون وزیر آموزش و پرورش در پاسخ به پرسش دیگری درباره اینکه آیا در روش با مدیران سابق این سازمان تفاوت رویکرد دارید، گفت: بنده در صراط آموزش و پرورش و لزوم عملیاتی شدن اسناد تحولی تفاوت ندارم اما تفاوت رویکرد مدیریت بنده با مدیران قبلی خصوصاً رئیس قبلی سازمان جناب آقای ذوعلم این است که بنده در شیوه‌های عملیاتی با ایشان تفاوت دارم. شاید این تفاوت‌ها به این خاطر است که رشته تحصیلی ما با هم متفاوت بوده، من برنامه‌ریزی درسی خوانده‌ام. در اینکه جایگاه پژوهش در نظام برنامه درسی چگونه باشد هم با هم تفاوت‌هایی داریم و هرکسی روش‌های خاص خودش را دارد.

وی تاکید کرد: من مخالفم که معاون پژوهشی مدیر کل استان‌ها تضعیف یا حذف شود و نباید پژوهش تضعیف شود بلکه باید تقویت شود.

ملکی درباره وضعیت آموزش در مهر ماه با فرضیه شیوع کرونا گفت: ما برای سال تحصیلی آینده روی دو سناریو فکر می‌کنیم. یک حالت این است که مدارس ترکیبی از حضوری و غیرحضوری تشکیل و اداره شوند و بخشی هم از طریق مجازی اعمال خواهد شد، البته باید الگو آن آماده شود. حالت دوم این است که فرض می‌کنیم دانش آموزان اجازه ندارند از سوی ستاد مقاله با کرونا در مدارس باشند و در اینجا آموزش‌ها با رویکرد مجازی پیش خواهند رفت که برای این کار نیز باید الگو خاص طراحی شود و البته ما کارشناس‌هایی داریم که این الگوهای ترکیبی و مجازی-مستقل را طراحی کنند.

وی درباره توجه بخش پژوهش سازمان به آسیب‌های اجتماعی پیش آمده برای دانش آموزان گفت: مطالعاتی در این زمینه انجام شده که بخشی از آنها را سازمان پژوهش در اختیار دارد و موظف است به آن توجه کند. ما به پژوهش‌های کیفی اعتقاد داریم و باید در برنامه‌های آینده، پژوهش‌های آسیب‌های اجتماعی و آسیب‌های نو پدید بررسی و مطالعه صورت بگیرد.

معاون وزیر آموزش و پرورش گفت: مساله مهارت زندگی مورد غفلت سازمان پژوهش نیست، سازمان موظف و مکلف است مهارت‌های زندگی را در دوره‌های تحصیلی گوناگون از طریق آموزش‌های رسمی یا فوق برنامه در دانش آموزان تقویت کند. الان این ضرورت به طور مضاعف باید مورد توجه قرار بگیرد زیرا از ضعف مهارت‌ها ما شاهد حوادثی از جمله قتل رومینا اشرفی شاهد خواهیم بود. اما در بخشی ضعف داریم که بتواند موارد علمی را به زبانی کاربردی قابل فهم تبدیل کند وگرنه در بخش عالمانه این موضوع بسیار قوی هستیم.

وی گفت: درباره زبان‌های خارجی باید به تنوع آموزش زبان‌های دیگر هم توجه کنیم. حوزه تربیت و یادگیری زبان‌های خارجی همین نکته است و اینکه از رویکرد توجه صرف به یک زبان خارج شویم.

وی درباره آسیب‌های اجتماعی و راهکارهای پیشگیری از آن در محتوای درسی گفت: مسئله آسیب‌های اجتماعی از جهت نوع و نحوه بروز و ظهور در جامعه پیچیدگی‌های خاصی دارد، معتقدیم نیازمند مطالعات بیشتری هستیم. در گام‌ها و برنامه‌های جدید سازمان باید پژوهش در عرصه آسیب‌های اجتماعی بویژه آسیب‌های نوپدید و نوین انجام شود. بروز اتفاقاتی چون قتل یک دختر توسط پدرش به ضعف مهارت‌ها هم برمی گردد.

وی به طراحی و تدوین الگوی برون سپاری و تشکیل کارگروهی در این زمینه اشاره کرد و گفت: کار تا ۷۰ درصد پیش رفته است؛ وقتی الگوی برون سپاری آماده شد اعتباربخشی آن را انجام خواهیم داد. برون سپاری هم می‌تواند فرصت باشد و هم تهدید. فرصت از این بابت که چاره‌ای نداریم به سمت افراد متخصص بیرونی برویم، اما تهدید از این منظر است که می‌خواهیم در رویکرد جدید اسناد تحولی را عملیاتی کنیم، آیا خواهیم توانست به وسیله برون سپاری محتوایی آماده کنیم که در راستای اسناد تحولی باشند؟

اول مهرماه همه کتاب‌ها به دست دانش آموزان می‌رسد

ملکی در ادامه با تاکید بر اینکه اول مهر امسال هیچ کتابی با تاخیر به دست دانش آموزان نمی‌رسد اظهار کرد: شیوه ثبت سفارش اینترنتی و توزیع سیستمی با توجه تجارب سال قبل، آسیب شناسی شده و اشکالات را رفع کرده‌ایم. در هر استانی یک ستاد با مسئولیت مدیرکل استان تشکیل شده و ارتباط مداوم با آنها داریم. مدیران کل سیستم ثبت سفارش و توزیع را پیگیری می‌کنند تا این امور به موقع انجام شوند. به خانواده‌ها اعلام می‌کنیم اول مهر نگران کتب درسی نباشند و شبانه روزی کار می‌کنیم.

وی در پاسخ به پرسشی درباره گلایه کتاب‌فروشی‌ها از عدم توزیع کتب توسط آنها برای این تابستان گفت: چند راه پیش روی کتاب‌فروشی‌ها بود که نپذیرفتند. شرط اول تغییر شیوه توزیع از شیوه سنتی به شیوه سیستمی بود. شرط دوم کاهش نرخ سود فروش کتاب از ۱۷.۵ به ۸ درصد به نفع دانش آموزان بود. آنها این شرط را هم نپذیرفتند. اصل برای ما اتخاذ روشی بود که دانش آموزان بتوانند با سهولت بیشتری کتاب‌هایشان را دریافت کنند. هرچند رابطه مان را با کتابفروشان قطع نمی‌کنیم و باز تلاش می‌کنیم. شرط سوم هم ارائه کامل اطلاعات کتاب‌فروشی‌های مجاز و پایش توزیع بود. متاسفانه این سه شرط محقق نشد.

منبع: خبرگزاری مهر