شبکه علمی ثریا به نقل از ایبنا، بارون فیودورکورف دیپلمات روس که در عصر قاجار به ایران سفر کرد، یکی دیگر از سیاحانی است که مراسم عزاداری ایرانیان در ماه محرم و بهویژه نمایش تعزیه توجهاش را جلب کرده باعث شده در سفرنامه خود به آن بپردازد.
پایه و اساس اشکهایی که در محرم ریخته میشود
فیودور کورف درباره محرم چنین مینویسد: «محرم در نزد ایرانیان ماه ماتم و اندوه است. در این ماه ایرانیان به خاطر شهادت امام حسین (ع) فرزند علی (ع) عزاداری میکنند. به منظور این که خاطره کسانی را که مدتی است به تاریخ ایران رجوع نکردهاند، درباره چگونگی شهادت امام حسین (ع) تازه کنم، رویدادهایی را که پایه و اساس نیایشها و اشکهایی است که امروز ریخته میشود، به اختصار بیان میدارم.
پس از وفات حضرت محمد(ص) خلافت به ابوبکر، سپس به عمر، بعد به عثمان و سرانجام به علی (ع) انتقال یافت. ایرانیان که شیعه هستند، سه خلیفه اول را قبول ندارند و فقط خلیفه چهارم علی (ع) را قبول دارند، اختلاف اصلی عقیدتی ایرانیان و ترکها، یا به عبارت دیگر شیعیان و سنیان، در همین است.
پس از حضرت علی (ع) خلافت میبایستی به فرزندان وی امام حسن (ع) و امام حسین (ع) انتقال یابد. لیکن نیات جاهطلبانه اولاد سفیان راه ناآرامی و نابه سامانی ممتد را در پیروان حضرت محمد (ص) گشود. معاویه که سرداری قدرتمند بود، برای نشستن در مسند خلافت، میخواست امام حسن (ع)، فرزند ارشد حضرت علی (ع) را از سر را خود بردارد. همین کار را هم کرد. چیزی نگذشت که حضرت امام حسن را مسموم کردند و معاویه به هدف خود رسید.
پسرش یزید که بعد از پدر به جای او نشست، به دلایلی از پیآمد علاقه شدید مردم به امام حسین (ع)، یعنی دومین پسر حضرت علی (ع)، ابن زیاد را مامور کرد تا قشونی را علیه امام حسین (ع) گسیل دارد. قشون ابن زیاد در نزدیکی رود فرات، در مکانی که امروز کربلا خوانده میشود، با امام حسین (ع) رو به رو شد. در آنجا امام حسین (ع) و پسرانش شهید شدند و سر ایشان را به همراه بازماندگان خاندان امام حسین (ع) نزد یزید به دمشق فرستادند.
مراسم عزاداری مجلل ایرانیان
پایه و اساس محرم به اختصار در همین است. اما مراسم برگزاری مراسم محرم در تهران فوقالعاده مجلل است. در روزهای اول ماه محرم در نقاط مختلف شهر چادرهای سیاه بلندی برپا میدارند. در این چادرها ملایی بر منبر میرود و با صدایی بلند تاریخچه این روزهای مصیبتبار را بیان میکند. مردم هم همصدا با سخنان او به شدت به گریه میافتند و قیافههای حزنآور پیدا میکنند. شب هنگام جماعات انبوهی از عزاداران مجدداً در این چادرها گرد میآیند، مشعلها را روشن میکنند و به مدت دو یا سه ساعت و گاهی تمام شب را گریه و زاری میکنند، سینه میزنند و با تمام حنجره فریاد «حسین» برمیآورند. تعصب برخی از مؤمنان عزادار تا جایی است که با آلاتی تیز یا با قمه زخمهایی سهمگین برخود میزنند. در این لحظات در خیابانهای تهران چنان فریادهایی بلند است که ممکن است شنونده گمان برد که دشمن به شهر یورش آورده، مشغول کشت و کشتار است.
شبیهخوانی؛ بازسازی واقعه عاشورا
در روز دهم ماه محرم مراسم شبیهخوانی اصلی در میدان بزرگ شهر انجام میگیرد. تمام شرایط و اوضاع و احوال شهادت امام حسین (ع) در چهرههایی کاملا جدی و حقیق تقلید میشود. آدمکی درست میکنند که قاتل با یک ضربه شمشیر سر از بدنش جدا میسازد. سپس بارگاه یزید و ورود خاندان به اسارت گرفته شده امام حسین (ع) به آنجا به نمایش در میآیند. در این هنگام چهرهای پا به عرصه تعزیه مینهد که در هیچ کجای تاریخ یادی از او نشده است و احتمال میرود حاصل خیالپردازی شعرای متعصب مذهبی باشد که چیزهای من درآوردی بر این واقعه غمانگیز افزودهاند. چهره مورد بحث یک ایلچی فرنگی است که گویا در آن زمان در دربار یزید بوده و در برابر یزید از خاندان امام حسین (ع) شفاعت کرده و به خاطر به شهادت رساندن امام سوم یزید را سرزنش نموده است.
مسئله مهم این است که این ایلچی فرنگی تعزیهخوانیها به صورت چهرهای فوقالعاده مضحک ظاهر میشود و من تعجب میکنم که ایرانیان با تمام عزا و اندوهی که دارند، به هنگام مشاهده این آدم بدقواره، چگونه میتوانند از خنده خودداری کنند. جامهای که بر ایلچی میپوشانند و حرکات و جهشهایی که او انجام میدهد، غیرقابل توصیف است. برای اجرای نقش مهمی که باید ایلچی مدافع آن را اجرا کند، معمولاً یکی از نوکران ایرانی را انتخاب میکنند.
در اینجا ناگزیرم خاطرنشان کنم که ایرانیان به طور کلی از اسب سیاه خوششان نمیآید، زیرا بنا به روایات قاتل امام حسین(ع) در واقعه کربلا سوار بر اسب سیاه بوده است. جسد امام حسین (ع) در کربلا؛ در جایی که او را به شهادت رساندهاند، آرمیده است و زائران بسیاری به همین مناسبت به آنجا میروند.
به طور کلی ایرانیان برای زیارت به این اماکن میروند: به مکه برای زیارت کعبه، به مدینه برای زیارت مقبره حضرت محمد (ص)، به مشهد برای زیارت مقبره امام رضا (ع)، به کربلا برای زیارت مرقد امام حسین(ع) و بقیع که امام حسن (ع) در آن مدفون است. کسانی که به زیارت این اماکن مقدس رفته باشند، عناوین حاجی، مشهدی، کربلایی و بقیعی بر نام خود میافزایند.»
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی
انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
جان مالکوویچ در ونیز تشویق شد؛ هجوم «اسب وحشی نهم» به اسکار
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
موشک ایرانی موضوع نخستین شماره کتابمجله "آورد"
فراخوانی برای جمع آوری «ایدههای برتر قرآنی»
موانع استجابت دعا چیست؟ طلب مغفرت برای کافران مستجاب نمیشود
مدیر اسلامی با مهندسی انسجام، سلایق را به وحدت عمل در میآورد
تصویری از نماز بر پیکر شهدای عروسی کوهستک سیریک
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار میکنند
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهشهای حدیثی و دینی
پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته میشود
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.