به گزارش ثریا تازه ترین اثر گروه فلسفه سیاسی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با عنوان زبان و ناسازه ها در سخن مشروطه تألیف عباس حیدری بهنوئیه منتشر شد.
زبان مشروطهخواهی با نیروی یکسانکننده و هیجانساز خود، ائتلافی از گروههای متفاوت پدید آورد و گروههایی با دنیای زندگی و افق فکری متفاوت را به کنش معطوف به اصلاح در قواعد نظم سلطانی وادار کرد؛ اما بهتدریج نیروهای آن تقلیل یافت. تقلیل نیروها ناشی از ابهام و سیالیت واژهها بود که اتاق بصری در سخن مشروطه را با اختلال روبرو ساخت. در پرتو اشکال زندگی و منطقهای متفاوت، فهمها و سازماندهیهای مفهومی و بیانهای ناهمگون در مورد سیاست پدیدار شد؛ نیز اندیشه سیاسی آشفته آشکار و تعارضات در حوزه عمل جلوهگر شد و بهتدریج استبداد رضاخانی میداندار گردید.
در مقدمه کتاب می خوانیم: عصر مشروطیت ایران و اندیشههای آن هرگز فراموش نخواهد شد، چون لحظهها و اندیشههای بزرگ یک ملت زنده و بالنده از حافظه تاریخی و پایدار آن زدوده شدنی نیست. هویت یک ملت آنگاه تداوم مییابد که به خاطرات خطیر خود بازگشتی مستمر داشته باشد. بازگشت بدون پژوهش انتقادی امّا خطرناک است. «رهیافت سخن مشروطه» به نهضت مشروطه و اندیشههای سیاسی و دولت برآمده از آن، نگاهی انتقادی دارد و برای نشان دادن اینکه چرا مشروطه متنی پر ابهام و سخنی ناتمام است این گزاره را پیش میکشد؛ سرشت و سرنوشت سیاست و دولت در عصر مشروطه در پرتو نیروهای مضمون در زبان مشروطه خواهی رقم خورده است. این گمانه در پرتو التفات چشم ذهن به نیروهای مندرج در زبان است. بر این اساس رهیافت سخن مشروطه، به عنوان ابزاری جهت بازنمایی توزیع نیروهای زبان در یک فضا به استخدام درآمده است. این رهیافت برخوردار از آنچنان ظرافتها و ظرفیتهایی است که باواردکردن پارهای ازملاحظات میتواند رهیافت «مشروطه به مثابه سخن» را از جهات گوناگونی از جمله «نظریه مبنا» و «سلسله واژگان» و «تورمفهومی» و «شبکه معنایی» و «سیستم دال ومدلول» و «روش شناسی» و «ماشین استدلال» مددرساند.
در پرتو این رهیافت است که امکان نشان دادن نیروی یکسان ساز و شور آفرین در زبان مشروطه فراهم آمده و همین رهیافت چنان ذرهبین دید وسونگری چشم ذهن را تقویت کرده تا بتوان نیروی تخریبگر مندرج در ابهام زبان مشروطه خواهی را مشاهده کرد. تغییر جهت بررسیها و حرکت از سمت زبان به سوی اندیشه و عمل، این امکان را فراهم کرده تا چالشهای در حوزه اندیشه سیاسی مشروطه و تعارضات در فضای عملیاتی آن، در پرتو ابهام زبان مشروطه خواهی توصیف شود.
زبان مشروطه خواهی در پرتو تلاقی دو بازی زبانی مدرنیته غربی و سنت اسلامی ایرانی، از طریق حاشیه تمدنی، دچار ابهام شده است. این ابهام در عصر مشروطه به نقطه اوج رسیده است. در نتیجه زبان مشروطه خواهی در پرتو نیروی یکسان کنندة خود، ائتلافی از گروههای با جهان زندگی وفرهنگ و شکل زندگی ودلبسنگی های متفاوت را برقرار نموده، و از طریق نیروی هیجانساز، آنان را به کنش معطوف به اصلاح در قواعد نظم سلطانی، وادار نموده است. اما به تدریج نیروهای آن تقلیل یافته است. از آنجائیکه این زبان با شکل زندگی و حشر و نشر گروههای انسانی عصر مشروطه ضرب آهنگ واحدی نداشته به زودی نیروی یکسان کنندة خود را از دست داده است.
مکانیسم تقلیل نیروها از آنجا شروع شده که واژههای مربوط به سخن مشروطه سیال گردیده و بدون توجه به بستر شکلگیری آنها تفسیر شدهاند. سیالیت واژهها، اتاق بصری در سخن مشروطه را با اختلال روبرو نموده است. در پرتو اشکال زندگی متفاوت و به تبع آن منطقهای متفاوت، فهم و سازمان دهی مفهومی وبیان ها درمورد سیاست و قدرت رادر راستاهای گوناگونی قرارداده و در نتیجه اندیشه سیاسی آشفته گردیده است. آشفتهگی در اندیشه سیاسی، به نوبه خود در قالب تعارضات حوز عمل متبلورونمودار شده است.
در پرتو این ناسازها و اختلالات، نوعی تعارض در دل نهادهای مربوط به سخن مشروطه پدید آمده است. ابهام زبان مشروطه خواه آشفتگیهای در حوزه اتاق بصری و تعارضات و خشونتهای در فضای عینی و واقعیت سیاست، در نهایت سخن مشروطه را که از فشارهای ناشی از «بازی بزرگ» بیبهره نبوده است، از درون دچار فروپاشی نموده است. این فروپاشی در همه ابعاد و اضلاع سخن مشروطه پدیدآمده است. و در نهایت به ضد خودمبدل شده واز درون ان استبداد رضاخان سر بر آورده است.
این پژوهش طی ده فصل سامان مییابد. پس از ورود به فضای مفاهیم ومقولات پژوهش که در فصل اول تعبیه شده وارد فضای گزاره پردازی درفصول پس از ان می شویم.فصل دوم آغاز میشود تا الگویی در مورد تحلیل رابطه زبان و اندیشه سیاسی و دولت ارائه دهد، وهمچنین نحوه کاربست چارچوب را در مورد نظام اندیشه سیاسی و دولت در عصر مشروطه نشان دهد. قهراً تمام ملزومات برای این کاربست از قبیل، نظریه مبنا، روش شناسی و مفاهیم، فراهم میشود و قالب کلی این فصل با عنوان، چارچوب نظری: «بازی زبانی» و «نظام مشروطه» شکل میگیرد.
در فصل سوم همراه با بررسی ادبیات در مورد «نظام مشروطه» زمینهای فراهم میشود، نحوه کاربست رهیافت بازیهای زبانی در مورد «نظام مشروطه» را نشان دهیم.
در مورد چینش فصل دوم و سوم به این صورت در واقع دست به یک انتخاب میزنیم زیرا اگر چارچوب کلی و نظریه مبنا را در فصل دوم قرار دهیم خواننده میتواند بپرسد که چگونه تا زمانی که موضوعی یعنی «سیاست و دولت در عصر مشروطه» هنوز تقریر نشده است، احکامی بر آن بارشده است؟ زیرا از جهت منطقی همیشه رتبه موضوع بر حکم مقدم است. و تا موضوع به طور کامل مشخص نشود نمیتوان حکمی را بر آن بار کرد و در نتیجه چارچوب نظری و نظریه مبنا نیز در جانب احکام قرار میگیرد و منطقاً متأخر از بیان موضوع است. براساس این استدلال میبایست فصل دوم را به بیان اصل موضوع یعنی «سیاست و دولت در عصر مشروطه» قرار دهیم و عناصر آن را باز کنیم و دیدگاههای پیرامون آن را بیان کنیم.
در فصل سوم «نظریه مبنا» و «چارچوب نظری» و «روشنشناسی» را بیان کنیم، اشکال مشابهی پیش میآید اگر فصل دوم را اختصاص به بیان موضوع پژوهش قرار دهیم و چارچوب نظری را به فصل بعد احاله کنیم، زیرا پرسیده میشود در وضعیتی که هنوز ادبیات لازم در حوزه «رهیافت بازی زبانی» مطرح نشده است. چگونه در فصل دوم چیزی به نام، مشروطه به مثابه سخن طرح شده است. برای گذر از این ورطه براساس تسهیل در پیشبرد پژوهش راهی جز ترجیح یکی از دو گزینه نداریم و لذا چارچوب نظری را پیش از بررسی ادبیات موضوع قرار میدهیم.
در فصل چهارم در واقع «روش پژوهش دستور زبان» به صورت آشکارتری به کار گرفته میشود. در این فصل لازم است ضمن تلقی، سنت و مدرنیته به مثابه دو بازی زبانی ووجوه تفاوت آن دو را برجسته سازیم تا ببینیم در وضعیت تلاقی در این دو بازی زبانی، چه تحول مهمی در زبان تجددخواهی و مشروطهخواهی در ایران پدید میآید.
در واقع با «پژوهش دستور زبانی» در فصل چهارم است که میتوان در فصل پنجم، سؤالات معناداری در مورد «زبان مشروطهخواهی» به عنوان متغیر مستقل طرح کرد. در فصل ششم با بررسی رابطه زبان ابهام آلود مشروطه و اندیشه سیاسی، این مطلب نشان داده میشود که چگونه در فضای ابهام زبانی، بر پایه اشکال زندگی متفاوت منطقهای متفاوتی در سازماندهی قدرت سیاسی به کار گرفته میشود.
در فصل هفتم، بر پایه این مطلب که تضاد منزلتی اجتماعی دارد، این مطلب مورد توجه قرار میگیرد که در واقع ابهامات زبانی و آشفتگیهای در تأملات سیاسی در مرحله عمل و رفتار اجتماعی به نحو آشکارتری بازنمایی میشوند، در فصل هشتم، به این نکته اشاره میشود که نهادهای مشروطه از جمله نهاد دولت چگونه تحت تأثیر اشکال زندگی، ومنطقهای سازماندهی و تعارضات عملی، دچار نوعی انفکاک در ساختار و تعارض در کار ویژه میشوند.
در فصل نهم، در واقع پیآمدهای ابهام در زبان مشروطهخواهی، از آن جهت که نقش تخریبگری در مورد سخن مشروطه داشتهاند مورد توجه قرار میگیرد، در این فصل نشان داده میشود که چگونه نیروی مندرج در زبان مشروطه خواهی همراه با نیروی بر انگیزاننده در آن، در نهایت بازی زبانی مشروطهخواهی را دچار فروپاشی مینمایند.
در فصل دهم، علاوه بر نتیجهگیری و بیان چکیدهای از دستاوردهای پژوهش، به این نکته توجه میشود که چگونه همراه با فروپاشی سخن مشروطه، حیث التفاتی گروههای ساختارمند انسانی متحول میشود.
منبع: خبرگزاری مهر
نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل» منتشر شد
مجسمههایی با پوششی از نقوش ایرانی به نیاوران آمدند
در دیدار آهنگساز ایتالیایی با مدیران بنیاد رودکی چه گذشت؟
طرح سینما کارت دانشآموزی اجرا میشود
ناهید شعشعانی، دوبلور پیشکسوت درگذشت
همراه با فیلمهای آخر هفته تلویزیون؛ از «به وقت شام» تا «در بروژ»
از کتاب اختران تهران رونمایی شد
روایت تازهای از جهان فکری و میراث فلسفی فارابی در هم اندیشی اساتید و پژوهشگران
انسان معاصر در عصر انفجار اطلاعات به حقیقت نزدیکتر شده است؟
پیشنهاد تشکیل شورای مستقل علوم پایه در دومین نشست هماندیشی استادان
لزوم رفع فوری چالشهای دانشجویان ایرانی در روسیه در دیدار رئیس سازمان امور دانشجویان و سفیر جمهوری اسلامی ایران
اعلام نتایج ارزشیابی فعالیت تحقیقات و فناوری دانشگاههای علوم پزشکی +جدول
ارتقاء رتبه دانشگاه تربیت مدرس در نظام رتبهبندی جهانی گرین متریک
تصویری از احمد نجفی در اتاق گریم سریال سلمان فارسی
ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام میشود
۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند
تصویب ضوابط ایجاد دورههای تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»
نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
دانشگاهها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند
کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد
تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکدهها بر پوشش دانشجویان
پیامنور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس میدهد+جزئیات
آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه میشوند
توسعه همکاریهای علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی
نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی
تأکید رئیس دانشگاه علمیکاربردی بر تشکیل انجمن دانشآموختگان
یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد
مشوقهای جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژههای پرریسک
سیستمهای زیرساختی آمریکا شکافهای رفع نشدنی دارند
ثبت رویداد از ایده تا کسبوکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی
کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد
درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف
پاویون دانشبنیانها در نمایشگاه توانمندیهای صادراتی جمهوری اسلامی
نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ
تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد
مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت
نشست تخصصی دستگاههای پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد
ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد
نتایج نهایی رشتههای با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه
تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه
سرمایهگذاری در اتاق شیشهای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرمهای مالی دیجیتال است؟
تقدیر حجت الاسلام قمی از جانشین ستاد کل نیروهای مسلح
ششمین اجلاس مهدویت و انقلاب اسلامی فراخوان داد
تأسیس ۱۱ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
خدمات دینی و آثار ماندگار آیت الله وحید خراسانی سرمایه حوزه های علمیه
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
تلگرام در عراق فیلتر شد
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
«مسلمانان در اتریش» کتاب شد
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.