به گزارش ثریا - روز و هفته جهانی نجوم از سال ۱۹۷۳ میلادی با هدف ترویج دانش ستارهشناسی و آشنایی مردم با علم نجوم برگزار میشود. این رویداد جهانی در فاصله بین نیمه آوریل و نیمه ماه مه هنگامی که ماه در حالت تربیع قرار دارد برگزار میشود. به منظور برابر شدن شرایط در هر دو نیمکره شمالی و جنوبی، روز دیگری نیز در ماه اکتبر در فصل پاییز برای روز نجوم در نظر گرفته شده است.
نجوم چیست؟
ستارهشناسی یکی از کهنترین علوم است. منجمان قدیم با توجه به مکان خورشید در آسمان و وضعیت ستارگان، زمان را تعیین میکردند و به تنظیم تقویم و تعیین فصول و جهات میپرداختند. اخترشناسی با رشتههایی مانند فیزیک، شیمی، فیزیک حرکت و فضاشناسی فیزیکی ارتباط نزدیک دارد. ابزارهای ساده ستارهشناسی از همان ابتدا شناخته شده بودند و ستاره شناسان با استفاده از آنها آسمان شب را به دقت بررسی میکردند. با اختراع تلسکوپ، تغییر و تحول قابل توجهی در این رشته به وجود آمد و دوران ستاره شناسی جدیدی آغاز شد.
اخترشناسی چیست؟
رشته اخترشناسی در قرن ۲۰ میلادی به دو رشته اخترشناسی شهودی و فیزیک کیهان نظری تبدیل شد. اخترشناسی شهودی به جمعآوری دادهها، پردازش آنها و تولید و نگهداری ابزارهای اخترشناسی میپردازد. در حالی که فیزیک کیهان نظری به دنبال کسب اطمینان از صحت نتایج به دست آمده از مدلهای تحلیلی و تحلیلهای کامپیوتری است. این دو رشته در کنار یکدیگر رشته کاملی را ایجاد میکنند که اخترشناسی نظری نام دارد و یافتههای شهودی را توصیف میکند.
نجوم و اخترشناسی چه فایدهای دارد؟
اخترشناسی در ابتدا فقط مشاهده و پیش بینی حرکت اجسام سماوی با چشم غیرمسلح بود، سپس تمدنهای اولیه ابزارهایی تولید کردند و با استفاده از آنها زمان تغییر فصلها را پیش بینی میکردند و بر اساس آن به کاشت و برداشت محصولات خود میپرداختند. پس از اینکه تمدنهای بابل، مصر باستان، یونان باستان، هند و چین ایجاد شدند، مشاهدات اخترشناسی نیز جمعآوری شد و فرضیات و نظریاتی در مورد اساس پیدایش کیهان و طبیعت آن ارائه شد علاوه بر این اطلاعاتی نیز در مورد حرکت سیارهها، خورشید، ماه و زمین بر اساس علم فلسفه مطرح شد.
نظریات اولیه علم نجوم
پیش از اختراع تلسکوپ، نظریههای مهمی ارائه شد و کشفهای اخترشناسی مهمی رخ داد که در ادامه به بررسی تعدادی از آنها میپردازیم: بابلیها و آشوریها متوجه شدند کسوف یا خسوف در یک دایره با نام دایره ساروس تکرار میشود. ۲۰۰ سال قبل از میلاد، یک ستاره شناس به نام هیپارکوس ابعاد ماه و فاصله آن از زمین را تخمین زد علاوه بر این ستاره شناسان بسیاری از ستارگان را نامگذاری کردند که امروزه هنوز از این نامهای انتخاب شده استفاده میشود.
علم نجوم در گذر زمان
زمانی که ابزارهای دقیق و تلسکوپها تولید شدند دید بشر نسبت به جهان تغییر کرد و با گذر زمان به نظریات بیشتری در مورد علم نجوم و اخترشناسی ارائه کردند. دانشمندانی که نظریات قابل توجهی در این زمینه ارائه کردند شامل ویلیم هرشل، یاکوبوس کورنلیس کاپیتن، شارلمسیه و ادوینهابل میشود. محققان پس از بررسیهای دقیق با استفاده از ابزارهای جدید تولید شده، به این نتیجه رسیدند که به جز کهکشان راه شیری، کهکشانهای دیگری نیز وجود دارند که جرم آنها بیشتر از کهکشان ما است. علاوه بر این تصاویر مشاهده شده از تلسکوپهای جدید نشان میدهد کهکشان راه شیری تنها جزئی از یک خوشه محلی است که شامل ابرهای ماژلان، کهکشان امراهالمسلسله، کهکشان کوچک نزدیک آن و چند کهکشان کوچک دیگر است که به طور کلی ۱۹ عضو را تشکیل میدهند.
ابزارهای نجومی
محققان به منظور مشاهده دقیق وضعیت ستارگان، صورتهای فلکی، سیارات، اقمار، کهکشانها و اجرام اعماق فضا به ابزار خاصی نیاز دارند برای نمونه "خورشید امروز" ابزاری است که جدیدترین تصاویر خورشید را با کیفیت بالا نشان میدهد، این تصاویر به صورت خودکار توسط رصد خانه دینامیک خورشیدی ناسا (Solar Dynamics Observatory) بهروزرسانی میشوند.
برنامه اقمار زحل موقعیت درخشانترین اقمار سیاره زحل را نشان میدهد. در این برنامه با وارد کردن هر تاریخ و زمان، قادر به دیدن موقعیت قمرهای زحل در مدار حرکتیشان به دور سیاره خواهید بود علاوه بر این، نمای افق ابزاری است که با استفاده از آن میتوانید ستارگان را از بالای خط افق و نقطه تعیین شده مشاهده کنید. محاسبهگر تلسکوپ نیز ابزار تعاملی برای پاسخگویی به سوالات معمول در زمینه عملکرد تلسکوپ با توجه به تغییر چشمیها و لوازم جانبی طراحی شده است. با استفاده از ابزارهای ذکر شده و دیگر منابع موجود، میتوانید به آسانی به دوردستترین نقاط کیهان سفر کنید و اجرام آسمانی را مشاهده کنید.
خبرگزاری ایمنا
ماجرای کاروانی در مشایه کربلا که چند مرجع تقلید در آن حاضر بودند
خوانشی از حکمرانی شبکهای، مشارکت اجتماعی و ظرفیت تمدنسازی اربعین
نوای «یالثارات الحسین» در پیادهروی جاماندگان تهران/طنین عشق در پایتخت
اربعین یک «تجربه همسرنوشتی» ایجاد کرد/وحدت نیازمند مراقبت است
تکمیل بزرگترین مجتمع اسکان زائران اربعین در کربلا
برگزاری محفل انس با قرآن ویژه اربعین حسینی در حرم عبدالعظیم
اربعین، مانور تمدن سازی مهدوی؛ وقتی قدرت نرم از مرزها فراتر می رود
کلید نهایی پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی منتشر شد
بازخوانی حادثه خروج اوپنایآی/ چگونه هوش مصنوعی مهاجم شد؟
رومینگ اربعین ارزانتر شد/ توصیه به استفاده از بستههای ایرانی
حال علامه امینی وقتی از مسیر مشایه به نزدیک کربلا میرسید، منقلب میشد
گوشهای از دلدادگی موکبداران عراقی در پیادهروی اربعین
اولین زیارت اربعین مادران داغدیده میناب؛ روایتی از دلهایی که سوخت
مریم همتیان بازیگر سینما و تئاتر درگذشت
داریوش فرضیایی بازیگر سریال جدید سیمافیلم شد
گانگستر مشهور سینما از دنیا رفت
مراسم یادبود اکبر عبدی برگزار شد؛ پخش سریال اکبر عبدی بعد از صفر
لطفاً زبان فارسی را تکه پاره نکنید!
پویش بزرگ کتابخوانی اربعین حسینی با محوریت «آب هرگز نمیمیرد» برگزار میشود
نخهای نازک هوشمند علائم حیاتی بدن را رصد میکند
شروط جدید وزارت بهداشت برای ایجاد رشته و دوره جدید علوم پزشکی
برافراشتهشدن پرچم ایران در بینالحرمین
راهاندازی نخستین مرکز دانش تخصصی بازیهای رایانهای در کشور
رکورد سریع ترین پهپاد الکتریکی جهان شکسته شد
اعتباربخشی؛ کلید ارتقای نظام آموزش عالی
اهدای جایزه چهره برجسته علمی و فرهنگی جهاد دانشگاهی به شهید لاریجانی
ابر خوشه استارلینک صاحب ۲۴ ماهواره جدید شد
۴ خانواده آمریکایی از متا، تیک تاک، اسنپ و گوگل شکایت کردند
همدستی هوش مصنوعی آمازون و والمارت با تقلب در کالا
اقدامات گسترده برای آمادهسازی زیرساختهای خوابگاهی دانشجویان
سه تصمیم راهبردی دولت برای تقویت نقشآفرینی دانشگاهها در حکمرانی کشور
تاسیسات آبی هفت ایالت آمریکا تحت حملات هک
صدرنشینی دانشگاه علوم پزشکی تهران در رتبهبندی سایمگو ۲۰۲۶
وقتی لذت سلفی غمِ سوگ را میبلعد؛ ۲ حکم قضایی به نفع سینماگران ایرانی
طلب خونخواهی قائد شهید امت روی دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج)
«مرد عنکبوتی» با رکوردشکنی از راه رسید؛ درخشش «روز کاملاً جدید»
نگاهی به الهیات و اخلاق جنگ و صلح از منظر اسلام و مسیحیت در همایشی بین المللی
ورود بیش از سه میلیون زائر خارجی به عراق از اول محرم
موشک اسپیس ایکس با ماه تصادف میکند
انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز میشود
کاهش ۵۰ درصدی خوردگی تجهیزات نیروگاهی با فناوری نانوحباب
توسعه دیپلماسی فناوری ایران و اتیوپی با محوریت صادرات دانشبنیان
مهلت ثبتنام آزمونهای علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد
کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران
عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور
سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد
بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن
تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژههای مذهبی و درمانی
شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم
رئیس دانشگاه الزهرا کربلا: نهضت حسینی مرزهای طایفهای را شکست داد
چسب زیستی الهامگرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاومتر کرد
نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!
اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار میشود
گوگلپلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعهدهندگان گسترش میدهد
اسپیس ایکس ماهواره جاسوسی به مدار زمین برد
اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران
محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع میشود
ایران عضو سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی شد
تصویری از کلاهک خیبرشکن و فتاح سوار بر بوستر حاج قاسم
درخواست برای تفکیک زمان پذیرش رشتههای بدون آزمون
زائران با سامانه هوشمند «هم موکب» دغدغه اسکان ندارند
راهاندازی «بازوی طریق» سامانه هوشمند خدمات به زائران اربعین
مطالبه بزرگ امت اسلام در اربعین امسال خونخواهی قائد شهید است
مفاهیم نهجالبلاغه را در پیادهروی اربعین ترویج کنیم
چه افرادی بدون آنکه به کربلا بروند زائر اباعبدالله هستند؟
مایک لی بازنشسته میشود؛ بیماری نمیگذارد فیلم بسازم
خنیاگران خیام با «مهرگان» آمدند؛ شنیدن ظرافتهای موسیقی خراسان
«خورشید اربعین» در رادیو ورزش؛ همراهی با زائران در حماسه استقامت
آییننامه جامع حمایت از دانشجویان توانخواه نهایی شد
سهم دانشجو از نرخ غذای دانشجویی مشخص شد
پیش ثبتنام ۸۱۰ هزار دانشآموز پایه هفتم
آموزش و پرورش با ۱۰۰ موکب، آماده خدمترسانی به زائران اربعین است
روایت زائرانی که اربعین را از شرق ایران آغاز میکنند در کتاب «شاه است حسین»
پرچمهایی در پیاده روی اربعین که هنوز خون را به یاد دارند
تصویر کمتر دیده شده از آیتالله سیدمجتبی خامنهای در نماز جمعه نصر
چالشهای عکاسی طبیعت چیست؟ سید صابر امامی پاسخ میدهد
جزئیات شرکت در آزمون های دانشنامه و گواهینامه فوق تخصصی پزشکی تعیین شد
اصغر خلیلی مدیریت مجموعه تئاتر شهر را بر عهده گرفت
آلبوم جدید خواننده پاپ در راه است
اودیسه نولان در ایکس لو رفت؛ ایلان ماسک در برابر نولان
درخواست برای تفکیک زمان پذیرش رشتههای بدون آزمون
تصویری از کلاهک خیبرشکن و فتاح سوار بر بوستر حاج قاسم
اقدامات گسترده برای آمادهسازی زیرساختهای خوابگاهی دانشجویان
تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژههای مذهبی و درمانی
کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران
نگاهی به الهیات و اخلاق جنگ و صلح از منظر اسلام و مسیحیت در همایشی بین المللی
محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع میشود
شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم
انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز میشود
شروط جدید وزارت بهداشت برای ایجاد رشته و دوره جدید علوم پزشکی
چسب زیستی الهامگرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاومتر کرد
عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور
مهلت ثبتنام آزمونهای علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد
اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار میشود
سه تصمیم راهبردی دولت برای تقویت نقشآفرینی دانشگاهها در حکمرانی کشور
طلب خونخواهی قائد شهید امت روی دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج)
کلید نهایی پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی منتشر شد
گوگلپلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعهدهندگان گسترش میدهد
ایران عضو سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی شد
بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن
سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد
همدستی هوش مصنوعی آمازون و والمارت با تقلب در کالا
اهدای جایزه چهره برجسته علمی و فرهنگی جهاد دانشگاهی به شهید لاریجانی
اعتباربخشی؛ کلید ارتقای نظام آموزش عالی
اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران
۴ خانواده آمریکایی از متا، تیک تاک، اسنپ و گوگل شکایت کردند
موشک اسپیس ایکس با ماه تصادف میکند
نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!
صدرنشینی دانشگاه علوم پزشکی تهران در رتبهبندی سایمگو ۲۰۲۶
برافراشتهشدن پرچم ایران در بینالحرمین
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.