به گزاش ثریا - فصل دوره‌ای از سال است که با شرایط خاص آب و هوایی، الگوی دما و مقدار ساعات روز مشخص می‌شود. تعداد فصول بستگی به موقعیت جغرافیایی منطقه دارد؛ در مناطق معتدل و دور از قطب‌های زمین به طور کلی چهار فصل بهار، تابستان، پاییز و زمستان شناخته می‌شود.
برخی تقویم‌های جنوب آسیا به جای چهار فصل از شش فصل استفاده می‌کنند به عنوان مثال تقویم هندو شامل: Vasanta (بهار) ، Greeshma (تابستان) ، Varsha (موسمی) ، Sharad (پاییز) ، Hemanta (اوایل زمستان) و Shishira (اواخر زمستان) می‌شود. بسیاری از مناطق گرمسیری فقط دو فصل بارندگی و خشک دارند.
روش‌های تعیین فصل
برای تعیین بازه زمانی فصول دو روش اصلی هواشناسی و نجومی وجود دارد. از منظر هواشناسی، هر فصل شامل سه ماه است و در اولین روز از یک دوره سه ماهه شروع می‌شود بنابراین برای نیمکره شمالی بهار در یکم فروردین، تابستان در یکم تیر، پاییز در یکم مهر و زمستان در یکم دی آغاز می‌شود. از دید نجومی، هر فصل یا در نقطه انقلابین (زمانی که خورشید به جنوبی‌ترین یا شمال‌ترین نقطه آسمان می‌رسد) یا در اعتدالین (عبور خورشید از خط استوا، تلاقی مدار دایره‌البروج و استوای سماوی) آغاز می‌شود.
در نیمکره شمالی بهار نجومی با اعتدال ماه فروردین، تابستان با انقلاب تیر، پاییز با اعتدال در مهر و زمستان با انقلاب دی در ارتباط است به دلیل وجود سال‌های کبیسه تاریخ اعتدال و انقلاب می‌تواند یک یا دو روز تغییر کند.
علت تغییر فصل
بسیاری از مردم تصور می‌کنند که به دلیل بیضوی بودن مدار گردش زمین فصل‌ها تغییر می‌کنند و وقتی زمین به خورشید نزدیک‌تر است هوا گرم‌تر می‌شود و وقتی دورتر می‌شود دما پایین می‌آید. این استدلال درستی نیست البته بی ربط نیست، اما دلیل اصلی تغییرات فصول، شیب محور زمین است که در نجوم به عنوان "انحراف محوری" نیز شناخته می‌شود.
محور زمین خطی فرضی است که از وسط زمین و قطب شمال و قطب جنوب می‌گذرد. زمین حول این محور می‌چرخد و علت به‌وجود آمدن شب و روز همین چرخش وضعی زمین است. محور چرخش سیاره ما با زاویه حدود ۲۳.۵ درجه نسبت به صفحه دایره‌البروج دارای انحراف است. به احتمال زیاد این شیب بر اثر برخورد با یک سیاره دیگر به اندازه مریخ ایجاد شده است. اگرچه انحراف محوری زمین در طول سال تغییر نمی‌کند، اما با چرخش زمین به دور خورشید جهت زمین نسبت به خورشید به طور مداوم تغییر می‌کند بنابراین هنگامی که یکی از نیمکره‌های زمین به عنوان مثال نیمکره شمالی به سمت خورشید باشد ساعات بیشتری از روز روشن است و ما بهار و تابستان را تجربه می‌کنیم، اما وقتی زمین از خورشید دور شود، سردتر می‌شود و ما در فصل پاییز و زمستان قرار داریم.
زمانبندی تغییر فصول نسبت به مکان
فصول نیمکره جنوبی خلاف نیمکره شمالی است. وقتی در کشور ما زمستان است در آمریکای جنوبی تابستان است و هنگامی که فصل بهار به اروپا می‌رسد، پاییز در استرالیا آغاز می‌شود پس نیمکره شمالی و جنوبی در دوره‌های مختلف سال به سمت خورشید متمایل می‌شود.
هم‌فصلی در سیارات مختلف
با توجه به اینکه محورهای چرخشی تمام هشت سیاره منظومه شمسی انحراف دارند پس سیارات در منظومه شمسی دارای فصل هستند اما فصول دیگر سیارات کاملاً متفاوت از فصول زمین است.
اورانوس یا سیاره غلتان نزدیک به ۹۸ درجه انحراف دارد، بنابراین محور چرخشی آن تقریباً با صفحه مداری آن موازی است. این سیاره برای یک دور گردش کامل به دور خورشید ۸۴ سال زمینی نیاز دارد. در نتیجه غول یخی منظومه شمسی فصول ۲۱ ساله دارد یعنی در فصل زمستان، قسمتی از اورانوس ۲۱ سال خورشید را نمی‌بیند. فصل‌های ناهید کوتاه‌تر از روزهای آن است. در عطارد حتی نمی‌توانید تشخیص داد چه زمانی یک فصل به پایان می‌رسد و فصل دیگر آغاز می‌شود.
خبرگزاری ایمنا
حمایت بانک‌ها از ۴ دانشگاه آسیب دیده از جنگ کلید خورد
ساخت چندین ماهواره سنجشی ایران با دقت تصویربرداری یک متر
نوبل فیزیک به «پیام‌های شبح‌وار از فضا» رسید
آرای نهایی ۱۴ پرونده انضباطی دانشجویان مرتبط با حوادث دی‌ماه صادر شد
تصویب صندوق عدالت آموزشی برای حمایت از دانش‌آموزان مناطق محروم
دانشجویان دانشگاه هنر نقوش ایرانی را در طراحی پوشاک به‌کار گرفتند
آغاز اجرای طرح «ردا کارت» دانشجویی در ۲۰ دانشگاه کشور طی ۱۰ روز آینده
مدیر ناسا: یوفوها می‌توانند یک «لحظه اسپوتنیک» باشند
«کامپیوتر شریف» انتخاب اول برترین رتبه های ریاضی کنکور ۱۴۰۵
واتس‌اپ ورود کاربران با سیستم‌عامل قدیمی را مسدود می‌کند
کشف سیاره ای که از خاکستر ستاره اش متولد شد
اوپن ای آی ویکی مدیا را هم هک کرد
رتبه ۶ کنکور: جنگ را مدیریت کردم، نه اینکه تسلیمش شوم
وزیر آموزش و پرورش: معیشت معلمان را جدی پیگیری می‌کنیم
ارتقای کیفیت آموزشی اولویت مدارس غیردولتی است
توزیع ۷۶۵ میلیارد تومان تجهیزات ورزشی در ۶۲ هزار مدرسه
قهرمانی دانش‌آموزان ایرانی در مالزی؛ سه سکوی نخست برای ایران
سرپرست صندوق ذخیره فرهنگیان منصوب شد
وزیر آموزش و پرورش وارد لامرد شد
کاظمی: ظرفیت‌های آموزشی ایران و عراق باید بیش از گذشته توسعه یابد
حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاه‌های جهان تایمز ۲۰۲۷
برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶ معرفی شدند؛ کنترل سلول‌های عصبی با نور
اسپانیا و پرتغال مقصد جدید اعضای هیئت علمی برای فرصت مطالعاتی
توافق مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی سهمیه‌های کنکور
ثبت نام در رشته‌های بدون آزمون کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد
دیار: نخستین همکاری شهرام ناظری و تهمورس پورناظری
تام کروز شکست فیلمش را نپذیرفت
دیوارنگاره میدان جهاد به رنگ پایتخت درآمد
علت لغو کنسرت علیرضا قربانی در شاندیز چه بود؟
پیشنهاد برای ساخت فصل دوم سریال «اکسیر»؛ بازخورد خوبی گرفتیم
کمک اربعین به بازتولید حافظه تاریخی مقاومت و سرمایه اجتماعی فراملیتی
ضرورت انتقال پژوهش‌های علمی هیئات از دانشگاه به هیئت
دوازدهمین شماره «خردورزی» با پرونده‌ای درباره نسل نو منتشر شد
جستارهایی در فلسفه علوم حکمی کتاب شد
آغاز انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵؛ لزوم دریافت رسید انتخاب رشته
شانس‌های جایزه نوبل فیزیک کدامند؟
مطالبات دانشجویان دانشگاه الزهرا(س) در نشست با مسئولان بررسی شد
هوش مصنوعی کسب وکار یابندگان باگ های نرم افزاری را کساد کرد
وجه مغفول شخصیت شهید سید حسن نصرالله امامت اوست
آمادگی ۴۰ کشور برای حضور در مسابقات بین‌المللی قرآن
سید حسن نصرالله رهبران جنبش‌های آزادی‌بخش را تحت‌تأثیر قرار داد
تمدید مهلت ثبت‌نام دومین آزمون بسندگی زبان فارسی ویژه دانشجویان خارجی
اسامی معرفی‌شدگان رشته‌های خاص آزمون کاردانی به کارشناسی اعلام شد
تفاهم‌نامه چهارجانبه طرح رداکارت دانشجویان فردا ۱۴ مهر امضاء می‌شود
گامی تازه در توسعه آموزش بین‌المللی؛ مجتمع آموزشی بین‌المللی حکیم با افتتاح ساختمان جدید به ۷ شعبه رسید
فراخوان بورس ویژه هنگ‌کنگ برای دانشجویان دکتری منتشر شد
نحوه انتخاب رشته‌های بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت
تعیین تکلیف بدهی وام‌های دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی
تقدیر از برگزیدگان سومین همایش علمی هیئت در سالروز ولادت حضرت زینب(س)
آیت‌الله رشاد: خروج آمریکا از عراق باید برای مسئولان درس عبرت باشد
خاموشی: وقت عبور از برنامه‌محوری به اثرمحوری در فعالیت‌های فرهنگی است
واکاوی اندیشه امام شهید در باب امت واحده
ارائه مقالاتی از کشورهای مختلف در نشست اربعین، گفتمان مقاومت
«بی‌نام» روایتگر مفاهیمی از معنویت؛ تئاتری که زندانی آزاد می‌کند!
«اشراق» شنیدنی شد؛ بیان موسیقی ایرانی با امکانات موسیقی عربی!
موسیقی اعتراضی در آمریکا: رئیس جمهورِ من یک جنایتکار است!
سید حسن نصرالله مقاومت را مسیر پیشرفت و عزت بشریت می‌دانست
ناشنوایان فعال اربعینی در همایش ملی «قهرمانان سکوت» تجلیل شدند
جنگ‌ها و تحولات اخیر به کتاب‌های درسی نهم و یازدهم رسید
خانه فرهنگ در خوابگاه‌های دانشگاه فرهنگیان راه‌اندازی می‌شود
بازگشت معتمدآریا و یک یادآوری درباره حفظ حرمت سرزمین مادری
چه خبر از گیشه سینماها؟ فروش سینماها رو به افزایش است
فیلم نماینده ایران در اسکار انتخاب شد
سمپوزیوم راهکارهای قرآنی برای حل مشکلات تمدن معاصر
الگوی قرآن برای حل اختلافات شدید خانوادگی چیست؟
مساجد ۳۲ استان به دنبال طراحی برنامه‌های قرآنی ویژه
بچه‌های مسجدی با حداقل امکانات، کارهای «نشد» را «شد» می‌کنند
حکمرانی فضای مجازی در پیچ تعدد نهادها؛ نمی‌توان دستوری حکمرانی کرد
وقتی امامزادگان در روزهای جنگ به کانون خدمت‌رسانی تبدیل شدند
ایرباس به فناوری «پوست کوسه» مجهز می‌شود
نوشته جالب در دانشگاه شهید بهشتی
اعتبار ردیف استخدامی ۴۶۵ نفر از فراخوان سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ تأمین شد
تمدید مهلت معرفی مشمولان پذیرفته‌شدگان آزمون دستیاری پزشکی تا ۳۰ مهر
لشکر پهپادهای زیر آبی چین رکورد زد
شرکت‌های فناوری درباره هوش مصنوعی با ترامپ چه توافقی کردند؟
اولویت‌های استادان برای سال تحصیلی پیش‌رو بررسی شد
اختصاص ۳۰ میلیارد تومان تسهیلات معاونت علمی به حوزه بازی‌های رایانه‌ای
برگزاری همایش ملی نخبگان لغو شد
تشریح جزئیات اجرای آیین‌نامه جذب استعدادهای برتر در دانشگاه فرهنگیان
سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت
ثبت نام در رشته‌های بدون آزمون کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد
نحوه انتخاب رشته‌های بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
گامی تازه در توسعه آموزش بین‌المللی؛ مجتمع آموزشی بین‌المللی حکیم با افتتاح ساختمان جدید به ۷ شعبه رسید
تعیین تکلیف بدهی وام‌های دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی
حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاه‌های جهان تایمز ۲۰۲۷
فراخوان بورس ویژه هنگ‌کنگ برای دانشجویان دکتری منتشر شد
آیت‌الله رشاد: خروج آمریکا از عراق باید برای مسئولان درس عبرت باشد
اسپانیا و پرتغال مقصد جدید اعضای هیئت علمی برای فرصت مطالعاتی
واکاوی اندیشه امام شهید در باب امت واحده
ارائه مقالاتی از کشورهای مختلف در نشست اربعین، گفتمان مقاومت
خاموشی: وقت عبور از برنامه‌محوری به اثرمحوری در فعالیت‌های فرهنگی است
دیار: نخستین همکاری شهرام ناظری و تهمورس پورناظری
توافق مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی سهمیه‌های کنکور
آرای نهایی ۱۴ پرونده انضباطی دانشجویان مرتبط با حوادث دی‌ماه صادر شد
برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶ معرفی شدند؛ کنترل سلول‌های عصبی با نور
سید حسن نصرالله رهبران جنبش‌های آزادی‌بخش را تحت‌تأثیر قرار داد
دیوارنگاره میدان جهاد به رنگ پایتخت درآمد
وجه مغفول شخصیت شهید سید حسن نصرالله امامت اوست
آمادگی ۴۰ کشور برای حضور در مسابقات بین‌المللی قرآن
جستارهایی در فلسفه علوم حکمی کتاب شد
هوش مصنوعی کسب وکار یابندگان باگ های نرم افزاری را کساد کرد
کمک اربعین به بازتولید حافظه تاریخی مقاومت و سرمایه اجتماعی فراملیتی
پیشنهاد برای ساخت فصل دوم سریال «اکسیر»؛ بازخورد خوبی گرفتیم
تفاهم‌نامه چهارجانبه طرح رداکارت دانشجویان فردا ۱۴ مهر امضاء می‌شود
مطالبات دانشجویان دانشگاه الزهرا(س) در نشست با مسئولان بررسی شد
علت لغو کنسرت علیرضا قربانی در شاندیز چه بود؟
توزیع ۷۶۵ میلیارد تومان تجهیزات ورزشی در ۶۲ هزار مدرسه
آغاز انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵؛ لزوم دریافت رسید انتخاب رشته
ضرورت انتقال پژوهش‌های علمی هیئات از دانشگاه به هیئت
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.