به گزارش شبکه علمی ثریا، برنامه‌های اداره کل قرآن، عترت و نماز وزارت آموزش و پرورش با سه رویکرد اصلی شامل محوریت مدرسه، اصل فراگیری و اثر بخشی و توسعه مشارکت‌ها، در چهار سال متوالی چهار شعار اساسی را راهنمای عمل و فراروی خود قرار داده اســت.

عمده فعالیت‌های ایـن اداره کل در قالب طرح‌ها، برنامه‌ها و تولیدات در سه حوزه یادشده است. بخشی از این طرح‌ها و برنامه‌ها از سال‌های اول انقلاب شروع شده و همچنان ادامه داشته و در بســیاری از موارد تکمیل و یا به روز شده و با شیوه‌های جدیدتری عرضه شــده است و بسیاری دیگر در ســال‌های اخیر  جهش یافته و یا ابتکاری است و بخش دیگری از این فعالیت‌ها در قالب حمایت از طرح‌های قرآنی ســایر بخش‌های وزارت متبوع است.

مراکز دارالقرآن‌الکریم: این مراکز درســال 1377 با مصوبه شــورای عالی آموزش و پرورش در سراسر کشور راه‌اندازی شد و در مدتی کمتر از 10 سال به 650 مرکز رسید. در سال 1388 در پی ایجاد مدارس قرآن فعالیت آن کم رنــگ شد. در ســال 1392 مجددا فعالیت آن گسترش یافت و هم اکنون این مراکز به 720 مرکز توسعه یافته است.

طرح نور (نهضت ملی حفظ :(در پی بیانات مقام معظم رهبری مبنی بر پرورش 10 میلیون حافظ در سال 1390 این طرح جهت اجرا در تمامی مدارس کشور و مدارس خارج از کشور ابلاغ شد. این طرح در تمامی مدارس ابتدایی و متوسطه اجرا می‌شود. از ابتدای راه اندازی این طرح تاکنون تعداد چهارمیلیون و 9 هزار نفر قرآن آموز دانش آموز و تعداد 993 هزار قرآن آموز فرهنگی در طرح مذکور ثبت نام و موفق به گذراندن این طرح شده اند.

طرح نور باران (حفظ موضوعی قرآن کریم): به منظور بهره گیری و انس با قرآن کریم، طرح حفظ موضوعی قرآن کریم تهیه و تدوین شد. این طرح در سال 1392 به صورت پایلوت و در سال 1393 در مقطع متوسطه و در سال 1394 در تمامی مقاطع و پایه ها اجرا شد و بالغ بر یک میلون و 200 هزار دانش آموز در این طرح شرکت کردند.  

مدرسه قرآنی: مدرسه قرآن به مدرسه‌ای اطلاق می‌شود که در آن دانش آموزان مستعد و علاقه مند علاوه بر برنامه رسمی و ساعات مقرر در جدول مواد درسـی دوره‌ها و رشته‌های مختلف تحصیلی، به صورت ویژه ای به آموزش‌های قرآنی می‌پردازند. در حال حاضر تعداد 2200 مدرسه قرآن در کشور فعال هستند .

محافل تلاوت نور (استماع قرائت): در پی فرمایشات مقام معظم رهبری نسبت به برگزاری محافل انس با قرآن کریم و به منظور شــکوفایی استعدادها و تشویق دانش آموزان برای گسترش فرهنگ قرائت و تلاوت قرآن این برنامه تحت عنوان محافل استماع قرائت تدوین شده است.

گروه‌های همخوانی قرآن کریم: طرح تشکیل گروه‌های همخوانی قرآن کریم در سطح مدارس و مناطق از سال 1392 با ارسال بخشنامه آغاز شد و دانش آموزان منتخب در بین مدارس و مراکز دارالقرآن الکریم سراسر کشور شناسایی و جهت اجرای همخوانی به محافل و مجالس معرفی می‌شوند.

نمایشگاه بین المللی قرآن: شرکت در نمایشگاه بین‌المللی قرآن فرصتی برای معرفی دســتاوردهای قرآنی وزارت آموزش و پرورش به عموم مردم و جامعه قرآنی کشور و اســتفاده از مشارکت‌های مردمی و ســازمان‌ها و نهادهای دولتی و غیره دولتی اســت. تا کنون در 24 دوره با حضور وزارت آموزش و پرورش برگزارشــده و در چهار ســال اخیر با اجرای برنامه‌های متنوع جزو، نهادها و سازمان‌های دولتی برگزیده بوده است.

مسابقات قرآن دانش‌آموزی: این مسابقات با شرکت بیش از چهار میلیون دانش آموز، در چهار رشته قرائت، حفظ، مفاهیم تفسیر موجب شده است تا این فعالیت در زمره فعالیت های مهم پرورشــی قرار گرفته است. تاکنون 34 دوره از این مسابقات در سطح کشور اجرا شده و زمینه ایجاد پنجمین دوره مسابقات بین المللی دانش آموزی فراهم شده است.

مسابقات قرآن فرهنگیان: این مســابقات برای اولین بار آن در تابستان سال 1395 در مشــهد مقدس با حضور 256 فرهنگی در رشته های حفظ قرائت قرآن کریم در دو بخش برادران وخواهران برگزار و منجر به انتخاب و شناسایی نفرات برتر این دوره شد. این مسابقات از فعالیت های تحولی این حوزه محسوب می شود.

مسابقات بین‌المللی دانش آموزی: مسابقات قرآن کریم بین‌المللی در سطح دانش آموزان جهان اســلام از جمله رویدادهای مهم وزارت آموزش وپرورش است که تاکنون چهار دوره در دو رشــته حفظ و قرائت برگزار شده و پنجمین دوره آن پس از 20 ســال تاخیر مجــددا احیاء و در فروردین 1396 برگزار می شود.

الگوی تلاوت (قرائت های تقلیدی) : به منظور پرورش اســتعداد های دانش آموزان علاقه مند به قرائت قران کریم و طنین انداز نمودن آوای ملکوتی در منازل قطعات انتخابی تالوت براســاس الگوی ارائه شده در لوح ها فشــرده به دانش آموزان ابتدایی علاقه مند اهداء تلاوت‌های حداکثر 5 دقیقه برگزیده و مورد تشــویق قرار می گیرند. این طرح از ابتدای سال 1393 آغاز شد.

توانمندسازی مدیران دارالقران سراسر کشور: در پی اجرای سه همایش بزرگ قرآنی تحت عنوان دوره های آموزش مدیران دارالقرآن الکریــم در تیرماه 1379 با حضور 650 مدیر دارالقرآن و درتیرمــاه 1389 با حضور 800 مدیر دارالقرآن، ســومین دوره تحت عنوان دوره آموزشی توانمند سازی مدیران دارالقرآن در خرداد ماه 1395 با حضور اساتید متبحر و متخصص برگزار شد.

توانمندسازی نیروهای جدیدالاستخدام: به دنبال جذب 5000 نیروی قرآنی دوره های آموزشی کوتاه مدت جهت آشناسازی آنان با روش کلاس داری و ارتباط با گروه های سنی مختلف برگزار شــد. در این دوره حدود 80 درصد نیروهای جدیدالاستخدام آموزش دیدند.

توانمندســازی کارشناســان و روســای ادارات قرآن، عترت و نماز سراسر کشور: این گردهمایی بزرگ با حضور 1050 کارشناس، کارشناس مسئول و رئیس اداره از شهرســتان ها و استان های کشور در اردوگاه شهید میزاکوچک خان رامسر با دعوت از مسئولین و اساتید به منظور تبیین برنامه‌های حوزه قرآن، عترت ونماز در آبان ماه 1395 برگزار و رکورد دار اولین اجرای همگانی در سطح آموزش و پرورش شد.

توانمندسازی داوران: با اجرای دو دوره توانمند ســازی داوران در اســتان‌های گیلان و اصفهان 500 نفر از داوران اســتان‌هــا از بهترین آموزش‌ها و تکنیک‌هــای داوری بهره مند شــدند و زمینــه تامین داور قــرآن و عترت و نماز در ســطح اســتان‌هــا فراهــم شد.

سامانه ایران پرورشی: سامانه ایران پرورشــی به عنوان پایگاه جامع ثبــت اطلاعات، آمار، گزارش فعالیت‌های پرورشی و فرهنگی آموزشگاه‌های ایران اسلامی، از سال 1393 در استان خراسان رضوی برای اجرای فعالیت‌های قرآن، عتــرت و نماز به صورت آزمایشــی اجرا شد و از ســال 1395 به صورت آزمایشی در سراسر کشور برای ثبت فعالیت‌ها و گزارشــات دارالقرآن‌ها فعال شده است.

تجربیات قرآنی: در راســتای بهره گیری از تجربــه‌ها و راهکارهــای قرآنی کارشناسان و صاحب نظران قرآنی کشــور و همچنین بهره مندی از ایده ها و خلاقیت های نیروهای قرآنی ناشناخته در آموزش وپرورش، حوزه و دانشــگاه و سایر نهادها و ادارات دولتی و غیره نخســتین فراخوان تجربیات قرآنی به استان ها ابلاغ شــد.

در این طرح از مجموع آثار ارسالی در مرحله اول 900 اثر انتخاب و پس از بررســیهای لازم 500 اثر انتخاب شد؛ در طی دو مرحله داوری 150 اثر به عنوان آثار شایسته تقدیر، امتیاز کسب کردند و سپس 45 اثر برگزیده نهایی شد.  اتاق فکر به منظور بهــره برداری از تجــارب نخبگان قرآنی کشــور درفرآیند تصمیم ســازی و تصمیم گیری اتاق فکر تشکیل و فرایند مسابقات قرآن، طرح نور، دارالقرآن ها... با حضور اساتید حوزه و دانشگاه و صاحب نظران آغاز بکار نموده است.

حمایت از طرح درسهایی از قرآن: مسابقه هفتگی درس هایی از قرآن حجت الاسلام قرائتی از جمله برنامه های قدیمی و با سابقه است که به منظورآشنایی دانش آموزان با مفاهیم آیات قرآن کریم و آشــنایی با سبک زندگی اسلام و اهل بیت علیهم السلام انجام می‌پذیرد. در این برنامه قریب به 3 میلیون دانش آموز شرکت می کند.

برنامه‌های ستادی: این برنامه ها بصورت مستمر و با توجه به مناسبت ها شامل برنامه های مختلف از جمله محافل استماع تلاوت، اجرای طرح ملی نهضت حفظ قرآن، ویژه برنامه های عصــری با قرآن در حوزه ستادی اجرا می شود. در دوسال گذشته با دعوت از قاریان مصری در ایام ماه مبارک رمضان برای اولین بار حوزه ستادی رکوردار کرسی تلاوت قرآن این اساتید بود. کارگروههای استانی (استانهای معین( به منظور ساماندهی فعالیت های قرآنی و مشارکت استان ها در تدوین برنامه ها، کارگروه های استانی براساس موقیعیت جغرافیایی در قالب 5 کمیسیون ساماندهی شده اند.

استان های مرکزی با محوریت  شهر تهران شــامل شهرستان‌های استان تهران – البرز – شــهر تهران، اســتان‌های شرقی با محوریت خراسان رضوی شامل  خراسان شمالی– خراسان جنوبی- سیستان و بلوچســتان – کرمان – یزد – گلستان –سمنان، اســتان‌های جنوبی با محوریت استان خوزستان شامل فارس – خوزستان – کهگیلویه و بویراحمد – اصفهان – هرمزگان – چهارمحال و بختیاری– بوشــهر استان های غربی با محوریت اســتان همدان شــامل آذربایجان شــرقی– آذربایجان غربی– اردبیل – زنجان- همدان- کرمانشــاه – کردستان- ایلام از این جمله اند.

حـــوزه نمـــاز: طرح جامــع تقویت و تعمیــق فرهنگ اقامه نمــاز در مراکز آموزشی و تربیتی این طرح به منظور بهره گیــری مؤثر از ظرفیت هــای جامعه و جلب حمایت و همکاری خانواده ها، مســاجد و رسانه ها در توسعه و ترویج فرهنگ اقامه نماز در مراکز آموزشی و تربیتی و همچنین غنی سازی و سازگار نمودن محیط یادگیری برای حضور آگاهانه، داوطلبانه و تشویق دانش آموزان برای شرکت در برنامه های اقامه نماز و اولویت بخشی به اقامه نماز جماعت تدارک دیده شده است.

طرح مبین: در سال 1394 هشت هزار نفر بصورت متمرکز کشوری دوره دیده‌اند و در سال 1395 برنامه ریزی شــده حداقل 55 نفر به صورت استانی دوره خواهند دید.

طرح ساماندهی ائمه جماعت روحانی(کلید رضوان ( : به منظور انتخاب ائمه جماعات و ســاماندهی وضعیت موجود، آموزش ائمه جماعات و توانمندســازی و تشــویق ائمه جماعات سامانه جامع اطلاعات نماز، نماز خانه و روحانیون وائمه جماعات راه اندازی شد.

توانمندسازی اولیاء(خانواده مطهر  :با ارائه این برنامه راهکارهای عملی برای پیشــگیری از آســیب‌های اجتماعی از طریق توسعه فرهنگ اقامه نماز و ارتباط و پیوند بین خانه و مدرسه و مسجد و پاســخ گویی به شبهات و مسائل از طریق جلسات اولیاء در سطح مدارس صورت می‌گیرد.

توانمندسازی ائمه جماعت مدارس: با همکاری نهادهایی چون ستاد اقامه نماز و سازمان تبلیغات اسلامی امام جماعات مدارس به دوره های آموزشی اعزام می‌شوند که این دوره ها بصورت متمرکز کشوری یا اســتانی برگزار می‌شود. همه ساله بین 1500 تا 4000 نفر از ائمه جماعت مدارس تحت پوشش این آموزش ها قرار گرفته و گواهی پایان دوره دریافت می‌کنند. کارگاه‌های گفتمان دینی در این برنامه با هماهنگی که با سازمان تبلیغات اسلامی، حوزه علمیه و ستادهای اقامه نماز صورت می گیرد مبلغین مجربی به مدارس اعزام می‌شوند.

مسابقه روش تدریس احکام فرهنگیان: برگزاری مسابقه در سه مرحله منطقه‌ای و استانی و کشوری صورت می‌گیرد در سال تحصیلی 1395-1394 بیش از 40 هزار نفر در مرحله اول این مسابقه شرکت کردند.

مسابقات اذان، احکام و انشای نماز دانش آموزی: مسابقات احکام و انشــای نماز در چهار مرحله (آموزشگاه، منطقه، استان و کشوری) و با حضور دانش آموزان پســر و دختر دوره متوسطه دوم و مسابقات اذان ویژه پسران برگزار می‌شود و همه ساله بیش از دو میلیون نفر در سطح مدرسه تا مرحله کشور در این مسابقات سه گانه(احکام، اذان و انشای نماز) شرکت می‌کنند.

طرح آموزش عملی نماز: در این برنامه آموزگاران دوره ابتدایی، اوقاتــی از برنامه روزانه خود را با بهره‌گیری از روش‌های مفید، متنوع و ســودمند به آموزش عملی نماز اختصــاص داده و با آموزش افعــال و اذکار نماز تأثیر بیشــتری برکودکان گذاشته و این اوقات را به لحظات فرح بخش انس باخدا برای دانش آموزان تبدیل می‌کنند.

کمیسیون تخصصی توسعه آموزش عمومی قرآن کریم: براساس ماده 6 آیین نامه شورای توســعه فرهنگ قرآنی و به موجب مســئولیت وزارت آموزش و پرورش در آموزش عمومی قرآن کشور، کمیســیون توســعه آموزش عمومی قرآن درقالب کارگروه تخصصی هماهنگــی آموزش عمومی قرآن به ریاســت وزیر آموزش و پرورش، با حضور مدیران مرتبط این وزارتخانه و نمایندگانی از مراکز و سازمان هایقرآنیکشورتشکیل می‌شود.

جلسات کمیسیون حداقل ماهی یک بار، با دعوت کتبی رئیس یا دبیر کمیسیون درمحل دفتر وزیر آموزش وپرورش تشکیل می‌شود. دبیرخانه این کمیسیون نیز در معاونت پرورشــی وفرهنگی وزارت آموزش و پرورش مســتقر و دبیری آن به عهده معاون پرورشی و فرهنگی وزیر است.  موضوعات مهم قرآنی کشور توســط اعضای کمیسیون، کارگروه‌ها و یا شورای توسعه فرهنگ قرآنی به دبیرخانه کمیسیون ارسال و پس از بررسی در دستور کار جلسات کمیسیون قرار می‌گیرد.

منبع: ایسنا