چرا آسمان همه‌جا یک رنگ نیست؟

دانشمندان می‌گویند دلیل اینکه بعضی آسمان‌ها آبی‌تر از بقیه هستند، به آلودگی و تغییرات اقلیمی مربوط می‌شود.

قانون‌شکنی در فضا چه عواقبی دارد؟

به رغم تصور رایج از فضا به عنوان یک مرز بی‌قانون، فضانوردان حتی پس از ترک زمین نیز هنوز هم زیر نظر قانون هستند و همه کارها در چارچوب قانون انجام می‌شوند.

سیاره عطارد امشب در اوج درخشش؛ فرصت طلایی برای شکار نزدیکترین سیاره به خورشید

شامگاه ۳۰ بهمن، آسمان ایران میزبان پدیده‌ای نجومی است که علاقه‌مندان می‌توانند سیاره عطارد را با چشم غیر مسلح یا تلسکوپ مشاهده کنند؛ سیاره‌ای که به گفته فعالان این عرضه به دلیل موقعیتش همواره رصد آن چالش‌ برانگیز است.

نمایش شفق قطبی از دید یک خلبان

یک خلبان طی پرواز خود بر فراز زمین، نمایش تاریخی شفق‌های قطبی را ثبت کرد و آن را باورنکردنی‌ترین نمایش شفق قطبی دانست که در ۲۰ سال پرواز خود دیده ‌است.

راز درخشش بی‌همتا؛ چرا زهره درخشان‌ترین سیاره آسمان شب است؟

سیاره زهره (ونوس) پس از ماه، درخشان‌ترین جرم در آسمان شب است و حتی از شهرهای پر نور نیز به‌راحتی دیده می‌شود. راز این درخشش خیره‌کننده در ترکیبی منحصربه‌فرد از ابرهای فوق‌بازتابنده، فاصله نسبتاً نزدیک به زمین و پدیده‌های نوری خاص نهفته است.

راز درخشش بی‌همتا؛ چرا زهره درخشان‌ترین سیاره آسمان شب است؟

سیاره زهره (ونوس) پس از ماه، درخشان‌ترین جرم در آسمان شب است و حتی از شهرهای پر نور نیز به‌راحتی دیده می‌شود. راز این درخشش خیره‌کننده در ترکیبی منحصربه‌فرد از ابرهای فوق‌بازتابنده، فاصله نسبتاً نزدیک به زمین و پدیده‌های نوری خاص نهفته است. به گزارش گروه علمی ایرنا، وبگاه لایو سایِنس در گزارشی آورده است: اگر در سپیده‌دم یا شفقِ آسمان صاف به بالا نگاه کنید، بی‌درنگ سیاره زهره (ونوس) را خواهید دید. این نقطه درخشان و ثابت، دومین جرم پر نور آسمان شب پس از ماه است و نوری حدود ۱۰۰ برابر درخشان‌تر از پر نورترین ستاره‌ها دارد. اما راز این درخشش استثنایی چیست؟ پژوهش‌های اخترشناسی نشان می‌دهد سه عامل کلیدی دست به دست هم داده‌اند تا زهره چنین چشم‌نواز به نظر برسد. ۱. پتوی ابری آیینه‌ای: یک آینه کروی غول‌آسا درخشش زهره بیش از هر چیز مدیون ویژگی بازتابندگی بی‌نظیر ابرهای آن است. دانشمندان به این ویژگی آلبدو می‌گویند. آلبدوی زهره ۰.۷۶ است، یعنی حدود ۷۶ درصد از نور خورشید را به فضا بازمی‌گرداند؛ به زبان ساده اگر زهره را مانند یک توپ برفی غول‌پیکر تصور کنید که بیشتر نور را پس می‌زند، ماه مانند یک تکه زغال‌سنگ تاریک است که فقط ۷ درصد نور را بازمی‌تاباند و زمین نیز با ۳۰ درصد بازتاب، مانند یک سطح سنگی معمولی است. این بازتابندگی بالا حاصل لایه‌های ضخیم ابری است که سراسر سیاره را دربرگرفته است. این ابرها از میلیاردها قطره ریز اسیدسولفوریک تشکیل شده‌اند که در مجموع، سطحی یکدست و فوق‌العاده صیقلی ایجاد می‌کنند و مانند یک آینه کروی غول‌آسا، بخش عمده نور خورشید را بازمی‌تابانند. راز درخشش بی‌همتا؛ چرا زهره درخشان‌ترین سیاره آسمان شب است؟ فازهای زهره، از دید ما از زمین شبیه به فازهای ماه دیده می‌شوند. اولین‌بار گالیله در قرن هفدهم آن‌ها را مشاهده کرد. ۲. فاصله طلایی: نه زیاد دور، نه زیاد نزدیک زهره موقعیت مداری استثنایی دارد: نزدیک به خورشید است: بنابراین نور بسیار بیشتری نسبت به اجرام دورتر دریافت می‌کند؛ همسایه زمین است: میانگین فاصله آن از ما ۱۷۰ میلیون کیلومتر است، بنابراین نور بازتابیده‌اش مسیر کوتاه‌تری را تا چشم ما می‌پیماید و درخشان‌تر به نظر می‌رسد. ۳. بازی فازها و یک رنگین‌کمان پنهان زهره نیز مانند ماه، از زمین به شکل هلال دیده می‌شود. جالب اینجاست که زهره در نزدیک‌ترین فاصله به زمین، در واقع کم‌نورترین حالت خود را دارد! چون در این موقعیت، مانند ماه نو، سمت روشن آن کاملاً از دید ما پنهان است. درخشان‌ترین حالت زهره، زمانی است که از زمین تنها یک هلال باریک از آن دیده می‌شود. شاید این عجیب به نظر برسد، زیرا در این حالت بخش کوچکی از سطح روشن سیاره را می‌بینیم. اما دلیلش این است که در این فاز، زهره در مداری به زمین بسیار نزدیک‌تر است و تأثیر فاصله نزدیک، از تأثیر اندازه ظاهری بزرگ‌تر می‌شود. در این فاز خاص، قطرات اسیدسولفوریک در ابرها می‌توانند پدیده نوری نادری به نام گلوری ایجاد کنند. این پدیده از خانواده رنگین‌کمان است و شبیه حلقه‌های رنگی کوچکی است که گاه اطراف سایه یک هواپیما روی ابرها دیده می‌شود. این اثر، نور بیشتری را به سمت زمین هدایت می‌کند و به درخشش سیاره می‌افزاید. راز درخشش بی‌همتا؛ چرا زهره درخشان‌ترین سیاره آسمان شب است؟ زهره آن‌قدر درخشان است که حتی در آسمان روز نیز مشاهده‌شدنی است. این عکس، لحظه نادری را ثبت کرده که هلال ماه (در مرکز) و سیاره زهره (به‌عنوان یک نقطه درخشان در موقعیت حدوداً ساعت ۱۰ روی صفحه ساعت فرضی دور ماه) هم‌زمان در آسمان روز می‌درخشند. گردش درخشندگی ترکیب این عوامل باعث می‌شود درخشندگی ظاهری زهره از دید ما در نوسان باشد. اخترشناسان درخشش اجرام آسمانی را با مقیاسی به نام قدر ظاهری اندازه می‌گیرند. در این مقیاس، عدد کوچک‌تر (یا منفی‌تر) به معنای درخشان‌تربودن است. قدر زهره می‌تواند بین ۲.۹۸- تا ۹۲.۴- تغییر کند. برای مقایسه، پر نورترین ستاره آسمان (شباهنگ)، قدری حدود ۱.۴۷- دارد. با این حال، حتی در کم‌نورترین حالت نیز زهره به اندازه کافی درخشان است که در بیشتر ایام سال، حتی از دل آلودگی نوری شهرهای بزرگ نیز خودنمایی کند. این سیاره همسایه، با ترکیب جادویی فاصله، ابرها و نور، همیشه نقشی درخشان در صحنه شب ایفا کرده است.

ثبت هم‌زمان دو پدیده بسیار نادر در یک عکس

یک عکاس در ایتالیا موفق شد در یک لحظه‌ خاص فوق‌العاده نادر در آسمان ثبت کند.

عکس روز ناسا از قلب سحابی روح

عکس روز ناسا یک نمای نزدیک کیهانی را از اعماق «سحابی روح» به نمایش می‌گذارد.

از شگفتی‌های آسمانی ماه دسامبر غافل نشوید!

آسمان شب ماه دسامبر میزبان رویدادهای شگفت‌انگیز خواهد بود که برای علاقه‌مندان به پدیده‌های آسمانی می‌تواند جالب باشد.

رقابت برای فتح آسمان؛ چین و تولید انبوه خودروهای پرنده

چین با راه‌اندازی خط تولیدی که هر ۳۰ دقیقه یک خودروی پرنده تولید می‌کند و ثبت هزاران پیش‌سفارش، گوی سبقت را در رقابت جهانی این صنعت نوپا ربوده است.

نهنگ را در آسمان ببینید

آسمان شب در هفته جاری میزبان یکی از بزرگ‌ترین و کم‌نورترین صورت‌های فلکی است؛ قیطس یا «نهنگ آسمانی».

طرحی که جهان مهندسی را به چالش می‌کشد/ استادیوم خیالی عربستان

پروژه‌ی موسوم به «استادیوم آسمانی نئوم» (NEOM Sky Stadium) که از سوی مقامات عربستان در چارچوب برنامه‌ی «ویژن ۲۰۳۰» معرفی شده، به‌سرعت به یکی از بحث‌برانگیزترین طرح‌های عمرانی و ورزشی جهان بدل شده است.طرح، بنایی است با ارتفاع حدود ۳۵۰ متر از سطح زمین که در دل پروژه‌ی «The Line» در شهر آینده‌نگر نئوم ساخته خواهد شد و قرار است میزبان بخشی از مسابقات جام جهانی فوتبال ۲۰۳۴ باشد.

روایت ایستادگی ملت ایران در برابر استکبار جهانی در کتب درسی

هم‌زمان با فرارسیدن ۱۳ آبان، روز ملی مبارزه با استکبار جهانی و روز دانش‌آموز، مروری بر کتاب‌های درسی نشان می‌دهد که مفاهیم استکبارستیزی، عزت ملی و مقاومت هوشمندانه ملت ایران در برابر سلطه بیگانگان، در قالب‌های گوناگون آموزشی از دوره ابتدایی تا پایه دوازدهم طراحی و تدوین شده، مفاهیمی که به‌روشنی پیوند میان آموزش رسمی و هویت انقلابی نسل نو را نشان می‌دهد.

سنگ تمام عروس آسمان برای نورافشانی در چهارشنبه‌شب

این هفته، آسمان شب میزبان پدیده‌ تماشایی اَبَرماه «سگ آبی» خواهد بود که بزرگ‌ترین و درخشان‌ترین ماه کامل سال است.

تلسکوپ 4MOST اولین نور را دریافت کرد

در روز ۱۸ اکتبر سال ۲۰۲۵، تلسکوپ طیف‌سنجی چند جرمی ۴ متری (4MOST) که بر روی تلسکوپ VISTA در رصدخانه پارانال رصدخانه جنوبی اروپا (ESO) در شیلی نصب شده است، اولین نور خود را دریافت کرد. این نقطه عطف، گامی حیاتی در زندگی هر تلسکوپی است و لحظه‌ای را نشان می‌دهد که تلسکوپ برای آغاز سفر علمی خود آماده شده است.