به گزارش ثریا حدود دو سال از درگذشت ایمانوئل والرشتاین میگذرد و کتاب «علوم اجتماعی را بگشایید» نخستین کتاب اوست که پس از درگذشت وی به فارسی ترجمه و منتشر میشود. این کتاب توسط مهدی معافی ترجمه و انتشارات موسسه فرهنگی هنری پگاه روزگار نو آن را منتشر کرده است. والرشتاین در این کتاب مانند آثار پیشین خود، به نقد علوم اجتماعی رایج و مرسوم و طرح علوم اجتماعی جایگزین اندیشیده است.
ایمانوئل والرشتاین یکی از چهرههای مهم چپ کلاسیک در آمریکاست و پس از فرناند برودل به عنوان شخصیت مهم مکتب تاریخنگاری آنال شناخته میشود. مجموعه تاریخنگاری وی که با عنوان نظام جهانی مدرن شناخته میشود، تاریخنگاری خاصی از تحولات طبیعی و رخدادهای جغرافیایی و تغییرات تاریخی جهان غرب است. همچنین وی صاحب نظریه در روابط بینالملل بوده و در دیگر آثار خود مانند «علوم اجتماعی نیندیشیدنی» به نقد علوم اجتماعی میپردازد.
کتاب «علوم اجتماعی را بگشایید» اثری است که در ادامه پروژه فکری ایمانوئل والرشتاین یعنی نقد علوم اجتماعی مدرن و طرحریزی دانشی اجتماعی و تاریخی جایگزین است. وی در این کتاب با مرور و ارائه خلاصهای از آنچه پیش از این گفته، پیشنهادهایی عملی برای کاربست ایده ایجابی خود ارائه میکند.
کتاب حاضر شامل چهار بخش است. در بخش اول والرشتاین به ساخت تاریخی علوم اجتماعی از قرن هجدهم تا سال ۱۹۴۵ (پایان جنگ جهانی دوم) میپردازد. والرشتاین در بخش نخست به برآمدن علوم اجتماعی یکهنگر (ایدئوگرافیک) و قانوننگر (نومتتیک) در میانه نزاغ الهیات و فلسفه میپردازد. ماحصل تکوین علوم اجتماعی در قرن هجدهم و نوزدهم ظهور رشتههای تاریخ، اقتصاد، جامعهشناسی، علوم سیاسی و انسانشناسی است. والرشتاین با توضیح زمینههای سیاسی و پیوستهای اجتماعی این رشتهها، کاربرد قدرت از این علوم را توضیح میدهد.
در فصل دوم والرشتاین به مباحث درون علوم اجتماعی از سال ۱۹۴۵ تاکنون میپردازد. در این سالها، علوم اجتماعی به چالش کشیده میشوند و کارایی و بهینگی سابق را ندارند. از نظر والرشتاین سه تحول یعنی تغییر در ساختار سیاسی جهان و ظاهر شدن ایالات متحده به عنوان یک قدرت اقتصادی بلامنازع و آغاز جنگ سرد میان ایالات متحده و اتحادیه جماهیر شوروی و مطرح شدن کشورهای تازه استقلال یافته به عنوان بازیگران سیاسی مهم، گسترش جمعیت و ظرفیت تولیدی جهانی در طی بیست سال پس از پایان جنگ جهانی و گسترش شگفتانگیز کمی و جغرافیایی نظام دانشگاهی و دانشمندان حرفهای علوم اجتماعی در اقصی نقاط جهان منجر به تحت تاثیر قرار گرفتن ساختار علوم اجتماعی شد. این اتفاقات باعث شد علوم اجتماعی در قرن بیستم چالشهایی از قبیل اعتبار شکافها و خطوط تمایز سهگانه، جهانشمولی علوم اجتماعی و تقسیم سه شعبهای دانش را از سر بگذراند.
والرشتاین در دو فصل نخست به بررسی انتقادی تاریخ تکوین علوم اجتماعی و چالشهای از سرگذرانده آن میپردازد و در فصل سوم به بررسی دلالتهای نظری این ادعاها رسیدگی میکند. او معتقد است که ساختاربندی جدید علوم اجتماعی میبایست در سه سطح بازآرایی رشتههای علوم اجتماعی، بازتعریف مرز یا حتی تمامیت سه ابرحوزه علوم طبیعی و علوم انسانی و علوم اجتماعی و همچنین ساختاربندی مجدد نهادهای دانش با تجدید نظر در محوریت دانشگاه پژوهشی رخ دهد. او برای رسیدن به چنین حکمی چهار مساله مهم از قبیل دلالتهای رد تمایز هستیشناختی میان انسانها و طبیعت، دولتمحوری علوم اجتماعی، تنش میان امر جهانشمول و امر خاص، و پرسش از عینیت را در دستور کار خود قرار میدهد.
فصل پایانی کتاب به نتیجهگیری والرشتاین از مباحث مطروحه و طرح ساختاربندی مجدد علوم اجتماعی اختصاص دارد. وی چهار پیشنهاد عملی و عینی برای ساختاربندی مجدد علوم اجتماعی مطرح میکند که شامل گسترش نهادها یا موسسات درون دانشگاهی یا منسوب به دانشگاهها، ایجاد برنامههای پژوهشی فرارشتهای و یکپارچه درون ساختار دانشگاهی، انتصاب اجباری اساتید در دو یا چند دپارتمان یا دانشکده، و کار مشترک دانشجویان تحصیلات تکمیلی است.
طرح و ایده والرشتاین برای ساختاربندی مجدد علوم اجتماعی و گام برداشتن به سوی علم اجتماعی – تاریخی مد نظر خود، در این کتاب بصیرتها و آموزههای مهمی را برای سیاستگذاران و پژوهشگران سیاستگذاری نهاد علم و جامعهشناسی علم میتواند در بر داشته باشد. ابتنا و اتکای پیشنهادهای عملی والرشتاین مبتنی بر دیدگاههای نظری و معرفتی وی است و وی توانسته از نقد به ایجاب برسد. همچنین این قضیه رویه دیگری نیز دارد، و آن این است که والرشتاین توانسته است از ملاحظات نظری و انتقادی و تاریخی خود به سوی آینده علوم اجتماعی گام بردارد و به تمامی دانش و معرفت را انکار نکرده و با دغدغه رسیدن به حقیقت، طرح و ایدهای جدید را مطرح میکند. اگرچه برخی از ملاحظات نظری وی در دو فصل اول در سایر آثار او نیز تکرار شده است، اما فصول سه و چهار کتاب برای نخستینبار است که به فارسی خوانده و شنیده میشود و میتواند در قالب پیشنهادهای سیاستی برای نهاد علم ایران نیز مورد استفاده قرار گیرد.
کتاب «علوم اجتماعی را بگشایید: گزارشی درباب ساختاربندی مجدد علوم اجتماعی » اثر ایمانوئل والرشتاین و ترجمه مهدی معافی است که در ۱۵۸ صفحه به بهای ۴۰ هزار تومان در تیراژ ۵۰۰ نسخه توسط انتشارات پگاه روزگار نو منتشر شده و اینک در دسترس علاقهمندان و پژوهشگران قرار دارد.
منبع: انتشارات پگاه روزگار نو
از کتاب اختران تهران رونمایی شد
روایت تازهای از جهان فکری و میراث فلسفی فارابی در هم اندیشی اساتید و پژوهشگران
انسان معاصر در عصر انفجار اطلاعات به حقیقت نزدیکتر شده است؟
پیشنهاد تشکیل شورای مستقل علوم پایه در دومین نشست هماندیشی استادان
لزوم رفع فوری چالشهای دانشجویان ایرانی در روسیه در دیدار رئیس سازمان امور دانشجویان و سفیر جمهوری اسلامی ایران
اعلام نتایج ارزشیابی فعالیت تحقیقات و فناوری دانشگاههای علوم پزشکی +جدول
ارتقاء رتبه دانشگاه تربیت مدرس در نظام رتبهبندی جهانی گرین متریک
تصویری از احمد نجفی در اتاق گریم سریال سلمان فارسی
ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام میشود
۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند
تصویب ضوابط ایجاد دورههای تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»
نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
دانشگاهها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند
کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد
تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکدهها بر پوشش دانشجویان
پیامنور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس میدهد+جزئیات
آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه میشوند
توسعه همکاریهای علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی
نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی
تأکید رئیس دانشگاه علمیکاربردی بر تشکیل انجمن دانشآموختگان
یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد
مشوقهای جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژههای پرریسک
سیستمهای زیرساختی آمریکا شکافهای رفع نشدنی دارند
ثبت رویداد از ایده تا کسبوکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی
کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد
درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف
پاویون دانشبنیانها در نمایشگاه توانمندیهای صادراتی جمهوری اسلامی
نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ
تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد
مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت
نشست تخصصی دستگاههای پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد
ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد
نتایج نهایی رشتههای با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه
تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه
سرمایهگذاری در اتاق شیشهای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرمهای مالی دیجیتال است؟
تقدیر حجت الاسلام قمی از جانشین ستاد کل نیروهای مسلح
ششمین اجلاس مهدویت و انقلاب اسلامی فراخوان داد
تأسیس ۱۱ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
خدمات دینی و آثار ماندگار آیت الله وحید خراسانی سرمایه حوزه های علمیه
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئلهای اجتماعی تبدیل میشود
«مسلمانان در اتریش» کتاب شد
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوریهای پیشرفته بریکس؛ کسب ۹ مدال
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس میگیرد
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
برد پیت ۵۰ سال عقب میرود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمانها
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن میرسد
«پرواز ۶۵۵» دهنمکی به تدوین رسید
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پریخانوم» رسید
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
نانوپوششها به کمک افزایش عمر لنتهای ترمز آمدند
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.