به گزارش ثریا حدود دو سال از درگذشت ایمانوئل والرشتاین میگذرد و کتاب «علوم اجتماعی را بگشایید» نخستین کتاب اوست که پس از درگذشت وی به فارسی ترجمه و منتشر میشود. این کتاب توسط مهدی معافی ترجمه و انتشارات موسسه فرهنگی هنری پگاه روزگار نو آن را منتشر کرده است. والرشتاین در این کتاب مانند آثار پیشین خود، به نقد علوم اجتماعی رایج و مرسوم و طرح علوم اجتماعی جایگزین اندیشیده است.
ایمانوئل والرشتاین یکی از چهرههای مهم چپ کلاسیک در آمریکاست و پس از فرناند برودل به عنوان شخصیت مهم مکتب تاریخنگاری آنال شناخته میشود. مجموعه تاریخنگاری وی که با عنوان نظام جهانی مدرن شناخته میشود، تاریخنگاری خاصی از تحولات طبیعی و رخدادهای جغرافیایی و تغییرات تاریخی جهان غرب است. همچنین وی صاحب نظریه در روابط بینالملل بوده و در دیگر آثار خود مانند «علوم اجتماعی نیندیشیدنی» به نقد علوم اجتماعی میپردازد.
کتاب «علوم اجتماعی را بگشایید» اثری است که در ادامه پروژه فکری ایمانوئل والرشتاین یعنی نقد علوم اجتماعی مدرن و طرحریزی دانشی اجتماعی و تاریخی جایگزین است. وی در این کتاب با مرور و ارائه خلاصهای از آنچه پیش از این گفته، پیشنهادهایی عملی برای کاربست ایده ایجابی خود ارائه میکند.
کتاب حاضر شامل چهار بخش است. در بخش اول والرشتاین به ساخت تاریخی علوم اجتماعی از قرن هجدهم تا سال ۱۹۴۵ (پایان جنگ جهانی دوم) میپردازد. والرشتاین در بخش نخست به برآمدن علوم اجتماعی یکهنگر (ایدئوگرافیک) و قانوننگر (نومتتیک) در میانه نزاغ الهیات و فلسفه میپردازد. ماحصل تکوین علوم اجتماعی در قرن هجدهم و نوزدهم ظهور رشتههای تاریخ، اقتصاد، جامعهشناسی، علوم سیاسی و انسانشناسی است. والرشتاین با توضیح زمینههای سیاسی و پیوستهای اجتماعی این رشتهها، کاربرد قدرت از این علوم را توضیح میدهد.
در فصل دوم والرشتاین به مباحث درون علوم اجتماعی از سال ۱۹۴۵ تاکنون میپردازد. در این سالها، علوم اجتماعی به چالش کشیده میشوند و کارایی و بهینگی سابق را ندارند. از نظر والرشتاین سه تحول یعنی تغییر در ساختار سیاسی جهان و ظاهر شدن ایالات متحده به عنوان یک قدرت اقتصادی بلامنازع و آغاز جنگ سرد میان ایالات متحده و اتحادیه جماهیر شوروی و مطرح شدن کشورهای تازه استقلال یافته به عنوان بازیگران سیاسی مهم، گسترش جمعیت و ظرفیت تولیدی جهانی در طی بیست سال پس از پایان جنگ جهانی و گسترش شگفتانگیز کمی و جغرافیایی نظام دانشگاهی و دانشمندان حرفهای علوم اجتماعی در اقصی نقاط جهان منجر به تحت تاثیر قرار گرفتن ساختار علوم اجتماعی شد. این اتفاقات باعث شد علوم اجتماعی در قرن بیستم چالشهایی از قبیل اعتبار شکافها و خطوط تمایز سهگانه، جهانشمولی علوم اجتماعی و تقسیم سه شعبهای دانش را از سر بگذراند.
والرشتاین در دو فصل نخست به بررسی انتقادی تاریخ تکوین علوم اجتماعی و چالشهای از سرگذرانده آن میپردازد و در فصل سوم به بررسی دلالتهای نظری این ادعاها رسیدگی میکند. او معتقد است که ساختاربندی جدید علوم اجتماعی میبایست در سه سطح بازآرایی رشتههای علوم اجتماعی، بازتعریف مرز یا حتی تمامیت سه ابرحوزه علوم طبیعی و علوم انسانی و علوم اجتماعی و همچنین ساختاربندی مجدد نهادهای دانش با تجدید نظر در محوریت دانشگاه پژوهشی رخ دهد. او برای رسیدن به چنین حکمی چهار مساله مهم از قبیل دلالتهای رد تمایز هستیشناختی میان انسانها و طبیعت، دولتمحوری علوم اجتماعی، تنش میان امر جهانشمول و امر خاص، و پرسش از عینیت را در دستور کار خود قرار میدهد.
فصل پایانی کتاب به نتیجهگیری والرشتاین از مباحث مطروحه و طرح ساختاربندی مجدد علوم اجتماعی اختصاص دارد. وی چهار پیشنهاد عملی و عینی برای ساختاربندی مجدد علوم اجتماعی مطرح میکند که شامل گسترش نهادها یا موسسات درون دانشگاهی یا منسوب به دانشگاهها، ایجاد برنامههای پژوهشی فرارشتهای و یکپارچه درون ساختار دانشگاهی، انتصاب اجباری اساتید در دو یا چند دپارتمان یا دانشکده، و کار مشترک دانشجویان تحصیلات تکمیلی است.
طرح و ایده والرشتاین برای ساختاربندی مجدد علوم اجتماعی و گام برداشتن به سوی علم اجتماعی – تاریخی مد نظر خود، در این کتاب بصیرتها و آموزههای مهمی را برای سیاستگذاران و پژوهشگران سیاستگذاری نهاد علم و جامعهشناسی علم میتواند در بر داشته باشد. ابتنا و اتکای پیشنهادهای عملی والرشتاین مبتنی بر دیدگاههای نظری و معرفتی وی است و وی توانسته از نقد به ایجاب برسد. همچنین این قضیه رویه دیگری نیز دارد، و آن این است که والرشتاین توانسته است از ملاحظات نظری و انتقادی و تاریخی خود به سوی آینده علوم اجتماعی گام بردارد و به تمامی دانش و معرفت را انکار نکرده و با دغدغه رسیدن به حقیقت، طرح و ایدهای جدید را مطرح میکند. اگرچه برخی از ملاحظات نظری وی در دو فصل اول در سایر آثار او نیز تکرار شده است، اما فصول سه و چهار کتاب برای نخستینبار است که به فارسی خوانده و شنیده میشود و میتواند در قالب پیشنهادهای سیاستی برای نهاد علم ایران نیز مورد استفاده قرار گیرد.
کتاب «علوم اجتماعی را بگشایید: گزارشی درباب ساختاربندی مجدد علوم اجتماعی » اثر ایمانوئل والرشتاین و ترجمه مهدی معافی است که در ۱۵۸ صفحه به بهای ۴۰ هزار تومان در تیراژ ۵۰۰ نسخه توسط انتشارات پگاه روزگار نو منتشر شده و اینک در دسترس علاقهمندان و پژوهشگران قرار دارد.
منبع: انتشارات پگاه روزگار نو
آیتالله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راهها و شکستن بنبستهاست
ثبت نام ۲ هزار هیئت جدید در سامانه عطر سیب/ رویکرد نمایشگاه امسال خانواده محور است
خدمترسانی موکب ها به زائران عید غدیر در نجف اشرف
روایتی از بزرگترین وقف درمانی تهران در کتاب «میراث فرمانفرما»
آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی
بازیگر معروف فیلم پدرخوانده ترامپ را ظالم و فاسد خواند
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
آنچه سیاهچالهای عباسی درباره امام کاظم(ع) پنهان نکردند
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
وزارت آموزش و پرورش اعلام برنامه امتحانات نهایی را تکذیب کرد
رویکرد تحولی سمپاد از تربیت دانشآموز موفق به سوی پرورش انسان اثرگذار
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
تعلل دولت در اجرای طرح ترمیم حقوق، شکاف بیاعتمادی را گسترش داد
نمایهشدن سه مجله دانشگاه تهران در کتابخانه دیجیتال آلمان
مصاحبه دکتری دانشگاه علامه طباطبائی از فردا آغاز میشود
یک روز جابجایی در برنامه امتحانات دانشگاه صنعتی شریف
اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت
مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
جناب خان و هومن به آنتن تلویزیون برگشتند
کتاب برای رهبر شهید ابزار ساخت انسان و جامعه بود
پیکر آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض در کاظمین و کربلا تشییع شد
ممیزیهای فراوان کلینیک رویا صدای بازیگران را در آورد
سه انفجار خورشیدی در یک شبانهروز رخ داد
آغاز کلاسهای حضوری دانشگاه صنعتی شریف از ۲۳ خرداد
بررسی وضعیت اشتغال بیش از ۴۰۹ هزار دانشآموخته/ علوم پزشکی در صدر اشتغال
جزئیات ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی را اینجا بخوانید
پیمان شاهبد: باید از هر نوع فیلم مستقلی حمایت کرد
روایتی خواندنی از گروه سرود خرمآباد از یک روز غمانگیز
نگاهی به پرسپولیس؛ دیگری ساختن از «ایران» و مرجان ساتراپی
درک پیام غدیر؛ امامت، ستون فقرات حفظ اسلام در جامعه
حجتالاسلام محمد قمی: نهضت خمینی همچنان ادامه دارد
غدیر، مسئله فراموشی یا تبعیت؟
قرآن پژوهی چگونه به استنباط احکام فقهی میانجامد؟
پیام ۱۵ خرداد این بود که «توسعه آمرانه» فرجامی جز تقابل نخواهد داشت
مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند
سیمای فراتاریخی «قهرمان مردم» در لایههای هنر، عرفان و ادبیات
غدیر برای کودک نیازمند تخیل است
استقبال از کتابهای رهبر شهید انقلاب در نمایشگاه مجازی کتاب
اجماع اولیه فرو ریخت/ خبرگان بر روی رهبر شهید به توافق نرسیدند
مردم ما شایستگی «شیعه علی (ع)» بودن را اثبات کردند
مداح بحرینی سلب تابعیت شده به ایران میآید
غدیرخم تبیینگر مدل حکمرانی الهی و الگوی زیست مؤمنانه است
حمایت از ۳۵۰ استاد برای هدایت تحقیقات
تاثیر معدل در کنکور به دلیل غیبت شما هنوز بررسی نشده است
آیتالله فیاض رحلت کرد/ مرجعی که آیتالله خویی او را نور چشمش می دانست
تبعید به نجف، برگی تازه در روایت مرجعیت امام گشود
غدیر؛ واقعهای فراتر از تاریخ با ابعاد کلامی و تمدنی
تنگه هرمز را بیشتر بشناسید
حقوق اساتید چه نیازهایی را برآورده میکند؟
جزئیات آزمون مرحله غیرمتمرکز سی و یکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
شیوه برگزاری امتحانات و کلاسهای دانشگاههای غیرانتفاعی اعلام شد
درخواست جمعی از اساتید حوزه علمیه برای دفن امام شهید در شهر مقدس قم
اعتراض دانش آموزان به تاثیر قطعی معدل بر کنکور
دل نوشته فرهاد قائمیان به مناسبت فرا رسیدن عید سعید غدیر خم
انتشار تازهترین اثر محسن چاوشی برای تکریم بیماران صعب العلاج
چگونه ابوترابی نقشه بعثیها برای قتلعام اسرا را ناکام گذاشت؟
مهمترین پیام اجتماعی غدیر اتحاد ملی ملتهاست
نابودی نیروی دریایی صدام به روایت یک نوجوان در این کتاب خواندنی
علی (ع) الگوی کامل انسانِ قهرمان و تولد در جهانی نمادین
چطور فوتبال به سلاح مخفی پنتاگون تبدیل شد؟
تصاویر کاتالوگ بزرگترین تولیدکننده آنتیبادی جنجال آفرین شد
آیا واقعا میتوان گسلهای تهران را فعال کرد؟
هوش مصنوعی ایلان ماسک طی ۴ روز یک جهان را نابود کرد
زمانبندی امتحانات دانشگاه شهیدبهشتی به دلیل برگزاری آزمون ارشد تغییرکرد
غدیر حلقهای است که سنتهای مذهبی را به فرهنگ ملی پیوند میزند
ریاکاریهای بنی عباس کتاب و منتشر شد
جشن مردمی غدیر؛ دانشگاه تربیتی تمدنسازی
وزیر آموزش و پرورش: هیچ ابزاری نمیتواند جای کتاب و کتابخوانی را بگیرد
اتاق ماهواره دانشگاه علم و صنعت به موزه جنگ تبدیل میشود
حسین گل گلاب مردی که با این شعر در ایران ماندگار شد
روایتی از غدیر فراتر از یک واقعه تاریخی در کتاب «زیارت غدیریه»
اصل ماجرای شایعه استعفای پزشکیان چه بود؟
زمانبندی امتحانات دانشگاه شهیدبهشتی به دلیل برگزاری آزمون ارشد تغییرکرد
اتاق ماهواره دانشگاه علم و صنعت به موزه جنگ تبدیل میشود
شیوه برگزاری امتحانات و کلاسهای دانشگاههای غیرانتفاعی اعلام شد
جامعه ایرانی با تکیه بر دینداری و مقاومت سرمایهای عظیم برای کشور است
حمایت از ۳۵۰ استاد برای هدایت تحقیقات
خانم خبرنگار: نقد کتاب گمشده امروز رسانههاست
آیتالله رشاد: فهم معارف ولایت، توفیقی از جانب خداست
نسخه بنیاد علم برای توقف افت علمی دانشگاهها
گردهمایی اندیشمندان جهان اسلام در نشست بین المللی غدیر، ولایت و وحدت برگزار میشود
حسین گل گلاب مردی که با این شعر در ایران ماندگار شد
استاد داوری اردکانی: بود و نبود فلسفهای که با نظم زندگی در هماهنگی نباشد، یکی است
راهاندازی رشته «موسیقی ردیف دستگاهی» در دانشگاه استاد فرشچیان
خسارت جنگ به ۶۰ شرکت فناوری دانشگاه شریف
حسین سیب سرخی به سوگ مادر نشست
وزیر آموزش و پرورش: هیچ ابزاری نمیتواند جای کتاب و کتابخوانی را بگیرد
اصل ماجرای شایعه استعفای پزشکیان چه بود؟
روایتی از غدیر فراتر از یک واقعه تاریخی در کتاب «زیارت غدیریه»
آیا واقعا میتوان گسلهای تهران را فعال کرد؟
تاثیر معدل در کنکور به دلیل غیبت شما هنوز بررسی نشده است
چرا توصیه شده زیارت جامعه کبیره بخوانیم؟ مداومت آیت الله بهجت
آهنگ جدید علیرضا قربانی برای ایران منتشر شد
علی (ع) الگوی کامل انسانِ قهرمان و تولد در جهانی نمادین
نمایشگاه عکس فیلمهای احمدرضا درویش با عنوان «سرزمین خورشید» افتتاح شد
چطور فوتبال به سلاح مخفی پنتاگون تبدیل شد؟
تصاویر کاتالوگ بزرگترین تولیدکننده آنتیبادی جنجال آفرین شد
ثبت نام کودکان این کشور در اینستاگرام و تیک تاک ممنوع شد
ریاکاریهای بنی عباس کتاب و منتشر شد
جزئیات آزمون مرحله غیرمتمرکز سی و یکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
پرفروشترین کتابهای نمایشگاه مجازی کتاب هفتم مشخص شدند
غدیر حلقهای است که سنتهای مذهبی را به فرهنگ ملی پیوند میزند
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.